Interakcje
Kwas azelainowy

Interakcje kwasu azelainowego z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwas azelainowy (Acidum azelaicum) stanowi substancję aktywną wchodzącą w skład produktów leczniczych, takich jak Skinoren w postaci żelu 150 mg/g oraz kremu 200 mg/g. W odniesieniu do potencjalnych interakcji tego związku z innymi lekami lub substancjami, należy zaznaczyć, że aktualnie dostępne dane są ograniczone. W charakterystyce produktu leczniczego Skinoren wyraźnie wskazano, że nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji tej substancji aktywnej. ¹

Potencjalne interakcje farmakologiczne

Pomimo braku udokumentowanych badań dotyczących interakcji kwasu azelainowego, na podstawie jego profilu farmakologicznego i właściwości fizykochemicznych można rozważyć potencjalne interakcje z innymi substancjami leczniczymi. Jako substancja o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i keratolitycznym, kwas azelainowy stosowany miejscowo w postaci żelu 150 mg/g lub kremu 200 mg/g może teoretycznie wykazywać interakcje z innymi preparatami dermatologicznymi stosowanymi miejscowo. ²

Należy zauważyć, że kwas azelainowy zawarty w produktach Skinoren aplikowany jest miejscowo na skórę, co znacząco ogranicza jego biodostępność ogólnoustrojową i tym samym zmniejsza prawdopodobieństwo występowania interakcji z lekami podawanymi drogą ogólną. Jednak w praktyce klinicznej należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi substancjami o działaniu miejscowym na tę samą powierzchnię skóry. ³

Interakcje z alkoholem

W odniesieniu do interakcji kwasu azelainowego z alkoholem, brak jest bezpośrednich doniesień naukowych potwierdzających istnienie tego typu oddziaływań. Jednak z uwagi na fakt, że zarówno żel (150 mg/g), jak i krem (200 mg/g) Skinoren zawierają w swoim składzie substancje pomocnicze o znanym działaniu (m.in. kwas benzoesowy i glikol propylenowy), teoretycznie możliwe jest wystąpienie miejscowych reakcji skórnych przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu na powierzchnię skóry. ⁴

Alkohol stosowany miejscowo na skórę może nasilać działanie drażniące kwasu azelainowego, zwłaszcza u osób z wrażliwą skórą. Ponadto alkohol etylowy może zwiększać penetrację kwasu azelainowego do głębszych warstw skóry, co potencjalnie mogłoby nasilać zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane. Ze względu na to, zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania preparatów zawierających alkohol na te same powierzchnie skóry, które są leczone kwasem azelainowym. ⁵

W kontekście spożywania alkoholu drogą doustną, przy jednoczesnym stosowaniu kwasu azelainowego miejscowo, nie ma dowodów na występowanie istotnych klinicznie interakcji. Jest to związane z minimalną absorpcją ogólnoustrojową kwasu azelainowego aplikowanego na skórę. ⁶

Interakcje z innymi preparatami dermatologicznymi

Ze względu na brak konkretnych badań dotyczących interakcji kwasu azelainowego z innymi lekami, szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów dermatologicznych zawierających substancje aktywne o podobnym mechanizmie działania lub potencjalnie drażniące skórę. ⁷

Jednoczesne stosowanie kwasu azelainowego i preparatów zawierających retinoidowe pochodne witaminy A (tretynoinę, izotretynoinę, adapalen, tazaroten) może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia podrażnień skóry, zwłaszcza u pacjentów z wrażliwą skórą. W przypadku konieczności jednoczesnego leczenia, zaleca się stosowanie tych preparatów o różnych porach dnia (np. kwas azelainowy rano, retinoidy wieczorem) oraz ścisłe monitorowanie stanu skóry pacjenta. ⁸

Tabela potencjalnych interakcji kwasu azelainowego

Zalecenia kliniczne

Mając na uwadze brak udokumentowanych badań nad interakcjami kwasu azelainowego, lekarz powinien kierować się zasadą ostrożności terapeutycznej, zwłaszcza przy równoczesnym stosowaniu wielu preparatów dermatologicznych. Zaleca się, aby w przypadku konieczności politerapii miejscowej:
⁹

• Stosować preparaty zawierające kwas azelainowy (Skinoren 150 mg/g żel lub 200 mg/g krem) w odstępach czasowych od innych leków miejscowych (minimum 12 godzin)
• Monitorować stan skóry pod kątem wystąpienia nadmiernych podrażnień lub reakcji alergicznych
• Rozważyć rozpoczęcie terapii od mniejszej częstotliwości aplikacji w przypadku jednoczesnego stosowania innych preparatów potencjalnie drażniących skórę
• Unikać stosowania produktów zawierających wysokie stężenia alkoholu na te same obszary skóry
• W przypadku wystąpienia nadmiernego podrażnienia, rozważyć czasowe przerwanie jednego z preparatów lub zmniejszenie częstotliwości aplikacji

¹⁰

Uwagi końcowe

Przytoczone powyżej potencjalne interakcje kwasu azelainowego z innymi substancjami mają charakter teoretyczny i opierają się na wiedzy farmakologicznej dotyczącej właściwości tej substancji oraz innych preparatów dermatologicznych. Ze względu na brak badań klinicznych dotyczących interakcji kwasu azelainowego (zarówno w formie żelu 150 mg/g, jak i kremu 200 mg/g), konieczna jest indywidualna ocena każdego przypadku przez lekarza prowadzącego, uwzględniająca specyfikę stanu klinicznego pacjenta oraz stosowane jednocześnie leki. ¹¹