Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Atorvastatin Aurovitas

Atorvastatin Aurovitas, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, wymaga stosowania określonych środków ostrożności podczas terapii. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych można zminimalizować poprzez ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących monitorowania pacjenta i odpowiednie modyfikacje dawkowania w określonych sytuacjach klinicznych.¹

Zaburzenia czynności wątroby

Przed rozpoczęciem leczenia oraz okresowo w trakcie terapii należy wykonywać badania kontrolne czynności wątroby. Pacjenci z objawami sugerującymi uszkodzenie wątroby powinni niezwłocznie zostać poddani odpowiednim badaniom. W przypadku podwyższonej aktywności aminotransferaz konieczne jest monitorowanie pacjenta aż do ustąpienia zaburzeń. Jeśli zwiększenie aktywności aminotransferaz utrzymuje się na poziomie powyżej trzykrotnej wartości górnej granicy normy (GGN), zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu lub mających choroby wątroby w wywiadzie.³

Ryzyko udarów krwotocznych w badaniu SPARCL

W analizie post-hoc badania SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) u pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca w wywiadzie, którzy niedawno przebyli udar mózgowy lub przejściowy atak niedokrwienny (TIA), zaobserwowano częstsze występowanie udarów krwotocznych przy stosowaniu atorwastatyny w dawce 80 mg w porównaniu z placebo. Zwiększone ryzyko było szczególnie widoczne u pacjentów z udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym w wywiadzie.⁴

W przypadku pacjentów z wcześniejszym udarem niedokrwiennym lub zawałem lakunarnym, stosunek korzyści do ryzyka przy stosowaniu wysokich dawek atorwastatyny nie jest jednoznaczny. Przed wdrożeniem leczenia należy dokładnie ocenić potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego.⁵

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne statyny, może rzadko wpływać na mięśnie szkieletowe, powodując bóle mięśniowe, zapalenie mięśni i miopatię, która w skrajnych przypadkach może prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu. Rabdomioliza charakteryzuje się znacznym podwyższeniem aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, które mogą prowadzić do niewydolności nerek.⁷

Środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia

Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami predysponującymi do rozwoju rabdomiolizy. Przed wdrożeniem leczenia statynami konieczne jest oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w następujących przypadkach:⁸

• Zaburzenia czynności nerek – nieprawidłowa praca nerek może wpływać na metabolizm i wydalanie leku, zwiększając ryzyko miopatii⁹
• Niedoczynność tarczycy – może prowadzić do zaburzeń metabolicznych wpływających na funkcję mięśni¹⁰
• Choroby mięśni lub dziedziczne choroby mięśni w wywiadzie rodzinnym – wskazują na predyspozycje do wystąpienia powikłań mięśniowych¹¹
• Wcześniejsze działanie uszkadzające mięśnie po stosowaniu statyn lub fibratów – sugeruje zwiększoną wrażliwość na te leki¹²
• Choroby wątroby w wywiadzie i/lub spożywanie dużych ilości alkoholu – mogą wpływać na metabolizm atorwastatyny¹³
• Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 70 lat) – konieczność wykonania takich badań powinna być rozpatrywana w kontekście innych czynników ryzyka¹⁴
• Sytuacje podwyższonego stężenia leku w osoczu spowodowane interakcjami z innymi lekami¹⁵

Przed rozpoczęciem terapii należy zawsze rozważyć stosunek ryzyka do korzyści leczenia. Jeśli początkowa aktywność CK jest znacząco podwyższona (>5 razy GGN), nie zaleca się rozpoczynania leczenia atorwastatyną.^{Pomiar aktywności kinazy kreatynowej}

Aktywności CK nie należy oznaczać po intensywnym wysiłku fizycznym ani w przypadku występowania innych czynników mogących zwiększać jej wartość, ponieważ utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeśli początkowa aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), pomiar należy powtórzyć po 5-7 dniach w celu weryfikacji wyników.^{Monitorowanie podczas leczenia}

Pacjent powinien być poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłaszania objawów takich jak: bóle mięśniowe, kurcze lub osłabienie mięśni, szczególnie gdy towarzyszą im ogólne złe samopoczucie lub gorączka.¹⁸

W przypadku wystąpienia takich objawów należy oznaczyć aktywność CK w surowicy. Jeśli wartość ta jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), leczenie należy przerwać. Gdy objawy mięśniowe są silnie nasilone i powodują codzienny dyskomfort, nawet przy aktywności CK ≤5 razy GGN, należy rozważyć przerwanie terapii.²¹

Interakcje z innymi lekami

Ryzyko wystąpienia rabdomiolizy wzrasta podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z produktami leczniczymi, które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu, takimi jak:²²

• Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, letermowir)²³
• Inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir, typranawir/rytonawir)²⁴
• Gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego²⁵
• Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW C (boceprewir, telaprewir, elbaswir/grazoprewir, ledypaswir/sofosbuwir)²⁶
• Erytromycyna, niacyna, ezetymib²⁷

W miarę możliwości należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków niewchodzących w interakcje. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie wymienionych powyżej leków z atorwastatyną, trzeba starannie ocenić stosunek korzyści do ryzyka takiej terapii.²⁸

U pacjentów przyjmujących leki zwiększające stężenie atorwastatyny w osoczu zaleca się stosowanie mniejszej dawki maksymalnej atorwastatyny. W przypadku silnych inhibitorów CYP3A4 należy rozważyć mniejszą dawkę początkową oraz ścisłe monitorowanie kliniczne.²⁹

Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

Atorwastatyny nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo ani przez 7 dni po zakończeniu leczenia tym lekiem. U pacjentów wymagających ogólnoustrojowego podawania kwasu fusydowego należy przerwać leczenie statyną na cały okres terapii kwasem fusydowym.³⁰

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym zgonach) u pacjentów leczonych jednocześnie kwasem fusydowym i statynami. Pacjentom należy zalecić natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni.³¹

Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego (np. przy ciężkich zakażeniach), jednoczesne stosowanie atorwastatyny i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie i pod ścisłym nadzorem lekarskim.³²

Dodatkowe ostrzeżenia

Śródmiąższowa choroba płuc

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc w trakcie długoterminowej terapii niektórymi statynami. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel i ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała, gorączkę). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc należy przerwać leczenie statynami.³³

Ryzyko cukrzycy

Dane naukowe wskazują, że wszystkie leki z grupy statyn mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem cukrzycy mogą powodować hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej. Korzyści wynikające ze zmniejszenia ryzyka chorób naczyniowych przeważają jednak nad tym ryzykiem, dlatego nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.³⁴

Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być poddani kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi.^{Stosowanie u dzieci i młodzieży}

W 3-letnim badaniu oceniającym wpływ leku na rozwój dzieci i młodzieży nie zaobserwowano klinicznie istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Ocena oparta była na całkowitym dojrzewaniu i rozwoju, ocenie stadium Tannera oraz pomiarach wysokości i masy ciała.³⁶

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Produkt zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁷

Produkt zawiera lecytynę sojową, dlatego jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na soję lub orzeszki ziemne.³⁸

Produkt leczniczy Atorvastatin Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że zasadniczo jest uznawany za wolny od sodu.³⁹