objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Medreg 20 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg na czczo jest niższa (66%), ale wzrasta o 39% przy podaniu z posiłkiem, co uzasadnia zalecenie przyjmowania dawek 15 mg i 20 mg z jedzeniem. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki 15 mg na dobę, a zmienność osobnicza wynosi 30-40%. Rywaroksaban silnie wiąże się z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l u dorosłych, u dzieci zależną od masy ciała). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę amidów, a eliminacja odbywa się w połowie przez nerki (w tym 1/3 w postaci niezmienionej) i połowie z kałem. Okres półtrwania u dorosłych wynosi 5-9 godzin (u osób starszych 11-13 godzin), a klirens około 10 l/h. U dzieci klirens i Vss są zależne od masy ciała, a okres półtrwania skraca się wraz z wiekiem (od 1,6 h u niemowląt do 4,2 h u młodzieży).
AUC, BCRP, biodostępność, Cmax, CYP2J2, CYP3A4, czynnik Xa, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka rywaroksabanu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przesączanie kłębuszkowe, przewód pokarmowy, rywaroksaban, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zakrzepica żył głębokich, zgłębnik żołądkowy, zmienność osobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clindamycin Kabi 150 mg/ml
Clindamycin Kabi, zawierający klindamycynę w postaci fosforanu, jest dostępny w ampułkach o stężeniu 150 mg/ml w objętościach 2 ml (300 mg), 4 ml (600 mg) oraz 6 ml (900 mg). Dawkowanie leku powinno być dostosowane do ciężkości zakażenia, wieku pacjenta oraz stanu klinicznego. W ciężkich zakażeniach u dorosłych zaleca się dawkę 12-18 ml/dobę (1800-2700 mg) podzieloną na 2-4 dawki, z możliwością zwiększenia do 4800 mg/dobę w zakażeniach zagrażających życiu. W mniej skomplikowanych zakażeniach stosuje się 8-12 ml/dobę (1200-1800 mg) w 3-4 dawkach. U dzieci dawka wynosi 15-25 mg/kg mc./dobę w ciężkich zakażeniach, a w bardzo ciężkich 25-40 mg/kg mc./dobę, z minimalną dawką 300 mg/dobę. Maksymalne dawki jednorazowe to 600 mg domięśniowo oraz 1200 mg w infuzji dożylnej trwającej 1 godzinę. Podanie dożylne wymaga rozcieńczenia i nie powinno przekraczać stężenia 18 mg/ml.
alkohol benzylowy, bezmocz, ciągła infuzja dożylna, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zakażenie, fosforan klindamycyny, infuzja dożylna, klirens, koncentrat do sporządzania roztworu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent hemodializowany, parametry farmakokinetyczne, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie domięśniowe, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie miednicy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MEL MAX 15 mg
Meloksykam, substancja czynna leku MEL FORTE 15 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 89%. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) wynosi około 2 godziny dla zawiesiny doustnej oraz 5-6 godzin dla tabletek i kapsułek. Stan równowagi farmakokinetycznej osiągany jest w ciągu 3-5 dni, a stężenia w osoczu w stanie równowagi dla dawek 7,5 mg i 15 mg wynoszą odpowiednio 0,4-1,0 μg/ml oraz 0,8-2,0 μg/ml. Meloksykam wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99%, głównie albuminami) oraz małą objętość dystrybucji (średnio 11 l). Lek przenika do mazi stawowej, osiągając około 50% stężenia osoczowego, co jest istotne dla jego działania przeciwzapalnego. Podawanie leku podczas posiłku nie wpływa na jego wchłanianie.
5′-hydroksymetylomeloksykam, 5′-karboksymeloksykam, biodostępność, biotransformacja wątrobowa, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, działanie przeciwzapalne, farmakokinetyka liniowa, inhibitor enzymatyczny, klirens osoczowy, maź stawowa, meloksykam, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stan równowagi farmakodynamicznej, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja leku, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Requip-Modutab 2 mg
Ropinirol, zawarty w preparacie Requip-Modutab w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się biodostępnością około 50% (36-57%) oraz Tmax wynoszącym 6-10 godzin. Po doustnym podaniu obserwuje się liniową farmakokinetykę w zakresie terapeutycznym, z okresem półtrwania eliminacji około 6 godzin. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (10-40%) oraz dużą objętość dystrybucji (~7 L/kg), co wynika z jego wysokiej lipofilności. Metabolizm ropinirolu odbywa się głównie przez izoenzym CYP1A2, a metabolity są wydalane głównie z moczem; główny metabolit ma znacznie słabsze działanie dopaminergiczne (co najmniej 100-krotnie). Wysokotłuszczowy posiłek zwiększa ekspozycję na lek (AUC o 20%, Cmax o 44%) i opóźnia Tmax o 3 godziny, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego.
biodostępność, choroba Parkinsona, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, działanie dopaminergiczne, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, formulacja o przedłużonym uwalnianiu, hemodializa, izoenzym CYP1A2, klirens, lipofilność, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, ropinirol, stężenie maksymalne, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandimmun Neoral 50 mg
Cyklosporyna zawarta w preparacie Sandimmun Neoral charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) we krwi w ciągu 1-2 godzin, z bezwzględną dostępnością biologiczną w zakresie 20-50%. Występuje liniowa zależność między dawką a narażeniem (AUC) w dawkach terapeutycznych, z zmiennością między- i wewnątrzosobniczą na poziomie 10-20%. Spożycie wysokotłuszczowego posiłku obniża AUC o około 13% i Cmax o 33%. Preparat Sandimmun Neoral wykazuje biorównoważność między roztworem a kapsułkami elastycznymi, jednak w porównaniu do starszej formulacji Sandimmun obserwuje się wzrost Cmax o 59% i dostępności biologicznej o 29%. Profil farmakokinetyczny Sandimmun Neoral jest bardziej stabilny, z mniejszym wpływem posiłków i rytmu dobowego, co przekłada się na porównywalne minimalne stężenia terapeutyczne przy zamianie preparatów w stosunku 1:1.
biorównoważność, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dihydroksylacja, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, erytrocyty, farmakokinetyka, granulocyty, klirens układowy, limfocyty, lipoproteiny, maksymalne stężenie we krwi, marskość wątroby, monohydroksylacja, N-demetylacja, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przeszczepienie wątroby, Sandimmun Neoral, transplantacja nerki, wysokotłuszczowy posiłek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Pharmascience 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz Tmax wynoszącym 1-4 godziny po podaniu wielokrotnym. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, z powolnym osiąganiem stanu stacjonarnego (95% po około 100 dniach) i znaczną kumulacją (współczynnik kumulacji AUC ~34). Teriflunomid wiąże się silnie z albuminą (>99%), a jego objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi około 11 litrów. Metabolizm jest umiarkowany, obejmujący hydrolizę, utlenianie, N-acetylację i sprzęganie z siarczanami. Eliminacja zachodzi głównie przez wydalanie z żółcią (37,5% z kałem) i moczem (22,6%), z okresem półtrwania około 19 dni. W przypadku konieczności szybkiego usunięcia leku stosuje się procedury z cholestyraminą (8 g lub 4 g trzy razy dziennie) lub węglem aktywowanym (50 g dwa razy dziennie), które skutecznie redukują stężenie teriflunomidu w osoczu o ponad 98% w ciągu 11 dni.
biodostępność, cholestyramina, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procedura szybkiej eliminacji, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transporter BCRP, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Roswera 40 mg
Rozuwastatyna, dostępna w dawkach od 5 mg do 40 mg, charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z Tmax około 5 godzin i biodostępnością około 20% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji ~134 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzymy CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Powstają dwa główne metabolity: N-demetylowane o 50% aktywności farmakologicznej oraz nieaktywne pochodne laktonowe. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (10%, z czego 5% niezmienione). Okres półtrwania wynosi około 20 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h, z liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych.
ABCG2, AUC i Cmax, BCRP, białko transportujące, biosynteza cholesterolu, cholesterol LDL, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens osoczowy, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, pochodna N-demetylowana, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, Tmax, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprofen TZF 400 mg
Ibuprofen charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 80-90% oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin, które ulega wydłużeniu przy podaniu z pokarmem. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99%) oraz stosunkowo niewielką objętość dystrybucji u dorosłych (0,12-0,2 l/kg). Metabolizm ibuprofenu zachodzi w wątrobie przez cytochrom P450, prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów: 2-hydroksyibuprofenu i 3-karboksyibuprofenu. Eliminacja jest głównie nerkowa, szybka i kompletna, z okresem półtrwania około 2 godzin. U pacjentów w podeszłym wieku bez niewydolności nerek farmakokinetyka nie różni się istotnie od młodszych osób, co nie wymaga rutynowej modyfikacji dawkowania.
alkoholowa choroba wątroby, białko osocza, biodostępność leku, cytochrom P450, eliminacja leku, enancjomer, farmakokinetyka ibuprofenu, frakcja niezwiązana leku, hemodializa, hydroksyibuprofen, karboksyibuprofen, klasyfikacja Child-Pugh, klirens leku, koniugat glukuronowy, marskość wątroby, narażenie układowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibupar forte 400 mg
Farmakokinetyka ibuprofenu charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (Tmax 1-2 godziny). Lek wykazuje liniowy wzrost stężenia w surowicy wraz ze wzrostem dawki, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawkowania. Ibuprofen wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminami, co ma istotne znaczenie dla interakcji lekowych i czasu działania. Objętość dystrybucji wynosi 0,12-0,2 l/kg, wskazując na ograniczoną dystrybucję do tkanek, a przenikanie do jam stawowych jest powolne, co powoduje opóźnienie efektu przeciwzapalnego nawet do kilkunastu godzin. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają dwa nieaktywne metabolity, a eliminacja odbywa się przede wszystkim drogą nerkową, z całkowitym wydaleniem w ciągu 24 godzin i okresem półtrwania około 2 godzin.
biodostępność doustna, biotransformacja ibuprofenu, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, droga nerkowa, działanie przeciwzapalne, efekt przeciwzapalny, farmakokinetyka ibuprofenu, gastroprotekcja, lek zobojętniający sok żołądkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powikłanie przewodu pokarmowego, przewlekłe schorzenie zapalne, schorzenie reumatyczne, stężenie w surowicy, wiązanie z albuminami, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sugammadex Noridem 100 mg/ml
Sugammadeks charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w dawkach od 1 do 16 mg/kg podawanych dożylnie, z objętością dystrybucji u dorosłych pacjentów z prawidłową funkcją nerek wynoszącą około 11-14 litrów. Lek nie wiąże się z białkami osocza ani erytrocytami, a jego eliminacja odbywa się wyłącznie przez nerki w postaci niezmienionej, z klirensem około 88 mL/min i okresem półtrwania około 2 godzin. Ponad 90% dawki jest wydalane w ciągu 24 godzin, głównie z moczem (96%), natomiast wydalanie z kałem i powietrzem wydychanym jest marginalne (<0,02%). U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek całkowita ekspozycja na lek wzrasta nawet 17-krotnie, a okres półtrwania wydłuża się do około 24 godzin, co wymaga szczególnej ostrożności w dawkowaniu i monitorowaniu.
analiza farmakokinetyczna populacyjna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, farmakokinetyka sugammadeksu, faza eliminacji, idealna masa ciała, kinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kompleks z rokuronium, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość olbrzymia, parametr farmakokinetyczny, rzeczywista masa ciała, stężenie sugammadeksu w osoczu, umiarkowane zaburzenie, wiązanie z białkami osocza, współczynnik zmienności, zaburzenie czynności nerek, znieczulenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Roxan 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna Roxan 10 mg, charakteryzuje się wysoką i niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg), z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 2-4 godziny. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki około 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), jednak w okresie okołooperacyjnym zmienność ekspozycji wzrasta do 70%. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), a jego objętość dystrybucji wynosi około 50 l. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od cytochromu P450, z eliminacją zarówno nerkową (w tym aktywnym wydzielaniem) jak i przez kał. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u osób młodych i 11-13 godzin u osób starszych. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po dawce 10 mg raz na dobę stężenia rywaroksabanu w osoczu wynoszą średnio 101 µg/l (Cmax) i 14 µg/l (Cmin).
białka osocza, białko BCRP, biodostępność, CYP2J2, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, podanie doustne, przewód pokarmowy, rywaroksaban, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność farmakokinetyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa