Właściwości farmakokinetyczne montelukastu

Właściwości farmakokinetyczne leku Singulair (montelukast) obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu. Montelukast charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, który pozwala na skuteczne działanie terapeutyczne przy jednokrotnym podaniu dobowym.¹

Wchłanianie

Montelukast wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym. W przypadku tabletek do rozgryzania i żucia 5 mg, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 2 godzin od przyjęcia leku na czczo. Średnia dostępność biologiczna montelukastu po podaniu doustnym w postaci tabletki do rozgryzania i żucia wynosi 73%. Należy zauważyć, że standardowy posiłek może zmniejszyć biodostępność leku do 63%.²

Dla porównania, u dorosłych po podaniu na czczo tabletki powlekanej 10 mg, średnie maksymalne stężenie w osoczu jest osiągane po 3 godzinach, a średnia biodostępność wynosi 64%. W przypadku tej postaci leku standardowy posiłek nie wpływa na biodostępność ani na Cmax po doustnym podaniu.³

Warto podkreślić, że skuteczność i bezpieczeństwo stosowania montelukastu wykazano w badaniach klinicznych, w których lek podawano niezależnie od czasu przyjmowania posiłków.⁴

Dystrybucja

Montelukast charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, przekraczającym 99%. Objętość dystrybucji leku w stanie stacjonarnym wynosi przeciętnie 8-11 litrów, co wskazuje na jego dystrybucję głównie w przestrzeni naczyniowej i tkankach dobrze ukrwionych.⁵

Badania na szczurach z zastosowaniem znakowanego radioaktywnie montelukastu wykazały minimalne przenikanie leku przez barierę krew-mózg. Dodatkowo, stężenia znakowanego radioaktywnie związku po 24 godzinach od podania dawki były minimalne we wszystkich innych tkankach, co wskazuje na ograniczoną kumulację leku w organizmie.⁶

Metabolizm

Montelukast podlega intensywnym przemianom metabolicznym w organizmie. Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm montelukastu jest cytochrom P450 2C8. W mniejszym stopniu w procesach metabolicznych uczestniczą również izoenzymy CYP 3A4 oraz CYP 2C9.⁷

W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że itrakonazol, inhibitor CYP 3A4, nie wpływał na farmakokinetykę montelukastu u zdrowych osób otrzymujących lek w dawce 10 mg, co potwierdza dominującą rolę izoenzymu CYP 2C8 w metabolizmie tego związku.⁸

Badania in vitro z wykorzystaniem mikrosomów ludzkiej wątroby wykazały, że terapeutyczne stężenia montelukastu w osoczu nie hamują izoenzymów cytochromu P450: 3A4, 2C9, 1A2, 2A6, 2C19 czy 2D6, co sugeruje niskie ryzyko interakcji lekowych na poziomie enzymatycznym.⁹

Istotne jest również, że w badaniach z zastosowaniem dawek terapeutycznych zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, stężenia metabolitów montelukastu w osoczu w stanie stacjonarnym były nieoznaczalne. Udział metabolitów w działaniu terapeutycznym montelukastu jest określany jako minimalny.¹⁰

Eliminacja

Klirens osoczowy montelukastu u zdrowych osób dorosłych wynosi przeciętnie 45 ml/min. Po doustnym podaniu dawki znakowanego radioaktywnie montelukastu, 86% radioaktywności wykryto w kale z 5-dobowej zbiórki, a mniej niż 0,2% w moczu.<sup data-drug="Singulair 5" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Klirens osoczowy montelukastu u zdrowych osób dorosłych wynosi przeciętnie 45 ml/min. Po doustnym podaniu dawki znakowanego radioaktywnie montelukastu 86% radioaktywności wykryto w kale z 5-dobowej zbiórki, a 11

Te dane, w połączeniu z szacunkowymi wartościami biodostępności montelukastu po podaniu doustnym, wskazują, że montelukast i jego metabolity są wydalane niemal wyłącznie z żółcią. Jest to istotna informacja z punktu widzenia klinicznego, szczególnie przy analizie potencjalnych zmian farmakokinetyki leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹²

Stosowanie leku w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku nie jest konieczne dostosowanie dawki montelukastu, co wskazuje na brak istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych leku związanych z wiekiem.¹³

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby nie jest wymagane dostosowanie dawki montelukastu. Należy jednak zaznaczyć, że brak jest danych na temat farmakokinetyki montelukastu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (>9 punktów w skali Childa-Pugha).^{9 punktów w skali Childa-Pugha).”>14}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Mimo braku formalnych badań z udziałem pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, biorąc pod uwagę fakt, że montelukast i jego metabolity są wydalane niemal wyłącznie z żółcią, można założyć, że modyfikacja dawkowania u tych pacjentów nie jest konieczna.¹⁵

Interakcje farmakokinetyczne

Podczas stosowania dużych dawek montelukastu (20 i 60 razy większych od dawki zalecanej u osób dorosłych) obserwowano zmniejszenie stężenia teofiliny w osoczu krwi. Efektu tego nie stwierdzono natomiast przy standardowej dawce terapeutycznej 10 mg raz na dobę.¹⁶