sepsa
Sepsa to potencjalnie zagrażający życiu stan wywołany nieprawidłową odpowiedzią organizmu na zakażenie, która prowadzi do uszkodzenia własnych tkanek i narządów. Jest to nagła reakcja ogólnoustrojowa, która może szybko postępować do wstrząsu septycznego, niewydolności wielonarządowej i śmierci, jeśli nie zostanie szybko rozpoznana i leczona.
Kluczowe znaczenie w diagnostyce sepsy ma wczesne rozpoznanie objawów, które obejmują: gorączkę lub hipotermię, tachykardię, tachypnoe, zaburzenia świadomości oraz specyficzne markery laboratoryjne, takie jak podwyższone stężenie prokalcytoniny, CRP i mleczanów. Istotnym elementem diagnostyki jest również izolacja czynnika etiologicznego z posiewów krwi.
Leczenie sepsy opiera się na szybkim wdrożeniu protokołu terapeutycznego, który obejmuje antybiotykoterapię empiryczną szerokospektralną (w ciągu pierwszej godziny od rozpoznania), stabilizację hemodynamiczną z płynoterapią i wazopresoriami w razie potrzeby, oraz kontrolę źródła zakażenia. Istotną rolę odgrywa także monitorowanie parametrów życiowych i funkcji narządów.
W 2016 roku wprowadzono nową definicję sepsy (Sepsis-3), która określa ją jako zagrażającą życiu dysfunkcję narządów spowodowaną zaburzoną regulacją odpowiedzi gospodarza na zakażenie. Dla oceny dysfunkcji narządów stosuje się skalę SOFA (Sequential Organ Failure Assessment), a do szybkiej identyfikacji pacjentów z ryzykiem sepsy w warunkach przedszpitalnych – skalę qSOFA.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wapń – Działania niepożądane
Wapń, jako kluczowy makroelement, odgrywa istotną rolę w procesach fizjologicznych, takich jak krzepnięcie krwi, kurczliwość mięśni, przewodnictwo nerwowe oraz mineralizacja kości. Jednakże, nieprawidłowe stosowanie lub przedawkowanie preparatów wapnia może prowadzić do szeregu działań niepożądanych, w tym hiperkalcemii i hiperkalciurii (częstość występowania niezbyt często, tj. ≥1/1000 do <1/100), a w bardzo rzadkich przypadkach (<1/10 000) do zespołu mleczno-alkalicznego (Burnetta) charakteryzującego się hiperkalcemią i zasadowicą metaboliczną. U pacjentów dializowanych otrzewnowo obserwuje się dodatkowo zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia, hiperlipidemia oraz wtórna nadczynność przytarczyc, a także częste powikłania infekcyjne i mechaniczne związane z techniką dializy (np. zapalenie otrzewnej, zakażenia w miejscu cewnika, przepuklina). Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia i biegunka, występują rzadko, a reakcje skórne i nadwrażliwości są również rzadkie, choć możliwe.
astma oskrzelowa, dializa otrzewnowa, dyspepsja, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, kamica nerkowa, krzepnięcie krwi, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, nefrokalcynoza, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, otorbiające stwardnienie otrzewnej, pokrzywka, polidypsja, przepuklina, rumień, sepsa, wapnica nerek, wielomocz, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie otrzewnej, zasadowica, zespół mleczno-alkaliczny - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Objawy
Przewlekła choroba granulomatyczna (CGD) to genetycznie uwarunkowane zaburzenie funkcji fagocytów, prowadzące do nawracających, ciężkich infekcji bakteryjnych i grzybiczych, zwłaszcza wywołanych przez patogeny katalazo-dodatnie, takie jak Staphylococcus aureus, Serratia marcescens czy Aspergillus. Objawy pojawiają się najczęściej we wczesnym dzieciństwie (mediana diagnozy 2,5-3 lat), choć łagodniejsze formy mogą manifestować się później. Charakterystyczne są infekcje płuc (w tym pneumonitis from mulch), skóry, węzłów chłonnych, przewodu pokarmowego oraz tworzenie ziarniniaków w różnych narządach, co może prowadzić do obstrukcji. Postać sprzężona z chromosomem X, stanowiąca 60-70% przypadków, cechuje się cięższym przebiegiem i wyższą śmiertelnością (około 20% zgonów do 10. roku życia), podczas gdy postacie autosomalne recesywne mają lepsze rokowanie i późniejszy początek objawów.
Aspergillus, autoimmunizacja, ból stawu, Burkholderia cepacia, cellulitis, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Raynauda, czyrak, dysfagia, dysregulacja immunologiczna, dziedziczenie autosomalne recesywne, egzema, fagocyt, fotowrażliwość skóry, hepatosplenomegalia, infekcja grzybicza, katalaza, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, liszajec, Nocardia, osteomyelitis, pneumonitis, posocznica, ropień okołoodbytniczy, ropień płuca, sepsa, Serratia marcescens, Staphylococcus aureus, węzeł chłonny, zapalenie jelit, zapalenie kości, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, ziarniniak - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwienie jelit – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niedokrwienie jelit to stan zagrażający życiu, wynikający z upośledzenia przepływu krwi do jelit, obejmujący niedokrwienie jelita cienkiego (krezkowe) oraz okrężnicy. Klasyfikacja obejmuje niedokrwienie okrężnicy, ostre i przewlekłe niedokrwienie krezkowe, niedrożne niedokrwienie krezkowe oraz nieokluzyjną niedokrwienną chorobę jelit (NOMI). Diagnostyka opiera się na wysokim podejrzeniu klinicznym, typowo nagłym, silnym bólu okołopępkowym, nieproporcjonalnym do badania fizykalnego, oraz badaniach obrazowych takich jak angiografia CT/MR i tomografia komputerowa jamy brzusznej. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się leukocytozę. Wczesna diagnoza i szybka reperfuzja są kluczowe dla zmniejszenia śmiertelności. Leczenie obejmuje resuscytację płynową, tlenoterapię, antybiotykoterapię, leczenie przeciwzakrzepowe heparyną oraz interwencje chirurgiczne, takie jak resekcja martwiczych fragmentów jelita i rewaskularyzacja (angioplastyka, stentowanie, bypass). W przypadku NOMI stosuje się leki rozszerzające naczynia, np. papawerynę.
angiografia CT, angiografia MR, angioplastyka, antybiotykoterapia szerokospektralna, chirurgia kontroli uszkodzeń, heparyna niefrakcjonowana, laparotomia, leczenie przeciwzakrzepowe, martwica jelit, miażdżyca, niedokrwienie jelit, niedokrwienie jelita cienkiego, niedokrwienie jelita grubego, niedokrwienie krezkowe, niedokrwienie okrężnicy, niewydolność wielonarządowa, objawy otrzewnowe, ostre niedokrwienie krezkowe, perforacja jelita, przewlekłe niedokrwienie krezkowe, resuscytacja płynowa, sepsa, sonda nosowo-żołądkowa, tlenoterapia, ultrasonografia dopplerowska, zakrzepica żył krezkowych, zapalenie otrzewnej, zgorzel - Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczna padaczka – Epidemiologia
Padaczka autoimmunologiczna, uznana przez ILAE w 2017 roku jako odrębna etiologia padaczki, charakteryzuje się napadami padaczkowymi wynikającymi z zaburzeń autoimmunologicznych. Epidemiologiczne dane wskazują na częstość występowania około 6,87 na 100 000 populacji oraz wskaźnik zachorowalności 0,33 na 100 000 osobolat. W populacji dorosłych z padaczką o nieznanej etiologii, autoimmunologiczne podłoże może dotyczyć 5-7% przypadków, a wśród nowo rozpoznanych napadów u dzieci – około 10%. Ryzyko padaczki jest istotnie wyższe u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (iloraz szans 3,8), szczególnie u dzieci (iloraz szans 5,2). Wzrost rozpoznawalności padaczki autoimmunologicznej przypisuje się lepszym metodom wykrywania przeciwciał neuronalnych, które stanowią biomarkery choroby i mają znaczenie prognostyczne. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie immunoterapii są kluczowe, gdyż leki przeciwpadaczkowe często nie wystarczają do kontroli napadów.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, autoprzeciwciało, choroba autoimmunologiczna, dekarboksylaza kwasu glutaminowego, epileptolog, immunoterapia, lek przeciwpadaczkowy, limfocyt T, Międzynarodowa Liga Przeciwpadaczkowa, napad padaczkowy, padaczka autoimmunologiczna, padaczka dziecięca, padaczka lekooporna, padaczka skroniowa, przeciwciała anty-GAD, przeciwciało neuronalne, sepsa, skala APE2, skala RITE, stan padaczkowy, wentylacja mechaniczna, zaburzenie autoimmunologiczne, zapalenie mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Odmiedniczkowe zapalenie nerek – Zapobieganie i profilaktyka
Odmiedniczkowe zapalenie nerek (pyelonephritis) jest poważnym zakażeniem górnych dróg moczowych, które rozwija się najczęściej w wyniku wstępującego zakażenia dolnych dróg moczowych. Profilaktyka opiera się na zapobieganiu zakażeniom dolnych dróg moczowych poprzez odpowiednie nawodnienie (6-8 szklanek wody dziennie), regularne opróżnianie pęcherza moczowego (co najmniej co 4 godziny), właściwą higienę intymną (m.in. wycieranie się od przodu do tyłu, unikanie produktów zapachowych) oraz higienę związaną z aktywnością seksualną (oddawanie moczu przed i po stosunku). U kobiet po menopauzie zaleca się miejscową estrogenoterapię w celu poprawy trofizmu śluzówki pochwy i zmniejszenia ryzyka nawrotów zakażeń. Dodatkowo, suplementacja żurawiną (300-400 mg ekstraktu dwa razy dziennie lub 240 ml soku trzy razy dziennie), D-mannozą (2 g raz dziennie) oraz probiotykami może wspomagać profilaktykę.
antybiotykooporność, bakteria E. coli, bezobjawowa bakteriuria, CAUTI, cewka moczowa, cewnikowanie dróg moczowych, D-mannoza, flora bakteryjna pochwy, kamica nerkowa, miąższ nerki, miedniczka nerkowa, nawracające zakażenie dróg moczowych, niewydolność nerek, oddawanie moczu, odmiedniczkowe zapalenie nerek, pęcherz moczowy, probiotyk, profilaktyka antybiotykowa, przewlekła choroba nerek, pyelonephritis, ściana pęcherza moczowego, sepsa, urotelium, UTI, zakażenie dolnych dróg moczowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poraktant alfa) to naturalny surfaktant pozyskiwany ze świńskich pęcherzyków płucnych, zawierający około 74 mg fosfolipidów oraz 0,9 mg hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C na mililitr zawiesiny. Preparat stosowany jest dotchawiczo i dooskrzelowo u noworodków z zespołem zaburzeń oddychania. Pomimo potwierdzonej skuteczności, podanie Curosurfu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym krwotoków wewnątrzczaszkowych (występujących niezbyt często, ≥1/1000 i <1/100), które są powiązane ze spadkiem średniego ciśnienia tętniczego oraz szybkim wzrostem PaO₂. Zaleca się natychmiastowe dostosowanie parametrów wentylacji po podaniu leku, aby minimalizować ryzyko hiperoksji i powikłań hemodynamicznych. Inne istotne działania niepożądane to przetrwały przewód tętniczy, bradykardia (rzadko, ≥1/10 000 i <1/1000), niedociśnienie tętnicze (rzadko), odma opłucnowa (niezbyt często), krwotok płucny (rzadko) oraz dysplazja oskrzelowo-płucna (rzadko), które wymagają ścisłego monitorowania i odpowiedniej interwencji.
bakteriemia, bezdech, bradykardia, ciśnienie parcjalne tlenu, desaturacja, dysplazja oskrzelowo-płucna, hiperoksja, intubacja dotchawicza, krwotok płucny, krwotok wewnątrzczaszkowy, niedociśnienie tętnicze, niedojrzałość układu immunologicznego, nieprawidłowe EEG, odma opłucnowa, okołokomorowe rozmiękanie istoty białej, podanie dotchawicze, poraktant alfa, posocznica, proteiny surfaktantu, przeciwciała przeciwbiałkowe, przetrwały przewód tętniczy, retinopatia wcześniaków, rozedma śródmiąższowa płuc, rurka intubacyjna, sepsa, sinica noworodka, surfaktant egzogenny, uraz dróg oddechowych, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Medical Valley
Produkt leczniczy Rosuvastatin Medical Valley, będący inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach ≥20 mg, a zwłaszcza 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko proteinurii kanalikowej oraz działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest wskazane przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza gdy wyjściowe wartości przekraczają 5× górną granicę normy (GGN), a także w trakcie leczenia u pacjentów z objawami mięśniowymi. Przerwanie terapii jest zalecane przy CK >5× GGN lub nasilonych dolegliwościach mięśniowych, nawet przy niższych wartościach CK. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak gemfibrozyl, fibraty, kwas nikotynowy oraz kwas fusydowy, które mogą zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu) konieczna jest ścisła kontrola i ocena stosunku korzyści do ryzyka.
aminotransferazy, cukrzyca, drgawki, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Leczenie
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego wymaga szybkiej hospitalizacji i kompleksowego leczenia, które obejmuje wstępne postępowanie zachowawcze z zastosowaniem antybiotykoterapii ukierunkowanej na bakterie Gram-ujemne i beztlenowce (np. ampicylina z sulbaktamem, piperacylina z tazobaktamem, imipenem, meropenem, metronidazol w połączeniu z cefalosporyną III generacji lub lewofloksacyną 500 mg/dobę). Standardem leczenia jest wczesna cholecystektomia laparoskopowa (ELC) wykonana w ciągu 72 godzin od początku objawów, co skraca czas hospitalizacji średnio o 3 dni i rekonwalescencji o 22 dni w porównaniu do metody otwartej. W przypadkach wysokiego ryzyka operacyjnego lub powikłań (np. zgorzel, ropniak, perforacja) stosuje się przezskórną cholecystostomię lub endoskopowy drenaż pęcherzyka żółciowego (EUS-GBD), które wykazują ponad 90% skuteczności i mniejsze ryzyko powikłań.
antybiotyk, antybiotykoterapia, bakteria Gram-ujemna, bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, cholecystektomia otwarta, drenaż endoskopowy, drenaż pęcherzyka żółciowego, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, kamica pęcherzyka żółciowego, leczenie przeciwbólowe, litotrypsja falami uderzeniowymi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obturacja, opioidowy lek przeciwbólowy, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, przezskórna cholecystostomia, ropniak, ropniak pęcherzyka żółciowego, sepsa, sonda nosowo-żołądkowa, zapalenie otrzewnej, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon substancji czynnych
Tazobaktam – Wskazania do stosowania
Tazobaktam, podawany w połączeniu z piperacyliną w dawkach 2 g/0,25 g lub 4 g/0,5 g, jest inhibitorem beta-laktamaz, który sam nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej, lecz chroni piperacylinę przed inaktywacją przez enzymy bakteryjne. Kombinacja ta jest wskazana do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych i młodzieży, w tym szpitalnego zapalenia płuc, powikłanych zakażeń dróg moczowych (w tym odmiedniczkowego zapalenia nerek), powikłanych zakażeń jamy brzusznej, skóry i tkanek miękkich (w tym stopy cukrzycowej), a także bakteriemii powiązanej z tymi zakażeniami. Ponadto, preparat jest stosowany u pacjentów z neutropenią i gorączką, co jest istotne w profilaktyce i leczeniu zakażeń u pacjentów onkologicznych. U dzieci powyżej 2 lat wskazania ograniczają się głównie do powikłanych zakażeń jamy brzusznej oraz gorączki neutropenicznej.
antybiotyk beta-laktamowy, bakteria wielolekooporna, bakteriemia, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, ciężkie zapalenie płuc, gorączka neutropeniczna, inhibitor beta-laktamaz, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, powikłane zakażenie dróg moczowych, powikłane zakażenie jamy brzusznej, sepsa, szczep ESBL-dodatni, szpitalne zapalenie płuc, tazobaktam z piperacyliną, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie stopy cukrzycowej, zapalenie płuc związane z respiratorem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meprelon
Meprelon (metyloprednizolon) powinien być stosowany wyłącznie przy bezwzględnych wskazaniach, z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z aktywnymi zakażeniami wirusowymi (np. półpasiec, Herpes), przewlekłym zapaleniem wątroby z HBsAg+, zakażeniami grzybiczymi, bakteryjnymi, gruźlicą (tylko w skojarzeniu z lekami przeciwgruźliczymi), a także u osób z chorobami wrzodowymi, ciężką osteoporozą, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, jaskrą czy schorzeniami rogówki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko perforacji jelit w przebiegu ciężkich wrzodziejących zapaleń jelita grubego, zapalenia uchyłków oraz po operacjach jelit, gdzie objawy zapalenia otrzewnej mogą być maskowane przez glikokortykosteroidy. W trakcie terapii zgłaszano przypadki rozedmy pęcherzykowej jelit, wymagającej diagnostyki obrazowej (np. TK) i intensywnego leczenia. U pacjentów z cukrzycą może wystąpić zwiększone zapotrzebowanie na insulinę lub leki przeciwcukrzycowe, a u osób z nadciśnieniem tętniczym konieczna jest regularna kontrola ciśnienia krwi.
brak laktazy, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, echokardiogram, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny nadnerczy, HBsAg, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kreatynina, lek przeciwgruźliczy, martwicze zapalenie jelit, metyloprednizolon, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nowotwór układu krwiotwórczego, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelit, poliomyelitis, półpasiec, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, robak obły, rozedma pęcherzykowa jelit, sepsa, tomografia komputerowa, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wirus herpes, wirus opryszczki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie otrzewnej, zapalenie rogówki, zapalenie uchyłków jelita, zarażenie pasożytnicze, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wirus HIV pozostaje główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności globalnie, prowadząc do AIDS i znacznego osłabienia układu odpornościowego. Wprowadzenie terapii antyretrowirusowej (ART) znacząco poprawiło rokowanie, umożliwiając osobom z HIV utrzymanie supresji wirusa i osiągnięcie oczekiwanej długości życia zbliżonej do populacji ogólnej (77 lat dla mężczyzn i 79 lat dla kobiet przy liczbie CD4 >500). Kluczowymi czynnikami wpływającymi na przeżycie są liczba limfocytów CD4, wiremia, wiek pacjenta, stadium kliniczne choroby oraz przestrzeganie zaleceń terapeutycznych. Wskaźniki śmiertelności na oddziałach intensywnej terapii u pacjentów HIV-pozytywnych są wysokie (25,3% na OIOM, 34,7% w szpitalu), a predyktorami zgonu są m.in. wysoki wynik APACHE II (≥13), stosowanie terapii nerkozastępczej i leków inotropowych. Niedożywienie, zwłaszcza u dzieci, oraz niskie BMI u dorosłych stanowią istotne czynniki ryzyka wczesnej śmiertelności.
AIDS, hemoglobina, infekcje oportunistyczne, leczenie antyretrowirusowe, leki antyretrowirusowe, lekooporność HIV, liczba limfocytów CD4, limfocyty CD4, limfocyty CD8+, modele predykcyjne, niedożywienie, niewydolność wielonarządowa, progresja choroby, sepsa, stan odżywienia, supresja wiremii, supresja wirusa, talaromykoza, terapia antyretrowirusowa, terapia nerkozastępcza, układ immunologiczny, układ odpornościowy, wiremia, wiremia HIV, wirus HIV, wskaźnik masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Zentiva 50 mg
Dazatynib, stosowany w monoterapii u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych na podstawie danych klinicznych obejmujących 2900 pacjentów. Mediana czasu leczenia w populacji dorosłych wynosiła od 6,2 do 60 miesięcy, a u dzieci i młodzieży z CML-CP 42,3 miesiąca. Działania niepożądane występowały u większości pacjentów, a u 19% dorosłych doprowadziły do przerwania terapii, podczas gdy w populacji pediatrycznej odsetek ten wyniósł 1,5%. Najczęstsze powikłania obejmują mielosupresję (w tym niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zakażenia (w tym posocznicę/sepsę), zaburzenia układu oddechowego (wysięk w jamie opłucnej, obrzęk płuc), zaburzenia sercowo-naczyniowe (zawał serca, arytmie, niewydolność serca) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, krwawienia). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, jednak bez przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc czy nadciśnienia płucnego.
agranulocytowe zapalenie okrężnicy, aplazja układu czerwonokrwinkowego, chłonkotok, cholestaza, dazatynib, dysfagia, działanie niepożądane, krwawienie w OUN, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia komorowa, udar naczyniowy mózgu, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Octany – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podawanie preparatów zawierających octany, takich jak OLIMEL N9E, wymaga ścisłego przestrzegania zalecanej szybkości infuzji ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym reakcji alergicznych (pocenie się, gorączka, dreszcze, wysypka, duszności) oraz tworzenia się osadów w naczyniach płucnych, co może prowadzić do zatoru lub niewydolności oddechowej. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu ceftriaksonu i roztworów zawierających wapń, gdyż może dojść do wytrącania się osadów; zaleca się stosowanie osobnych linii infuzyjnych lub dokładne płukanie linii solą fizjologiczną. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ocenę gospodarki wodno-elektrolitowej, osmolarności surowicy, stężenia triglicerydów, bilansu kwasowo-zasadowego, glikemii, parametrów wątrobowych i nerkowych, testów krzepnięcia oraz morfologii krwi, w tym liczby płytek.
bilans kwasowo-zasadowy, całkowite żywienie pozajelitowe, ceftriakson, cholestaza, czynność wątroby, enzym wątrobowy, fosfolipid z jaja kurzego, fosforan wapnia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, krzyżowa reakcja alergiczna, kwas foliowy, leukocytoza, morfologia krwi, niedobór folianu, niewydolność oddechowa, octan w żywieniu pozajelitowym, olej sojowy, osmolarność surowicy, płytka krwi, reakcja alergiczna, równowaga wodno-elektrolitowa, sepsa, stężenie amoniaku w surowicy, stężenie triglicerydów w surowicy, test krzepnięcia, zakażenie dostępu żylnego, zator naczyń płucnych, zestaw do infuzji - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib SUN 140 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został oceniony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych z opornością lub nietolerancją imatynibu oraz 188 pacjentów pediatrycznych. Mediana czasu leczenia u dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca, z podgrupą nowo rozpoznanych CML w fazie przewlekłej leczonych przez około 60 miesięcy. W populacji pediatrycznej mediana czasu terapii wyniosła 26,3 miesiąca, a u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej – 42,3 miesiąca. Działania niepożądane występowały u większości pacjentów, a u 19% dorosłych skutkowały przerwaniem leczenia, podczas gdy w grupie pediatrycznej odsetek ten wyniósł jedynie 1,5%. Wśród działań niepożądanych dominowały zakażenia o różnej etiologii, w tym bakteryjne, wirusowe (w tym CMV) i grzybicze, z częstością bardzo częstą (≥1/10). Szczególnie istotne klinicznie były zapalenie płuc, posocznica/sepsa oraz ryzyko reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B.
biegunka infekcyjna, chromosom Philadelphia, CML w fazie przewlekłej, cytomegalowirus, dazatynib, nadciśnienie płucne, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby, sepsa, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, WZW B, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie pasożytnicze, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie wirusem Herpes, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Według danych WHO, od 2022 roku odnotowano ponad 90 000 przypadków ospy małpiej (mpox) z 167 zgonami, a od 2023 roku w Afryce ponad 18 000 przypadków i 617 zgonów. Choroba zwykle przebiega łagodnie, z rekonwalescencją trwającą 2-4 tygodnie. Osoby z zaawansowanym lub niekontrolowanym zakażeniem HIV, zwłaszcza z liczbą komórek CD4 poniżej 100 komórek/μL, są narażone na cięższy przebieg, powikłania i wyższą śmiertelność (do 20,8% wśród HIV-dodatnich). Inne grupy ryzyka to dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną odpornością. Powikłania mogą obejmować ciężkie odwodnienie, infekcje wtórne (cellulitis, bronchopneumonia, sepsa), encefalitis oraz powikłania oczne prowadzące do utraty wzroku.
bliznowacenie oka, cellulitis, choroba samoograniczająca się, ciąża, ciężki przebieg choroby, encephalitis, immunosupresja, infekcja wtórna, koinfekcja HIV, komórki CD4, lek przeciwwirusowy, objawy ogólnoustrojowe, odwodnienie, ospa małpia, posocznica, rekonwalescencja, replikacja wirusa, schemat dwudawkowy, sepsa, szczepionka MVA-BN, tecowirimat, utrata wzroku, wirus ospy małpiej, zakażenie rogówki, zapalenie mózgu, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olimel N5E
Podczas stosowania OLIMEL N5E w żywieniu pozajelitowym należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym reakcji alergicznych na składniki takie jak olej sojowy, fosfolipidy z jaja kurzego oraz glukoza pochodząca z kukurydzy. W przypadku objawów nadwrażliwości (np. nadmierna potliwość, gorączka, dreszcze, wysypka, duszności) infuzję należy natychmiast przerwać. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z ceftriaksonem, który nie może być podawany jednocześnie z roztworami zawierającymi wapń, aby uniknąć wytrącania osadów prowadzących do zatorów płucnych i niewydolności oddechowej. Zaleca się podawanie ceftriaksonu i OLIMEL N5E przez różne linie infuzyjne lub czasowe wstrzymanie żywienia pozajelitowego podczas infuzji antybiotyku, a także regularne monitorowanie roztworu, sprzętu infuzyjnego oraz stanu klinicznego pacjenta.
amoniak w surowicy, bilans kwasowo-zasadowy, ból głowy, ceftriakson, cholestaza, dreszcze, duszność, fosfolipidy jaja kurzego, gorączka, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, krzyżowa reakcja alergiczna, kwas foliowy, leukocytoza, liczba płytek krwi, morfologia krwi, nadmierna potliwość, niedobór folianów, niewydolność oddechowa, olej sojowy, osad w naczyniach płucnych, osad wapnia fosforanu, osmolarność surowicy, podwyższone enzymy wątrobowe, równowaga wodno-elektrolitowa, sepsa, test krzepnięcia, triglicerydy w surowicy, wysypka skórna, zakażenie dostępu żylnego, zator naczyń płucnych, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Marskość wątroby – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Marskość wątroby pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego ze względu na wysoką śmiertelność i złożoność rokowania. Tradycyjne modele prognostyczne, takie jak skala Child-Pugh (oceniająca bilirubinę, albuminę, INR, wodobrzusze i encefalopatię) oraz model MELD (oparty na bilirubinie, INR i kreatyninie), są powszechnie stosowane do oceny ryzyka i alokacji narządów, przy czym MELD wykazuje większą obiektywność i dokładność w przewidywaniu przeżycia. Wprowadzenie modeli rozszerzonych, takich jak MELD-Na czy siedmiostopniowy model kliniczny uwzględniający encefalopatię wątrobową i samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, pozwala na lepszą stratifikację ryzyka. Wartość prognostyczna wskaźnika NAR (stosunek neutrofili do albuminy) została potwierdzona jako niezależny predyktor krótkoterminowej śmiertelności, z progiem 1,40 różnicującym pacjentów o wysokim (27,45%) i niskim (5,11%) ryzyku zgonu w ciągu 90 dni. Dynamiczne modele przewidywania ryzyka (DRP) oferują perspektywę długoterminowego monitorowania, choć ich implementacja jest złożona.
antybiotykoterapia, bakteriemia, bilirubina, biomarker, choroba wątroby, ciśnienie wrotne, elektroniczna dokumentacja medyczna, encefalopatia wątrobowa, gradient ciśnienia w żyłach wątrobowych, INR, liczba białych krwinek, marskość wątroby, model MELD, niewydolność narządowa, ocena prognostyczna, przeszczep, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, sepsa, skala Child-Pugh, sztywność wątroby, upośledzenie odporności, wodobrzusze, wskaźnik śmiertelności, zapalenie płuc, zespół wątrobowo-nerkowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venolyte –
Venolyte jest roztworem do infuzji zawierającym elektrolity (Na+, K+, Mg2+, Cl-, octany), stosowanym w terapii płynowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są przewodnienie i niewydolność serca (≥1/10), szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami sercowo-płucnymi, objawiające się dusznością i obrzękami. Inne działania obejmują obrzęk z przeciążenia wodą i sodem (częstość nieznana) oraz powikłania miejscowe związane z infuzją, takie jak gorączka, zakażenie, ból, podrażnienie żyły, zakrzepica, zapalenie żył i wynaczynienie. Podawanie dużych objętości Venolyte może prowadzić do rozcieńczenia czynników krzepnięcia, białek osocza oraz obniżenia hematokrytu, co występuje często (≥1/100 do <1/10) i może zaburzać hemostazę oraz procesy fizjologiczne zależne od białek osocza.
białka osocza, czynniki krzepnięcia, działanie niepożądane, elementy morfotyczne krwi, hematokryt, hemostaza, monitorowanie działań niepożądanych, niewydolność serca, obrzęk płuc, produkt leczniczy, przewodnienie, roztwór do infuzji, sepsa, stosunek korzyści do ryzyka, terapia płynowa, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wynaczynienie, zakażenie miejsca wkłucia, zakrzepica żylna, zapalenie żył, zatorowość - Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus – Epidemiologia
Pemfigus to grupa rzadkich autoimmunologicznych chorób pęcherzowych skóry i błon śluzowych, obejmująca odmiany takie jak pemfigus zwykły (PV), liściasty (PF) oraz paraneoplastyczny (PNP). Epidemiologia pemfigusa wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne i etniczne – częstość występowania PV waha się od 13% w Mali do 95% w Arabii Saudyjskiej, a roczna zachorowalność na PV wynosi od 0,76 do 32,0 przypadków na milion osób, z najwyższymi wskaźnikami u Żydów aszkenazyjskich w USA. W Europie zachorowalność na PV wynosi od 0,5 (Niemcy) do 8,0 (Grecja) przypadków na milion rocznie. Pemfigus zwykły najczęściej dotyka osoby w wieku 40-60 lat, z przewagą kobiet (stosunek mężczyzn do kobiet od 1:1,5 do 1:4), choć w niektórych regionach obserwuje się odmienne proporcje. Predyspozycje genetyczne związane są z allelami HLA-DRB1*04:02 i HLA-DQB1*05:03, a czynniki środowiskowe i infekcje wirusowe mogą modulować ryzyko rozwoju choroby. Pemfigus współwystępuje często z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty czy łuszczyca, a także z nowotworami złośliwymi (8% przypadków). Pemfigus paraneoplastyczny stanowi około 3-5% wszystkich przypadków, najczęściej związany z chłoniakami i innymi nowotworami hematologicznymi.
autoimmunologiczna choroba tarczycy, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, choroba Castlemana, gammapatia monoklonalna, grasiczak, liszaj płaski, makroglobulinemia Waldenströma, miastenia gravis, nadżerka, niewydolność narządów, nowotwór hematologiczny, pemfigoid, pemfigus IgA, pemfigus liściasty, pemfigus paraneoplastyczny, pemfigus zwykły, przeciwciało monoklonalne, przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rytuksymab, sepsa, toczeń rumieniowaty krążkowy, toczeń rumieniowaty układowy, wirus opryszczki, wirus SARS-CoV-2, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs septyczny, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Ropień skóry – Leczenie
Ropień skóry to ograniczone zbiorowisko ropy w skórze lub tkance podskórnej, najczęściej wywołane zakażeniem bakteryjnym, głównie przez Staphylococcus aureus, w tym szczepy MRSA. Podstawą leczenia jest nacięcie i drenaż (ID), które umożliwia ewakuację ropy i martwych tkanek, co jest niezbędne do poprawy stanu pacjenta. Znieczulenie miejscowe, nacięcie o długości do połowy szerokości ropnia, ewentualne tamponowanie jamy oraz założenie opatrunku stanowią standard procedury. Antybiotykoterapia jest zalecana u wszystkich pacjentów po ID, szczególnie w przypadku rozległego cellulitis, objawów ogólnoustrojowych, immunosupresji, ropni mnogich, lokalizacji na twarzy, braku odpowiedzi na drenaż czy trudnodostępnych miejsc. Empirycznie stosuje się trimetoprim-sulfametoksazol, doksycyklinę, minocyklinę lub klindamycynę, z terapią doustną trwającą zwykle 5 dni, którą można wydłużyć do 14 dni w cięższych przypadkach.
antybiotykoterapia, antybiotykoterapia doustna, biegunka, cellulitis, ciepły kompres, doksycyklina, immunosupresja, infekcyjne zapalenie wsierdzia, klindamycyna, maść antybiotykowa, minocyklina, MRSA, Mycobacterium marinum, mydło antybakteryjne, nacięcie i drenaż, posiew bakteriologiczny, ropień skóry, sepsa, Staphylococcus aureus, terapia dożylna, tkanka podskórna, toksyczność ogólnoustrojowa, trimetoprim-sulfametoksazol, wankomycyna, zakażenie bakteryjne, zapalenie tkanki łącznej, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Cefotaksym – Wskazania do stosowania
Cefotaksym, cefalosporyna III generacji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i jest wskazany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez patogeny wrażliwe na ten lek. Skuteczny jest w terapii zakażeń dolnych dróg oddechowych (w tym zapalenia płuc), układu moczowego, narządów płciowych (np. niepowikłanej rzeżączki), miednicy mniejszej, posocznicy, skóry i tkanek miękkich, jamy brzusznej, kości i stawów oraz ośrodkowego układu nerwowego (zwłaszcza zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych). Cefotaksym działa na liczne patogeny, m.in. Streptococcus pneumoniae (w tym szczepy o obniżonej wrażliwości na penicylinę), Staphylococcus aureus (zarówno penicylinazo-dodatnie, jak i ujemne), Haemophilus influenzae (w tym szczepy oporne na ampicylinę), Neisseria gonorrhoeae (wytwarzające penicylinazę), Escherichia coli, Klebsiella spp., Pseudomonas aeruginosa oraz beztlenowce (np. Bacteroides fragilis). Cefotaksym nie jest skuteczny wobec Chlamydia trachomatis, co wymaga stosowania dodatkowej terapii w przypadku zapalnych chorób miednicy.
antybiotyk aminoglikozydowy, bakteria Gram-ujemna, bezobjawowy bakteriomocz, borelioza, cefalosporyna III generacji, cefotaksym, cesarskie cięcie, Chlamydia trachomatis, działanie przeciwbakteryjne, Haemophilus influenzae, lek przeciwbakteryjny, Neisseria gonorrhoeae, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakterii, oporność na ampicylinę, penicylinaza, posocznica, profilaktyka okołooperacyjna, ropień płuca, rzeżączka, sepsa, septyczne zapalenie stawów, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synergizm, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie miednicy mniejszej, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie rany, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie szpiku, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fordiab 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Fordiab, zawierający sytagliptynę (50 mg) oraz metforminę w dawkach 850 mg lub 1000 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, ostrą kwasicą metaboliczną (w tym kwasicą mleczanową i cukrzycową kwasicą ketonową), cukrzycowym stanem przedśpiączkowym oraz ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min). Ponadto, lek nie powinien być stosowany w ostrych stanach mogących upośledzać czynność nerek, takich jak odwodnienie, ciężkie zakażenia, wstrząs oraz po donaczyniowym podaniu jodowych środków kontrastowych. Fordiab jest również przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością serca lub układu oddechowego, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, zaburzeniami czynności wątroby, ostrym zatruciem alkoholowym, alkoholizmem oraz u kobiet karmiących piersią.
alkoholizm, angiografia, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zakażenie, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowy stan przedśpiączkowy, działanie hipoglikemizujące, hipoksja tkankowa, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, metformina, niedotlenienie tkanek, niewydolność serca, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostre zatrucie alkoholowe, ostry zespół wieńcowy, sepsa, środki kontrastowe jodowe, sytagliptyna, tomografia komputerowa z kontrastem, urografia, współczynnik filtracji kłębuszkowej, wstrząs, zaburzenia czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l 1,5% glukozy + 1,75 mmol/l wapnia
Roztwory do dializy otrzewnowej Balance z wapniem 1,75 mmol/l, stosowane w stężeniach glukozy 1,5%, 2,3% oraz 4,25%, posiadają specyficzne przeciwwskazania wynikające z ich składu i właściwości fizykochemicznych. Wskazania do niewdrażania terapii obejmują kwasicę mleczanową, znaczne zaburzenia elektrolitowe takie jak hipokaliemia i hiperkalcemia, a w przypadku roztworu o najwyższym stężeniu glukozy (4,25%, osmolarność 511 mOsm/l, pH ≈ 7,0) dodatkowo hipowolemię oraz niskie ciśnienie tętnicze. Warto podkreślić, że roztwory z niższą zawartością wapnia (1,25 mmol/l) przeciwwskazane są w hipokalcemii, co stanowi istotną różnicę w doborze preparatu do indywidualnego stanu pacjenta. Parametry takie jak osmolarność (od 358 do 511 mOsm/l) oraz pH około 7,0 mają kluczowe znaczenie w ocenie ryzyka zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej podczas terapii.
choroba Crohna, choroba zapalna jelit, dializa otrzewnowa, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipotensja, hipowolemia, kwasica mleczanowa, leczenie nerkozastępcze, mocznica, niedrożność jelita, osmolarność, perforacja jelita, przepuklina brzuszna, sepsa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie uchyłka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hirschsprunga – Objawy
Choroba Hirschsprunga to wrodzona aganglionoza jelita grubego, najczęściej odbytniczo-esiczego, objawiająca się brakiem komórek nerwowych w mięśniówce okrężnicy, co prowadzi do zaburzeń motoryki i niedrożności jelita. Występuje u około 1 na 5000 żywych urodzeń. Typowym objawem jest brak wydalenia smółki w ciągu pierwszych 24-48 godzin życia u 80-90% noworodków, a także wzdęcie brzucha, wymioty, zaparcia i objawy enterokolitis związanej z chorobą Hirschsprunga (HAEC), która dotyka 30-50% pacjentów i charakteryzuje się gorączką, biegunką, wymiotami i ryzykiem sepsy z 25-30% śmiertelnością. W ciężkich przypadkach może dojść do toksycznego megacolon, perforacji jelita i sepsy. Diagnostyka i leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu aganglionowego odcinka jelita, są kluczowe dla poprawy rokowania.
biegunka, choroba Hirschsprunga, enterokolitis, ileostomia, jelito grube, komórka nerwowa, niedożywienie, niedrożność jelita grubego, nietrzymanie kału, perforacja, przeszczep jelita, przewlekłe zaparcie, resekcja jelita, sepsa, smółka, stomia, toxic megacolon, wzdęcie brzucha, zahamowanie rozwoju, złóg kałowy - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody – Objawy
Wrzód (furunculus) to bolesne, ropne zgrubienie powstające w wyniku infekcji bakteryjnej mieszków włosowych, najczęściej wywołanej przez Staphylococcus aureus. Zmiana początkowo ma wielkość grochu, ale może osiągnąć do 5 cm średnicy, rozwijając się przez 7-14 dni od pojawienia się pierwszych objawów do samoistnego pęknięcia i drenażu ropy. Charakterystyczne objawy to bolesny, zaczerwieniony guzek z żółto-białym czubkiem, obrzęk i uczucie ciepła w miejscu zmiany. Wrzody lokalizują się najczęściej na twarzy, szyi, pachach, pośladkach, pachwinach, udach i karku. W przebiegu mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze, powiększenie węzłów chłonnych oraz złe samopoczucie. Czyrak mnożny (carbunculus) to zespół kilku wrzodów, o większej średnicy (3-10 cm), głębszym charakterze i częstszym powikłaniu bliznowaceniem oraz objawami ogólnymi, jak gorączka i osłabienie.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 1,5% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia
Przeciwwskazania do stosowania roztworów do dializy otrzewnowej Balance zależą od stężenia glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) oraz zawartości wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l). Roztwory z wapniem 1,25 mmol/l są przeciwwskazane u pacjentów z kwasicą mleczanową, znaczną hipokaliemią oraz hipokalcemią, natomiast te z wapniem 1,75 mmol/l u pacjentów z kwasicą mleczanową, znaczną hipokaliemią i hiperkalcemią. Roztwory o najwyższym stężeniu glukozy 4,25% dodatkowo nie powinny być stosowane u pacjentów z hipowolemią i niskim ciśnieniem tętniczym ze względu na ich silne działanie osmotyczne, które może prowadzić do zbyt szybkiej ultrafiltracji i destabilizacji hemodynamicznej. Osmolarność roztworów waha się od 356 mOsm/l (Balance 1,5% z wapniem 1,25 mmol/l) do 511 mOsm/l (Balance 4,25% z wapniem 1,75 mmol/l), a pH jest około 7,0. Wybór roztworu powinien uwzględniać aktualny stan kliniczny pacjenta oraz jego gospodarkę wapniowo-fosforanową.
choroba Crohna, dializa otrzewnowa, gospodarka wapniowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipotensja, hipowolemia, kwasica mleczanowa, mocznica, niedrożność jelita, perforacja jelita, przepuklina, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przetoka brzuszna, roztwór dializacyjny, sepsa, ultrafiltracja, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie uchyłków - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody i karbunkuły – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wrzód (furunculus) to bolesne, ropne zapalenie mieszków włosowych, najczęściej wywołane przez Staphylococcus aureus, manifestujące się zaczerwienieniem, obrzękiem i bolesnością. Karbunkuł to zespół połączonych wrzodów, powodujący głębsze zakażenie z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, dreszcze i leukocytoza. Wrzody lokalizują się zwykle w miejscach narażonych na pot, tarcie i włosy (twarz, szyja, pachy, pachwiny, uda, pośladki), natomiast karbunkuły częściej występują na karku, barkach, biodrach i udach, szczególnie u mężczyzn w średnim i starszym wieku oraz u pacjentów z cukrzycą. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, a w przypadku nawracających lub opornych infekcji wskazane jest badanie mikrobiologiczne ropy w celu identyfikacji szczepu i oporności na antybiotyki.
bliznowacenie, chlorheksydyna, ciepły okład, drenaż ropy, gronkowiec złocisty, guzek zapalny, karbunkuł, leukocytoza, maść antybakteryjną, mieszek włosowy, mydło antybakteryjne, nacięcie i drenaż, nadmierna potliwość, nawracająca infekcja, odzież ochronna, pielęgnacja rany, posocznica, ropa, sepsa, septyczne zapalenie stawów, środek antyseptyczny, wrzód, zakażenie bakteryjne, zakażenie gronkowcowe, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ifapidin 250 mg
Tyklopidyna, substancja czynna leku Ifapidin, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych, takich jak neutropenia i agranulocytoza (występujące niezbyt często), które mogą prowadzić do zagrażających życiu powikłań, w tym sepsy i wstrząsu septycznego. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, pancytopenię, aplazję szpiku, zakrzepową plamicę małopłytkową (TTP), białaczkę oraz trombocytozę. Ponadto, tyklopidyna może wywoływać reakcje immunologiczne (np. anafilaksję, obrzęk Quinckego, zespół tocznia, nefropatię z nadwrażliwości prowadzącą do niewydolności nerek) oraz działania niepożądane ze strony układu nerwowego (bóle i zawroty głowy, neuropatia obwodowa, szumy uszne). Ze względu na mechanizm przeciwpłytkowy, często występują krwawienia różnego stopnia, w tym krwawienia wewnątrzmózgowe i pooperacyjne, które mogą mieć ciężki przebieg i prowadzić do zgonu.
agranulocytoza, aminotransferaza, anafilaksja, aplazja szpiku kostnego, białaczka, bilirubina, choroba wrzodowa żołądka, eozynofilia, fosfataza zasadowa, klopidogrel, krwawienie wewnątrzmózgowe, limfocytowe zapalenie okrężnicy, małopłytkowość, morfologia krwi, nefropatia z nadwrażliwości, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk Quinckego, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, prasugrel, przejściowe niedokrwienie mózgu, rumień wielopostaciowy, sepsa, tienopirydyna, trójglicerydy, trombocytopenia, trombocytoza, tyklopidyna chlorowodorek, udar mózgu, wstrząs septyczny, zaburzenie hematologiczne, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tocznia, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus vulgaris – Epidemiologia
Pemfigus vulgaris (PV) jest najczęstszym typem pemfigusu, stanowiącym około 70% przypadków na świecie, z wyraźnymi różnicami geograficznymi i etnicznymi w zapadalności, która waha się od 0,76 do 16,1 przypadków na milion osób rocznie. Średnia światowa zapadalność wynosi 0,1-3,2/100 000 rocznie, z wyższą częstością w populacjach żydowskich aszkenazyjskich, śródziemnomorskich, indyjskich oraz mieszkańców Bliskiego Wschodu i Europy Południowo-Wschodniej. Choroba najczęściej dotyka osoby w wieku 40-60 lat, z nieznaczną przewagą kobiet (stosunek 1,17:1 do 2,54:1), choć w niektórych regionach obserwuje się odmienne proporcje. PV ma silny komponent genetyczny, związany z allelami HLA-DRB1*04:02 i HLA-DQB1*05:03, a także wykazuje zwiększone ryzyko współistnienia innych chorób autoimmunologicznych, takich jak miastenia gravis, choroby tarczycy czy reumatoidalne zapalenie stawów. Metaanaliza wskazuje na 8% częstość występowania nowotworów u pacjentów z pemfigusem, z różnicami regionalnymi (8-11%).
autoimmunologiczna choroba tarczycy, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba autoimmunologiczna, choroba pęcherzowa autoimmunologiczna, choroba układu krążenia, choroby neurologiczne, grzybicze zapalenie płuc, haplotyp HLA, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, łuszczyca, miastenia gravis, pemfigus liściasty, pemfigus vulgaris, reumatoidalne zapalenie stawów, sepsa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hexvix 8 mmol/l
Hexvix, zawierający 85 mg heksyl aminolewulinianu chlorowodorku w formie proszku do sporządzania roztworu do pęcherza moczowego, po rozpuszczeniu w 50 ml rozpuszczalnika daje roztwór o stężeniu 1,7 mg/ml (8 mmol/l). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu moczowego i obejmują skurcz pęcherza (2,0%), dyzurię (1,6%), ból pęcherza (1,4%) oraz krwiomocz (1,5%). Objawy te są zazwyczaj przejściowe i mają nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, a ich występowanie może być również związane z procedurami diagnostycznymi, takimi jak cystoskopia i przezcewkowa resekcja pęcherza (TURB). Wśród innych działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu leku do obrotu znajdują się m.in. zapalenie pęcherza, zakażenia dróg moczowych, leukocytoza, nudności, wymioty, wysypka, gorączka oraz ból po zabiegu.
ból pęcherza, cystoskopia, częstomocz, dna moczanowa, dyzuria, gorączka pooperacyjna, heksyl aminolewulinianu chlorowodorek, Hexvix, hiperbilirubinemia, krwiomocz, leukocytoza, niedokrwistość, parcie naglące, podwyższone enzymy wątrobowe, posocznica, przezcewkowa resekcja pęcherza, sepsa, skurcz pęcherza, TURB, wstrząs anafilaktoidalny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie pęcherza, zapalenie żołędzi, zatrzymanie moczu - Leksykon chorób i schorzeń
Oparzenia – Epidemiologia
Oparzenia stanowią istotny problem zdrowia publicznego, charakteryzujący się wysoką zachorowalnością i śmiertelnością, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie odnotowuje się około 180 000 zgonów rocznie. Epidemiologia oparzeń wykazuje multimodalny rozkład wieku, z największą podatnością u dzieci poniżej 5 lat oraz wzrostem zachorowalności u osób powyżej 45 roku życia. Mężczyźni stanowią około 66-70% przypadków. Główne etiologie to oparzenia płomieniem (41,7%), wrzątkiem (32,2%), kontaktowe (10,8%), chemiczne (3,7%) i elektryczne (2,9%). Śmiertelność szpitalna wynosi średnio 3,1%, z wyższą śmiertelnością w przypadku rozległych oparzeń wymagających leczenia chirurgicznego i wentylacji mechanicznej (17,8%). Kluczowe czynniki ryzyka śmiertelności to wiek powyżej 80 lat, wysoki wynik w skali ABSI, uraz inhalacyjny, choroby współistniejące układu sercowo-naczyniowego, oparzenia pełnej grubości oraz duży procent spalonej powierzchni ciała (TBSA). Powikłania szpitalne obejmują sepsę (16,6%), ostre uszkodzenie nerek (7,9%) oraz powikłania sercowo-naczyniowe (5,9%).
całkowita powierzchnia ciała, gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, Klebsiella, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lata życia z niepełnosprawnością, napromieniowanie, niewydolność oddechowa, oparzenie, oparzenie chemiczne, oparzenie elektryczne, oparzenie kontaktowe, oparzenie pełnej grubości, oparzenie termiczne, ostre uszkodzenie nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, Pseudomonas aeruginosa, sepsa, standaryzowany wiekowo wskaźnik, uraz inhalacyjny, utracone lata życia, zachorowalność i śmiertelność, zakażenie rany, zakrzepica żył głębokich, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Penicryl 5000 000 j.m.
Penicryl, zawierający 5 000 000 j.m. benzylopenicyliny potasowej (3,1 g benzylopenicyliny potasowej odpowiadającej 2,8 g benzylopenicyliny oraz 8,42 mmol/329,07 mg potasu na fiolkę), jest antybiotykiem do stosowania parenteralnego w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych. Wskazania obejmują pozaszpitalne zapalenie płuc, zakażenia skóry i tkanek miękkich (w tym zgorzel gazową i zakażenia po ugryzieniach zwierząt), ostre bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (szczególnie meningokokowe), ciężkie zakażenia wywołane przez pneumokoki, paciorkowce, meningokoki i gonokoki, zapalenie wsierdzia oraz neuroboreliozę i kiłę. Preparat wymaga odpowiedniego przygotowania roztworu do wstrzykiwań/infuzji o pH 5,5-7,5 i stosowania w warunkach umożliwiających monitorowanie pacjenta.
antybiogram, benzylopenicylina potasowa, borelioza, gonokok, infekcja płuc, kiła, krętek blady, lek przeciwbakteryjny, meningokok, neuroborelioza, niewydolność nerek, oporność bakterii, paciorkowiec, pneumokok, posocznica, pozaszpitalne zapalenie płuc, ropień mózgu, ropniak, sepsa, terapia empiryczna, Treponema pallidum, zaburzenie gospodarki potasowej, zakażenie bakteryjne, zakażenie kości i stawów, zakażenie meningokokowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie wsierdzia, zgorzel gazowa - Leksykon substancji czynnych
Fotemustyna – Działania niepożądane
Fotemustyna, lek przeciwnowotworowy z grupy nitrozomoczników, wykazuje istotną mielotoksyczność, manifestującą się bardzo często trombocytopenią (40,3% pacjentów), leukopenią 3.-4. stopnia (46,3%) oraz niedokrwistością 3.-4. stopnia (14%), z nadirem hematologicznym pojawiającym się po 4-6 tygodniach od podania pierwszej dawki. Pancytopenia stanowi poważne powikłanie terapii. Działania niepożądane obejmują również często występujące objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha) oraz przemijające zaburzenia neurologiczne. W zakresie funkcji wątroby obserwuje się bardzo często umiarkowane, przemijające wzrosty aminotransferaz, fosfatazy zasadowej i bilirubiny, a rzadko zapalenie wątroby. Niezbyt często występują świąd, przemijające zwiększenie stężenia mocznika we krwi oraz epizody gorączki i zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia.
aminotransferaza, bilirubina, chemioterapeutyk, cytostatyk, fosfataza zasadowa, fotemustyna, guz mózgu, hepatotoksyczność, leukopenia, mielotoksyczność, Mustophoran, niedokrwistość, niewydolność krążenia, nitrozomocznik, ostra białaczka szpikowa, pancytopenia, parestezja, radioterapia, sepsa, środek alkilujący, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, zapalenie wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych - Leksykon chorób i schorzeń
Grypa świńska (h1n1) – Objawy
Grypa świńska (H1N1) to zakaźna choroba układu oddechowego wywołana przez wirus grypy typu A podtypu H1N1, charakteryzująca się objawami podobnymi do grypy sezonowej, lecz z częstszym występowaniem symptomów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha. Inkubacja wynosi 1-4 dni, a objawy utrzymują się zwykle 3-7 dni, choć kaszel i zmęczenie mogą trwać do 2 tygodni. Gorączka często przekracza 38°C, a okres zakaźności obejmuje 1 dzień przed i 5-7 dni po wystąpieniu symptomów. U dzieci przebieg może być cięższy, z wysoką gorączką, apatią i częstszymi objawami żołądkowo-jelitowymi. Powikłania obejmują zapalenie płuc (wirusowe i bakteryjne), zaostrzenie chorób przewlekłych układu oddechowego, niewydolność oddechową, zapalenie zatok, ucha środkowego, oskrzeli, odwodnienie oraz rzadko zaburzenia neurologiczne. Objawy alarmowe wymagające pilnej interwencji to m.in. duszność, ból w klatce piersiowej, sinica, drgawki oraz utrzymujące się lub nasilające się objawy grypopodobne.
badanie fizykalne, bóle mięśniowo-stawowe, ciężki przebieg grypy, drogi oddechowe, grypa świńska H1N1, lek przeciwwirusowy, leki immunosupresyjne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność oddechowa, oseltamiwir, ostre uszkodzenie płuc, otyłość, POChP, sepsa, suchy kaszel, układ pokarmowy, wentylacja mechaniczna, wirus grypy A H1N1, wirusowe zapalenie płuc, wysoka gorączka, zaburzenia neurologiczne, zakaźność, zanamiwir, zapalenie mózgu, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Medical Valley
Produkt leczniczy Rosuvastatin Medical Valley, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg oraz 40 mg, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy dawce 40 mg. Obserwowano przemijającą proteinurię kanalikową, jednak bez potwierdzonego związku z ostrą lub postępującą chorobą nerek, choć ryzyko ciężkich działań nerkowych wzrasta przy dawce 40 mg, co uzasadnia monitorowanie czynności nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza, występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg, a szczególnie przy 40 mg. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu, fibratów, cyklosporyny, kwasu nikotynowego, leków przeciwgrzybiczych azolowych, inhibitorów proteaz oraz makrolidów, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem czynników mogących ją podwyższać, a leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane, gdy CK przekracza 5 × górną granicę normy (GGN) lub gdy występują nasilone objawy mięśniowe.
antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, brak laktazy, choroba mięśni, cyklosporyna, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadużywanie alkoholu, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, osłabienie mięśniowe, proteinuria, rabdomioliza, sepsa, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie mięśni, zaburzenie czynności nerek, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Hiperparatyreoza – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Hiperparatyreoza (HPT) jest trzecim co do częstości zaburzeniem endokrynologicznym, zróżnicowanym pod względem prognostycznym w zależności od typu (pierwotna, wtórna), nasilenia i leczenia. W pierwotnej HPT (PHPT) ogólna przeżywalność jest porównywalna z populacją ogólną, choć wyższy poziom wapnia w surowicy (RR=1,3 na mg/dL; 95% CI: 1,1-1,6; P=0,02) stanowi niezależny czynnik ryzyka śmiertelności. Około 25% bezobjawowych pacjentów z PHPT wymaga ostatecznie leczenia chirurgicznego. Wtórna HPT (SHPT), często powikłanie przewlekłej choroby nerek, wiąże się z wysoką śmiertelnością, głównie z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych (47,8%) i sepsy (39,2%). Czynniki ryzyka złej prognozy w SHPT to wiek (OR=1,076), poziom PTH (OR=1,004), liczba leukocytów (OR=1,295), natomiast albumina (OR=0,803) działa ochronnie. W diagnostyce PHPT istotne jest rozpoznanie choroby wielogruczołowej (MGD), gdzie nomogram łączący cechy kliniczne i ultrasonograficzne osiąga AUC=0,773, ze specyficznością 0,939 i czułością 0,500 przy progu 65 punktów.
albumina, badanie anatomopatologiczne, białe krwinki, choroba wielogruczołowa, funkcja poznawcza, gęstość kości, gruczoł przytarczyczny, gruczolak, hiperparatyreoza, hormon przytarczyc, paratyreoidektomia, pierwotna hiperparatyreoza, poziom wapnia, przeszczep nerki, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, randomizacja mendlowska, rezonans magnetyczny, sepsa, subtotalna paratyreoidektomia, wtórna hiperparatyreoza, zaburzenie endokrynologiczne, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka menb – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionka MenB, skierowana przeciwko Neisseria meningitidis serogrupy B, jest białkowym preparatem immunizującym, który stymuluje produkcję przeciwciał chroniących przed inwazyjną chorobą meningokokową (IMD), w tym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i sepsą. Szczepionka jest zalecana dla osób powyżej 10. roku życia z grup podwyższonego ryzyka (np. asplenia, niedobór dopełniacza, ekspozycja zawodowa), a także dla zdrowych nastolatków i młodych dorosłych (16-23 lata) w celu krótkoterminowej ochrony. Schemat dawkowania różni się w zależności od wieku i preparatu (Bexsero lub Trumenba), obejmując od 2 do 3 dawek podawanych domięśniowo, z dawką przypominającą co 2-3 lata u osób z grup ryzyka. W badaniach klinicznych i obserwacyjnych wykazano wysoką skuteczność szczepionki, sięgającą 75-88% redukcji zachorowań w populacjach niemowląt i dzieci, jednak szczepionka nie eliminuje nosicielstwa meningokoków, co ogranicza efekt ochrony populacyjnej. Szczepionka MenB nie jest wymienna ze szczepionką MenACWY, która chroni przed innymi serogrupami meningokoków (A, C, W, Y).
anafilaksja, anemia sierpowata, asplenia, autoprzeciwciało, bakterie meningokokowe grupy B, Bexsero, choroba autoimmunologiczna, choroba meningokokowa, choroba sierpowatokrwinkowa, dawka przypominająca, ekulizumab, immunizacja, inhibitor dopełniacza, inwazyjna choroba meningokokowa, Neisseria meningitidis, niedobór składnika dopełniacza, ognisko choroby meningokokowej, posocznica, przeciwciała, rawulizumab, reakcja alergiczna, rzeżączka, sepsa, serogrupa B, serogrupy meningokoków, szczepionka białkowa, szczepionka MenACWY, Trumenba, układ odpornościowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zastrzyk domięśniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Niskie ciśnienie krwi (hipotonia) – Etiologia i przyczyny
Hipotonia definiowana jest jako ciśnienie tętnicze poniżej 90/60 mmHg i może mieć podłoże fizjologiczne (np. u osób z dobrą sprawnością fizyczną, u młodych lub w wyniku czynników genetycznych) lub patologiczne. Najczęstsze przyczyny patologiczne to hipowolemia spowodowana odwodnieniem (np. w wyniku wymiotów, biegunki, nadmiernego pocenia się, stosowania diuretyków), utrata krwi (urazy, krwawienia wewnętrzne), niewydolność serca (zawał, zaburzenia rytmu, kardiomiopatie), choroby endokrynologiczne (choroba Addisona, niedoczynność tarczycy, hipoglikemia), zaburzenia układu nerwowego (choroba Parkinsona, zanik wieloukładowy, neuropatie autonomiczne) oraz stany nagłe jak sepsa i anafilaksja. Hipotonia ortostatyczna definiowana jest jako spadek ciśnienia skurczowego o ≥20 mmHg lub rozkurczowego o ≥10 mmHg w ciągu 3 minut po pionizacji i jest częsta u osób starszych (3-26% pacjentów z nadciśnieniem) oraz w przebiegu neuropatii autonomicznej i odwodnienia. Hipotonia poposiłkowa występuje u około 20% pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem i chorobą wieńcową, spowodowana jest rozszerzeniem naczyń trzewnych po posiłku.
alfa-blokery, amyloidoza, anafilaksja, antagoniści receptora angiotensyny, beta-blokery, blokery kanału wapniowego, choroba Addisona, choroba Parkinsona, choroba zastawkowa serca, diuretyki, hipoglikemia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, hipotonia poposiłkowa, hipowolemii, inhibitory ACE, kardiomiopatia restrykcyjna, neuropatia cukrzycowa, niedoczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy, niewydolność autonomiczna, niewydolność serca, otępienie z ciałami Lewy’ego, sepsa, wstrząs dystrybucyjny, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs obturacyjny, wstrząs septyczny, zaburzenia rytmu serca, zanik wieloukładowy, zawał serca, zespół Waterhouse’a-Friderichsena - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie clostridioides difficile – Objawy
Zakażenie Clostridioides difficile manifestuje się spektrum objawów od łagodnej, wodnistej biegunki (≥3 stolce/dobę) do ciężkiego, zagrażającego życiu zapalenia okrężnicy. Objawy pojawiają się zwykle 5-10 dni po rozpoczęciu antybiotykoterapii, choć mogą wystąpić nawet do 3 miesięcy po jej zakończeniu. W łagodnych i umiarkowanych postaciach dominują wodnista biegunka (3-7 razy/dobę), bóle brzucha, nudności, utrata apetytu i niska gorączka. W ciężkich przypadkach obserwuje się biegunkę do 10-15 razy dziennie, wysoką gorączkę, leukocytozę, odwodnienie, tachykardię, obecność krwi lub ropy w stolcu oraz objawy niewydolności nerek. Charakterystycznym powikłaniem jest pseudobłoniaste zapalenie jelita grubego, rozpoznawane endoskopowo i histologicznie. Nieleczone zakażenie może prowadzić do toksycznego rozdęcia okrężnicy, perforacji jelita, sepsy i zgonu.
antybiotykoterapia, badanie histologiczne, badanie kału, bezobjawowe nosicielstwo, biegunka szpitalna, Clostridioides difficile, hipotensja, infekcja przewodu pokarmowego, kolektomia, kolonoskopia, krwawa biegunka, leukocytoza, megacolon toxicum, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, odwodnienie, perforacja jelita, sepsa, skurcze brzucha, toksyczne rozdęcie okrężnicy, wodnista biegunka, wstrząs, zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej, zespół jelita drażliwego