genotoksyczność
Genotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, promieniowania lub czynników biologicznych do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego (DNA lub chromosomów) w komórkach. Te uszkodzenia mogą prowadzić do mutacji, które z kolei mogą inicjować proces kancerogenezy lub powodować wady wrodzone.
Mechanizmy genotoksyczności obejmują bezpośrednie uszkodzenie DNA poprzez tworzenie adduktów, pęknięcia nici DNA, modyfikacje zasad azotowych, a także pośrednie uszkodzenia wynikające z produkcji reaktywnych form tlenu lub zaburzenia procesów naprawy DNA. Substancje genotoksyczne mogą również wpływać na segregację chromosomów podczas podziału komórkowego, prowadząc do aneuploidii.
W praktyce medycznej i farmaceutycznej ocena genotoksyczności jest kluczowym elementem badań bezpieczeństwa leków, substancji chemicznych i materiałów medycznych. Standardowe testy obejmują test Amesa (oceniający mutacje u bakterii), test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy oraz comet assay. Pozytywne wyniki tych testów mogą wskazywać na potencjalne ryzyko kancerogenne danej substancji.
Narażenie na czynniki genotoksyczne w środowisku pracy lub życia codziennego jest przedmiotem intensywnych badań epidemiologicznych, gdyż może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka nowotworów, zaburzeń reprodukcyjnych i przyspieszonego starzenia komórkowego. W onkologii zrozumienie mechanizmów genotoksyczności pomaga w opracowywaniu nowych terapii przeciwnowotworowych oraz strategii chemoprewencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diclac Lipogel 10 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku sodowego w postaci żelu 10 mg/g (Diclac Lipogel) obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Wyniki wskazują na brak istotnych zagrożeń przy stosowaniu dawek terapeutycznych, potwierdzając dobry profil bezpieczeństwa substancji czynnej. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału diklofenaku. Ponadto, testy teratogenności na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) nie ujawniły działania teratogennego, a także nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność szczurów oraz rozwój prenatalny, okołourodzeniowy i pourodzeniowy potomstwa.
diklofenak sodowy, działanie fototoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, genotoksyczność, płodność, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, reakcja alergiczna, rozwój okołoporodowy, rozwój organizmu, rozwój płodu, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivertaxo 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu, substancji czynnej preparatu Rivertaxo, obejmowała szeroki zakres standardowych badań farmakologicznych i toksykologicznych przeprowadzonych zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi. Badania nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i oddechowego przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym u ludzi. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo oraz długoterminowe badania rakotwórczości nie potwierdziły potencjału genotoksycznego ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, rywaroksaban nie wykazywał fototoksyczności, a jego wpływ na płodność u szczurów był neutralny, choć obserwowano toksyczne efekty reprodukcyjne związane z mechanizmem przeciwkrzepliwym leku.
dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, efekt przeciwkrzepliwy, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny IgG i IgA, inhibitor czynnika Xa, mechanizm działania, powikłanie krwotoczne, reakcja fototoksyczna, rozwój nowotworu, rywaroksaban, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bosutinib Stada 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bosutynibu wykazały, że lek nie wpływa istotnie na czynności oddechowe, jednak w badaniach na szczurach zaobserwowano zmniejszenie rozmiaru źrenic oraz zaburzenia chodu, z poziomem NOEL dla zaburzeń chodu przy ekspozycji około 11-krotnie (400 mg) i 8-krotnie (500 mg) wyższej niż kliniczna. Badania kardiologiczne na psach nie wykazały istotnych zmian w EKG, choć odnotowano opóźnione zwiększenie częstości rytmu serca przy ekspozycji 2-3-krotnie wyższej niż kliniczna. Toksyczność po podaniu wielokrotnym dotyczyła głównie układu pokarmowego oraz wątroby u szczurów, z objawami takimi jak zmiany w kale, spadek masy ciała i histopatologiczne zmiany w przewodzie pokarmowym oraz przerost hepatocytów. Poziomy ekspozycji bez działań niepożądanych były zbliżone do ekspozycji klinicznej po dawkach 400 mg i 500 mg (AUC niezwiązanej postaci leku).
błona naczyniowa oka, cytotoksyczność hepatocytarna, enzymy wątrobowe, erytrocytoza, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, hiperplazja komórek kubkowych, nadżerki przewodu pokarmowego, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał fototoksyczny, przechodzenie przez łożysko, przerost hepatocytów, radioaktywność, resorpcja płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ pokarmowy, wydłużenie QTc, zaburzenia rytmu - Leksykon substancji czynnych
Sertralina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne sertraliny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych efektów toksycznych po podaniu wielokrotnym, braku genotoksyczności oraz działania rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność u samców, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u mężczyzn w wieku rozrodczym. Fetotoksyczność obserwowana była wtórnie do toksyczności matczynej, a nie bezpośrednio na płód, co ogranicza ryzyko dla potomstwa. W badaniach na młodych szczurach podawano sertralinę w dawkach 10, 40 i 80 mg/kg mc./dobę od 21. do 56. dnia życia, obserwując odwracalne opóźnienie dojrzewania płciowego (u samców przy 80 mg/kg, u samic od 10 mg/kg), odwodnienie, zmniejszony przyrost masy ciała oraz zabarwioną wydzielinę z nosa, które ustępowały po odstawieniu leku.
badanie farmakologiczne, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie in utero, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, farmakodynamika, farmakokinetyka, fetotoksyczność, genotoksyczność, odwodnienie, opóźnienie dojrzewania płciowego, opóźnienie rozwoju, płodność, potencjał genotoksyczny, sertralina, substancja lecznicza, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, umieralność okołoporodowa, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ondansetron Accord 4 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ondansetronu, obejmujące badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka w warunkach klinicznych. Istotnym spostrzeżeniem jest kumulacja ondansetronu i jego metabolitów w mleku samic szczurów, z współczynnikiem stężenia mleko/osocze wynoszącym 5,2:1, co sugeruje znaczącą dystrybucję do pokarmu matczynego u tego gatunku. Ta obserwacja wymaga ostrożności przy rozważaniu stosowania leku u kobiet karmiących piersią, choć bezpośrednia ekstrapolacja na ludzi jest ograniczona.
badanie elektrofizjologiczne, badanie toksyczności, choroby sercowo-naczyniowe, dystrybucja leku, działanie rakotwórcze, gen HERG, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, kanały jonowe serca, karcynogenność, kumulacja w mleku, ondansetron, potencjał czynnościowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zespół długiego QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valdix Noc 400 mg
Preparat Valdix Noc 400 mg zawiera 400 mg korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) w jednej tabletce, co odpowiada co najmniej 0,32 mg kwasów walerenowych, uznawanych za główne związki biologicznie aktywne. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego preparatu są jednak ograniczone. Nie przeprowadzono kompleksowych badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności ani rakotwórczości, co uniemożliwia pełną ocenę potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem, zwłaszcza w długim okresie i w specyficznych grupach pacjentów.
badanie przedkliniczne, dane przedkliniczne, efekt mutagenny, genotoksyczność, korzeń kozłka lekarskiego, kwas walerenowy, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, substancja czynna, surowiec leczniczy, toksyczny wpływ na reprodukcję, Valeriana officinalis, związek biologicznie aktywny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Idarubicin Accord 20 mg/20 ml
Idarubicyna chlorowodorek, składnik aktywny preparatu Idarubicin Accord, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność o charakterystyce typowej dla antracyklin. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) po podaniu dożylnym wynosiła 4,4 mg/kg u myszy, 2,9 mg/kg u szczurów oraz 1,0 mg/kg u psów, wskazując na najwyższą wrażliwość psów. Główne narządy docelowe toksyczności to układ krwiotwórczy i limfatyczny (mielosupresja), przewód pokarmowy, nerki, wątroba oraz narządy rozrodcze. Kardiotoksyczność idarubicyny była łagodna lub umiarkowana i ujawniała się jedynie przy dawkach śmiertelnych, co stanowi korzystny profil w porównaniu do innych antracyklin, takich jak doksorubicyna czy daunorubicyna. Działanie genotoksyczne potwierdzono zarówno in vivo, jak i in vitro, związane z interkalacją do DNA i hamowaniem topoizomerazy II. Idarubicyna wykazuje również działanie rakotwórcze u szczurów, co jest typowe dla leków cytostatycznych.
Badania wykazały toksyczność idarubicyny na narządy rozrodcze oraz działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów, choć dawka 0,2 mg/kg/dobę podawana w okresie około- i poporodowym nie wywoływała istotnych efektów toksycznych u matek i potomstwa, sugerując istnienie dawki progowej. Istotnym aspektem klinicznym jest tolerancja miejscowa – wynaczynienie leku u psów powodowało martwicę tkanek, co wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania dożylnego oraz natychmiastowej interwencji w przypadku ekstrawazacji. Podsumowując, idarubicyna charakteryzuje się profilem toksyczności zgodnym z antracyklinami, z relatywnie korzystnym bezpieczeństwem kardiologicznym, ale wymaga monitorowania działań niepożądanych związanych z mielosupresją, toksycznością narządową oraz potencjałem genotoksycznym i teratogennym.
antracyklina, badanie in vitro, badanie in vivo, doksorubicyna, embriotoksyczność, genotoksyczność, hepatotoksyczność, idarubicyna, inhibitor topoizomerazy II, interkalacja DNA, kancerogenność, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, lek cytostatyczny, martwica tkanek, mediana dawki śmiertelnej, mielosupresja, narząd rozrodczy, niewydolność nerek, przewód pokarmowy, teratogenność, układ krwiotwórczy, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciclovir Ziaja 50 mg/g
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa acyklowiru, substancji czynnej w produkcie Aciclovir Ziaja 50 mg/g krem, obejmuje badania genotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na płodność i rozrodczość. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, aberracji chromosomowych ani uszkodzeń DNA. Długoterminowe testy karcinogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału karcinogennego. W badaniach toksykologicznych na szczurach i psach zaobserwowano negatywny wpływ na spermatogenezę jedynie po podaniu ogólnoustrojowym w dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, z efektami odwracalnymi po zaprzestaniu leczenia. Badania płodności na dwóch pokoleniach myszy nie wykazały istotnego wpływu doustnego acyklowiru na funkcje rozrodcze.
aberracja chromosomowa, acyklowir, badanie karcinogenności, badanie płodności, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, morfologia plemników, mutacja genowa, parametry nasienia, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał karcinogenny, ruchliwość plemników, spermatogeneza, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fampridine Teva 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne i farmakologiczne famprydyny, substancji czynnej Fampridine Teva 10 mg, wykazały charakterystyczne działania niepożądane pojawiające się do 2 godzin po podaniu doustnym, obejmujące objawy neurologiczne (drżenie, drgawki, ataksja), oddechowe (duszność, przyspieszone oddychanie) oraz inne symptomy, takie jak rozszerzenie źrenic, prostracja, zaburzenia chodu i nadpobudliwość. Objawy te są konsekwencją farmakodynamicznego działania famprydyny jako blokatora kanałów potasowych. W badaniach na szczurach odnotowano pojedyncze przypadki niedrożności układu moczowego prowadzące do zgonu, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Ponadto, toksyczne dawki podawane samicom ciężarnym skutkowały obniżoną masą urodzeniową i zmniejszoną żywotnością potomstwa, jednak bez zwiększonego ryzyka wad rozwojowych czy wpływu na płodność.
ataksja, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, blokator kanałów potasowych, drgawki, drżenie, duszność, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, famprydyna, genotoksyczność, nadpobudliwość, niedrożność układu moczowego, prostracja, przyśpieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, ślinienie, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie chodu, zaburzenie wokalizacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sodu wodorowęglan Hasco –
Produkt leczniczy SODU WODOROWĘGLAN HASCO zawiera sodu wodorowęglan (NaHCO₃) w postaci proszku do sporządzania roztworu i nie był poddany dedykowanym badaniom przedklinicznym, takim jak ocena toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozród i rozwój. Niemniej jednak, ze względu na powszechne występowanie NaHCO₃ w organizmie jako głównego bufora oraz dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa i farmakologiczny w standardowych dawkach terapeutycznych, brak tych badań nie wpływa negatywnie na ocenę bezpieczeństwa stosowania produktu w praktyce klinicznej.
badanie przedkliniczne, bufor fizjologiczny, choroba nerek, choroba serca, choroba wątroby, genotoksyczność, interakcja lekowa, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa, profil farmakologiczny, sodu wodorowęglan, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość fizykochemiczna, wpływ na rozród, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lapixen 6 mg
Badania przedkliniczne lacydypiny, antagonisty kanałów wapniowych, wykazały odwracalne działania toksyczne związane z mechanizmem farmakologicznym leku, obejmujące zmniejszoną kurczliwość mięśnia sercowego, rozrost dziąseł u szczurów i psów oraz zaparcia u szczurów. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka NOAEL wynosiła 2,5 mg/kg mc., przy dawce 15 mg/kg mc. obserwowano wewnątrzmaciczną śmierć płodów i zwiększenie masy łożyska. U królików dawka NOAEL wynosiła 9 mg/kg mc., a dawka 18 mg/kg mc. powodowała zmniejszenie masy ciała płodów. Ponadto, lacydypina hamowała skurcze macicy u szczurów oraz wpływała na zmniejszenie przyrostu masy ciała i rozwój fizyczny potomstwa przy podawaniu przed porodem i w okresie karmienia.
antagonista wapnia, badanie przedkliniczne, genotoksyczność, gruczolak, kurczliwość mięśnia sercowego, lacydypina, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, rozrost dziąseł, rozrost komórek śródmiąższowych, skurcz macicy, śmierć płodu, śmiertelność wewnątrzmaciczna, toksyczność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Romazic 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące rozuwastatyny (lek Romazic) nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka w zakresie bezpieczeństwa stosowania, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących wpływu na kanał potasowy hERG. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie u myszy, szczurów i psów, prawdopodobnie związane z farmakologicznym działaniem rozuwastatyny, przy czym u małp takie zmiany nie występowały. Działania niepożądane pojawiały się przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak ekspozycja ustrojowa w badaniach przedklinicznych była wielokrotnie wyższa niż u ludzi po dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dawka lecznicza, działanie farmakologiczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, Romazic, rozuwastatyna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie jąder, wskaźnik przeżycia potomstwa, zmiana histopatologiczna wątroby, zmiana pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ondansetron Kabi 0,08 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ondansetronu wykazały brak istotnej toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego. Badania toksykologii reprodukcyjnej na szczurach i królikach, przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę doustną u ludzi (24 mg/dobę), nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój płodu ani potomstwa. Szczury otrzymywały dawki do 15 mg/kg mc./dobę (około 6-krotnie wyższe niż dawka u ludzi), a króliki do 30 mg/kg mc./dobę (około 24-krotnie wyższe). W badaniach rozwojowych przed- i pourodzeniowych nie zaobserwowano istotnych zaburzeń rozwoju ani zdolności reprodukcyjnych potomstwa, z wyjątkiem niewielkiego zmniejszenia przyrostu masy ciała u matek królików i szczurów. Ponadto, ondansetron i jego metabolity wykazują kumulację w mleku (stosunek stężenia mleko:osocze 5,2:1), co jest istotne przy rozważaniu stosowania leku u kobiet karmiących piersią.
badanie kliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, genotoksyczność, kanał jonowy, kanał potasowy hERG, kumulacja w mleku, laktacja, ondansetron, organogeneza, podanie wielokrotne, repolaryzacja serca, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój przedurodzeniowy, toksyczność rozwojowa, toksykologia reprodukcyjna, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mastodynon N –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Mastodynon N, zawierającego wyciągi roślinne z Vitex Agnus-castus TM=D1 jako główny składnik, nie obejmowały standardowych testów toksyczności ostrej ani przewlekłej, w tym określenia wartości LD50. Niemniej jednak, przeprowadzone testy genotoksyczności zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania mutagennego, co wskazuje na brak wpływu preparatu na materiał genetyczny i niskie ryzyko indukcji mutacji prowadzących do nowotworów lub uszkodzeń płodu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Caulophyllum thalictroides, Cyclamen purpurascens, dawka śmiertelna LD50, działanie mutagenne, genotoksyczność, indukcja mutacji, Iris versicolor, Lilium lancifolium, Mastodynon, materiał genetyczny, płodność, Strychnos ignatii, teratogenność, toksyczność rozrodcza, Vitex agnus-castus, wada rozwojowa płodu, właściwość teratogenna, wyciąg roślinny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople żołądkowe T –
Produkt leczniczy Krople Żołądkowe T, płyn doustny, nie posiada dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, w tym badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na rozród i rozwój. Preparat zawiera złożoną kompozycję nalewek ziołowych (kozłkową, miętową, gorzką, z dziurawca) oraz około 70% objętościowych etanolu jako rozpuszczalnika i nośnika substancji aktywnych. Brak formalnych badań przedklinicznych wymaga uwzględnienia potencjalnych interakcji między składnikami oraz opiera się na doświadczeniu klinicznym i tradycyjnym stosowaniu podobnych preparatów ziołowych.
choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, genotoksyczność, interakcja farmakologiczna, interakcje między składnikami, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, padaczka, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, uzależnienie od alkoholu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirtor 30 mg
Kompleksowa ocena bezpieczeństwa mirtazapiny w badaniach przedklinicznych potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa substancji czynnej. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały istotnych zagrożeń przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, a niepożądane efekty reprodukcyjne, takie jak wzrost strat poimplantacyjnych, zmniejszenie masy ciała miotów oraz obniżona przeżywalność potomstwa, pojawiły się jedynie przy ekspozycji przekraczającej dwukrotnie maksymalną ekspozycję terapeutyczną. W testach genotoksyczności nie zaobserwowano mutagenności ani uszkodzeń DNA, co potwierdza bezpieczeństwo mirtazapiny w tym zakresie.
aberracja chromosomalna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzym wątrobowy, genotoksyczność, guz tarczycy, masa ciała miotu, mirtazapina, mutacja genowa, nowotwór wątrobowokomórkowy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, przeżywalność młodych, resorpcja zarodka, strata poimplantacyjna, swoistość gatunkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Corsib 2,5 mg
Bisoprololu fumaran, substancja czynna leku Corsib (dostępnego w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, w tym braku efektów mutagennych, genotoksycznych oraz kancerogennych. Wielokrotne podawanie bisoprololu w różnych dawkach nie powodowało klinicznie istotnej toksyczności, co potwierdza jego bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych.
W badaniach toksyczności reprodukcyjnej odnotowano działania niepożądane u ciężarnych samic zwierząt oraz ich potomstwa, takie jak zmniejszenie masy ciała, ograniczenie przyjmowania pokarmu, zwiększone ryzyko resorpcji płodów, obniżona masa urodzeniowa i opóźnienie rozwoju fizycznego. Jednakże bisoprololu fumaran nie wykazywał działania teratogennego, a negatywne efekty pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. Wyniki te są zgodne z charakterystyką klasy beta-adrenolityków i nie stanowią przeciwwskazania do stosowania leku w dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, beta-adrenolityk, bisoprololu fumaran, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, parametr toksykologiczny, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, resorpcja płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, właściwość kancerogenna, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Krka 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny wykazały, że podawanie dawek do 40-krotnie wyższych niż stosowane klinicznie może indukować przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności klinicznej, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa leku. Elektrofizjologiczne analizy potwierdziły wpływ azytromycyny na wydłużenie odstępu QT w EKG, co stanowi istotny czynnik ryzyka kardiotoksycznego, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego, co jest uzasadnione krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny w terapii ostrych zakażeń, a testy genotoksyczności jednoznacznie wykluczyły mutagenne działanie leku zarówno in vitro, jak i in vivo.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, kardiotoksyczność, kostnienie płodu, przewodnictwo elektryczne, rozwój fizyczny i ruchowy, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Altan 400 mg
Profil toksyczności imatynibu oceniany w badaniach nieklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach wykazał wielonarządowe działania niepożądane, w tym zmiany hematologiczne o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz uszkodzenia wątroby i nerek. U psów obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby po 2-tygodniowej ekspozycji, natomiast u małp stwierdzono nefrotoksyczność z podwyższonym BUN i kreatyniną. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 60 mg/kg (zbliżona do maksymalnej dawki klinicznej 800 mg/dobę w przeliczeniu na powierzchnię ciała) powodowała zmniejszenie masy jąder, obniżenie ruchliwości plemników oraz zwiększoną utratę poimplantacyjną płodów. Działanie teratogenne ujawniono przy dawkach ≥ 100 mg/kg, obejmujące defekty kostne czaszki. W badaniach długoterminowych na szczurach dawki 30-60 mg/kg mc./dobę wiązały się z występowaniem nowotworów w nerkach, pęcherzu moczowym, jelicie cienkim i innych narządach, przy czym NOEL ustalono na 15 mg/kg mc./dobę, odpowiadającej około 0,5-krotności ekspozycji klinicznej (AUC) u ludzi po dawce 400-800 mg/dobę.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy we krwi, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gruczolakorak jelita cienkiego, kardiomiopatia, klastogen, martwica komórek wątrobowych, mutagenność, niewydolność serca, NOAEL, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rak nerki, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozwój przed- i pourodzeniowy, spermatogeneza, szpik kostny, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie nerki, utrata poimplantacyjna płodu, zmiana hematologiczna, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 80 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Toksyczność pierwotna dotyczyła głównie układu pokarmowego (jelito), krwiotwórczego (zmiany parametrów czerwonych krwinek i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych), przy czym zmiany te były odwracalne po zakończeniu terapii. W badaniach długoterminowych u małp zaobserwowano śródmiąższową mineralizację nerek jako jedyny istotny objaw nefrotoksyczności. Dodatkowo, dazatynib hamował agregację płytek krwi in vitro i wydłużał czas krwawienia in vivo, jednak bez występowania samoistnych krwotoków. Pomimo działania na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego in vitro, nie stwierdzono wydłużenia odstępu QT w badaniach telemetrycznych u małp. Wyniki badań genotoksyczności były niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym, ale obecność efektu klastogennego w komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie płodności, czas krwawienia, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, efekt klastogenny, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, odstęp QT, organogeneza, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój kośćca płodu, selektywna toksyczność, śródmiąższowa mineralizacja nerek, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność hematologiczna, toksyczność limfatyczna, toksyczność pierwotna, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon substancji czynnych
Szkarłatka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Szkarłatka (Phytolacca decandra) jest składnikiem aktywnym w preparatach homeopatycznych takich jak Camilia (roztwór doustny, 5 CH, 333,3 mg/ml) oraz Homeoplasmine (maść, nalewka macierzysta TM, 0,3 g/100 g). Pomimo rejestracji tych leków, brak jest dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania szkarłatki, w tym badań toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, co jest wyraźnie zaznaczone w punktach 5.3 Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL). Wysokie rozcieńczenia stosowane w homeopatii wpływają na zakres wymaganych badań przedklinicznych, który różni się od standardów dla konwencjonalnych leków.
badanie toksykologiczne, Camilia, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, genotoksyczność, Homeoplasmine, konwencjonalny produkt leczniczy, lek homeopatyczny, nalewka macierzysta, potencjał rakotwórczy, rejestracja leku, rozcieńczenie 5 CH, rozcieńczenie homeopatyczne, szkarłatka, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Scorbolamid EXTRA 300 mg + 200 mg + 50 mg + 5 mg
Ocena bezpieczeństwa stosowania preparatu Scorbolamid EXTRA, zawierającego 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku, opiera się na badaniach przedklinicznych poszczególnych składników. Salicylamid i kwas askorbowy nie wykazały działania mutagennego ani karcynogennego, natomiast rutozyd, mimo niejednoznacznych wyników, przeważnie wykazuje właściwości antymutagenne i przeciwnowotworowe. Kwas askorbowy i rutozyd również nie wykazują działania karcynogennego, a wręcz potwierdzono ich potencjał przeciwnowotworowy. Cynk w formie glukonianu nie wykazuje istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych ani rakotwórczych, co potwierdzają badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania i toksyczności po podaniu wielokrotnym.
badanie farmakologiczne, bielactwo uogólnione, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glukonian cynku, krwiak podskórny, kwas askorbowy, lordoza, niepełne wykształcenie czaszki, obrzęk ciała, pochodna kwasu salicylowego, przepuklina pępkowa, rutozyd, salicylamid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, właściwości antymutagenne, właściwości przeciwnowotworowe, zmiana teratogenna, zniekształcenie płodu, zrośnięcie jelit - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Medical Valley 50 mg
Badania przedkliniczne sytagliptyny wykazały toksyczność narządową ograniczoną do wątroby i nerek u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotność narażenia klinicznego, z brakiem efektów niepożądanych przy 19-krotnej ekspozycji, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów stwierdzono zmiany stomatologiczne przy 67-krotnej ekspozycji, jednak bez wpływu przy 58-krotnej. W badaniach na psach przy 23-krotnej ekspozycji obserwowano przemijające objawy neurotoksyczne (ataksyja, drżenie, ślinienie, pieniste wymioty) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnej ekspozycji nie stwierdzono toksyczności. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności, a ocena karcinogenności u myszy była negatywna. U szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby przy 58-krotnej ekspozycji, prawdopodobnie wtórny do przewlekłej hepatotoksyczności, co nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (19-krotna ekspozycja bez efektów).
ataksja, działanie hepatotoksyczne, genotoksyczność, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, objawy neurologiczne, ośrodkowy układ oddechowy, potencjał karcinogenny, przenikanie do mleka, rak wątroby, rozwój pourodzeniowy, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wpływ na płodność, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmycar 80 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu złożonego Telmycar (80 mg telmisartanu + 25 mg hydrochlorotiazydu) opierają się na wcześniejszych badaniach poszczególnych składników oraz ich kombinacji w niższych dawkach. Badania na szczurach i psach wykazały, że stosowane dawki powodowały ekspozycję porównywalną z dawkami terapeutycznymi u ludzi, bez dodatkowych niepożądanych efektów poza tymi znanymi z monoterapii. Zaobserwowano charakterystyczne zmiany hematologiczne (redukcja erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu), nerkowe (zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), wzrost aktywności reniny w osoczu, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego oraz uszkodzenia śluzówki żołądka, które można było zapobiegać przez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt. U psów dodatkowo stwierdzono rozszerzenie i atrofię kanalików nerkowych, co wiązano z farmakologiczną aktywnością telmisartanu.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogeniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, fetotoksyczność, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanaliki nerkowe, kancerogenność, kreatynina, parametry czerwonokrwinkowe, renina, śluzówka żołądka, telmisartan i hydrochlorotiazyd, układ renina-angiotensyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melatonina Biofarm 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa melatoniny wykazały, że substancja ta charakteryzuje się niską toksycznością ostrą, z wartością LD50 dla myszy podawanej doustnie na poziomie 1250 mg/kg masy ciała. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Ponadto, melatonina nie wykazuje działania genotoksycznego ani mutagennego, a także nie stwierdzono jej potencjału rakotwórczego, co istotnie obniża ryzyko uszkodzeń genetycznych i kancerogenezy u ludzi. W badaniach teratogennych na szczurach nie zaobserwowano wpływu na rozwój płodowy, co wskazuje na niskie ryzyko wad rozwojowych przy stosowaniu melatoniny.
długotrwałe stosowanie, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, genotoksyczność, kancerogeneza, LD50, melatonina, objawy toksyczne, płodność, potencjał kancerogenny, rozwój płodowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ rozrodczy, uszkodzenie genetyczne, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esogno 1 mg
Badania przedkliniczne eszopiklonu wykazały brak potencjału mutagennego i rakotwórczego zarówno dla samej substancji, jak i jej aktywnego metabolitu (S)-N-demetylo zopiklonu, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności i kancerogenności przy dawkach terapeutycznych. Działania niepożądane obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną dawkę kliniczną, co czyni je nieistotnymi klinicznie. W badaniach na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki, psy) eszopiklon nie wykazywał działania teratogennego, a wszelkie negatywne efekty na układ rozrodczy pojawiały się przy dawkach 13-16-krotnie wyższych niż maksymalne dawki stosowane u ludzi i miały charakter odwracalny.
badania przedkliniczne, badania reprodukcyjne, cykliczność rui, dawka terapeutyczna, degeneracja narządów płciowych, działanie teratogenne, ekspozycja lekowa, eszopiklon, genotoksyczność, męskie narządy płciowe, odwracalność, potencjał mutagenny, przeżywalność poporodowa, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko genotoksyczne, S-N-demetylo zopiklon, starzenie reprodukcyjne, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rosuvastatin Krka 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rozuwastatyny wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka w zakresie podstawowych parametrów farmakologicznych oraz genotoksyczności i kancerogenności. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie u myszy i szczurów oraz zmiany w pęcherzyku żółciowym u psów, które nie występowały u małp – gatunku najbardziej zbliżonego do człowieka. Działania niepożądane, takie jak uszkodzenie jąder u małp i psów oraz toksyczny wpływ na reprodukcję u szczurów, pojawiały się przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa klinicznego. Nie prowadzono natomiast szczegółowych badań dotyczących wpływu rozuwastatyny na kanał potasowy hERG, co pozostaje istotnym aspektem do dalszej oceny kardiotoksyczności.
badanie przedkliniczne, dawka lecznicza, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, hamowanie syntezy cholesterolu, hipercholesterolemia, kanał potasowy hERG, margines bezpieczeństwa, pęcherzyk żółciowy, potencjał kancerogenny, repolaryzacja komórek mięśnia sercowego, rozuwastatyna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie jąder, zmiany histopatologiczne wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Scavertin 3 mg
Przedkliniczne badania toksyczności iwermektyny wykazały, że po podaniu pojedynczej wysokiej dawki obserwuje się neurotoksyczne efekty u myszy, szczurów, psów oraz małp, obejmujące rozszerzenie źrenic, drżenie, ataksję oraz wymioty (u małp). Efekty te występują wyłącznie przy dużych dawkach. W badaniach wielokrotnych dawek stwierdzono teratogenne działanie iwermektyny u myszy, szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodów, w tym rozszczepem podniebienia, przy dawkach zbliżonych lub równych dawkom toksycznym dla samic. Ocena genotoksyczności in vitro (test Amesa i test na komórkach TK myszy) nie wykazała właściwości mutagennych, jednak brak jest badań in vivo oraz danych dotyczących potencjalnej rakotwórczości.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie toksyczne, efekt neurologiczny, efekt teratogenny, ekotoksyczność, genotoksyczność, iwermektyna, mydriasis, ośrodkowy układ nerwowy, pojedyncza dawka, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, środowisko wodne, test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, tremor, wada rozwojowa płodu - Leksykon substancji czynnych
Dihydrokodeina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane dotyczące dihydrokodeiny winianu w preparacie DHC Continus (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu w dawkach 60 mg i 90 mg) wskazują na brak szczegółowych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania tej substancji. Nie przeprowadzono rejestracyjnych badań genotoksyczności ani karcynogenności, co oznacza brak danych dotyczących potencjalnego uszkodzenia materiału genetycznego oraz ryzyka rozwoju nowotworów przy długotrwałym stosowaniu leku. Ponadto, brak jest systematycznych badań wpływu dihydrokodeiny na płodność, rozwój potomstwa oraz teratogenność, co ogranicza ocenę bezpieczeństwa w kontekście reprodukcji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin hydrochloride STADA 1000 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu zawierających 1000 mg substancji wykazała brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu, z wyraźnym marginesem bezpieczeństwa pomiędzy dawkami terapeutycznymi a toksycznymi. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania metforminy, co eliminuje ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenezy, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, metformina, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, przedłużone uwalnianie, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, teratogenność, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Chondroityna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa chondroityny sodu siarczanu, stosowanej w preparatach Cartexan (400 mg) oraz Structum (500 mg), nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Analizy toksyczności ostrej, przewlekłej oraz po podaniu wielokrotnym potwierdziły brak negatywnego wpływu na organizm. Dodatkowo, badania genotoksyczności i mutagenności nie wskazały na potencjał genotoksyczny ani mutagenny tej substancji. W zakresie wpływu na rozrodczość oraz rozwój prenatalny i postnatalny potomstwa również nie stwierdzono toksycznego działania.
badanie toksyczności, bezpieczeństwo farmakologiczne, chondroityna sodu siarczan, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogen, mutagenność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozrodczość, rozwój prenatalny i postnatalny, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na rozród, toksyczny wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Reina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Reina, będąca główną pochodną hydroksyantracenową w wyciągu z korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon), jest aktywnym składnikiem farmakologicznym w produktach leczniczych takich jak Radirex, gdzie zawartość związków antranoidowych przeliczonych na reinę wynosi od 11,3 do 13,9 mg na tabletkę. Pomimo jej powszechnego zastosowania, brak jest systematycznych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także danych dotyczących genotoksyczności, potencjału karcinogennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Ponadto, nie dysponujemy informacjami na temat farmakokinetyki i farmakodynamiki reiny, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa stosowania tego związku.
farmakodynamika przedkliniczna, farmakokinetyka, genotoksyczność, korzeń rzewienia, pochodne hydroksyantracenowe, potencjał karcinogenny, reina, Rheum officinale, Rheum palmatum, substancja aktywna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przedkliniczna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, związki antranoidowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kwiat Bzu czarnego –
Produkt leczniczy KWIAT BZU CZARNEGO zawiera substancję czynną Sambucus nigra L., flos w dawce 2 g na saszetkę. Nie przeprowadzono dla niego standardowych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Brak tych badań został uznany za „nie wymagany” zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi regulacyjnymi, co jest uzasadnione długą historią stosowania kwiatu bzu czarnego w tradycyjnej medycynie europejskiej oraz brakiem sygnałów bezpieczeństwa w tych obszarach.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zaranta 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa rozuwastatyny, obejmujące badania farmakologii bezpieczeństwa, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie u myszy, szczurów i psów, prawdopodobnie związane z mechanizmem działania leku na metabolizm lipidów. U psów stwierdzono również zmiany w pęcherzyku żółciowym, natomiast u małp nie zaobserwowano hepatotoksyczności, co wskazuje na różnice międzygatunkowe. W dokumentacji przedklinicznej nie przeprowadzono szczegółowych badań wpływu rozuwastatyny na kanał potasowy hERG, istotny dla repolaryzacji mięśnia sercowego i potencjalnego ryzyka wydłużenia odstępu QT.
dawka terapeutyczna, działanie gonadotoksyczne, efekt hepatotoksyczny, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kanał potasowy hERG, potencjał rakotwórczy, repolaryzacja komórek mięśnia sercowego, rozuwastatyna, statyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, toksyczność układu rozrodczego, wydłużenie odstępu QT, zmiany histopatologiczne wątroby, zmiany pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nicorama Fruitmint 2 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania leczniczych gum do żucia zawierających nikotynę, takich jak Nicorama Fruitmint, opierają się głównie na toksyczności samej nikotyny, gdyż specyficzne badania dla tej postaci farmaceutycznej nie są dostępne. Nikotyna wykazuje dobrze udokumentowany profil toksyczności, a objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty, nieregularne tętno, zaburzenia rytmu serca, trudności w oddychaniu oraz uogólnione drgawki. W badaniach przedklinicznych nie stwierdzono działania genotoksycznego ani mutagennego nikotyny, co wskazuje na brak potencjału uszkadzania DNA lub wywoływania mutacji komórkowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Epiduo 0,1% + 2,5%
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Epiduo, zawierającego adapalen 0,1% oraz nadtlenek benzoilu 2,5%, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, fototoksycznych oraz kancerogennych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów. W badaniach reprodukcyjnych adapalen wykazał działanie teratogenne przy wysokiej ekspozycji ogólnoustrojowej po podaniu doustnym w dawkach ≥25 mg/kg/dobę, natomiast przy ekspozycji skórnej (6 mg/kg mc./dobę) obserwowano jedynie zmiany w liczbie żeber lub kręgów. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa przy dawkach doustnych do 20 mg/kg/dobę. Nadtlenek benzoilu nie wykazał działania teratogennego ani wpływu na funkcje rozrodcze przy dawkach doustnych do 500 mg/kg/dobę, a toksyczność miejscowa obejmowała podrażnienia i reakcje uczuleniowe, zgodne z profilem tego składnika.
adapalen, dane farmakokinetyczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, fototoksyczność, genotoksyczność, kancerogenność, kwas benzoesowy, nadtlenek benzoilu, płodność, podrażnienie miejscowe, podrażnienie skóry, profil bezpieczeństwa, reakcja uczuleniowa, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, wydalanie z moczem - Leksykon substancji czynnych
Cyklofosfamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące cyklofosfamidu wskazują na stosunkowo niską ostrą toksyczność, z wartościami LD50 po podaniu dożylnym wynoszącymi około 160 mg/kg u szczurów, 400 mg/kg u myszy i świnek morskich, 130 mg/kg u królików oraz 40 mg/kg u psów. Przewlekłe podawanie dawek toksycznych prowadzi do hepatotoksyczności, manifestującej się zwyrodnieniem tłuszczowym i martwicą wątroby, bez zmian w błonie śluzowej jelit. Progi hepatotoksyczności wynoszą 100 mg/kg u królików i 10 mg/kg u psów, co wskazuje na wyższą wrażliwość psów. Potwierdzono również mutagenne działanie cyklofosfamidu zarówno in vitro, jak i in vivo, z obserwacją aberracji chromosomalnych u ludzi, co podkreśla jego genotoksyczny potencjał.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, błona śluzowa jelita, cyklofosfamid, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, LD50, lek alkilujący, martwica, podanie dożylne, stłuszczenie wątroby, toksyczność ostra, wada rozwojowa, wątroba - Leksykon substancji czynnych
Glikopironium – Właściwości farmakodynamiczne
Glikopironium, będący selektywnym antagonistą receptorów muskarynowych acetylocholiny, jest stosowany miejscowo w leczeniu pierwotnej nadpotliwości pach. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów muskarynowych w gruczołach potowych, co prowadzi do istotnego zmniejszenia wydzielania potu. W badaniu klinicznym fazy IIIa, obejmującym 171 pacjentów z ciężką nadpotliwością (HDSS 3 lub 4, produkcja potu ≥ 50 mg/5 min), krem z glikopironium 1% (Axhidrox) wykazał statystycznie istotne zmniejszenie wytwarzania potu o średnio -197,08 mg (±252,41) w porównaniu do placebo (-83,49 mg ±168,21; p=0,0038) po 4 tygodniach terapii. Mediana względnej redukcji potu wyniosła -64,63% (95% CI: -73,13; -51,75) w grupie leczonej vs. -34,32% (95% CI: -49,71; -2,67) w grupie placebo (p<0,0001). Poprawa jakości życia mierzona skalą HidroQoL była również istotna (mediana zmiany -6,0 vs. -1,0; p<0,0001), a odsetek pacjentów z ≥2-punktową poprawą w skali HDSS wyniósł 23,0% vs. 11,9% (p=0,0542). W badaniu otwartym fazy IIIb (n=357) potwierdzono długoterminową skuteczność, z utrzymującym się istotnym zmniejszeniem potu do 12 tygodni (średnia zmiana z 280,31 mg do 123,64 mg; p<0,0001) oraz wzrostem odsetka odpowiedzi w HDSS do ponad 25% po 28 tygodniach terapii.
acetylocholina, antagonista receptorów muskarynowych, działanie drażniące, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, glikopironium, grawimetria, gruczoły potowe, nadpotliwość pach, nadpotliwość pierwotna, objętość dystrybucji, przenikanie przez łożysko, skala HDSS, stan stacjonarny farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ofloxamed 3 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne potwierdziły bezpieczeństwo miejscowego stosowania ofloksacyny w dawce 3 mg/ml, zawartej w kroplach do oczu Ofloxamed. Nie wykazano toksyczności miejscowej na tkanki oka ani działania genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, co eliminuje ryzyko mutagenności. Brak jest również dowodów na indukcję zaćmy czy negatywny wpływ na przezierność soczewki. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej ofloksacyna nie wpływa na płodność, rozwój okołourodzeniowy i pourodzeniowy oraz nie wykazuje działania teratogennego. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono długoterminowych badań dotyczących potencjalnej karcynogenności substancji czynnej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xiltess 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu, substancji czynnej leku Xiltess, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, potwierdzając jego dobrze scharakteryzowany profil bezpieczeństwa. Analizy obejmowały toksyczność po podaniu jednokrotnym i wielokrotnym, fototoksyczność, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. W badaniach wielokrotnych obserwowano efekty wynikające z farmakodynamicznej aktywności leku, w tym zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji na poziomach klinicznych. Rywaroksaban nie wpływał na płodność samców i samic szczurów, jednak wykazano toksyczny wpływ na reprodukcję związany z mechanizmem działania leku, prowadzący do powikłań krwotocznych.
antykoagulant, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, inhibitor krzepnięcia, krwawienie okołoporodowe, łożysko, mechanizm farmakologiczny, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność jednokrotna, toksyczność młodociana, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana wątrobowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kardatuxan 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Kardatuxan, przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które potwierdziły jego bezpieczeństwo farmakologiczne. Standardowe testy nie wykazały negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. W badaniach toksyczności ostrej nie stwierdzono działań toksycznych przy dawkach jednorazowych, a toksyczność po wielokrotnym podaniu wiązała się głównie z farmakodynamicznym działaniem inhibitora czynnika Xa, co przejawiało się m.in. podwyższonymi stężeniami immunoglobulin IgG i IgA u szczurów. Rywaroksaban nie wykazywał fototoksyczności ani potencjału genotoksycznego (test Amesa, aberracje chromosomowe, testy in vivo – wyniki negatywne), a także nie wykazał działania rakotwórczego w długoterminowych badaniach na zwierzętach.
aberracja chromosomowa, badanie kancerogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny IgG i IgA, inhibitor czynnika Xa, krwawienie okołoporodowe, ośrodkowy układ nerwowy, patologia łożyska, plamki wątrobowe, poronienie, potencjał rakotwórczy, powikłanie krwotoczne, reakcja fototoksyczna, rywaroksaban, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność przedurodzeniowa, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ krzepnięcia, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, zaburzenia kostnienia - Leksykon substancji czynnych
Coccus cacti – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja czynna coccus cacti w potencji homeopatycznej 3CH, obecna w preparacie Stodal w ilości 0,0044 ml na 4 g granulek, nie posiada dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. W dokumentacji produktu brak jest wyników badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Podobnie, inne składniki homeopatyczne preparatu, takie jak Pulsatilla (3CH), Rumex crispus (6CH) czy Bryonia (3CH), nie zostały poddane ocenie przedklinicznej. Wysokie rozcieńczenia homeopatyczne, charakterystyczne dla Stodalu, skutkują odmiennymi wymaganiami regulacyjnymi w zakresie danych przedklinicznych w porównaniu do konwencjonalnych leków.
badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, Coccus cacti, dane przedkliniczne, genotoksyczność, granulki, koszenila, laktoza, pharmacovigilance, potencja homeopatyczna, potencjał rakotwórczy, produkt homeopatyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, sacharoza, Stodal, substancja czynna, substancja pomocnicza, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil PMCS 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na reprodukcję, w tym teratogenności, embriotoksyczności i fetotoksyczności. W modelach zwierzęcych (szczury, myszy) stosowano dawki sięgające nawet 1000 mg/kg/dobę, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne u ludzi (20 mg). Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na rozwój zarodka, płodu ani na płodność samców i samic. W badaniach na ciężarnych szczurach dawka 30 mg/kg/dobę generowała AUC dla niezwiązanego tadalafilu około 18-krotnie wyższą niż u ludzi, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa leku.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, genotoksyczność, nabłonek kanalików nasiennych, parametr płodności, pole pod krzywą stężenia leku, potencjał rakotwórczy, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, substancja czynna, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zmniejszenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Resbud 0,5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności budezonidu, substancji czynnej w produktach Resbud (0,25 mg/mL oraz 0,50 mg/mL, zawiesina do nebulizacji), wykazały jedynie typowe dla glikokortykosteroidów efekty farmakologiczne, bez nieoczekiwanych działań toksycznych wykraczających poza znany profil bezpieczeństwa tej klasy leków. Badania genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego i klastogennego działania budezonidu, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście potencjalnego ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych, wykazuje wpływ na rozrodczość u szczurów, manifestujący się zmniejszeniem masy ciała płodów przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC około 2-krotnie większe niż przy maksymalnej zalecanej dawce dla człowieka – MRHD), zwiększonym obumieraniem płodów przy 90 mg/kg/dobę (AUC ~3x MRHD) oraz wadami wrodzonymi palców przy 150 mg/kg/dobę (AUC ~5x MRHD). U królików nie stwierdzono wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (Cmax ~9,5x MRHD), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8x Cmax MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców. Toksyczność ropinirolu objawia się hipoprolaktynemią, obniżeniem ciśnienia tętniczego, bradykardią oraz objawami neurologicznymi. Długoterminowe badania u szczurów albinosów wykazały degenerację siatkówki przy dawce 50 mg/kg/dobę, co jest efektem specyficznym dla tego gatunku i związanym z ekspozycją na światło.
agonista receptorów dopaminowych, badania in vitro, badania in vivo, degeneracja siatkówki, efekt teratogenny, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, kanał hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, mechanizm działania, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, wady wrodzone - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kventiax 100 mg tabletki powlekane 100 mg
Badania przedkliniczne kwetiapiny, substancji czynnej leku Kventiax, nie wykazały działania genotoksycznego ani mutagennego w testach in vitro i in vivo, co wskazuje na niskie ryzyko indukcji mutacji genetycznych i potencjalnych zmian nowotworowych przy długotrwałym stosowaniu. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, przy ekspozycji porównywalnej do dawek klinicznych, zaobserwowano zmiany fizjologiczne, takie jak pigmentacja i hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy u szczurów i małp Cynomolgus, obniżenie stężenia hormonu T3, hemoglobiny oraz liczby leukocytów i erytrocytów, a także zmętnienie rogówki i zaćmę u psów. Należy podkreślić, że te zmiany nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych u ludzi, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne tych obserwacji.
badanie przedkliniczne, ciąża urojona, dawka terapeutyczna, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych, hormon T3, krwinki białe, krwinki czerwone, kwetiapina, mutacja genetyczna, prolaktyna, przykurcz, regulacja hormonalna rozrodu, toksyczność zarodkowo-płodowa, zaćma, zmętnienie rogówki, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bioracef 125 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne cefuroksymu aksetylu, substancji czynnej preparatu Bioracef (tabletki powlekane 125 mg, 250 mg i 500 mg), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych na układy nerwowy, sercowo-naczyniowy oraz oddechowy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu nie stwierdzono efektów toksycznych ani kumulacji substancji w organizmie. Cefuroksym aksetyl nie wykazał potencjału mutagennego ani genotoksycznego, a także nie wpłynął negatywnie na parametry reprodukcyjne, rozwój płodu oraz płodność, nie stwierdzono działania teratogennego. Mimo braku specyficznych badań karcynogenności, dostępne dane nie wskazują na ryzyko działania rakotwórczego.
badanie diagnostyczne, badanie farmakologiczne, badanie laboratoryjne, badanie toksykologiczne, Bioracef, cefalosporyna, cefuroksym aksetyl, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotoksyczność, kumulacja toksyczna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, toksyczność dawek powtarzanych, toksyczność reprodukcyjna, zmiany genetyczne