polimorfizm genetyczny
Polimorfizm genetyczny to występowanie dwóch lub więcej wariantów (alleli) jednego genu w populacji, gdzie najrzadszy allel występuje z częstością większą niż 1%. Zjawisko to stanowi naturalną zmienność genetyczną i jest podstawą różnorodności biologicznej wśród ludzi.
W praktyce klinicznej polimorfizmy genetyczne mają istotne znaczenie, ponieważ mogą wpływać na podatność na choroby, odpowiedź na leki oraz ich metabolizm. Najbardziej powszechnymi formami polimorfizmów są polimorfizmy pojedynczego nukleotydu (SNP), insercje, delecje oraz zmienne liczby powtórzeń tandemowych (VNTR).
Badanie polimorfizmów genetycznych jest kluczowe w medycynie spersonalizowanej, farmakogenetyce oraz diagnostyce molekularnej. Pozwala na identyfikację wariantów genetycznych związanych z podwyższonym ryzykiem chorób wieloczynnikowych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory czy cukrzyca typu 2. Ponadto, analiza polimorfizmów genów kodujących enzymy metabolizujące leki (np. cytochromu P450) umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnego profilu genetycznego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Roswera 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii produktem Roswera (rozuwastatyna) pacjent powinien stosować standardową dietę obniżającą stężenie cholesterolu, którą należy kontynuować przez cały okres leczenia. Dawkowanie ustala się indywidualnie, zależnie od celu terapeutycznego i odpowiedzi klinicznej. W leczeniu hipercholesterolemii dawka początkowa wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg, jednak dawki 30 mg i 40 mg są zarezerwowane dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłą kontrolą specjalisty. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub 20 mg (10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną maksymalna dawka to 20 mg/dobę. Tabletki 30 mg i 40 mg nie są wskazane dla pacjentów pediatrycznych. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg, z ostrożnym zwiększaniem dawki.
białko transportujące, choroba sercowo-naczyniowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, polimorfizm genetyczny, prewencja zdarzeń sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, statyna, umiarkowane zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Alweryna cytrynian – Interakcje
Produkt leczniczy NO-IBS zawierający alweryny cytrynian w dawce 120 mg wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa pod względem interakcji lekowych, gdyż dotychczas nie odnotowano istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami ani alkoholem. Mimo teoretycznych możliwości interakcji farmakodynamicznych, takich jak sumowanie działania rozkurczowego z lekami antycholinergicznymi, potencjalne przeciwstawne działanie z prokinetykami czy nasilenie zaparć przy jednoczesnym stosowaniu opioidów, nie potwierdzono ich klinicznie. Zaleca się jednak ostrożność i monitorowanie terapii, zwłaszcza u pacjentów stosujących wielolekowe schematy terapeutyczne oraz leków wpływających na motorykę przewodu pokarmowego.
alweryny cytrynian, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, działanie rozkurczowe, farmakodynamika, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakogenetyczna, interakcja lekowa, interakcja teoretyczna, lek antycholinergiczny, lek przeciwbólowy, motoryka przewodu pokarmowego, objawy dyspeptyczne, opioid, perystaltyka jelit, polimorfizm genetyczny, politerapia, profil bezpieczeństwa, prokinetyk, spowolnienie perystaltyki, szlak enzymatyczny, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Crosuvo 10 mg
Podczas terapii lekiem Crosuvo (rozuwastatyna) kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki z uwzględnieniem czynników ryzyka pacjenta oraz monitorowanie odpowiedzi na leczenie. U dorosłych z hipercholesterolemią zalecana dawka początkowa wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg po 4 tygodniach, przy czym dawka 40 mg wiąże się z wyższym ryzykiem działań niepożądanych i powinna być stosowana wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 lat oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz aktywną chorobą wątroby. U pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz z predyspozycjami genetycznymi do zwiększonej ekspozycji na rozuwastatynę zaleca się dawkę początkową 5 mg i unikanie dawki 40 mg.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, OATP1B1, pochodzenie azjatyckie, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skala Tannera, typranawir, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Romazic 20 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Romazic, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą długi czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (~5 h) oraz niską biodostępność (~20%) z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Lek wykazuje szeroką dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji ~134 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, prowadząc do powstania aktywnych pochodnych N-demetylowanych (50% aktywności) oraz nieaktywnych pochodnych laktonowych. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. Farmakokinetyka jest liniowa, a parametry nie zmieniają się istotnie pod wpływem wieku czy płci u dorosłych.
BCRP, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność nerek, CYP 2C9, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, genotyp ABCG2, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens osoczowy, liniowość farmakokinetyki, lipoproteiny niskiej gęstości, maksymalne stężenie w osoczu, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, transporter OATP-C, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zahron Combi 20 mg + 5 mg
Produkt Zahron Combi, zawierający rozuwastatynę (10 mg lub 20 mg) oraz amlodypinę (5 mg lub 10 mg), jest wskazany do stosowania u pacjentów już uprzednio leczonych stałymi dawkami obu składników jednocześnie. Standardowa dawka to jedna kapsułka na dobę, przy czym dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie wcześniejszej terapii. Produkt nie jest zalecany jako leczenie początkowe. W przypadku konieczności zmiany dawki któregokolwiek składnika (np. z powodu nowych schorzeń, zmian stanu klinicznego lub interakcji lekowych), należy przerwać stosowanie preparatu złożonego i przejść na monoterapię poszczególnymi substancjami w celu ustalenia odpowiedniego dawkowania. Zahron Combi może być stosowany u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w skojarzeniu z tiazydowymi diuretykami, lekami blokującymi receptory alfa- i beta-adrenergiczne oraz inhibitorami ACE bez konieczności modyfikacji dawki amlodypiny. Nie wymaga się także zmiany dawkowania u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek, natomiast jest przeciwwskazany u chorych z ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną chorobą wątroby.
amlodypina bezylan, atazanawir, badanie farmakokinetyczne, BCRP, białko transportowe, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dializoterapia, dieta niskocholesterolowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy, lek blokujący receptory alfa-adrenergiczne, lopinawir, miopatia, nadciśnienie tętnicze, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, rytonawir, skala Childa-Pugha, tiazydowy lek moczopędny, tipranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin MSN 20 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Rosuvastatin MSN) pacjent powinien stosować dietę obniżającą cholesterol, którą należy kontynuować podczas leczenia. Dawka początkowa wynosi zwykle 5-10 mg/dobę, podawana doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. Modyfikacja dawki jest możliwa po 4 tygodniach, z maksymalną dawką 40 mg/dobę zarezerwowaną dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę, co potwierdzają badania kliniczne. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki początkowe wynoszą 5 mg/dobę, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg/dobę (6-9 lat) i 20 mg/dobę (10-17 lat). U pacjentów powyżej 70 roku życia zaleca się rozpoczęcie od 5 mg/dobę bez konieczności dalszej modyfikacji ze względu na wiek.
choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka początkowa, dieta obniżająca cholesterol, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, stężenie cholesterolu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 10 mg
Romazic (rozuwastatyna) wymaga indywidualnego ustalania dawki, z zalecaną dawką początkową 5-10 mg doustnie raz na dobę, stosowaną niezależnie od posiłków. Dawkę można zwiększyć po 4 tygodniach terapii, maksymalnie do 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłą kontrolą lekarską. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka wynosi 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki wynoszą 5-10 mg (6-9 lat) oraz 5-20 mg (10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną formą choroby dawka maksymalna to 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, a u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) również 5 mg, przy czym stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane. Stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek oraz z aktywną chorobą wątroby jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Romazic) konieczne jest wdrożenie diety hipolipemizującej oraz indywidualne ustalenie dawki na podstawie wyjściowego stężenia cholesterolu, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz ryzyka działań niepożądanych. Dawka początkowa wynosi 5 mg lub 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji po 4 tygodniach. Maksymalna dawka 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, wymaga ścisłego monitorowania i powinna być stosowana pod nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg (6-9 lat: 5-10 mg, 10-17 lat: 5-20 mg), natomiast u dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna to 20 mg raz na dobę. Stosowanie u dzieci poniżej 6 lat nie jest zalecane ze względu na brak danych.
BCRP, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta hipolipemizująca, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inegy 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, wykazuje brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych między tymi substancjami przy jednoczesnym podaniu. Ezetymib charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem (Cₘₐₓ) glukuronidu ezetymibu osiąganym w 1-2 godziny, a samego ezetymibu w 4-12 godzin. Biodostępność ezetymibu nie jest wpływana przez spożycie posiłków. Symwastatyna ma niską biodostępność (<5%) z powodu intensywnego wychwytu wątrobowego, a jej aktywne metabolity osiągają maksymalne stężenia w osoczu między 1,3 a 2,4 godziną po podaniu. Obie substancje wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (ezetymib 99,7%, glukuronid 88-92%, symwastatyna 95%). Okres półtrwania ezetymibu i jego glukuronidu wynosi około 22 godziny, natomiast beta-hydroksykwasu symwastatyny około 1,9 godziny. Metabolizm ezetymibu odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i wydalanie z żółcią, a symwastatyna jest metabolizowana do aktywnego beta-hydroksykwasu w wątrobie, z minimalną dostępnością aktywnej formy w krążeniu ogólnym.
BCRP, beta-hydroksykwas, bezwzględna biodostępność, białka osocza, cholesterol LDL, ciężka choroba nerek, cyklosporyna, ezetymib i symwastatyna, gen SLCO1B1, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, krążenie jelitowo-wątrobowe, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, przeszczepienie nerki, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, sitosterolemia, skala Child-Pugh, wątroba, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosulip Plus 40 mg + 10 mg
Lek Rosulip Plus zawiera rozuwastatynę 40 mg oraz ezetymib 10 mg i jest wskazany dla dorosłych pacjentów, u których osiągnięto już kontrolę lipidów stosując te substancje oddzielnie w identycznych dawkach. Preparat nie jest zalecany do inicjacji terapii hipolipemizującej. Zalecana dawka to 1 kapsułka raz na dobę, przyjmowana doustnie, z posiłkiem lub niezależnie od posiłku. U pacjentów powyżej 70. roku życia oraz u osób z umiarkowanym upośledzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <60 mL/min) nie zaleca się rozpoczynania terapii preparatem Rosulip Plus, a dawkę rozuwastatyny należy ustalić indywidualnie, zaczynając od 5 mg w formie monoterapii. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh >7), aktywną chorobą wątroby, u osób pochodzenia azjatyckiego oraz u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii, jeśli nie można zastosować niższej dawki rozuwastatyny.
aktywna choroba wątroby, białko transportowe, białko transportowe OATP1B1, dieta obniżająca stężenie lipidów, ekspozycja na lek, ekspozycja ogólnoustrojowa, ezetymib, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek wiążący kwasy żółciowe, miopatia, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, sekwestrant kwasu żółciowego, skala Childa-Pugha, terapia hipolipemizująca, upośledzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby