powierzchnia ciała
Powierzchnia ciała (BSA – Body Surface Area) to parametr anatomiczny określający całkowitą powierzchnię zewnętrznej powłoki ciała człowieka. Jest istotnym wskaźnikiem wykorzystywanym w medycynie do wielu zastosowań klinicznych, zwłaszcza przy dawkowaniu leków, ocenie funkcji narządów oraz leczeniu oparzeń.
Najczęściej stosowanymi metodami obliczania powierzchni ciała są wzory DuBois i DuBois, Mosteller, Haycock oraz Gehan i George. W praktyce klinicznej BSA oblicza się na podstawie wzrostu i masy ciała pacjenta. Wartość ta wyrażana jest w metrach kwadratowych (m²), a u przeciętnego dorosłego człowieka wynosi około 1,7-2,0 m².
Powierzchnia ciała stanowi ważny parametr w onkologii przy ustalaniu dawek chemioterapeutyków, w intensywnej terapii do określania wielkości przepływów i dawek leków, w nefrologii do oceny funkcji nerek (eGFR) oraz w leczeniu oparzeń do szacowania utraty płynów i zapotrzebowania na ich uzupełnienie. Jest także wykorzystywana w kardiologii do indeksowania parametrów hemodynamicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finamlox 5 mg
Badania przedkliniczne amlodypiny wykazały, że podawanie leku w dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna zalecana dawka dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała) u gryzoni powodowało istotne zaburzenia w przebiegu ciąży, takie jak opóźnienie daty porodu, wydłużenie czasu trwania porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. W badaniach nad płodnością u szczurów, amlodypina podawana w dawkach do 10 mg/kg/dobę (osiem razy wyższych niż dawka dla ludzi przeliczona na mg/m² powierzchni ciała) nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, jednak w innym badaniu podawanie amlodypiny w dawce porównywalnej do ludzkiej (mg/kg) skutkowało obniżeniem stężenia hormonu folikulotropowego i testosteronu, a także zmniejszeniem liczby dojrzałych spermatyd i komórek Sertoliego.
amlodypina, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, maksymalna tolerowana dawka, maksymalna zalecana dawka, mutagenność, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, powierzchnia ciała, profil bezpieczeństwa, rozwój potomstwa, spermatyda, testosteron, wpływ na rozród - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Trund 100 mg/ml
Trund, zawierający lewetyracetam w stężeniu 100 mg/ml w postaci roztworu doustnego, jest wskazany do leczenia częściowych napadów padaczkowych zarówno w monoterapii, jak i terapii wspomagającej. Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (≥12 lat) o masie ciała ≥50 kg rozpoczyna się zwykle od 500 mg dwa razy na dobę, z możliwością redukcji do 250 mg dwa razy na dobę i stopniowym zwiększaniem do maksymalnie 1500 mg dwa razy na dobę. U dzieci i młodzieży o masie ciała <50 kg oraz niemowląt dawka początkowa wynosi 10 mg/kg mc. dwa razy na dobę (dla niemowląt 1-6 miesięcy 7 mg/kg mc.), z możliwością zwiększenia do 30 mg/kg mc. dwa razy na dobę (odpowiednio 21 mg/kg mc. dla niemowląt). Dawkowanie należy modyfikować co 2-4 tygodnie, dostosowując je do odpowiedzi klinicznej i tolerancji leku. Roztwór doustny jest szczególnie zalecany u niemowląt, dzieci poniżej 6 lat, pacjentów niezdolnych do połykania tabletek oraz gdy dawka nie jest wielokrotnością 250 mg.
dawka nasycająca, dawka terapeutyczna, dawka uzupełniająca, dializa, działanie niepożądane, klirens kreatyniny, lewetyracetam, monoterapia, napad częściowy, napad padaczkowy częściowy, niewydolność nerek, padaczka, powierzchnia ciała, roztwór doustny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie kreatyniny, terapia wspomagająca, wtórne uogólnienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metformin Vitabalans 500 mg
Metformina, stosowana w dawce 500 mg (chlorowodorek metforminy 500 mg, równoważne 390 mg metforminy) w postaci tabletek powlekanych, jest powszechnym lekiem przeciwcukrzycowym, jednak jej stosowanie w ciąży i okresie karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. Niekontrolowana cukrzyca w ciąży zwiększa ryzyko wad wrodzonych i śmierci okołoporodowej, dlatego zaleca się insulinoterapię jako preferowaną metodę kontroli glikemii w tym okresie. Dane kliniczne i eksperymentalne nie wykazują zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani negatywnego wpływu metforminy na rozwój płodu, jednak ze względu na ograniczone dane, metformina nie jest rekomendowana w leczeniu cukrzycy u kobiet ciężarnych. W przypadku planowania ciąży lub jej wystąpienia, konieczne jest przejście z metforminy na insulinę.
chlorowodorek metforminy, cukrzyca ciążowa, działanie niepożądane, insulinoterapia, kontrola glikemii, leczenie cukrzycy, mleko kobiece, model zwierzęcy, postać farmaceutyczna, powierzchnia ciała, przenikanie leku do mleka, rozwój płodu, śmierć okołoporodowa, stężenie glukozy we krwi, substancja czynna, tabletka powlekana, terapia metforminą, wada rozwojowa płodu, wada wrodzona, wpływ na płodność, zalecenie kliniczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vesanoid 10 mg
Tretynoina (Vesanoid) jest retynoidem stosowanym w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL), podtypu M3 i M3v ostrej białaczki szpikowej (AML). Mechanizm działania polega na wiązaniu z jądrowym receptorem kwasu retinowego alfa (RARa), co prowadzi do proteolitycznej degradacji białek chimerycznych PML/RARa charakterystycznych dla APL, przywracając różnicowanie komórek promielocytowych. W terapii skojarzonej z chemioterapią antracyklinową lub trójtlenkiem arsenu (ATO) tretynoina indukuje zróżnicowanie i hamuje proliferację komórek blastycznych, co skutkuje wysokim odsetkiem całkowitej remisji (≥90%) oraz 6-letnim przeżyciem całkowitym na poziomie 87,4% i przeżyciem bez choroby 85,6% w protokole AIDA2000 (dawka indukcyjna 45 mg/m²/dobę do 45 dni, następnie 3 cykle konsolidacji po 15 dni i leczenie podtrzymujące co 3 miesiące przez 2 lata). W badaniu APL0406 u dorosłych pacjentów z niskim ryzykiem APL, leczenie tretynoiną z ATO wykazało przewagę nad tretynoiną z chemioterapią, z 100% vs. 97% całkowitej remisji, 97,3% vs. 80% przeżycia bez choroby oraz 99,2% vs. 92,6% całkowitego przeżycia po 50 miesiącach (p<0,01).
Bezpieczeństwo terapii tretynoiną z ATO obejmuje odwracalne podwyższenie enzymów wątrobowych, wydłużenie odstępu QTc oraz hiperleukocytozę, kontrolowane przez przerwy w leczeniu, dostosowanie dawek i hydroksymocznik. U dzieci i młodzieży wyniki leczenia skojarzonego są porównywalne do dorosłych, choć obserwuje się wyższą częstość guza rzekomego mózgu, co można ograniczyć zmniejszając dawkę tretynoiny. U osób starszych (>60 lat) odpowiedź na leczenie jest podobna, jednak wyższa śmiertelność w trakcie terapii wynika z chorób współistniejących. Dane dotyczące stosowania tretynoiny z ATO w populacji pediatrycznej i geriatrycznej są ograniczone, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tych grupach.
antracykliny, białko chimeryczne, całkowita remisja, chemioterapia cytotoksyczna, choroby współistniejące, degradacja proteolityczna, enzymy wątrobowe, farmakodynamika, guz rzekomy mózgu, hiperleukocytoza, hydroksymocznik, komórki blastyczne, leczenie indukujące, leczenie konsolidujące, leczenie podtrzymujące, lek cytostatyczny, odstęp QTc, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, powierzchnia ciała, przeżycie bez objawów choroby, receptor kwasu retinowego, retynoid, różnicowanie komórek, tretynoina, trójtlenek arsenu, układ krwiotwórczy, Vesanoid, wskaźnik przeżycia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Busulfan Accord 6 mg/ml
Busulfan Accord (busulfan 6 mg/ml) jest stosowany jako lek kondycjonujący przed przeszczepieniem komórek progenitorowych układu krwiotwórczego (HPCT) i wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego. U dorosłych pacjentów zalecany schemat dawkowania to 0,8 mg/kg masy ciała podawane w 2-godzinnym wlewie co 6 godzin przez 4 dni (łącznie 16 dawek), następnie cyklofosfamid 60 mg/kg/dobę przez 2 dni, rozpoczynany co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce busulfanu. Alternatywnie, w schemacie z fludarabiną, busulfan podaje się w dawce 3,2 mg/kg w 3-godzinnym wlewie przez 2-3 dni po fludarabinie (30-40 mg/m²). U dzieci dawkowanie busulfanu jest dostosowane do masy ciała (od 0,8 do 1,2 mg/kg), a po zakończeniu podawania busulfanu stosuje się cyklofosfamid (4 cykle po 50 mg/kg) lub melfalan (140 mg/m²). U pacjentów powyżej 50 lat nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak dane dotyczące bezpieczeństwa u osób powyżej 60 lat są ograniczone. U dorosłych otyłych zaleca się stosowanie skorygowanego wskaźnika należnej masy ciała (AIBW) do obliczenia dawki busulfanu.
benzodiazepina, busulfan, cyklofosfamid, drgawki, fenytoina, fludarabina, koncentrat do sporządzania roztworu, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwymiotny, melfalan, należna masa ciała, niewydolność wątroby, otyłość, powierzchnia ciała, przeszczepienie komórek progenitorowych układu krwiotwórczego, terapia kondycjonująca, wkłucie centralne, wlew dożylny, wskaźnik masy ciała, wstrzyknięcie dożylne, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zavedos 10 mg
Produkt leczniczy Zavedos, zawierający idarubicyny chlorowodorek, jest stosowany głównie w leczeniu ostrych białaczek nielimfoblastycznych (ANLL/AML) oraz limfoblastycznych (ALL) u dorosłych i dzieci. Lek podaje się wyłącznie dożylnie po rozcieńczeniu, wlew trwa 5-10 minut przez cewnik dożylny, co minimalizuje ryzyko wynaczynienia i zakrzepicy. Dawkowanie u dorosłych w skojarzeniu z cytarabiną wynosi 12 mg/m² powierzchni ciała na dobę przez 3 dni, natomiast w monoterapii lub innych schematach 8 mg/m² przez 5 dni. U dzieci dawki w skojarzeniu z cytarabiną to 10-12 mg/m² przez 3 dni, a w monoterapii 10 mg/m² przez 3 dni. Zalecane dawkowanie wymaga indywidualizacji w zależności od stanu hematologicznego pacjenta oraz uwzględnienia dawek innych leków cytotoksycznych.
bilirubina, idarubicyna chlorowodorek, kreatynina, lek cytotoksyczny, martwica tkanek, monoterapia, niewydolność wątroby, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka nielimfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, podanie dożylne, powierzchnia ciała, protokół leczenia, roztwór do wstrzykiwań, stwardnienie żył, wynaczynienie, zaburzenia hematologiczne, zapalenie tkanki podskórnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lepsitam 250 mg
Dawkowanie leku Lepsitam wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wieku pacjenta, masy ciała, funkcji nerek oraz wskazań terapeutycznych. U dorosłych i młodzieży powyżej 16 lat w monoterapii dawka początkowa wynosi 250 mg dwa razy na dobę, zwiększana po 2 tygodniach do 500 mg dwa razy na dobę, z możliwością dalszego zwiększania co 2 tygodnie o 250 mg do dawki maksymalnej 1500 mg dwa razy na dobę. W terapii wspomagającej u dorosłych i młodzieży (12-17 lat) o masie ciała ≥50 kg dawka początkowa to 500 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1500 mg dwa razy na dobę, dostosowywana co 2-4 tygodnie o 500 mg. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie jest modyfikowane na podstawie klirensu kreatyniny (CLkr) dostosowanego do powierzchni ciała, z dawkami od 250 mg do 1500 mg dwa razy na dobę w zależności od stopnia niewydolności nerek. W schyłkowej niewydolności nerek i dializowanych pacjentów dawka wynosi 500-1000 mg raz na dobę, z dawką uzupełniającą po dializie 250-500 mg. U niemowląt i dzieci o masie ciała <50 kg dawkowanie jest wyliczane na podstawie masy ciała i klirensu kreatyniny według wzoru Schwartza, z dawkami od 3,5 do 30 mg/kg mc. dwa razy na dobę, zależnie od stopnia niewydolności nerek. W przypadku dawek poniżej 250 mg lub trudności w połykaniu zaleca się stosowanie roztworu doustnego.
dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, dawka terapeutyczna, dawka uzupełniająca, dializa, dysfagia, klirens kreatyniny, lewetyracetam, monoterapia, powierzchnia ciała, roztwór doustny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie kreatyniny w surowicy, stopniowe odstawianie leku, tabletka powlekana, terapia wspomagająca, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Dawkowanie i sposób podawania
Tioguanina jest stosowana doustnie w krótkotrwałych cyklach, głównie na etapie poprzedzającym leczenie podtrzymujące, ze względu na wysokie ryzyko hepatotoksyczności. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 100-200 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w tabletkach po 40 mg. Dawkowanie u dzieci jest zbliżone do dawek dorosłych, przeliczone na powierzchnię ciała, natomiast u osób w podeszłym wieku nie ma specjalnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby konieczne jest rozważenie redukcji dawki, dostosowanej do stopnia niewydolności. Wchłanianie tioguaniny może być zmienne, a stężenie w osoczu obniża się w przypadku wymiotów lub podania leku z posiłkiem, co należy uwzględnić w planowaniu terapii.
działanie toksyczne, genotyp i fenotyp TPMT, hepatotoksyczność, leczenie podtrzymujące, lek cytotoksyczny, leukopenia, łysienie, mutacja genu NUDT15, ostra białaczka, powierzchnia ciała, rasa azjatycka, S-metylotransferaza tiopuryny, tioguanina, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Skinoren 200 mg/g
Kwas azelainowy, aktywny składnik kremu Skinoren (200 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Testy farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. Embriotoksyczność obserwowano jedynie przy dawkach toksycznych dla samic ciężarnych, bez działania teratogennego. NOAEL dla zarodków wynosił odpowiednio 32-krotność MRHD u szczurów, 6,5-krotność u królików oraz 19-krotność u małp, przeliczając na powierzchnię ciała (BSA). W badaniach około- i poporodowych na szczurach NOAEL wynosił 3-krotność MRHD, bez wpływu na dojrzewanie płciowe potomstwa. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach terapeutycznych, choć brak jest danych dotyczących potencjalnego działania kancerogennego.
badania okołoporodowe, czynność nerek, czynność wątroby, działanie niepożądane, działanie nowotworowe, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kancerogenność, krem Skinoren, kwas azelainowy, mięśnie gładkie, MRHD, NOAEL, organogeneza, podanie dożylne, powierzchnia ciała, przemiana materii, toksyczne działanie, toksyczność ostra, toksyczność rozwojowa, tolerancja miejscowa, układ krążenia, układ nerwowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nifuroksazyd Hasco 100 mg
W badaniach przedklinicznych oceniających potencjał mutagenny i rakotwórczy nifuroksazydu przeprowadzono dwuletnie badania kancerogenności na myszach i szczurach (50 myszy i 52 szczury na płeć w grupie). Zwierzęta otrzymywały nifuroksazyd w dawkach 0, 200, 600 oraz 1800 mg/kg masy ciała/dobę. Pomimo wcześniejszych sygnałów o właściwościach genotoksycznych, długoterminowe obserwacje nie wykazały działania rakotwórczego substancji u żadnego z gatunków, nawet przy najwyższej dawce 1800 mg/kg mc./dobę.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adabonib 3,5 mg
Bortezomib, substancja czynna leku Adabonib, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny z różnicami w biodostępności zależnymi od drogi podania. Po dożylnym podaniu dawki 1,0 mg/m² lub 1,3 mg/m² maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) wynoszą odpowiednio 57-112 ng/ml, natomiast po podaniu podskórnym Cmax jest znacząco niższe (20,4 ng/ml), choć całkowita ekspozycja (AUClast) jest równoważna (wskaźnik 0,99; 90% CI: 80,18%-122,80%). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (82,9%), niezależnym od stężenia. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, z deboronacją prowadzącą do nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania po wielokrotnych dawkach wynosi od 40 do 193 godzin, a klirens całkowity zmniejsza się znacząco po pierwszej dawce (z 102-112 l/h do 15-32 l/h), co sugeruje nasycenie szlaków metabolicznych lub zmiany dystrybucji.
analiza farmakokinetyczna, biodostępność systemowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, enzym wątrobowy, ester kwasu boronowego z mannitolem, faza eliminacji, guz lity, inhibitor proteasomu, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosom wątrobowy, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, powierzchnia ciała, profil eliminacji, stężenie maksymalne w osoczu, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, współczynnik zmienności, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cezarius 1000 mg
Lek Cezarius zawiera lewetyracetam i jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta, wskazania (monoterapia lub terapia wspomagająca), masy ciała oraz funkcji nerek. W monoterapii dawka początkowa wynosi 250 mg dwa razy na dobę, zwiększana po 2 tygodniach do 500 mg dwa razy na dobę, z możliwością dalszego zwiększania co 2 tygodnie o 250 mg dwa razy na dobę do maksymalnej dawki 1500 mg dwa razy na dobę. W terapii wspomagającej u dorosłych i młodzieży ≥12 lat o masie ≥50 kg dawka początkowa to 500 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1500 mg dwa razy na dobę, modyfikowana co 2-4 tygodnie o 500 mg dwa razy na dobę. Tabletki mają różne kolory w zależności od dawki i są dzielone na pół dla ułatwienia dawkowania.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka dobowa, dawka początkowa, dawka uzupełniająca, dializa, klirens kreatyniny, lewetyracetam, maksymalna dawka, monoterapia, niewielkie zaburzenie czynności nerek, powierzchnia ciała, prawidłowa czynność nerek, rowek dzielący, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie kreatyniny, tabletka powlekana, terapia wspomagająca, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzona czynność nerek - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna, stosowana w leczeniu immunosupresyjnym, nie była przedmiotem odpowiednich, kontrolowanych badań klinicznych u kobiet w ciąży, a dostępne dane pochodzą głównie z rejestrów transplantacji i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. U pacjentek po przeszczepieniu narządów, leczonych cyklosporyną, odnotowano podwyższone ryzyko przedwczesnego porodu (<37. tygodnia), z odsetkiem wynoszącym 52% dla przeszczepów nerki, 35% dla wątroby i serca. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ cyklosporyny na rozwój zarodka i płodu nawet przy dawkach poniżej maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD) obliczonej na podstawie powierzchni ciała (BSA). Produkt Sandimmun nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana. Dodatkowo, obecność etanolu w preparacie stanowi dodatkowe ryzyko w okresie ciąży.
badanie przedkliniczne, biorca przeszczepu, biorca przeszczepu narządu, ciąża, ciśnienie krwi, cyklosporyna, czynność nerek, dawkowanie leku, działanie niepożądane leku, laktacja, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie ciążowe, płodność, poród przedwczesny, powierzchnia ciała, przenikanie cyklosporyny do mleka, przeszczep narządu, stan przedrzucawkowy, stężenie leku w mleku, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada wrodzona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bendamustine Accord 25 mg/ml
Bendamustine Accord (25 mg/ml koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) wymaga dawkowania dostosowanego do powierzchni ciała pacjenta oraz jednostki chorobowej. W przewlekłej białaczce limfocytowej stosuje się 100 mg/m² w dniach 1. i 2. cyklu co 4 tygodnie do 6 cykli, w chłoniakach nieziarniczych opornych na rytuksymab 120 mg/m² w dniach 1. i 2. co 3 tygodnie przez co najmniej 6 cykli, a w szpiczaku mnogim 120-150 mg/m² w dniach 1. i 2. wraz z prednizonem 60 mg/m² w dniach 1.-4. co 4 tygodnie przez minimum 3 cykle. Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie w czasie 30-60 minut po uprzednim rozcieńczeniu. Modyfikacje dawkowania są konieczne przy umiarkowanym zaburzeniu czynności wątroby (bilirubina 1,2-3,0 mg/dl) – dawkę należy zmniejszyć o 30%, natomiast ciężkie zaburzenia (bilirubina > 3,0 mg/dl) stanowią przeciwwskazanie. Nie wymaga się zmiany dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny > 10 ml/min, choć dane u osób z ciężką niewydolnością nerek są ograniczone.
bendamustyna chlorowodorek, bilirubina, chłoniak nieziarniczy, infuzja, klasyfikacja CTC, klirens kreatyniny, lek cytostatyczny, leukocyt, morfologia krwi, nadir, parametr hematologiczny, płytka krwi, powierzchnia ciała, prednizon, przewlekła białaczka limfocytowa, regeneracja szpiku kostnego, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vinorelbine Zentiva 30 mg
Vinorelbine Zentiva jest lekiem cytotoksycznym dostępnym w kapsułkach miękkich o dawkach 20 mg, 30 mg i 80 mg, przeznaczonym do stosowania wyłącznie przez doświadczonych onkologów z możliwością monitorowania parametrów hematologicznych. Standardowa dawka początkowa w monoterapii wynosi 60 mg/m² powierzchni ciała (BSA) podawana raz w tygodniu przez pierwsze trzy podania. Po trzecim podaniu dawkę można zwiększyć do 80 mg/m², pod warunkiem, że liczba neutrofilów nie spadła poniżej 500/mm³ lub nie wystąpiły więcej niż jeden epizod neutropenii w zakresie 500-1000/mm³. Dawkowanie jest modyfikowane na podstawie liczby neutrofilów, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 120 mg/tydzień (dla dawki 60 mg/m²) i 160 mg/tydzień (dla dawki 80 mg/m²) u pacjentów z BSA ≥ 2 m². W terapii łączonej doustna dawka 80 mg/m² odpowiada 30 mg/m² dożylnej, a 60 mg/m² doustnej odpowiada 25 mg/m² dożylnej, co umożliwia elastyczne schematy leczenia.
aminotransferazy, badanie kontrolne, bilirubina, chemioterapia, farmakokinetyka, kapsułka miękka, lek cytotoksyczny, monoterapia, neutrofile, neutropenia, parametry hematologiczne, podanie doustne, powierzchnia ciała, terapia łączona, winorelbina, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib Reddy 3,5 mg
Bortezomib Reddy (3,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne, które różnią się w zależności od drogi podania (dożylna IV vs podskórna SC), dawki oraz indywidualnych cech pacjenta. Po dożylnym podaniu dawki 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² u pacjentów ze szpiczakiem mnogim stężenia maksymalne (Cmax) wynosiły odpowiednio 57 ng/ml i 112 ng/ml, a po kolejnych dawkach utrzymywały się w zakresie 67-106 ng/ml (1,0 mg/m²) oraz 89-120 ng/ml (1,3 mg/m²). Podanie podskórne dawki 1,3 mg/m² skutkowało znacząco niższym Cmax (20,4 ng/ml) w porównaniu do dożylnego (223 ng/ml), przy zachowaniu równoważnej całkowitej ekspozycji (AUClast wskaźnik 0,99). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~83%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, z powstaniem nieaktywnych metabolitów po deboronacji. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny (40-193 h), a klirens po pierwszej dawce jest wyższy (102-112 l/h) niż po kolejnych (15-32 l/h).
Badania kliniczne wykazały, że łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na farmakokinetykę bortezomibu, natomiast umiarkowane i ciężkie zaburzenia powodują około 60% wzrost ekspozycji (AUC), co wymaga redukcji dawki i monitorowania. W przypadku zaburzeń czynności nerek (CrCL od ≥60 do <20 ml/min/1,73 m²) oraz u pacjentów dializowanych farmakokinetyka leku (AUC i Cmax) pozostaje porównywalna, nie wymaga więc modyfikacji dawkowania. U dzieci i młodzieży (2-16 lat) z ostrą białaczką limfoblastyczną lub mieloblastyczną klirens bortezomibu (średnia geometryczna 7,79 l/h/m²) oraz inne parametry farmakokinetyczne są podobne do dorosłych po uwzględnieniu powierzchni ciała, a wiek, masa ciała i płeć nie mają istotnego wpływu na klirens.
AUC, biorównoważność, bortezomib, Cmax, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, inhibitor proteasomu, izoenzymy cytochromu P450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, pacjent dializowany, podanie dożylne, podanie podskórne, powierzchnia ciała, redukcja dawki, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxaliplatinum Accord 5 mg/ml
Oxaliplatinum Accord to cytotoksyczny lek stosowany wyłącznie u dorosłych, podawany dożylnie w dawce 85 mg/m² powierzchni ciała co 2 tygodnie. W leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy terapia trwa 12 cykli (6 miesięcy), natomiast w przypadku raka odbytnicy i okrężnicy z przerzutami podawanie kontynuuje się do progresji choroby lub wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności. Preparat należy rozcieńczyć w 250-500 ml roztworu 5% glukozy, uzyskując stężenie od 0,2 do 0,7 mg/ml, a wlew dożylny powinien trwać od 2 do 6 godzin. Oksaliplatyna podawana jest zawsze przed 5-fluorouracylem, a w przypadku wynaczynienia infuzję należy natychmiast przerwać. Nie jest wymagane nadmierne nawadnianie pacjenta przed podaniem leku.
5-fluorouracyl, bolus, ciągły wlew dożylny, guz lity, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, leczenie uzupełniające raka okrężnicy, lek cytotoksyczny, nawadnianie pacjenta, oksaliplatyna, pochodne fluoropirymidynowe, powierzchnia ciała, progresja choroby, roztwór do infuzji, test czynnościowy wątroby, toksyczność leku, wlew dożylny, wynaczynnienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wątroby i dróg żółciowych, żyła główna - Leksykon substancji czynnych
Kwas azelainowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas azelainowy, będący substancją czynną preparatów Skinoren (żel 150 mg/g oraz krem 200 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach embriotoksyczności na szczurach, królikach i makakach stwierdzono działanie toksyczne jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD), odpowiednio 32-, 6,5- i 19-krotnie wyższych w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA). Nie zaobserwowano efektów teratogennych, a w badaniach rozwoju około- i poporodowego na szczurach NOAEL wynosił 3-krotność MRHD. Ponadto, kwas azelainowy nie wpływał na dojrzewanie płciowe płodów ani na płodność zwierząt w dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, czynność nerki, czynność wątroby, dawka maksymalna, dawka terapeutyczna, dojrzewanie płciowe, działanie karcinogenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kwas azelainowy, mięsień gładki, MRHD, NOAEL, organogeneza, płodność, podrażnienie oka, powierzchnia ciała, profil bezpieczeństwa, przemiana materii, rozwój okołoporodowy, tolerancja miejscowa, układ krążenia, układ nerwowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Azacitidine Onko 25 mg/ml
Azacitidine Onko to lek przeciwnowotworowy dostępny w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/ml, gdzie każda fiolka zawiera 100 mg azacytydyny. Preparat po rekonstytucji wodą do wstrzykiwań (4 ml na fiolkę) tworzy jednorodną, mętną zawiesinę przeznaczoną do podania podskórnego. Zalecane jest stosowanie igły 25 G do wstrzyknięć podskórnych, a dawka leku jest obliczana na podstawie powierzchni ciała pacjenta (mg/m²). Przykładowo, dla dawki 75 mg/m² i powierzchni ciała 1,8 m² całkowita dawka wynosi 135 mg, co odpowiada 5,4 ml zawiesiny (2 fiolki). Przy dawkach przekraczających 4 ml zaleca się podawanie w dwóch różnych miejscach, zmieniając systematycznie lokalizację wstrzyknięć, aby zmniejszyć ryzyko miejscowych działań niepożądanych.
azacytydyna, dawka indywidualna, droga podskórna, lek przeciwnowotworowy, mannitol, miejscowe działanie niepożądane, niezgodność farmaceutyczna, odczyn w miejscu podania, odpad cytotoksyczny, powierzchnia ciała, produkt cytotoksyczny, proszek liofilizowany, stabilność chemiczna i fizyczna, substancja cytotoksyczna, substancja wypełniająca, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie podskórne, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Carboplatin Accord 10 mg/ml
Karboplatyna w postaci koncentratu 10 mg/ml podawana jest wyłącznie dożylnie, a prawidłowe dawkowanie jest kluczowe ze względu na jej mielosupresyjne działanie. U dorosłych pacjentów z prawidłową funkcją nerek (klirens kreatyniny >60 ml/min) zalecana dawka wynosi 400 mg/m² powierzchni ciała, podawana w infuzji trwającej 15-60 minut. Alternatywnie, dawkowanie można spersonalizować stosując wzór Calverta: Dawka (mg) = docelowa AUC (mg/ml × min) × [GFR (ml/min) + 25], gdzie docelowe AUC zależy od schematu leczenia i stanu pacjenta (np. 5-7 mg/ml × min dla monoterapii u pacjentów dotychczas nieleczonych). Kolejne cykle nie powinny być podawane wcześniej niż po 4 tygodniach, a przed ich rozpoczęciem należy potwierdzić odpowiednie parametry hematologiczne: granulocyty ≥2000/mm³ i płytki ≥100 000/mm³. Cotygodniowa kontrola morfologii krwi jest zalecana w początkowych cyklach w celu monitorowania nadir i dostosowania dawki.
cyklofosfamid, czynnik ryzyka, droga dożylna, działanie mielosupresyjne, granulocyty obojętnochłonne, infuzja dożylna, karboplatyna, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, leczenie skojarzone, lek cytotoksyczny, lek mielosupresyjny, leukopenia, mielosupresja, morfologia krwi, nadir, neutropenia, parametry hematologiczne, płytki krwi, powierzchnia ciała, skala Karnofsky’ego, substancja niebezpieczna, terapia skojarzona, trombocytopenia, wartość AUC, wzór Calverta, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vinorelbine Zentiva 80 mg
Vinorelbine Zentiva jest lekiem cytotoksycznym dostępnym w kapsułkach miękkich o dawkach 20 mg, 30 mg i 80 mg, przeznaczonym do stosowania wyłącznie przez doświadczonych onkologów z możliwością monitorowania hematologicznego. Standardowy schemat monoterapii rozpoczyna się od 60 mg/m² powierzchni ciała (BSA) podawanych raz w tygodniu przez trzy pierwsze podania, po czym dawka może być zwiększona do 80 mg/m², pod warunkiem, że liczba neutrofilów nie spadła poniżej 500/mm³ lub nie wystąpiły więcej niż jeden incydent neutropenii w zakresie 500-1000/mm³. W przypadku spadku liczby neutrofilów poniżej 500/mm³ lub powtarzających się epizodów neutropenii, dawka powinna zostać zmniejszona do 60 mg/m², a podanie odroczone do poprawy parametrów hematologicznych. Maksymalna dawka całkowita nie powinna przekraczać 120 mg na tydzień przy dawce 60 mg/m² oraz 160 mg na tydzień przy dawce 80 mg/m², niezależnie od BSA pacjenta.
ALT, AST, bilirubina, chemioterapia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, farmakokinetyka winorelbiny, kapsułka miękka, łagodne zaburzenie czynności wątroby, lek cytotoksyczny, monoterapia, neutrofil, podanie doustne, postać doustna, postać dożylna, powierzchnia ciała, terapia łączona, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, winorelbina, wydalanie nerkowe leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ringer Lactate –
Roztwór Ringer Lactate, o ciśnieniu osmotycznym około 278 mOsm/l, jest stosowany do dożylnej płynoterapii w celu przywrócenia prawidłowej objętości krwi, wymagając objętości infuzji 3-5-krotnie większej niż utracona objętość krwi. Dawkowanie i szybkość podawania są dostosowane do wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta, z zaleceniami dla dorosłych wynoszącymi 500 ml do 3 litrów na dobę (prędkość 40 ml/kg mc./dobę), a dla dzieci 20-100 ml/kg mc./dobę z różnicowaniem prędkości infuzji: niemowlęta 6-8 ml/kg mc./h, małe dzieci 4-6 ml/kg mc./h, dzieci 2-4 ml/kg mc./h. W przypadku oparzeń u dzieci dawka wynosi 3,4 ml/kg mc./% oparzenia po 24 godzinach i 6,3 ml/kg mc./% oparzenia po 48 godzinach, natomiast przy urazach głowy średnio 2850 ml/m² powierzchni ciała. Szczególną ostrożność należy zachować u niemowląt poniżej 6 miesiąca życia oraz u pacjentów z chorobami serca, nerek i wątroby, zwłaszcza w podeszłym wieku.
agonista wazopresyny, ciśnienie osmotyczne, elektrolity w surowicy, masa ciała, mleczan, objętość krwi, parametry życiowe, płynoterapia dożylna, podanie dożylne, port infuzyjny, powierzchnia ciała, prędkość infuzji, prędkość wlewu, Ringer Lactate, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga płynów, roztwór izoosmotyczny, stymulacja wydzielania wazopresyny, szybkość przepływu, technika aseptyczna, wskaźniki biochemiczne, zator powietrzny, zespół SIADH - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Euthyrox N 200 200 mcg
Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna leku Euthyrox N, dostępna jest w dawkach 100, 150 i 200 µg, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii w chorobach tarczycy. Zalecane dawkowanie różni się w zależności od wskazania klinicznego: w leczeniu wola obojętnego oraz zapobieganiu nawrotom po jego usunięciu stosuje się dawki 75–200 µg/dobę; w niedoczynności tarczycy u dorosłych dawka początkowa wynosi 25–50 µg/dobę, a dawka podtrzymująca 100–200 µg/dobę; u dzieci i młodzieży dawka podtrzymująca wynosi 100–150 µg/m² powierzchni ciała. W terapii supresyjnej raka tarczycy stosuje się dawki 150–300 µg/dobę, natomiast w suplementacji podczas leczenia nadczynności tarczycy dawki wynoszą 50–100 µg/dobę. Monitorowanie terapii opiera się głównie na oznaczeniu stężenia TSH, ze względu na częste podwyższenie T4 i fT4 u pacjentów.
badanie laboratoryjne, choroba tarczycy, choroba układu sercowo-naczyniowego, dawka dobowa, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, powierzchnia ciała, rak tarczycy, stężenie hormonu, terapia substytucyjna, terapia supresyjna, usunięcie wola, wole obojętne, zapobieganie nawrotom - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asikreba 25 mg
Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 25-100 mg, z kumulacją 3-4-krotną przy wielokrotnym dawkowaniu dobowym, a jego aktywny metabolit kumuluje się 7-10-krotnie. Stan stacjonarny osiągany jest po 10-14 dniach, przy łącznym stężeniu osoczowym 62,9-101 ng/ml, co zapewnia skuteczne hamowanie fosforylacji receptorów i zahamowanie wzrostu guzów. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po 6-12 godzinach, a biodostępność nie jest zależna od posiłku. Sunitynib jest silnie wiązany z białkami osocza (95%), ma dużą objętość dystrybucji (2230 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu, który odpowiada za 23-37% ekspozycji na lek. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%), z okresem półtrwania 40-60 godzin dla sunitynibu i 80-110 godzin dla metabolitu. Wskazane jest unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów CYP3A4 ze względu na ryzyko zmiany stężenia leku.
BCRP, biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, CYP3A4, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, fosforylacja receptorów, GIST, hemodializa, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, maksymalna tolerowana dawka, maksymalne stężenie w osoczu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy przerzutowy, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cyklosporyna, stosowana jako lek immunosupresyjny w profilaktyce odrzutu przeszczepów oraz terapii chorób autoimmunologicznych, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Badania przedkliniczne na szczurach i królikach wykazały toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu przy dawkach poniżej maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (MRHD) obliczanej na podstawie powierzchni ciała (BSA). Dane kliniczne są ograniczone, jednak u kobiet po transplantacji narządów leczonych cyklosporyną odnotowano podwyższone ryzyko porodu przedwczesnego (<37 tygodnia) – odsetek ten wynosił 52% po przeszczepie nerki (n=482), 35% po przeszczepie wątroby (n=97) oraz 35% po przeszczepie serca (n=43), przy odsetku żywych urodzeń odpowiednio 76%, 76,9% i 64%. Ryzyko poronień i wad wrodzonych było porównywalne z populacją ogólną, jednak nie można wykluczyć wpływu cyklosporyny na nadciśnienie, stan przedrzucawkowy, zakażenia czy cukrzycę u matki. Ponadto, wszystkie preparaty zawierające cyklosporynę zawierają etanol, co stanowi dodatkowe ryzyko dla płodu.
biorca narządu, choroba autoimmunologiczna, ciśnienie krwi, cyklosporyna, czynność nerek, dawka maksymalna, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, mleko kobiece, nadciśnienie ciążowe, płodność, poród przedwczesny, powierzchnia ciała, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep wątroby, reprodukcja, stan przedrzucawkowy, stężenie leku w mleku, toksyczność zarodkowo-płodowa, transplantacja, wada wrodzona, żywe urodzenie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cytosar 100 mg/ml
Produkt leczniczy CYTOSAR zawiera cytarabinę w stężeniu 100 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemności 10 ml (1000 mg) oraz 20 ml (2000 mg). Roztwór jest przezroczysty, o pH 7,4 i osmolalności 250-350 mOsm/kg. Do podawania dożylnego zaleca się rozcieńczanie w 5% roztworze glukozy, 0,9% roztworze NaCl lub wodzie do wstrzykiwań, przy czym stabilność roztworu rozcieńczonego w stężeniach 0,1-1 mg/ml wynosi do 4 dni w temperaturze 2-8°C lub 25°C. Produkt należy przechowywać poniżej 25°C, chronić przed światłem i nie zamrażać. Należy unikać mieszania cytarabiny z heparyną, insuliną, 5-fluorouracylem, metyloprednizolonem oraz penicylinami ze względu na fizyczną niezgodność.
cytarabina, fluorouracyl, heparyna, insulina, laminarny przepływ powietrza, metyloprednizolon, niezgodność farmaceutyczna, oksacylina, penicylina G, podanie dożylne, podanie podskórne, podchloryn sodu, postać farmaceutyczna, powierzchnia ciała, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, roztwór sodu chlorku, stabilność fizyczna i chemiczna, warunki przechowywania, właściwości cytotoksyczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatynib charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 98% oraz silnym wiązaniem z białkami osocza (95%), głównie albuminami i kwaśną alfa-glikoproteiną. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a głównym metabolitem jest pochodna N-demetylowa piperazyny, stanowiąca 16% AUC związku macierzystego. Okres półtrwania imatynibu wynosi około 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Po podaniu doustnym około 81% dawki jest wydalane w ciągu 7 dni, głównie z kałem (68%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13%), z czego 25% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Kumulacja leku przy wielokrotnym podawaniu wynosi 1,5-2,5-krotnie w stanie równowagi.
AGP, AUC, badania in vitro, biodostępność bezwzględna, biotransformacja imatynibu, Cmax, CML, CYP3A4, dystrybucja leku, farmakokinetyka populacyjna, GIST, imatynib, inhibitor kompetycyjny, kwaśna alfa-glikoproteina, maksymalne stężenie w osoczu, mikrosomy wątrobowe, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, Ph+ ALL, pochodna N-demetylowa piperazyny, powierzchnia ciała, przerzuty nowotworowe wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lamisil 125 mg
Aktualne dane kliniczne nie wskazują na konieczność wprowadzania specjalnych zaleceń dotyczących stosowania terbinafiny (Lamisil 125 mg, 250 mg tabletki) u kobiet w wieku rozrodczym, w tym braku specyficznych rekomendacji dotyczących antykoncepcji czy planowania ciąży. W przypadku kobiet ciężarnych, brak jest dobrze kontrolowanych badań klinicznych, jednak dane z dużego, obserwacyjnego badania kohortowego obejmującego 1 650 649 ciąż (Dania, 1997-2016) nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka poważnych wad wrodzonych (iloraz szans 1,01; 95% CI 0,63-1,62) ani poronień samoistnych (współczynnik hazardu 1,06; 95% CI 0,86-1,32) po ekspozycji na doustną terbinafinę. Badania na zwierzętach potwierdzają brak teratogenności i embriotoksyczności przy dawkach do 12- i 23-krotności maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD) obliczanej na podstawie powierzchni ciała.
badanie kohortowe, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, iloraz szans, Lamisil, organogeneza, poronienie samoistne, powierzchnia ciała, propensity score matching, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy, stężenie leku, stosunek korzyści do ryzyka, terbinafina, wada wrodzona, współczynnik hazardu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Azculem 25 mg/ml
Azculem to lek w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, zawierający 100 mg azacytydyny na fiolkę, co po rekonstytucji w 4 ml wody do wstrzykiwań daje stężenie 25 mg/ml. Preparat podaje się wyłącznie podskórnie, stosując igłę 25 G pod kątem 45-90°, w miejsca takie jak ramię, udo lub brzuch, z zaleceniem rotacji miejsc iniekcji co najmniej 2,5 cm od poprzednich, unikając obszarów tkliwych, zasinionych lub stwardniałych. Przy dawkach przekraczających 4 ml zaleca się podawanie w dwóch różnych miejscach. Ze względu na cytotoksyczne właściwości azacytydyny, podczas przygotowania i podawania leku należy stosować procedury bezpieczeństwa charakterystyczne dla leków przeciwnowotworowych, a w przypadku kontaktu z skórą lub błonami śluzowymi – natychmiast przemyć odpowiednio wodą z mydłem lub wodą.
azacytydyna, dawka terapeutyczna, droga podskórna, dyskomfort, interakcja lekowa, lek przeciwnowotworowy, mannitol, postać farmaceutyczna, powierzchnia ciała, proszek do sporządzania zawiesiny, reakcja alergiczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rekonstytucja produktu, stabilność użytkowa, substancja czynna, właściwości cytotoksyczne, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie podskórne, zawiesina leku - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Navirel 10 mg/ml
Navirel, zawierający winorelbinę w stężeniu 10 mg/ml, jest podawany w standardowej dawce 25-30 mg/m² powierzchni ciała raz w tygodniu, z maksymalną tolerowaną dawką na jedno podanie wynoszącą 35,4 mg/m² oraz maksymalną dawką całkowitą 60 mg. Lek dostępny jest w fiolkach 1 ml (10 mg) i 5 ml (50 mg) i wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od protokołu leczenia i czynników klinicznych pacjenta, zwłaszcza w terapii skojarzonej z innymi cytostatykami.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest wskazany do leczenia hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków, a dawkowanie zależy od fazy choroby oraz wieku pacjenta. U dorosłych z przewlekłą fazą przewlekłej białaczki szpikowej (CML) zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, a w przypadku przewlekłej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) 600 mg/dobę. Dzieci otrzymują dawkę obliczaną na podstawie powierzchni ciała, odpowiednio 340 mg/m²/dobę (nie przekraczając 800 mg). W przypadku dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) dawka wynosi 800 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a dawkę 800 mg dzielić na dwie dawki po 400 mg. W razie trudności z połykaniem można przygotować zawiesinę z tabletek rozpuszczonych w odpowiedniej objętości niegazowanej wody lub soku jabłkowego (100 mg w 50 ml, 400 mg w 200 ml).
aminotransferaza wątrobowa, bilirubina, biopsja szpiku, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, cytopenia, dermatofibrosarcoma protuberans, działanie niepożądane pozahematologiczne, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, indukcja, konsolidacja, leczenie podtrzymujące, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytka krwi, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Właściwości farmakokinetyczne
Gancyklowir wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawkach 1,6-5,0 mg/kg mc., z ekspozycją (AUC0-∞) u dorosłych biorców przeszczepu wątroby wynoszącą średnio 50,6 µg·h/ml (CV 40%) i maksymalnym stężeniem (Cmax) 12,2 µg/ml (CV 24%). Objętość dystrybucji w stanie równowagi waha się od 0,54 do 0,87 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (12%). Gancyklowir dobrze penetruje do płynu mózgowo-rdzeniowego (24-67% stężeń osoczowych) oraz do przedniego odcinka oka, co jest istotne w leczeniu zakażeń CMV OUN i ocznych. Lek nie ulega znaczącemu metabolizmowi i jest eliminowany głównie przez nerki w formie niezmienionej, z klirensem ogólnoustrojowym 2,64-4,52 ml/min/kg i okresem półtrwania 2,7-4,0 h u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Hemodializa redukuje stężenie gancyklowiru w osoczu o około 50%, a klirens podczas dializy wynosi 42-92 ml/min (przerywana) lub 4,0-29,6 ml/min (ciągła).
ekspozycja układowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka populacyjna, gancyklowir, hemodializa, hemodializa przerywana, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, liniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, powierzchnia ciała, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, substancja przeciwwirusowa, wiązanie z białkami osocza, wirusowe zapalenie rogówki, wydalanie leku, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie cytomegalowirusowe - Leksykon substancji czynnych
Nifuroksazyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nifuroksazyd charakteryzuje się niską toksycznością w badaniach przedklinicznych. W toksyczności ostrej u myszy LD50 po podaniu doustnym przekracza 4000 mg/kg mc., a po dootrzewnowym 7 g/kg mc., natomiast u szczurów LD50 doustna przekracza 8 g/kg mc., co stanowi dawki wielokrotnie wyższe niż stosowane u ludzi. W badaniach toksyczności przewlekłej (6 miesięcy) na małpach i szczurach, przy dawkach 10, 250 i 1000 mg/kg mc. (do 100-krotności dawki ludzkiej), nie zaobserwowano objawów toksyczności klinicznej, biochemicznej ani histologicznej. Pomimo wykazanego możliwego potencjału mutagennego, długoterminowe badania rakotwórczości (2 lata) na myszach i szczurach, przy dawkach 0, 200, 600 i 1800 mg/kg mc./dobę, nie potwierdziły działania rakotwórczego nifuroksazydu.
badanie biochemiczne, badanie na gryzoniach, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka zalecana, działanie toksyczne, LD50, model zwierzęcy, nifuroksazyd, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, powierzchnia ciała, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość mutagenna, zmiana histologiczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vesanoid 10 mg
Vesanoid (tretynoina) stosowany w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej wymaga precyzyjnego dawkowania, dostosowanego do powierzchni ciała pacjenta. Standardowa dawka u dorosłych i osób starszych wynosi 45 mg/m²/dobę, podzielona na dwie dawki doustne (średnio 8 kapsułek po 10 mg). U dzieci i młodzieży stosuje się podobny schemat, z możliwością redukcji dawki do 25 mg/m² w przypadku toksyczności, np. uporczywych bólów głowy. U pacjentów wysokiego ryzyka nawrotu zaleca się leczenie skojarzone: tretynoina + trójtlenek arsenu + chemioterapia z antracykliną. W przypadku hiperleukocytozy konieczne może być włączenie dodatkowej chemioterapii już na etapie indukcji. Pacjenci z niewydolnością wątroby lub nerek powinni otrzymywać zmniejszoną dawkę 25 mg/m² ze względu na ograniczone dane kliniczne.
antracyklina, całkowita remisja, guz rzekomy mózgu, hiperleukocytoza, leczenie konsolidujące, leczenie podtrzymujące, nadciśnienie śródczaszkowe, niewydolność wątroby, ostra białaczka, ostra białaczka promielocytowa, powierzchnia ciała, stratyfikacja ryzyka, terapia indukcyjna, tretynoina, trójtlenek arsenu, zespół różnicowania - Leksykon substancji czynnych
Mebeweryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne mebeweryny wykazały, że głównym obszarem działań niepożądanych jest ośrodkowy układ nerwowy, z objawami takimi jak pobudzenie, drżenie i drgawki, obserwowanymi u psów po podaniu dawek trzykrotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną (400 mg/dobę, przeliczone na mg/m²). W zakresie toksyczności rozwojowej, u szczurów zaobserwowano zmniejszenie liczebności miotu oraz zwiększoną resorpcję przy dawkach dwukrotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna, natomiast u królików nie stwierdzono wpływu na płód. Badania dotyczące płodności u szczurów nie wykazały negatywnego wpływu mebeweryny przy dawkach równoważnych maksymalnej dawce klinicznej. Ponadto, badania genotoksyczności in vivo i in vitro potwierdziły brak działania genotoksycznego tej substancji.
badanie toksykologiczne, dawka kliniczna, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, in vitro, in vivo, liczebność miotu, mebeweryna, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał teratogenny, powierzchnia ciała, resorpcja, toksyczność rozwojowa