Dawkowanie i sposób podawania
Kwas azelainowy

Kwas azelainowy, dostępny w postaci kremu (200 mg/g) oraz żelu (150 mg/g), stosowany jest miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego oraz przebarwień skóry. Zalecane dawkowanie kremu Skinoren to aplikacja cienkiej warstwy (około 0,5 g, odpowiadającej 2,5 cm paska kremu) na zmienione chorobowo miejsca dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Terapia powinna być prowadzona regularnie przez okres do 12 miesięcy w przypadku trądziku, z pierwszymi efektami widocznymi po około 4 tygodniach, natomiast w leczeniu przebarwień minimalny czas stosowania wynosi 3 miesiące. Kluczowe jest jednoczesne stosowanie kremów z filtrem UVB i UVA, aby zapobiec zaostrzeniu zmian i ponownej pigmentacji pod wpływem promieniowania słonecznego. Przed aplikacją preparatu skórę należy dokładnie oczyścić i osuszyć, a po aplikacji umyć ręce.

Dawkowanie i sposób podawania kwasu azelainowego

Kwas azelainowy dostępny jest w różnych postaciach farmaceutycznych, m.in. jako krem (200 mg/g) oraz żel (150 mg/g). Prawidłowe dawkowanie i sposób aplikacji są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych. Preparaty zawierające kwas azelainowy przeznaczone są wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę.1

Schemat dawkowania kwasu azelainowego

W przypadku preparatu Skinoren w postaci kremu (200 mg/g), zaleca się nanoszenie cienkiej warstwy kremu na chorobowo zmienione miejsca na skórze dwa razy na dobę – rano i wieczorem. Preparat należy delikatnie wetrzeć w skórę. Istotnym aspektem jest ilość aplikowanego produktu – wyciśnięty z tuby pasek kremu o długości około 2,5 cm (około 0,5 g) całkowicie wystarcza na skórę twarzy. Po aplikacji preparatu zaleca się umycie rąk.2

Sposób aplikacji preparatów z kwasem azelainowym

Przed zastosowaniem preparatów zawierających kwas azelainowy, należy dokładnie przygotować skórę. Zaleca się dokładne umycie skóry zwykłą wodą i osuszenie jej. Dopuszczalne jest również użycie łagodnego preparatu przeznaczonego do oczyszczania skóry. Następnie na przygotowaną skórę nanosi się produkt zgodnie z zalecanym schematem dawkowania.3

Czas trwania terapii kwasem azelainowym

Bardzo istotnym elementem terapii kwasem azelainowym jest regularne stosowanie preparatu przez cały okres leczenia. Czas trwania kuracji jest zróżnicowany u poszczególnych pacjentów i zależy przede wszystkim od nasilenia zmian chorobowych skóry. W leczeniu trądziku pospolitego wyraźną poprawę obserwuje się po około 4 tygodniach systematycznego stosowania produktu. Aby uzyskać optymalny wynik leczenia, należy regularnie stosować preparat przez kilka miesięcy, nawet do 12 miesięcy.4

W przypadku leczenia przebarwień zaleca się stosowanie preparatu Skinoren przez minimum 3 miesiące. Najlepsze rezultaty osiąga się stosując produkt systematycznie. Istotną informacją dla pacjentów jest fakt, że promieniowanie słoneczne może zaostrzać zmiany chorobowe i/lub powodować ponowną pigmentację skóry, dlatego podczas całego okresu leczenia rekomenduje się jednoczesne stosowanie kremów z filtrem UVB i UVA.5

Modyfikacja dawkowania w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia znacznego podrażnienia skóry podczas stosowania preparatów z kwasem azelainowym, zaleca się modyfikację schematu dawkowania. Należy:6

  • Zmniejszyć ilość stosowanego preparatu
  • Rozważyć zmianę częstotliwości aplikacji do jednej aplikacji na dobę, do czasu ustąpienia objawów podrażnienia
  • W razie konieczności, przerwać leczenie na kilka dni

7

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Preparaty zawierające kwas azelainowy (np. Skinoren) można stosować u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat. W tej grupie wiekowej nie jest konieczne dostosowanie dawki produktu. Istotną informacją dla klinicystów jest brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności leczenia produktami zawierającymi kwas azelainowy u dzieci poniżej 12. roku życia.8

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie przeprowadzono ukierunkowanych badań dotyczących stosowania kwasu azelainowego u pacjentów w wieku powyżej 65 lat, co należy uwzględnić przy kwalifikowaniu pacjentów w tej grupie wiekowej do terapii.9

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Brak jest ukierunkowanych badań dotyczących stosowania kwasu azelainowego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, co stanowi istotną informację w kontekście kwalifikacji do leczenia tej grupy pacjentów.10

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie przeprowadzono ukierunkowanych badań dotyczących stosowania kwasu azelainowego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co należy uwzględnić przy kwalifikowaniu pacjentów z tej grupy do terapii.11

Tabela dawkowania kwasu azelainowego

Wskazanie Preparat Dawkowanie Sposób aplikacji Czas trwania terapii Uwagi
Trądzik pospolity Skinoren krem (200 mg/g) 2x dziennie (rano i wieczorem) Cienka warstwa na zmiany chorobowe, około 2,5 cm pasek kremu (0,5 g) na twarz Do 12 miesięcy; pierwsze efekty widoczne po ok. 4 tygodniach Regularność stosowania kluczowa dla efektów
Przebarwienia Skinoren krem (200 mg/g) 2x dziennie (rano i wieczorem) Cienka warstwa na zmiany chorobowe Minimum 3 miesiące Konieczne jednoczesne stosowanie kremów z filtrem UV
Podrażnienie skóry podczas terapii Skinoren krem (200 mg/g) 1x dziennie lub zmniejszona ilość Cienka warstwa na zmiany chorobowe Do ustąpienia objawów podrażnienia W razie konieczności możliwa przerwa w leczeniu na kilka dni
Młodzież (12-18 lat) Skinoren krem (200 mg/g) 2x dziennie (rano i wieczorem) Cienka warstwa na zmiany chorobowe Jak w przypadku dorosłych Bez konieczności modyfikacji dawki
Dzieci poniżej 12 lat Skinoren krem (200 mg/g) Nie ustalono Nie ustalono Nie ustalono Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności

Przedstawiona tabela dawkowania stanowi zbiór istotnych informacji klinicznych dla lekarzy przepisujących preparaty zawierające kwas azelainowy. Dawkowanie należy zawsze dostosować do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta oraz potencjalnych działań niepożądanych występujących podczas terapii.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl