Właściwości farmakokinetyczne leku Tadacontrol (tadalafil)

Właściwości farmakokinetyczne obejmują procesy, jakim podlega lek Tadacontrol (tadalafil) w organizmie, począwszy od jego wchłaniania, poprzez dystrybucję i metabolizm, aż do eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne leku w dawce 10 mg w postaci tabletek powlekanych.¹

Wchłanianie

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest średnio po 2 godzinach od przyjęcia leku. Należy zauważyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została jednoznacznie określona.²

Istotną cechą tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na szybkość i stopień wchłaniania substancji aktywnej. Oznacza to, że lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Dodatkowo pora przyjmowania leku (rano czy wieczorem) nie wpływa w sposób klinicznie istotny na parametry wchłaniania.³

Dystrybucja

Średnia objętość dystrybucji tadalafilu wynosi około 63 L, co wskazuje na jego dobre rozmieszczenie w tkankach organizmu. W stężeniach terapeutycznych, aż 94% tadalafilu w osoczu wiąże się z białkami. Warto podkreślić, że zaburzenia czynności nerek nie wpływają na stopień wiązania tadalafilu z białkami osocza.⁴

Z punktu widzenia klinicznego istotna jest również informacja, że mniej niż 0,0005% podanej dawki leku pojawia się w nasieniu u zdrowych osób, co ma znaczenie w kontekście potencjalnego wpływu na partnerki seksualne.⁵

Metabolizm

Tadalafil ulega metabolizmowi głównie za pośrednictwem izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (CYP3A4). Głównym metabolitem krążącym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Co istotne z punktu widzenia klinicznego, metabolit ten wykazuje aktywność wobec fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) co najmniej 13 000 razy słabszą niż związek macierzysty. Przy stężeniach metabolitu obserwowanych w warunkach klinicznych uznaje się, że nie wykazuje on aktywności farmakologicznej.⁶

Wydalanie

U zdrowych osób średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 L/godzinę, natomiast średni okres półtrwania wynosi 17,5 godziny. Lek jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, z czego około 61% dawki wydala się z kałem, a około 36% z moczem.⁷

Liniowość lub nieliniowość kinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób charakteryzuje się liniowością względem dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja na lek (wyrażona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) zwiększa się proporcjonalnie do zastosowanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu osiągany jest w ciągu 5 dni przy schemacie dawkowania raz na dobę.⁸

Na podstawie badań populacyjnych stwierdzono, że farmakokinetyka tadalafilu u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki obserwowanej u osób bez tych zaburzeń.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat i starszych) obserwuje się zmniejszony klirens tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z grupą osób młodszych (19-45 lat). Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji (AUC) na tadalafil o około 25%. Ten związany z wiekiem efekt nie ma jednak istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania leku u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁰

Niewydolność nerek

W badaniach farmakologicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (5-20 mg) u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaobserwowano następujące zmiany:¹¹

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 51-80 mL/min) – ekspozycja na tadalafil (AUC) była dwukrotnie większa w porównaniu do osób zdrowych
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31-50 mL/min) – ekspozycja na tadalafil (AUC) również wzrastała dwukrotnie
• U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – ekspozycja na tadalafil (AUC) była dwukrotnie większa, a stężenie maksymalne (Cmax) było o 41% większe niż u osób zdrowych

Warto podkreślić, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹²

Niewydolność wątroby

Po podaniu dawki 10 mg tadalafilu pacjentom z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B według klasyfikacji Child-Pugh) ekspozycja na lek (AUC) jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną u osób zdrowych. Oznacza to brak konieczności modyfikacji dawkowania w tych grupach pacjentów.¹³

Należy jednak podkreślić, że dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C według Child-Pugh) są ograniczone. W przypadku, gdy rozważane jest zastosowanie tego leku, lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka dla pacjenta. Dodatkowo brak jest danych dotyczących stosowania tadalafilu w dawkach większych niż 10 mg u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹⁴

Pacjenci chorzy na cukrzycę

U pacjentów z cukrzycą ekspozycja na tadalafil (AUC) jest o około 19% mniejsza w porównaniu z osobami zdrowymi. Ta różnica w ekspozycji nie jest jednak na tyle znacząca, aby wymagała modyfikacji dawkowania leku u pacjentów diabetologicznych.¹⁵