objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Colchicine Genoptim 0,5 mg
Kolchicyna cechuje się wąskim indeksem terapeutycznym i wysoką toksycznością przy przedawkowaniu, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami nerek, wątroby, układu pokarmowego, chorobami serca oraz u osób w podeszłym wieku. Przedawkowanie rozwija się dwufazowo: pierwsza faza pojawia się średnio po 3 godzinach i obejmuje objawy gastroenterologiczne (nudności, wymioty, ból brzucha, krwawienia), zaburzenia elektrolitowe, leukocytozę oraz niedociśnienie tętnicze w ciężkich przypadkach. Druga faza, rozwijająca się w ciągu 24-72 godzin, charakteryzuje się ciężkimi zaburzeniami wielonarządowymi, takimi jak ostra niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne (splątanie, śpiączka, neuropatia obwodowa), kardiologiczne (depresja mięśnia sercowego, arytmie), pancytopenia, niewydolność oddechowa oraz koagulopatia ze zużycia. Dawka śmiertelna kolchicyny u dorosłych wynosi około 20 mg, choć zakres ten jest szeroki (7-65 mg). Zgon najczęściej wynika z depresji ośrodka oddechowego i zapaści sercowo-naczyniowej.
ból brzucha, dawka śmiertelna, depresja mięśnia sercowego, depresja ośrodka oddechowego, hemodializa, indeks terapeutyczny, koagulopatia ze zużycia, kolchicyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, leukocytoza z odbicia, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, objętość dystrybucji, odwracalne łysienie, ostra niewydolność nerek, ostre przedawkowanie, pacjent geriatryczny, pancytopenia, płukanie żołądka, przedawkowanie kolchicyny, schorzenie układu pokarmowego, śpiączka, splątanie, terapia nerkozastępcza, węgiel aktywowany, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wielonarządowe, zapaść sercowo-naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nitrendypina Egis 20 mg
Przedawkowanie nitrendypiny, antagonisty kanałów wapniowych stosowanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego, prowadzi do charakterystycznego zespołu objawów wynikających z nadmiernej wazodylatacji i blokady kanałów wapniowych. Klinicznie obserwuje się nagłe zaczerwienienie skóry (szczególnie twarzy), pulsujący ból głowy, znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego z ryzykiem zapaści krążeniowej oraz zaburzenia rytmu serca, w tym tachykardię (>100/min) i bradykardię (<60/min). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych i mózgowych oraz bezpośredni wpływ na układ przewodzący serca. Warto podkreślić, że nitrendypina nie podlega dializie, hemoperfuzji ani plazmaferezie ze względu na wysokie wiązanie z białkami osocza i dużą objętość dystrybucji.
agonista receptorów β-adrenergicznych, antagonista receptorów muskarynowych, antagonista wapnia, atropina, blokada kanałów wapniowych, bradykardia, chlorek wapnia, dializa, dopamina, działanie chronotropowe, glukonian wapnia, hemoperfuzja, hiperkalcemia, lek wazopresyjny, monitorowanie parametrów życiowych, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nitrendypina, noradrenalina, objętość dystrybucji, obniżenie ciśnienia tętniczego, opór naczyniowy, orcyprenalina, plazmafereza, płukanie żołądka, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie naczyń mózgowych, tachykardia, układ przewodzący serca, wazodylatacja obwodowa, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu krążenia, zaczerwienienie skóry, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gadoteric Acid Farmak 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterynowy, substancja czynna Gadoteric Acid Farmak (0,5 mmol/ml, 279,32 mg/ml), po podaniu dożylnym wykazuje szybkie rozprzestrzenianie się w przestrzeni pozakomórkowej (objętość dystrybucji około 18 l) oraz brak wiązania z białkami osocza. Nie ulega metabolizmowi, co oznacza, że jest wydalany w postaci niezmienionej głównie przez nerki poprzez filtrację kłębuszkową. Eliminacja jest szybka – 89% dawki usuwane jest w ciągu 6 godzin, a 95% w ciągu 24 godzin. Wydalanie przez przewód pokarmowy jest nieistotne, co podkreśla kluczową rolę nerek w eliminacji kwasu gadoterynowego.
albumina surowicy, biodostępność substancji czynnej, biotransformacja, eliminacja nerkowa, filtracja kłębuszkowa, gadoterynian megluminy, hemodializa, klirens kreatyniny, kwas gadoterynowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn pozakomórkowy, przestrzeń pozakomórkowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Krople miętowe –
Produkt leczniczy KROPLE MIĘTOWE w formie kropli doustnych zawiera nalewkę miętową (Menthae piperitae tinctura) z zawartością olejku miętowego ≥5,0%, przy stosunku surowca do ekstrahenta (DER) 1:19,7-21, z użyciem etanolu 90% (V/V) jako ekstrahenta. Nie przeprowadzono formalnych badań farmakokinetycznych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu ani wydalania składników czynnych po podaniu doustnym. Produkt ma postać przezroczystego, zielonego płynu o charakterystycznym mentolowym zapachu i zawiera etanol w stężeniu 80-86% (V/V), który może wpływać na farmakokinetykę, jednak brak jest szczegółowych danych w tym zakresie.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, ekstrahent, etanol, etanol 90%, farmakokinetyka, interakcja farmakokinetyczna, klirens, krople miętowe, Menthae piperitae tinctura, nalewka miętowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olejek miętowy, parametr farmakokinetyczny, produkt pochodzenia roślinnego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Formetic SR 750 mg
Farmakokinetyka chlorowodorku metforminy w preparacie Formetic SR (750 mg) charakteryzuje się osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) na poziomie 1193 ng/ml po jednorazowej dawce 1500 mg (2 tabletki), z Tmax około 5 godzin (zakres 4-12 godzin). Produkt o przedłużonym uwalnianiu wykazuje biorównoważność względem tabletek o mocy 500 mg podawanych w tej samej dawce, zarówno na czczo, jak i po posiłku, co potwierdza podobne wartości Cmax i AUC. W stanie stacjonarnym parametry farmakokinetyczne nie rosną proporcjonalnie do dawki, a AUC po 2000 mg Formetic SR jest porównywalne do AUC po 1000 mg metforminy o natychmiastowym uwalnianiu podawanej dwukrotnie na dobę. Pokarm zmniejsza AUC o 30% przy podaniu na czczo, nie wpływając jednak na Cmax i Tmax, a zmienność wewnątrzosobnicza parametrów farmakokinetycznych jest porównywalna do formy o natychmiastowym uwalnianiu. Nie obserwuje się kumulacji leku przy dawkach do 2000 mg.
badanie biorównoważności, chlorowodorek metforminy, dysfagia, ekspozycja na metforminę, erytrocyty, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, krwinka czerwona, natychmiastowe uwalnianie, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole powierzchni pod krzywą stężenia, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie metforminy w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ospamox 750 mg 750 mg
Ospamox 750 mg zawiera amoksycylinę trójwodną (861 mg) i charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 70% po podaniu doustnym, z Tmax około 1 godziny. W badaniu na zdrowych ochotnikach dawka 250 mg trzy razy na dobę wykazała Cmax 3,3 ± 1,12 μg/ml, AUC(0-24 h) 26,7 ± 4,56 μg·h/ml oraz okres półtrwania (T1/2) 1,36 ± 0,56 h. Wchłanianie amoksycyliny jest liniowo zależne od dawki w zakresie 250–3000 mg i nie jest wpływane przez obecność pokarmu. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (18%), co umożliwia szeroką dystrybucję w organizmie, z pozorną objętością dystrybucji 0,3–0,4 l/kg. Amoksycylina przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, takich jak pęcherzyk żółciowy, tkanki jamy brzusznej, skóra, mięśnie, płyn maziowy, otrzewnowy oraz ropnie, jednak jej penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewystarczająca.
aminopenicylina, amoksycylina trójwodna, antybiotyk beta-laktamowy, biodostępność amoksycyliny, funkcja nerek, hemodializa, klirens całkowity, kwas penicylinowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, Ospamox, parametr farmakokinetyczny, pęcherzyk żółciowy, penicylina, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, podanie doustne, probenecyd, stężenie terapeutyczne antybiotyku, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Topotekan, podawany dożylnie w dawkach 0,5-1,5 mg/m² pc. w 30-minutowym wlewie przez 5 dni, charakteryzuje się wysokim klirensem osoczowym około 62 l/h (SD 22), co odpowiada około 2/3 przepływu wątrobowego, oraz dużą objętością dystrybucji wynoszącą 132 l (SD 57). Okres półtrwania leku wynosi 2-3 godziny, a wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (35%). Topotekan wykazuje proporcjonalny wzrost AUC wraz ze wzrostem dawki, bez istotnej kumulacji po podaniu wielokrotnym. Metabolizm leku jest ograniczony (<10% eliminacji) i polega głównie na hydrolizie pierścienia laktonowego oraz powstawaniu N-demetylowej pochodnej, która stanowi mniej niż 7% całkowitego materiału pochodnego. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (51% w moczu jako topotekan) oraz w mniejszym stopniu przez kał (18%). Topotekan nie wykazuje istotnej interakcji z izoenzymami cytochromu P-450 ani enzymami cytoplazmatycznymi.
białaczka, cytochrom P-450, hydroliza pierścienia laktonowego, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, mikrosomy wątroby, O-glukuronid, O-glukuronidacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, pochodna N-demetylowa, stężenie bilirubiny, wiązanie z białkami osocza, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dimethyl Fumarate Gedeon Richter 240 mg
Fumaran dimetylu po podaniu doustnym ulega szybkiemu metabolizmowi przedukładowemu za pośrednictwem esteraz, przekształcając się w aktywny metabolit pierwotny – fumaran monometylu, który jest wykrywany w osoczu z Tmax wynoszącym 2-2,5 godziny. Przy dawce 240 mg dwa razy na dobę (BID) u pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS) mediana Cmax wynosi 1,72 mg/L, a AUC 8,02 mg·h/L, z liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 120-360 mg. Kapsułki dojelitowe opóźniają wchłanianie do momentu opuszczenia żołądka, co poprawia tolerancję leku, zwłaszcza w kontekście działań niepożądanych takich jak zaczerwienienie skóry czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Fumaran monometylu wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (27-40%), a objętość dystrybucji wynosi 60-90 L. Metabolizm przebiega bez udziału układu CYP450, głównie przez cykl kwasów trikarboksylowych, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez wydychanie CO2 (60% dawki) oraz wydalanie z moczem (15,5%) i kałem (0,9%). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 1 godziny, co zapobiega akumulacji przy wielokrotnym dawkowaniu.
analiza wariancji, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, esteraza, farmakokinetyka liniowa, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, kapsułka dojelitowa twarda, kwas cytrynowy, kwas fumarowy, nagłe zaczerwienienie skóry, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aethoxysklerol 0,5% 5 mg/ml
Preparat Aethoxysklerol 0,5% zawiera 5 mg/ml lauromakrogolu 400, a w badaniu farmakokinetycznym u sześciu zdrowych pacjentów podano dożylnie 37 mg substancji znakowanej 14C. Obserwowano dwufazowy przebieg stężenia w osoczu, z czasem połowicznej eliminacji (t1/2) wynoszącym 4,09 godziny, polem powierzchni pod krzywą (AUC∞) 3,16 µg×h/ml oraz całkowitym klirensem 11,68 l/h. W ciągu pierwszych 12 godzin po podaniu eliminowano 89% dawki, co wskazuje na efektywną i szybką eliminację lauromakrogolu 400 z organizmu.
Aethoxysklerol, badanie farmakokinetyczne, charakter dwufazowy, czas połowicznej eliminacji, czas półtrwania, ekspozycja układowa, klirens całkowity, lauromakrogol 400, objętość dystrybucji, parametry farmakokinetyczne, pole powierzchni pod krzywą, roztwór do wstrzykiwań, właściwości farmakokinetyczne, żyła odpiszczelowa, żylaki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Voluven (60 mg + 9 mg)/ml
Hydroksyetyloskrobia (HES) zawarta w produkcie VOLUVEN charakteryzuje się średnią masą cząsteczkową in vivo wynoszącą 70 000 – 80 000 Da, co przekracza próg nerkowy (60 000 – 70 000 Da) i wpływa na jej farmakokinetykę. Po dożylnym podaniu 500 ml stężenie HES w osoczu utrzymuje się na poziomie 75% wartości maksymalnej po 30 minutach, spada do 14% po 6 godzinach, a po 24 godzinach wraca do wartości wyjściowych. Objętość dystrybucji wynosi około 5,9 litra, wskazując na głównie wewnątrznaczyniową dystrybucję. Klirens osoczowy wynosi 31,4 ml/min, a AUC 14,3 mg/ml × godz., co świadczy o nieliniowej farmakokinetyce. Okres półtrwania w fazie dystrybucji (t½ α) to 1,4 godziny, a w fazie eliminacji (t½ β) 12,1 godziny.
akumulacja tkankowa, farmakokinetyka nieliniowa, faza dystrybucji, faza eliminacji, filtr hemodializacyjny, hemodializa, hydroksyetyloskrobia, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kumulacja leku, kumulacja tkankowa, masa cząsteczkowa, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, próg nerkowy, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, schyłkowa niewydolność nerek, wydalanie nerkowe