Przedawkowanie nitrendypiny

Nitrendypina jest antagonistą wapnia stosowanym głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do poważnych zaburzeń układu krążenia, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące objawów przedawkowania nitrendypiny oraz zalecanego postępowania terapeutycznego.¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie nitrendypiny charakteryzuje się wystąpieniem zespołu objawów wynikających głównie z blokady kanałów wapniowych i nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych. Do głównych objawów klinicznych należą: nagłe zaczerwienienie skóry (szczególnie w obrębie twarzy), ból głowy, znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego mogące prowadzić do zapaści krążeniowej oraz zaburzenia rytmu serca objawiające się zarówno tachykardią jak i bradykardią.²

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania nitrendypiny powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych, z możliwością monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Zalecane jest wdrożenie wielokierunkowego postępowania terapeutycznego, które ma na celu eliminację leku z organizmu oraz przeciwdziałanie objawom klinicznym zatrucia.³

Postępowanie pierwszego rzutu

W początkowej fazie leczenia przedawkowania nitrendypiny należy zastosować procedury mające na celu eliminację niewchłoniętego leku z przewodu pokarmowego:

• Płukanie żołądka – procedura z wyboru w przypadku przyjęcia dużej dawki leku w krótkim czasie przed interwencją medyczną
• Podanie węgla aktywowanego – w celu absorpcji niewchłoniętej frakcji leku
• Monitorowanie parametrów życiowych – ciągła obserwacja ciśnienia tętniczego, czynności serca, saturacji oraz stanu świadomości pacjenta⁴

Leczenie niedociśnienia tętniczego

W przypadku wystąpienia znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, które jest jednym z najpoważniejszych objawów przedawkowania nitrendypiny, wskazane jest wdrożenie farmakoterapii ukierunkowanej na przywrócenie prawidłowych wartości ciśnienia:

• Dopamina – wlew dożylny w dawkach dostosowanych do odpowiedzi klinicznej
• Noradrenalina – alternatywny lek wazopresyjny przy niewystarczającej odpowiedzi na dopaminę

Należy pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych katecholamin, szczególnie w zakresie zaburzeń rytmu serca.⁵

Postępowanie w bradykardii

Jeśli w przebiegu przedawkowania nitrendypiny wystąpi bradykardia, zalecane jest podanie leków przeciwdziałających temu zaburzeniu:

• Atropina – antagonista receptorów muskarynowych zwiększający częstość akcji serca
• Orcyprenalina – agonista receptorów β-adrenergicznych o działaniu chronotropowym dodatnim⁶

Leczenie preparatami wapnia

Na podstawie doświadczenia klinicznego z zatruciami innymi antagonistami wapnia, w przypadku przedawkowania nitrendypiny skuteczne może być stosowanie preparatów wapnia:

1. Wielokrotne podanie 10 ml 10% chlorku wapnia dożylnie – zazwyczaj prowadzi do szybkiej poprawy objawów przedmiotowych
2. Glukonian wapnia we wstrzyknięciach dożylnych, a następnie wlew dożylny tego preparatu

Podczas stosowania preparatów wapnia należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia hiperkalcemii.⁷

Stosowanie dużych dawek katecholamin

W ciężkich przypadkach przedawkowania nitrendypiny, gdy standardowe postępowanie nie przynosi oczekiwanych efektów, skuteczne mogą być katecholaminy, jednak wyłącznie w dużych dawkach. Po wstępnej stabilizacji pacjenta, dalsze leczenie powinno być ukierunkowane na najbardziej dominujące objawy kliniczne.⁸

Ograniczenia w eliminacji pozaustrojowej

Należy podkreślić, że nitrendypina nie może być skutecznie usunięta z organizmu za pomocą procedur pozaustrojowych:

• Nie podlega dializie
• Hemoperfuzja jest nieskuteczna
• Plazmafereza nie przynosi oczekiwanych rezultatów⁹

Brak skuteczności metod pozaustrojowych w eliminacji nitrendypiny wynika z jej właściwości farmakokinetycznych, w tym wysokiego stopnia wiązania z białkami osocza i dużej objętości dystrybucji.