Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas azelainowy

Kwas azelainowy, będący substancją czynną preparatów Skinoren (żel 150 mg/g oraz krem 200 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach embriotoksyczności na szczurach, królikach i makakach stwierdzono działanie toksyczne jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD), odpowiednio 32-, 6,5- i 19-krotnie wyższych w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA). Nie zaobserwowano efektów teratogennych, a w badaniach rozwoju około- i poporodowego na szczurach NOAEL wynosił 3-krotność MRHD. Ponadto, kwas azelainowy nie wpływał na dojrzewanie płciowe płodów ani na płodność zwierząt w dawkach terapeutycznych.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie kwasu azelainowego

Kwas azelainowy, substancja czynna produktów Skinoren (w postaci żelu 150 mg/g oraz kremu 200 mg/g), został poddany kompleksowej ocenie bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Standardowe badania farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawniły szczególnego zagrożenia dla człowieka podczas stosowania kwasu azelainowego.1

Badania toksycznego wpływu na rozwój płodu

Przeprowadzono szereg badań oceniających wpływ kwasu azelainowego podawanego doustnie na rozwój zarodka i płodu. Badania te przeprowadzono na szczurach, królikach i makakach w okresie organogenezy. Wyniki badań wykazały embriotoksyczność kwasu azelainowego, ale tylko w dawkach, które wywoływały również działanie toksyczne u samic ciężarnych. Co istotne, nie zaobserwowano działania teratogennego w żadnym z badanych gatunków zwierząt.2

Analizując maksymalne dawki, po których nie obserwowano żadnych działań niepożądanych (NOAEL – No Observed Adverse Effect Level) u zarodków w porównaniu do maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD – Maximum Recommended Human Dose), uzyskano następujące wartości:

  • U szczurów NOAEL był 32 razy większy niż MRHD w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA – Body Surface Area)
  • U królików NOAEL był 6,5 razy większy niż MRHD w przeliczeniu na BSA
  • U małp NOAEL był 19 razy większy niż MRHD w przeliczeniu na BSA

3

Badania rozwoju około- i poporodowego

W badaniach rozwoju około- i poporodowego przeprowadzonych na szczurach, kwas azelainowy podawano doustnie od 15 dnia ciąży do 21 dnia po porodzie. Zaobserwowano niewielkie zaburzenia w poporodowym rozwoju płodów, ale jedynie przy zastosowaniu dawek, które wykazywały również toksyczne działanie u samic. Wartość NOAEL w tym badaniu była 3 razy większa niż MRHD w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA).4

Istotnym obserwacją jest brak wpływu kwasu azelainowego na dojrzewanie płciowe płodów w przeprowadzonych badaniach.5

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały wpływu kwasu azelainowego na płodność podczas stosowania produktu leczniczego Skinoren krem w dawkach terapeutycznych.6

Badania karcinogenności

W dostępnej dokumentacji brak jest informacji o przeprowadzeniu badań oceniających potencjalne działanie nowotworowe (karcinogenne) kwasu azelainowego.7

Badania tolerancji miejscowej

Badania tolerancji miejscowej wykazały, że kwas azelainowy powodował umiarkowane lub silne podrażnienie oczu u królików i małp. Z tego powodu należy unikać kontaktu produktu leczniczego z oczami.8

Badania farmakologiczne bezpieczeństwa

W badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa kwas azelainowy podawany jednorazowo dożylnie nie wykazywał wpływu na:

  • Układ nerwowy (oceniany w teście Irwina)
  • Układ krążenia
  • Pośrednią przemianę materii
  • Mięśnie gładkie
  • Czynność wątroby
  • Czynność nerek

9

Powyższe wyniki badań przedklinicznych wskazują na dobry profil bezpieczeństwa kwasu azelainowego, co potwierdza zasadność jego stosowania w produktach leczniczych Skinoren w postaci żelu (150 mg/g) oraz kremu (200 mg/g) zgodnie z zaleceniami producenta.10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl