genotoksyczność
Genotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, promieniowania lub czynników biologicznych do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego (DNA lub chromosomów) w komórkach. Te uszkodzenia mogą prowadzić do mutacji, które z kolei mogą inicjować proces kancerogenezy lub powodować wady wrodzone.
Mechanizmy genotoksyczności obejmują bezpośrednie uszkodzenie DNA poprzez tworzenie adduktów, pęknięcia nici DNA, modyfikacje zasad azotowych, a także pośrednie uszkodzenia wynikające z produkcji reaktywnych form tlenu lub zaburzenia procesów naprawy DNA. Substancje genotoksyczne mogą również wpływać na segregację chromosomów podczas podziału komórkowego, prowadząc do aneuploidii.
W praktyce medycznej i farmaceutycznej ocena genotoksyczności jest kluczowym elementem badań bezpieczeństwa leków, substancji chemicznych i materiałów medycznych. Standardowe testy obejmują test Amesa (oceniający mutacje u bakterii), test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy oraz comet assay. Pozytywne wyniki tych testów mogą wskazywać na potencjalne ryzyko kancerogenne danej substancji.
Narażenie na czynniki genotoksyczne w środowisku pracy lub życia codziennego jest przedmiotem intensywnych badań epidemiologicznych, gdyż może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka nowotworów, zaburzeń reprodukcyjnych i przyspieszonego starzenia komórkowego. W onkologii zrozumienie mechanizmów genotoksyczności pomaga w opracowywaniu nowych terapii przeciwnowotworowych oraz strategii chemoprewencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lipa drobnolistna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwiatów lipy drobnolistnej (Tilia cordata Miller) oraz szerokolistnej (Tilia platyphyllos Scop.) zawartych w produkcie leczniczym LIPA Fix są ograniczone. Nie przeprowadzono pełnego panelu standardowych badań toksykologicznych, w tym oceny toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także badań genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na rozrodczość. Produkt zawiera 1,5 g suszonego kwiatu lipy na saszetkę, przeznaczonego do przygotowania naparu. Brak tych danych wynika z długotrwałego, tradycyjnego stosowania rośliny w medycynie europejskiej, co zwalnia z obowiązku przeprowadzania pełnych badań przedklinicznych, o ile nie pojawiły się nowe sygnały dotyczące bezpieczeństwa.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, długotrwała ekspozycja, działanie niepożądane, genotoksyczność, kancerogenność, lipa drobnolistna, lipa szerokolistna, model zwierzęcy, napar ziołowy, napięcie nerwowe, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, praktyka kliniczna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjna medycyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramlolan 2,5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramlolan zawiera ramipryl oraz amlodypinę, dla których przeprowadzono obszerne badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania. Ramipryl wykazał brak ostrej toksyczności przy podawaniu doustnym u gryzoni i psów, natomiast w badaniach przewlekłych zaobserwowano zmiany elektrolitowe w osoczu, modyfikacje obrazu krwi oraz powiększenie aparatu przykłębuszkowego u psów i małp przy dawce 250 mg/kg/dobę. Dawki bezpieczne ustalono na poziomie 2,0 mg/kg/dobę dla szczurów, 2,5 mg/kg/dobę dla psów oraz 8,0 mg/kg/dobę dla małp. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności, jednak podawanie ramiprylu w dawkach ≥50 mg/kg mc. samicom szczurów w ciąży i laktacji powodowało nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Testy mutagenności nie potwierdziły działania genotoksycznego ramiprylu.
amlodypina, aparat przykłębuszkowy, działanie rakotwórcze, elektrolit osocza, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, miedniczka nerkowa, mutagenność, obraz krwi, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ramipryl, Ramlolan, spermatyda, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerki, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fumaran Dimetylu Adamed 240 mg
Przedkliniczne badania fumaranu dimetylu obejmowały szeroki zakres analiz genotoksyczności, rakotwórczości, toksykologii oraz wpływu na reprodukcję. Testy genotoksyczne, w tym test Amesa, test aberracji chromosomalnych oraz test mikrojąderkowy in vivo, nie wykazały działania mutagennego. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach wykazały zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawkach odpowiadających lub wyższych niż zalecane dla ludzi (myszy: 75 mg/kg/dobę, szczury: 100 mg/kg/dobę). Obserwowano także zmiany w przedżołądku gryzoni, które nie mają odpowiednika anatomicznego u ludzi, co ogranicza ekstrapolację wyników. W badaniach toksykologicznych stwierdzono uszkodzenia nerek i zmiany w nabłonku plemnikotwórczym przy dawkach zbliżonych lub wyższych od zalecanych (np. u psów dawka graniczna zanik kory nerek była 3-krotnie wyższa niż dawka ludzka na podstawie AUC). Wpływ na płodność samców szczurów nie został potwierdzony, natomiast u samic przy dawkach do 11-krotnych od zalecanej odnotowano zmiany w cyklu rujowym bez negatywnego wpływu na płodność i liczbę żywych płodów.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie mutagenne, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, fumaran diroksymel, fumaran monometylu, genotoksyczność, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, hiperplazja, martwica komórkowa, NOAEL, opóźnienie kostnienia, przenikanie przez łożysko, rak komórek kanalikowych nerek, rakotwórczość, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność leku, włóknienie śródmiąższowe, wpływ na reprodukcję, zanik kory nerek, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Traumeel S –
Traumeel S w postaci maści zawiera 14 składników aktywnych w rozcieńczeniach homeopatycznych, w tym ekstrakty roślinne (np. Arnica montana D3, Calendula officinalis TM, Hamamelis virginiana TM) oraz składniki mineralne (Mercurius solubilis D6 0,04 g, Hepar sulfuris D6 0,025 g). Produkt nie posiada opublikowanych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenezy, wpływu na reprodukcję ani farmakokinetyki. Składniki takie jak Aconitum napellus i Atropa bella-donna występują w niskich stężeniach homeopatycznych (D1), co znacząco redukuje potencjalne ryzyko toksyczności i działań niepożądanych.
achillea millefolium, aconitum napellus, arnica montana, asteraceae, atropa bella-donna, bellis perennis, calendula officinalis, chamomilla recutita, działanie teratogenne, Echinacea, echinacea purpurea, farmakokinetyka, genotoksyczność, Hamamelis virginiana, hepar sulfuris, hypericaceae, Hypericum perforatum, kancerogeneza, mercurius solubilis, mercurius solubilis hahnemanni, ranunculaceae, symphytum officinale, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, Traumeel - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela tymianku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg płynny z ziela tymianku (Thymus spp.) stanowi 1/7 całkowitego wyciągu w produkcie leczniczym Dentosept A, który jest płynem do stosowania w jamie ustnej. Dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego składnika, w tym badań toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego ani wpływu na reprodukcję i rozwój płodu. Produkt zawiera również inne wyciągi roślinne (rumianek, kora dębu, szałwia, arnika, tatarak, mięta pieprzowa) w określonych proporcjach, przygotowane z użyciem 70% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego.
Dentosept A, ekspozycja ogólnoustrojowa, etanol 70%, genotoksyczność, kłącze tataraku, kora dębu, liść szałwii, płyn do stosowania w jamie ustnej, potencjał rakotwórczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój płodu, substancja pomocnicza, Thymus, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, wyciąg płynny z ziela tymianku, wyciąg płynny złożony, wyciąg z koszyczka rumianku, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Icatibant Fresenius 30 mg
Ikatybant przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące toksyczność długoterminową, wpływ na układ endokrynologiczny, genotoksyczność, toksyczność reprodukcyjną oraz potencjał rakotwórczy. W badaniach na szczurach i psach zaobserwowano dawkozależne obniżenie stężeń hormonów płciowych oraz odwracalne opóźnienie dojrzewania płciowego. Maksymalna ekspozycja dobowa (AUC) przy braku działań niepożądanych (NOAEL) u psów wynosiła 2,3-krotność AUC u dorosłych ludzi po dawce 30 mg podskórnie. U szczurów obserwowano przerost nadnerczy, który ustępował po odstawieniu leku, jednak kliniczne znaczenie tego efektu pozostaje nieustalone. Ikatybant nie wpływał negatywnie na płodność samców myszy i szczurów przy dawkach odpowiednio do 80,8 mg/kg/dobę i 10 mg/kg/dobę. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani promującego rozwój nowotworów przy ekspozycji do około dwukrotnie wyższej niż terapeutyczna u ludzi.
antagonista bradykininy, atrofia jąder, badanie mikroskopowe, badanie przedkliniczne, dawka podskórna, działanie niepożądane, działanie tokolityczne, genotoksyczność, gonadotropina, hormon płciowy, implantacja w macicy, niedokrwienie serca, NOAEL, podwiązanie naczyń wieńcowych, potencjał rakotwórczy, przerost nadnerczy, przewodzenie sercowe, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnych dawek, układ endokrynologiczny, układ sercowo-naczyniowy, wstrzyknięcie podskórne, zgon okołoporodowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisoratio 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bisoprololu fumaranu, stosowanego w preparacie Bisoratio 2,5 mg, nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego przy dawkach terapeutycznych. Analizy toksyczności po podaniu dawki wielokrotnej, genotoksyczności oraz rakotwórczości potwierdziły brak mutagennego i kancerogennego potencjału leku. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej odnotowano, że wysokie dawki bisoprololu mogą powodować zmniejszenie przyjmowania pokarmu i masy ciała u ciężarnych samic, a także negatywnie wpływać na rozwój embrionów i płodów, manifestując się zwiększoną resorpcją, obniżoną masą urodzeniową potomstwa oraz opóźnieniem rozwoju fizycznego.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie teratogenne, genotoksyczność, mutacja genowa, niska masa urodzeniowa, opóźnienie rozwoju fizycznego, potencjał genotoksyczny, rakotwórczość, resorpcja zarodka, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Adamed 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące hydroksyzyny chlorowodorku (Hydroxyzinum Adamed) wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa w standardowych badaniach toksykologicznych, w tym toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału rakotwórczego, gdyż nie przeprowadzono specyficznych badań kancerogennych. W badaniach na zwierzętach (szczury i króliki) podawanie dawki 50 mg/kg masy ciała wiązało się z działaniem teratogennym, w tym wadami rozwojowymi płodu i poronieniami, co wskazuje na ryzyko dla płodu przy wysokich dawkach. Elektrofizjologiczne badania na włóknach Purkinjego psa wykazały, że hydroksyzyna w stężeniu 3 µM wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego, a przy 30 µM powoduje jego skrócenie, sugerując interakcje z kanałami potasowymi i wapniowymi mięśnia sercowego. W badaniach na kanałach potasowych hERG stwierdzono hamowanie prądu IKr z IC50 = 0,62 µM, co jest 10-60 razy wyższym stężeniem niż terapeutyczne.
akcja serca, badanie telemetryczne, badanie toksykologiczne, ciśnienie tętnicze, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, genotoksyczność, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał potasowy, kanał potasowy hERG, kanał wapniowy, margines bezpieczeństwa, odstęp PR, odstęp QTc, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, prąd potasowy, receptor H1, repolaryzacja mięśnia sercowego, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa płodu, właściwości kancerogenne, włókna Purkinjego, zaburzenie rytmu serca, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mova Nitrat Pipette 10 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące leku Mova Nitrat Pipette (10 mg/ml, krople do oczu, roztwór) wskazują, że jednorazowa aplikacja 1% wodnego roztworu srebra azotanu może sporadycznie wywoływać miejscowe podrażnienie spojówek. Objawy te mają charakter przejściowy i ustępują samoistnie bez konieczności interwencji medycznej. Preparat zawiera 5 mg srebra azotanu w pojedynczej pipetce, a badania przedkliniczne koncentrowały się głównie na ocenie miejscowej tolerancji po podaniu ocznym, nie wykazując długotrwałych efektów niepożądanych po jednokrotnej aplikacji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomid Egis 20 mg
Badania przedkliniczne leflunomidu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu hematologicznego, obejmujące niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz zaburzenia funkcji szpiku kostnego, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA. Toksyczność dotyczyła również narządów takich jak serce, wątroba, rogówka oraz układ oddechowy, a zmiany te mogły być wtórne do immunosupresji indukowanej przez lek. Działania toksyczne obserwowano przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów. W badaniach genotoksyczności sam leflunomid nie wykazywał mutagenności, jednak jego metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazał potencjał genotoksyczny in vitro, choć kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje niejasne.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, ciałka Heinza, ciałka Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja hematopoetyczna, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, mutacja punktowa, niedokrwistość, potencjał mutagenny, rak płuca, synteza DNA, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, trombocytopenia, układ hematologiczny, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban STADA 15 mg; 20 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne rywaroksabanu wykazały brak genotoksyczności, rakotwórczości oraz fototoksyczności, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji czynnej. Toksydynamiczne efekty obserwowane po wielokrotnym podaniu leku, takie jak zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów, są bezpośrednio związane z mechanizmem działania jako selektywnego inhibitora czynnika Xa. Badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu na samce i samice szczurów, jednakże toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu, w tym poronienia, zaburzenia kostnienia, zmiany w wątrobie płodu oraz zwiększona częstość wad rozwojowych, wskazuje na ryzyko stosowania rywaroksabanu w okresie ciąży.
aktywność farmakodynamiczna, aktywność przeciwkrzepliwa, antykoagulant, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina A, immunoglobulina G, immunoglobuliny w osoczu, inhibitor czynnika Xa, mechanizm działania, patologia łożyska, płodność, poronienie, powikłanie krwotoczne, rakotwórczość, rywaroksaban, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnej dawki, wada rozwojowa, wątroba płodu, zaburzenie kostnienia, żywotność potomstwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rosuvastatin MSN 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące rozuwastatyny obejmują kompleksowe badania bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Nie wykazano istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek u zwierząt zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie (myszy, szczury, psy), pęcherzyku żółciowym (psy) oraz jądrach (małpy, psy) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. Wątroba u małp nie wykazywała takich zmian, co sugeruje różnice międzygatunkowe. Nie przeprowadzono jednak szczegółowych badań wpływu na kanał potasowy hERG, co pozostawia lukę w ocenie potencjalnych zaburzeń repolaryzacji mięśnia sercowego.
badanie genotoksyczności, badanie kompleksowe, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, efekt toksyczny, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, pęcherzyk żółciowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, różnica międzygatunkowa, rozuwastatyna, toksyczność leku, wskaźnik przeżycia, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirolam Intima Vag 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klotrymazolu, substancji czynnej produktu PIROLAM INTIMA Vag (tabletki dopochwowe 500 mg), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Badania toksykologiczne na zwierzętach potwierdziły dobrą tolerancję miejscową po podaniu dopochwowym, z niskim ryzykiem reakcji niepożądanych. Wielokrotne podawanie nie powodowało kumulacji toksyczności, a ocena genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa nie wykazała istotnych zagrożeń dla zdrowia. Wyniki te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania klotrymazolu w terapii miejscowej u ludzi.
absorpcja ogólnoustrojowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, klotrymazol, model zwierzęcy, podanie dopochwowe, przenikanie do mleka, rakotwórczość, reakcja niepożądana, tabletka dopochwowa, tabletki dopochwowe, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotna, tolerancja dopochwowa, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant SUN 250 mg/5 ml
Fulwestrant, substancja czynna produktu Fulvestrant SUN, wykazuje niewielką toksyczność ostrą oraz dobrą tolerancję w badaniach przedklinicznych na zwierzętach przy wielokrotnym podawaniu domięśniowym. Obserwowano miejscowe reakcje zapalne w miejscu wstrzyknięcia, głównie związane z rozpuszczalnikiem, a także efekty antyestrogenowe, szczególnie w żeńskim układzie rozrodczym. U psów po 12-miesięcznym podawaniu odnotowano zapalenie tętnic, a w badaniach sercowo-naczyniowych przy ekspozycji ponad 15-krotnie wyższej niż terapeutyczna u ludzi stwierdzono niewielkie zmiany w EKG i zahamowanie zatokowe, co prawdopodobnie nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Fulwestrant nie wykazuje działania genotoksycznego, jednak wpływa na reprodukcję i rozwój zarodkowo-płodowy, powodując u szczurów i królików zmniejszoną płodność, poronienia, dystocję oraz zwiększoną liczbę wad rozwojowych przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych.
badania toksykologiczne, badanie rakotwórczości, dystocja, działanie antyestrogenowe, ekspozycja terapeutyczna, ekspozycja układowa, fulwestrant, genotoksyczność, gonadotropiny, nowotwór sznura płciowego, nowotwór z komórek Leydiga, obumieranie zarodków, patologiczne zgięcie śródstopia, poronienie, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przeżycie zarodków, reakcje miejscowe, roztwór do wstrzykiwań, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ostra, układ sercowo-naczyniowy, uniesienie odcinka ST, zaawansowany rak piersi, zahamowanie zatokowe, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, ziarniniak, ziarniszczak, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nemedan 10 mg
Dane przedkliniczne memantyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Nemedan, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych na zwierzętach, które wykazały, że krótkoterminowe podawanie wysokich dawek memantyny u szczurów prowadzi do neurotoksyczności objawiającej się wakuolizacją i martwicą neuronów (uszkodzenie typu Olney’a), jednak zmiany te nie występowały w badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano zmiany w narządzie wzroku u psów i gryzoni, które nie zostały potwierdzone u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Ponadto, u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych przy bardzo wysokich dawkach, co może być związane z wakuolizacją płuc, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne. Memantyna nie wykazuje potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego w standardowych testach oraz badaniach całego życia myszy i szczurów.
Badania reprodukcyjne nie wykazały działania teratogennego memantyny u szczurów i królików, nawet przy dawkach toksycznych dla samic, ani negatywnego wpływu na płodność. Jedynym istotnym efektem było zahamowanie wzrostu płodów u szczurów przy ekspozycji na poziomie zbliżonym lub nieco wyższym niż u ludzi stosujących dawki terapeutyczne, co sugeruje konieczność ostrożnej oceny stosowania memantyny w ciąży. Podsumowując, dane przedkliniczne nie wskazują na istotne ryzyko dla pacjentów przy stosowaniu memantyny w dawkach terapeutycznych, a obserwowane zmiany toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne zastosowanie.
- Leksykon substancji czynnych
Cytarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cytarabiny, substancji czynnej w lekach takich jak Alexan, Cytarabina Accord, Cytarabine Kabi oraz Cytosar, wykazały istotne działania toksyczne, które mają znaczenie kliniczne. Głównym efektem toksycznym zależnym od dawki jest mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią i trombocytopenią, obserwowana u wszystkich badanych gatunków. Narządy szczególnie narażone na toksyczność to wątroba, nerki oraz mózg. Cytarabina wykazuje działanie genotoksyczne (mutagenne i klastogenne), potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, powodując uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd. W okresie organogenezy u gryzoni substancja ta wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne, a także toksyczność rozwojową, szczególnie uszkodzenie rozwijającego się mózgu w okresie odpowiadającym trzeciemu trymestrowi ciąży u człowieka.
cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nieprawidłowości nasienia, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa, trombocytopenia, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie mózgu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramipril Krka 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu wykazały niski profil toksyczności ostrej po podaniu doustnym u gryzoni i psów. W badaniach przewlekłych na szczurach, psach i małpach zaobserwowano zmiany farmakodynamiczne, takie jak zaburzenia równowagi elektrolitowej, zmiany hematologiczne oraz powiększenie aparatu przykłębuszkowego przy dawkach wysokich (250 mg/kg/dobę). Dobrze tolerowane dawki wynosiły odpowiednio: 2,0 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8,0 mg/kg/dobę u małp. Badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak dawki ≥50 mg/kg u ciężarnych szczurów powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa, manifestujące się poszerzeniem miedniczek nerkowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsacor 320 mg tabletki powlekane 320 mg
Przedkliniczne badania walsartanu wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego, genotoksycznego i rakotwórczego dla ludzi przy dawkach terapeutycznych. W badaniach na szczurach i małpach szerokonosych stosowanie dawek toksycznych (200-600 mg/kg mc./dobę), które są 6-18-krotnie wyższe niż maksymalna dawka u ludzi (320 mg/dobę przy masie 60 kg), prowadziło do hematologicznych zaburzeń (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz zmian w nerkach, takich jak wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, rozrost kanalików nerkowych i nefropatia. Przerost komórek aparatu przykłębuszkowego obserwowany u zwierząt nie ma klinicznego znaczenia u ludzi przy dawkach terapeutycznych. Działania te są związane z farmakologicznym efektem walsartanu prowadzącym do długotrwałego niedociśnienia tętniczego.
antagonista receptora angiotensyny II, bazofilia, dawka toksyczna dla matki, dojrzewanie nerek, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hemodynamika nerek, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktacja, liczba erytrocytów, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, oddzielenie małżowiny usznej, parametry czerwonokrwinkowe, przerost aparatu przykłębuszkowego, rozrost kanalików nerkowych, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika w osoczu, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, walsartan, wartość hematokrytu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owoców głogu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z owoców głogu (Crataegi fructus extractum fluidum), będący główną substancją czynną preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Ekstrakty wodno-etanolowe z kwiatostanów głogu nie wywoływały efektów letalnych ani toksycznych przy dawkach do 3 g/kg masy ciała. Parametr LD50 po podaniu śródskórnym wynosił 1170 mg/kg u myszy oraz 750 mg/kg u szczurów, co wskazuje na niską toksyczność ostrą. Badania przewlekłej toksyczności nie wykazały istotnych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych, a testy mutagenności i teratogenności potwierdziły brak negatywnego wpływu na materiał genetyczny oraz rozwój płodu.
Aspergillus nidulans, dawka letalna, działanie poronne, działanie przeciwmutagenne, efekt genotoksyczny, efekt letalny, efekt mutagenny, efekt teratogenny, ekstrakt z owoców głogu, genotoksyczność, kancerogenność, korzeń kozłka lekarskiego, olejek eteryczny, Salmonella typhimurium, test Amesa, test segregacji somatycznej, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wyciąg z korzenia kozłka, wyciąg z liści melisy, wyciąg z liści rozmarynu, wyciąg z owoców głogu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Sandoz 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka, potwierdzając bezpieczeństwo stosowania substancji czynnej w dawkach terapeutycznych. W badaniach na szczurach i myszach nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego przy dawkach sięgających 1000 mg/kg mc./dobę, co znacznie przekracza dawki stosowane u ludzi. Dawka niepowodująca zauważalnych efektów w rozwoju przed- i pourodzeniowym u szczurów wyniosła 30 mg/kg/dobę. Farmakokinetyka u ciężarnych szczurów wykazała AUC dla niezwiązanego tadalafilu około 18-krotnie wyższą niż u ludzi po dawce 20 mg. Badania nad płodnością nie wykazały negatywnego wpływu na samce i samice szczurów przy dawkach terapeutycznych.
badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, farmakodynamika leku, genotoksyczność, pole pod krzywą stężenia, rozwój przed- i pourodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glucophage 850 mg 850 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne metforminy chlorowodorku wykazały korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego, bez istotnych efektów toksycznych po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt. Ocena wpływu na układ sercowo-naczyniowy, nerwowy oraz oddechowy nie ujawniła niepokojących sygnałów. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności, a badania karcynogenności nie potwierdziły potencjału rakotwórczego, co jest szczególnie istotne przy długotrwałej terapii u pacjentów z cukrzycą typu 2.
badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, efekt toksyczny, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, karcynogenność, materiał genetyczny, metformina, nowotwór, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, terapia hipoglikemizująca, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paroex 1,2 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania chloroheksydyny diglukonianu w stężeniu 1,2 mg/ml, zawartej w produkcie Paroex, zostało potwierdzone w szerokim zakresie badań przedklinicznych. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie wykazały istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Długoterminowe badania toksyczności po wielokrotnym podaniu na różnych modelach zwierzęcych nie ujawniły zagrożeń, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym stosowaniu. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego, a badania rakotwórczości zgodne z międzynarodowymi standardami nie potwierdziły działania kancerogennego substancji czynnej.
badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, chloroheksydyna diglukonian, dane przedkliniczne, działanie kancerogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, jama ustna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodka i płodu, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, wpływ toksyczny - Leksykon substancji czynnych
Kwiat pierwiosnka z kielichem – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwiat pierwiosnka z kielichem (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill.) jest składnikiem złożonych preparatów ziołowych, takich jak Sinupret, i wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach przedklinicznych. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi, a testy toksyczności ostrej nie potwierdziły bezpośrednich efektów toksycznych. Ponadto, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym wskazują na dobrą tolerancję substancji przy długotrwałym stosowaniu. Brak jest również dowodów na genotoksyczność, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego, a badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze ani rozwój płodu.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka z kielichem, Primula elatior, Primula veris, rakotwórczość, rozwój płodu, rozwój potomstwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wyciąg złożony, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Everolimus Synthon 2,5 mg
Dane niekliniczne dotyczące ewerolimusu wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy ekspozycji terapeutycznej, choć działania toksyczne obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. W badaniach przedklinicznych zidentyfikowano narządy docelowe, takie jak układ rozrodczy (zwyrodnieniowe zmiany w jądrach, zmniejszona liczba plemników, zanik macicy), płuca (zwiększona liczba makrofagów w pęcherzykach), trzustka (degranulacja i wakuolizacja komórek zewnątrzwydzielniczych, zwyrodnienie komórek Langerhansa), oczy (zmętnienia przednich szwów soczewki u szczurów) oraz nerki (nasilenie lipofuscynozy i wodonercza u szczurów i myszy). Ewerolimus zaostrzał także przebieg chorób współistniejących, takich jak przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego, zakażenia wirusem Coxsackie, kokcydiami oraz zmiany skórne. Wpływ na płodność samców szczurów był odwracalny, przy dawkach ≥0,5 mg/kg m.c. obserwowano zmiany morfologiczne jąder, a przy 5 mg/kg zmniejszenie ruchliwości plemników i stężenia testosteronu. U samic dawki ≥0,1 mg/kg (około 4% AUC0-24h u pacjentów) powodowały zwiększoną liczbę poronień, a ewerolimus przenikał przez łożysko wykazując toksyczność embrionalną i teratogenną (np. rozszczep mostka) przy dawkach 0,3–0,9 mg/kg u szczurów oraz zwiększał resorpcje u królików.
badanie kancerogenności, degranulacja i wakuolizacja, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, ewerolimus, genotoksyczność, jądro, kancerogenność, kokcydia, komórki Langerhansa, komórki zewnątrzwydzielnicze, lipofuscyna, makrofagi pęcherzykowe, morfologia jąder, najądrze, płodność męska, poronienie, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość plemników, śmiertelność płodowa, testosteron w osoczu, toksyczność embrionalna, toksyczność narządowa, toksyczność zarodkowa, układ rozrodczy, wada wrodzona, wirus Coxsackie, wodonercze, zakażenie żołądkowo-jelitowe, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Streptomycinum TZF 1 g
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania siarczanu streptomycyny, zwłaszcza w produkcie leczniczym Streptomycinum TZF w dawce 1 g, są niewystarczające. Brak jest długoterminowych badań na modelach zwierzęcych oceniających potencjalne działanie kancerogenne, mutagenne, toksyczność przewlekłą, toksyczność reprodukcyjną i rozwojową oraz genotoksyczność. Ponadto, dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych wyników badań dotyczących toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjału rakotwórczego, genotoksyczności, mutagenności, wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa oraz farmakologii bezpieczeństwa, w tym ototoksyczności i nefrotoksyczności.
antybiotyk aminoglikozydowy, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, nefrotoksyczność, ototoksyczność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, siarczan streptomycyny, streptomycyna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumilar Duo 10 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Sumilar Duo, zawierającego ramipryl i amlodypinę, wykazały, że ramipryl podawany doustnie w dawkach dobrze tolerowanych (2 mg/kg mc./dobę u szczurów, 2,5 mg/kg mc./dobę u psów oraz 8 mg/kg mc./dobę u małp) nie wywołuje szkodliwych efektów. Jednak wysokie dawki ramiprylu (250 mg/kg mc./dobę) prowadziły do powiększenia aparatu przykłębuszkowego u psów i małp, co wskazuje na farmakodynamiczny wpływ na struktury nerkowe. U młodych szczurów pojedyncza dawka ramiprylu może powodować nieodwracalne uszkodzenia nerek, co ma istotne implikacje dla bezpieczeństwa stosowania u dzieci. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani zaburzeń płodności, choć wysokie dawki (≥50 mg/kg mc./dobę) podawane samicom szczurów w ciąży i laktacji powodowały trwałe uszkodzenia nerek potomstwa. Ramipryl nie wykazał potencjału mutagennego w różnych testach genotoksyczności.
amlodypina, aparat przykłębuszkowy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, FSH, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, masa ciała, nieodwracalne uszkodzenie nerek, opóźnienie porodu, płodność, poszerzenie miedniczek nerkowych, przeżywalność młodych, ramipryl, spermatydy, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, właściwość teratogenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meladine SR 750 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Meladine SR w dawkach 750 mg i 1000 mg, potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne oraz badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych działań niepożądanych ani klinicznie znaczących objawów toksyczności. Ocena genotoksyczności, przeprowadzona zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazała mutagenności ani genotoksyczności, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa stosowania leku. Długoterminowe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału rakotwórczego metforminy chlorowodorku.
badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, metformina chlorowodorek, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 140 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego (toksyczność jelitowa ograniczająca dawkę), układu krwiotwórczego (minimalne do lekkiego zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany w szpiku kostnym) oraz układu limfatycznego (zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych u szczurów). Zmiany te miały charakter odwracalny po przerwaniu leczenia. W badaniach długoterminowych u małp stwierdzono jedynie zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek, bez innych istotnych patologii nerkowych. Wpływ na hemostazę obejmował hamowanie agregacji płytek in vitro oraz wydłużenie czasu krwawienia in vivo u szczurów, jednak bez wywoływania samoistnych krwotoków. Potencjalne wydłużenie odstępu QT obserwowano in vitro, ale nie potwierdzono tego efektu w badaniach in vivo na małpach.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie klastogenne, EKG, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, implantacja zarodka, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, obumieranie płodu, obumieranie zarodka, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał kancerogenny, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja serca, rozwój zarodkowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zmiany kośćca płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – LisiHEXAL 10 10 mg
Lizynopryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące ogólną farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. Wyniki tych badań nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku w standardowych parametrach toksykologicznych. Lizynopryl jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg (produkty LisiHEXAL), a jego stosowanie w warunkach klinicznych jest uzasadnione na podstawie dostępnych danych przedklinicznych.
badanie przedkliniczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, karcynogeneza, laktacja, lizynopryl, niedociśnienie, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, profil bezpieczeństwa, przepływ krwi przez łożysko, przetrwały przewód tętniczy, rozwój płodowy, ryzyko teratogenne, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ renina-angiotensyna, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Aristo 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny potencjalnego działania rakotwórczego i wpływu na reprodukcję. W badaniach na szczurach i myszach, przy dawkach sięgających 1000 mg/kg mc./dobę, nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg mc./dobę, odpowiadająca AUC około 18-krotnie wyższej niż u ludzi po dawce 20 mg, nie wywołała zauważalnych efektów niepożądanych. Ponadto, tadalafil nie wpływał negatywnie na płodność samców i samic szczurów, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku w kontekście funkcji rozrodczych.
AUC, badanie farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, płodność, rozwój przedurodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ rozrodczy, wpływ na reprodukcję, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etiagen 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące kwetiapiny, substancji czynnej leku Etiagen (tabletki powlekane 25 mg, 100 mg i 200 mg), obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksycznych oraz wpływu na rozród i rozwój na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, co wspiera bezpieczeństwo długoterminowego stosowania. U szczurów zaobserwowano odkładanie barwnika w gruczole tarczowym, a u makaków jawajskich przerost komórek pęcherzyków tarczycy, obniżenie stężenia T₃ w surowicy, zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów, co wskazuje na potencjalne zaburzenia hormonalne i hematologiczne. U psów stwierdzono zmętnienie soczewki prowadzące do zaćmy, co ma istotne implikacje kliniczne przy długotrwałej terapii.
anemia, badanie toksykologiczne, ciąża rzekoma, cykl estralny, diestrus, Etiagen, genotoksyczność, gospodarka hormonalna tarczycy, gruczoł tarczycowy, hemoglobina, hormon T3, hormony tarczycy, implantacja zarodka, krwinki, kwetiapina, płodność, prolaktyna, przerost pęcherzyków tarczycy, receptor dopaminowy, skrzywienie kości, toksyczność rozwojowa, układ krwiotwórczy, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lorista HL 100 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa skojarzenia losartanu potasowego z hydrochlorotiazydem (Lorista HL) wykazały brak genotoksyczności oraz korzystny profil farmakologiczny. W badaniach toksyczności przewlekłej, trwających do 6 miesięcy na szczurach i psach, zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadyczny wzrost kreatyniny w surowicy, zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego (owrzodzenia, nadżerki, krwawienia). Zmiany te wskazują na potencjalne działania niepożądane przy długotrwałym stosowaniu leku.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, błona śluzowa, diuretyk tiazydowy, działanie teratogenne, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, kreatynina w surowicy, laktacja, losartan potasowy z hydrochlorotiazydem, nadliczbowe żebra, nadżerki, parametry czerwonokrwinkowe, śmierć płodowa, toksyczność nerkowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vesoligo 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bursztynianu solifenacyny, substancji czynnej leku Vesoligo, wykazały brak istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Analizy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy ani układ oddechowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym potwierdziły dobry profil bezpieczeństwa, bez patologicznych zmian w narządach docelowych. Ponadto, badania reprodukcyjne i rozwojowe nie wykazały teratogenności ani istotnego ryzyka dla płodności i rozwoju zarodkowo-płodowego przy dawkach porównywalnych z klinicznymi. Testy genotoksyczności i karcynogenności potwierdziły brak mutagennego, klastogennego oraz rakotwórczego działania solifenacyny.
bursztynian solifenacyny, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja w osoczu, farmakokinetyka, genotoksyczność, niska masa urodzeniowa, opóźnienie rozwoju fizycznego, ośrodkowy układ nerwowy, rozwój zarodkowo-płodowy, solifenacyna, toksyczność wielokrotna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zmniejszenie liczby żywych urodzeń, zwiększona śmiertelność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Braltus 10 mcg
Bromek tiotropiowy, substancja czynna leku Braltus, wykazuje w badaniach przedklinicznych charakterystyczne działania przeciwcholinergiczne wynikające z blokady receptorów muskarynowych. Zaobserwowano objawy takie jak zmniejszenie łaknienia, zahamowanie przyrostu masy ciała, suchość błon śluzowych, zmniejszenie wydzielania śliny i łez, mydriaza oraz tachykardia. W toksykologii po podaniu wielokrotnym odnotowano łagodne podrażnienie dróg oddechowych u szczurów i myszy, a także zmiany w układzie moczowo-płciowym (zapalenie prostaty, złogi białkowe i kamica pęcherza moczowego) przy dawkach pięciokrotnie przekraczających narażenie terapeutyczne u ludzi. Badania reprodukcyjne wykazały toksyczny wpływ jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez działania teratogennego i negatywnego wpływu na płodność.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg
Produkt leczniczy Neurapas, zawierający kombinację wyciągów roślinnych: ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), męczennicy (Passiflora incarnata L.) oraz korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) w dawkach 60 mg, 32 mg i 28 mg odpowiednio, został poddany standardowym badaniom przedklinicznym oceniającym potencjał genotoksyczny. Zarówno testy in vitro, jak i in vivo nie wykazały działania uszkadzającego materiał genetyczny, co potwierdza bezpieczeństwo genotoksyczne stosowania tego preparatu. Brak jest jednak danych dotyczących długoterminowego ryzyka karcynogennego oraz wpływu na funkcje reprodukcyjne, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie pełnego profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
badania in vitro, badania in vivo, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, farmakoterapia, genotoksyczność, glukoza suszona rozpyłowo, Hypericum perforatum, korzeń kozłka lekarskiego, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, Passiflora incarnata, potencjał genotoksyczny, toksyczność reprodukcyjna, Valeriana officinalis, ziele dziurawca, ziele męczennicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aparxon PR 8 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa ropinirolu obejmuje badania dotyczące wpływu na rozrodczość, toksyczności, genotoksyczności, rakotwórczości oraz farmakologii bezpieczeństwa. U samic szczurów zaobserwowano wpływ na implantację zarodka związany z obniżeniem poziomu prolaktyny, jednak efekt ten może nie mieć znaczenia klinicznego u ludzi. W dawkach toksycznych dla matki (60-150 mg/kg/dobę, AUC 2-5× MRHD) stwierdzono zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie płodów oraz wady wrodzone palców, natomiast dawka 120 mg/kg/dobę (AUC ~4× MRHD) nie wykazała działania teratogennego. U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (Cmax 9,5× MRHD). Interakcje z lewodopą zwiększały częstość i nasilenie wad rozwojowych palców. Profil toksyczności obejmuje zmiany zachowania, hiperprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek i ślinienie się. Długoterminowo u szczurów albinosów w dawce 50 mg/kg/dobę obserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z ekspozycją na światło, a nie bezpośrednim działaniem leku.
badanie długoterminowe, ciśnienie tętnicze krwi, czynność serca, dawka toksyczna, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, implantacja zarodka, interakcja lekowa, kanał jonowy hERG, komórki Leydiga, obumarcie płodu, organogeneza, prolaktyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, stężenie leku w osoczu, wada wrodzona palców - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Aloes (Aloe capensis), będący składnikiem preparatu Alax, zawiera 18% związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę, co odpowiada 35 mg na tabletkę, a łączna zawartość antranoidów (wraz z wyciągiem z kory kruszyny) wynosi 10-15 mg na tabletkę. Ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczności wykazane w badaniach eksperymentalnych na antrazwiązkach (emodyna, frangulina, chryzofanol, fiscjon), stosowanie preparatów zawierających aloes nie jest zalecane w okresie ciąży. Brak jednoznacznych danych klinicznych dotyczących wpływu na przebieg ciąży i płód wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz rozważenia alternatywnych, bezpieczniejszych metod leczenia dolegliwości, w których stosuje się aloes.
W okresie karmienia piersią preparaty zawierające aloes są przeciwwskazane ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa oraz możliwość przenikania aktywnych metabolitów, takich jak reina, do mleka matki. Pomimo braku potwierdzonego efektu przeczyszczającego u niemowląt, potencjalne ryzyko wymaga stosowania alternatywnych metod leczenia. W przypadku stosowania aloesu przed rozpoznaniem ciąży, konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu dotyczącego dawkowania i czasu stosowania oraz monitorowanie przebiegu ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Lekarz powinien poinformować pacjentki o przeciwwskazaniach i ryzyku związanym z preparatami zawierającymi związki antranoidowe w tych okresach.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nebicard 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nebiwololu, zawartego w produkcie leczniczym Nebicard 5 mg, wykazały brak istotnych zagrożeń genotoksycznych oraz karcynogennych. Konwencjonalne testy genotoksyczności nie ujawniły uszkodzeń DNA ani mutacji, co wskazuje na niskie ryzyko negatywnego wpływu na materiał genetyczny. Ponadto, standardowe badania karcynogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów przy stosowaniu nebiwololu w dawkach terapeutycznych, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem klinicznym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipomal 97 mg/5 ml
Produkt leczniczy Lipomal zawiera 97,089 mg wyciągu suchego z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia vulgaris Heyne lub ich mieszaniny) w 5 ml syropu, z wyciągiem 6-7:1, w którym 85% stanowi wyciąg natywny, a rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 40% V/V. W dokumentacji produktu brak jest kompleksowych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania, w tym badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenezy, toksycznego wpływu na reprodukcję oraz farmakologicznych badań bezpieczeństwa. Brak tych danych stanowi istotne ograniczenie w ocenie ryzyka stosowania preparatu, zwłaszcza w kontekście substancji pomocniczych obecnych w syropie, takich jak sacharoza (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukoza jako składnik maltodekstryny.
Pomimo braku specyficznych danych przedklinicznych, Lipomal opiera się na tradycyjnym zastosowaniu wyciągu z kwiatostanu lipy w fitoterapii, co powinno być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych. Lekarz powinien dokonać indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę zarówno brak formalnych badań bezpieczeństwa, jak i potencjalne działania niepożądane wynikające z obecności substancji pomocniczych. Zaleca się ostrożność w przepisywaniu preparatu, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do składników pomocniczych lub wrażliwością na etanol, oraz monitorowanie ewentualnych działań niepożądanych podczas terapii.
badanie przedkliniczne, benzoesan sodu, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, fitoterapia, genotoksyczność, glikol propylenowy, kancerogeneza, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, wyciąg natywny, wyciąg roślinny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu lipy