Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kwasu azelainowego

Kwas azelainowy, będący składnikiem aktywnym kremu Skinoren (200 mg/g), został poddany szeregowi badań przedklinicznych w celu oceny jego bezpieczeństwa. Dane uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych, w tym badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.¹

Toksyczność rozwojowa i wpływ na rozród

Badania wpływu kwasu azelainowego na rozwój zarodka i płodu przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt (szczury, króliki i makaki) podczas okresu organogenezy. Substancja czynna podawana była drogą doustną. Zaobserwowano embriotoksyczność kwasu azelainowego, ale tylko w dawkach, które wywoływały toksyczne działanie u samic ciężarnych. Co istotne, w żadnym z przeprowadzonych badań nie stwierdzono działania teratogennego substancji czynnej.²

Maksymalna dawka, przy której nie obserwowano żadnych działań niepożądanych (NOAEL – No Observed Adverse Effect Level) u zarodków wynosiła:³

• 32-krotność maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD – Maximum Recommended Human Dose) w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA – Body Surface Area) szczurów
• 6,5-krotność MRHD w przeliczeniu na BSA królików
• 19-krotność MRHD w przeliczeniu na BSA małp

W badaniach około- i poporodowych prowadzonych na szczurach, kwas azelainowy podawano doustnie od 15. dnia ciąży do 21. dnia po porodzie. Zaobserwowano niewielkie zaburzenia w poporodowym rozwoju potomstwa, ale tylko przy zastosowaniu dawek wywołujących również toksyczność u samic. Wartość NOAEL w tym badaniu była 3-krotnie wyższa niż MRHD w przeliczeniu na BSA. Warto podkreślić, że w przeprowadzonym badaniu nie stwierdzono wpływu kwasu azelainowego na dojrzewanie płciowe potomstwa.⁴

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu kwasu azelainowego zawartego w kremie Skinoren na płodność podczas stosowania produktu w dawkach terapeutycznych.⁵

Potencjał rakotwórczy

Nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających potencjalne działanie nowotworowe (kancerogenne) kwasu azelainowego.⁶

Tolerancja miejscowa i toksyczność ostra

Badania tolerancji miejscowej wykazały, że kwas azelainowy może powodować umiarkowane lub silne podrażnienie oczu u królików i małp. Z tego powodu należy unikać kontaktu produktu leczniczego z oczami.⁷

W badaniach toksyczności ostrej kwas azelainowy podany jednorazowo drogą dożylną nie wykazał istotnego wpływu na:⁸

• układ nerwowy (oceniany testem Irwina)
• układ krążenia
• pośrednią przemianę materii
• mięśnie gładkie
• czynność wątroby
• czynność nerek

Powyższe wyniki wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa kwasu azelainowego w badaniach przedklinicznych, zwłaszcza przy dawkach stosowanych terapeutycznie u ludzi w postaci kremu Skinoren 200 mg/g.