zespół Guillaina-Barrégo
Zespół Guillaina-Barrégo (GBS) to rzadka choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje nerwy obwodowe, prowadząc do osłabienia mięśni, drętwienia i paraliżu. Jest to najczęstsza przyczyna ostrego porażenia wiotkiego o pochodzeniu niezapalnym. GBS zazwyczaj rozwija się po infekcji górnych dróg oddechowych lub pokarmowych.
Klinicznie zespół Guillaina-Barrégo charakteryzuje się symetrycznym osłabieniem mięśni, które typowo rozpoczyna się od kończyn dolnych i postępuje wstępująco. W ciężkich przypadkach może dojść do zajęcia mięśni oddechowych, wymagającego wspomagania wentylacji. Objawy czuciowe, jak drętwienie i parestezje, również często występują. Diagnostyka obejmuje badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (rozszczepienie białkowo-komórkowe), badania neurofizjologiczne oraz kliniczne kryteria diagnostyczne.
Leczenie zespołu Guillaina-Barrégo opiera się na immunoterapii: stosowaniu dożylnych immunoglobulin (IVIG) lub plazmaferezy. Istotne jest wczesne wdrożenie terapii, optymalnie w ciągu 2 tygodni od wystąpienia objawów, co znacząco poprawia rokowanie. Leczenie wspomagające obejmuje profilaktykę powikłań, rehabilitację oraz monitorowanie funkcji oddechowych. Choć większość pacjentów wraca do zdrowia, proces rekonwalescencji może trwać miesiące lub lata, a u 20-30% chorych utrzymują się długotrwałe deficyty neurologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie ołowiem – Diagnostyka i diagnoza
Zatrucie ołowiem (plumbizm) stanowi istotne zagrożenie zdrowotne, szczególnie dla dzieci, kobiet w ciąży oraz osób narażonych zawodowo. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia ołowiu we krwi (BLL), które jest złotym standardem – wartość referencyjna dla dzieci wynosi 3,5 μg/dl (0,17 μmol/l) wg CDC, a poziomy ≥45 μg/dl (2,17 μmol/l) wymagają natychmiastowego leczenia chelacyjnego. Objawy zatrucia są niespecyficzne i obejmują zaburzenia neurologiczne, hematologiczne oraz żołądkowo-jelitowe, co utrudnia rozpoznanie. Diagnostyka uzupełniana jest badaniami morfologii krwi, poziomu protoporfiryny erytrocytarnej, badaniami obrazowymi oraz testami neurofizjologicznymi. Kluczowe jest różnicowanie z innymi schorzeniami o podobnym obrazie klinicznym oraz identyfikacja źródła ekspozycji na ołów.
ADHD, elektromiografia, encefalopatia, kolka nerkowa, krew żylna, morfologia krwi, niedokrwistość mikrocytarna hipochromiczna, poród przedwczesny, poziom ołowiu we krwi, przenikanie przez łożysko, stężenie ołowiu we krwi, synteza hemu, terapia chelacyjna, zapalenie mózgu, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie żołądka i jelit, zatrucie ołowiem, zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej, zespół cieśni nadgarstka, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół guillaina-barrégo – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Guillaina-Barrégo (GBS) to heterogenne, autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się szybko postępującym, symetrycznym osłabieniem kończyn oraz hiporefleksją lub arefleksją. Patogeneza GBS opiera się głównie na mimikrze molekularnej, gdzie przeciwciała skierowane przeciwko antygenom patogenów, zwłaszcza Campylobacter jejuni, reagują krzyżowo z gangliozydami obwodowego układu nerwowego, prowadząc do uszkodzenia nerwów. Przeciwciała anty-GM1 i anty-GD1a wiążą się z mieliną paranodalną i są związane z wariantem aksonalnym AMAN, natomiast przeciwciała anty-GQ1b są markerem zespołu Millera-Fishera. Aktywacja układu dopełniacza powoduje uszkodzenie mieliny lub aksonu, zależnie od podtypu GBS. Warianty takie jak AIDP, AMAN, AMSAN i MFS różnią się mechanizmami immunopatologicznymi, z dominacją odpowiedzi komórkowej w AIDP i humoralnej w AMAN i AMSAN. Obrzęk zapalny korzeni nerwów oraz zwiększona przepuszczalność bariery krew-nerw odgrywają kluczową rolę we wczesnym stadium choroby.
bariera krew-nerw, Campylobacter jejuni, cytomegalowirus, dożylne immunoglobuliny, dysbioza mikrobioty jelitowej, dysfagia, ekulizumab, inhibitor dopełniacza, limfocyty T CD4+, lipooligosacharyd, mimikra molekularna, obwodowy układ nerwowy, oftalmoplegia, osłonka mielinowa, ostra neuropatia aksonalna ruchowa, ostra zapalna polineuropatia demielinizacyjna, plazmafereza, receptory toll-podobne, schorzenie autoimmunologiczne, układ dopełniacza, wirus Epsteina-Barr, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Millera Fishera - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentaxim
Szczepionka PENTAXIM wymaga szczególnej uwagi w kontekście immunosupresji oraz stanów niedoboru odporności, które mogą obniżać jej immunogenność, co wskazuje na konieczność odroczenia szczepienia do zakończenia terapii lub wyzdrowienia, z wyjątkiem przewlekłych niedoborów, gdzie szczepienie jest nadal zalecane mimo ograniczonej odpowiedzi immunologicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zespołu Guillaina-Barrégo lub zapalenia nerwu barkowego po szczepionkach z toksoidem tężcowym oraz u osób z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia, ze względu na ryzyko krwawienia po domięśniowym podaniu. Przeciwwskazania obejmują reakcje niepożądane po wcześniejszych szczepieniach składnikami krztuścowymi, takie jak gorączka ≥ 40°C, zapaść, długotrwały płacz czy drgawki w określonym czasie po szczepieniu. W przypadku drgawek bez gorączki wskazana jest konsultacja specjalistyczna. Szczepionka nie powinna być podawana donaczyniowo ani śródskórnie, a u bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤ 28. tydzień ciąży) konieczne jest monitorowanie czynności oddechowej przez 48-72 godziny po szczepieniu z uwagi na ryzyko bezdechu.
anafilaksja, bezdech, drgawki gorączkowe, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae typ b, immunogenność szczepionki, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość, neomycyna, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, polimyksyna B, reakcja anafilaktyczna, streptomycyna, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka przeciw tężcowi, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wcześniak, wirus HIV, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie nerwu barkowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Guillaina-Barrégo, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw grypie – Objawy
Szczepionka przeciw grypie jest najskuteczniejszą metodą profilaktyki grypy i jej powikłań, choć jej skuteczność wynosi 40-60%, zależnie od wieku pacjenta, stanu zdrowia, dopasowania szczepów wirusa oraz czasu od szczepienia. Objawy poszczepienne, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu iniekcji, bóle głowy, mięśniowe, zmęczenie oraz niewysoka gorączka (≤38°C), pojawiają się zwykle w ciągu 12-24 godzin i ustępują w ciągu 1-2 dni. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie wywołuje grypy. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne (anafilaksja, 1/1 000 000 dawek) lub zespół Guillaina-Barrégo (1-2/1 000 000 dawek). Szczególne grupy, takie jak osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży i pacjenci z chorobami przewlekłymi, mogą doświadczać specyficznych objawów poszczepiennych, jednak korzyści ze szczepienia zdecydowanie przewyższają ryzyko.
dopasowanie szczepionki, drgawki gorączkowe, inaktywowany wirus, mechanizm obronny, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, powikłanie grypy, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja układu odpornościowego, SIRVA, szczepionka donosowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, szczepionka wysokodawkowa, szczepionka z adiuwantem, wysypka poszczepienna, zapalenie płuc, zapalenie ucha, zapalenie zatok, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Uszkodzenie nerwów autonomicznych – Etiologia i przyczyny
Neuropatia autonomiczna to zespół objawów wynikających z uszkodzenia nerwów autonomicznych kontrolujących funkcje wegetatywne, takie jak regulacja ciśnienia tętniczego, rytmu serca, pocenie, opróżnianie pęcherza i jelit oraz trawienie. Najczęstszą przyczyną jest cukrzyca, zwłaszcza przy słabej kontroli glikemii, gdzie hiperglikemia i dyslipidemia prowadzą do uszkodzenia nerwów i naczyń odżywiających. W cukrzycy typu 1 głównym czynnikiem ryzyka jest nieprawidłowa kontrola glikemii, natomiast w typie 2 dodatkowo nadciśnienie, otyłość i dyslipidemia. Neuropatia może dotyczyć zarówno włókien współczulnych, jak i przywspółczulnych, powodując zaburzenia kontroli częstości akcji serca, funkcji naczynioruchowej, motoryki przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego oraz wydzielania gruczołów potowych. Inne istotne etiologie to choroby autoimmunologiczne (np. zespół Sjögrena, toczeń rumieniowaty), zespoły paraneoplastyczne, toksyny (np. chemioterapia, alkohol, metale ciężkie) oraz infekcje wirusowe i bakteryjne (HIV, borelioza, wirusowe zapalenie wątroby typu C). Ponadto neuropatia autonomiczna może mieć podłoże dziedziczne, jak w rodzinnej dysautonomii czy amyloidozie transtyretynowej (ATTR-FAP).
amyloidoza, amyloidoza transtyretynowa, autoimmunologiczna ganglionopatia autonomiczna, autonomiczny układ nerwowy, botulizm, chłoniak, choroba Parkinsona, choroba trzewna, ciśnienie krwi, cukrzyca, hemodializa, kontrola glikemii, neuropatia autonomiczna, neuropatia idiopatyczna, neuropatia mocznicowa, neuropatia obwodowa, nieświadomość hipoglikemii, opróżnianie pęcherza, rak płuc, receptor acetylocholiny, reumatoidalne zapalenie stawów, rytm serca, stężenie glukozy we krwi, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, triglicerydy, uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie rdzenia kręgowego, winkrystyna, zespół Guillaina-Barrégo, zespół paraneoplastyczny, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne widzenie – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w diplopii jest ściśle uzależnione od etiologii oraz czasu trwania objawów. Większość przypadków (około 95%) ma charakter ambulatoryjny i nie zagraża życiu, jednak 16% może stanowić zagrożenie. Leczenie farmakologiczne i chirurgiczne, np. operacja zaćmy, poprawia stan u około 70% pacjentów, a niekiedy diplopia ustępuje samoistnie. Rokowanie różni się w zależności od przyczyny: przyczyny optyczne mają dobre rokowanie, cukrzycowa mononeuropatia mnogoczynnikowa zwykle ustępuje spontanicznie w około 6 tygodni, natomiast przyczyny neurologiczne, takie jak guzy czy udary pnia mózgu, mogą mieć poważne konsekwencje. W chorobie Parkinsona diplopia występuje u 10-47% pacjentów i może być wczesnym markerem choroby oraz prognostykiem jej progresji.
badanie okulistyczne, choroba Parkinsona, ćwiczenia oczu, diplopia, miastenia gravis, mononeuropatia, okulary pryzmatyczne, operacja zaćmy, percepcja głębi, przemieszczenie soczewki, stwardnienie rozsiane, stymulacja prądem zmiennym, udar pnia mózgu, upośledzenie widzenia, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaćma, zespół Guillaina-Barrégo, złamanie oczodołu - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionki zawierające inaktywowany wirus polio (IPV) typu 1 (Mahoney), 2 (MEF1) i 3 (Saukett), takie jak Adacel Polio i Tetraxim, stosuje się wyłącznie jako dawki przypominające, nie w szczepieniu podstawowym. Przed podaniem konieczny jest szczegółowy wywiad lekarski, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na składniki szczepionek (m.in. glutaraldehyd, neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B, formaldehyd, albumina surowicy bydlęcej). Szczepienie należy odroczyć w przypadku gorączki, ostrej choroby, niestabilnej choroby neurologicznej, niekontrolowanej padaczki lub postępującej encefalopatii. Szczególną ostrożność zachowuje się u pacjentów z historią zespołu Guillaina-Barrégo lub zapalenia nerwu barkowego po szczepieniu toksoidem tężcowym. Immunogenność może być obniżona u osób immunosupresyjnych, jednak szczepienie jest zalecane nawet przy przewlekłych niedoborach odporności, np. HIV/AIDS. U bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤ 28. tydzień ciąży) istnieje ryzyko bezdechu, dlatego konieczne jest monitorowanie czynności oddechowych przez 48-72 godziny po szczepieniu.
bezdech, drgawki gorączkowe, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, inaktywowany wirus polio, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwgorączkowe, nadwrażliwość na glutaraldehyd, niedobór odporności, niedojrzały wcześniak, reakcja anafilaktyczna, szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, toksoid tężcowy, wirus polio typu 1, wirus polio typu 2, wirus polio typu 3, zaburzenia krzepnięcia, zakażenie HIV, zapalenie nerwu barkowego, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Uraz rdzenia kręgowego – Etiologia i przyczyny
Uraz rdzenia kręgowego (SCI) to uszkodzenie rdzenia, które może mieć charakter urazowy lub nieurazowy, prowadząc do czasowych lub trwałych deficytów neurologicznych poniżej poziomu urazu. Urazy urazowe stanowią większość przypadków, z głównymi przyczynami takimi jak wypadki komunikacyjne (31,5-40%), upadki (25,3-31,8%), akty przemocy (13,5-15%), urazy sportowe (8-10%) oraz wypadki w miejscu pracy. Warto podkreślić, że w populacji powyżej 45 roku życia upadki stają się dominującą przyczyną urazów rdzenia. Mechanizmy uszkodzenia obejmują bezpośredni uraz mechaniczny, uszkodzenia struktur otaczających, rozciągnięcie lub skręcenie rdzenia oraz penetrację. Po pierwotnym urazie rozwija się kaskada wtórnych procesów patofizjologicznych, takich jak niedokrwienie, krwawienie, obrzęk, stan zapalny, uszkodzenie naczyń i stres oksydacyjny, które pogłębiają uszkodzenie tkanek.
choroba Devica, dziedziczna paraplegia spastyczna, gruźlica kręgosłupa, malformacja tętniczo-żylna, nerwiak osłonkowy, nerwiakowłókniakowatość, niedokrwienie rdzenia kręgowego, obrzęk rdzenia, osteoporoza, przepuklina oponowo-rdzeniowa, przerzut nowotworowy, rana postrzałowa, rdzeń kręgowy, rozszczep kręgosłupa, stenoza kanału kręgowego, stres oksydacyjny, stwardnienie rozsiane, syringomielia, upadek z wysokości, uraz rdzenia kręgowego, uraz sportowy, urazowe uszkodzenie mózgu, wypadek komunikacyjny, zakotwiczenie rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał rdzenia kręgowego, zespół Guillaina-Barrégo, złamanie kręgosłupa, złamanie patologiczne, zwyrodnienie kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół guillaina-barrégo – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Guillaina-Barrégo (GBS) charakteryzuje się zmiennym przebiegiem klinicznym i rokowaniem, mimo stosowania standardowej terapii plazmaferezą i dożylnymi immunoglobulinami. Około 80% pacjentów odzyskuje zdolność samodzielnego chodzenia w ciągu 6 miesięcy, a 60% osiąga pełny powrót siły mięśniowej w ciągu roku. Jednak 15-20% pacjentów pozostaje z umiarkowanymi deficytami, a 1-10% z ciężką niepełnosprawnością. Śmiertelność w pierwszym roku wynosi około 4%, wzrastając z wiekiem (0,7% u dzieci <15 lat do 8,6% u osób >65 lat). Negatywne czynniki prognostyczne to m.in. wiek ≥57 lat, poprzedzająca biegunka, ciężka niepełnosprawność przy przyjęciu, konieczność wentylacji mechanicznej, brak lub niska amplituda CMAP, zajęcie nerwów czaszkowych i autonomicznych oraz aksonalne uszkodzenie nerwów. Podtyp AMAN i zespół Bickerstaffa wiążą się z gorszym rokowaniem. Modele prognostyczne EGOS i mEGOS umożliwiają ocenę zdolności do chodzenia po 6 miesiącach, a skala EGRIS przewiduje ryzyko niewydolności oddechowej. Biomarkery, takie jak stężenie łańcucha lekkiego neurofilamentu (NfL) i stosunek neutrofilów do limfocytów (NLR), poprawiają dokładność prognoz.
ból neuropatyczny, immunoglobulina dożylna, łańcuch lekki neurofilamentu, nerw czaszkowy, niewydolność oddechowa, NLR, ostra aksonalna neuropatia ruchowa, ostra zapalna polineuropatia demielinizacyjna, plazmafereza, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłanie oddechowe, powikłanie sercowo-naczyniowe, przewodnictwo nerwowe, stosunek neutrofilów do limfocytów, układ autonomiczny, zespół Guillaina-Barrégo, złożony potencjał czynnościowy mięśni - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 10 mg
Esotkaleno, zawierający prednizon w formie tabletek, jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Dostępny w dawkach od 1 mg do 50 mg, umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta, w tym dzieci i młodzieży. Lek stosuje się m.in. w substytucji niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy), aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, EGPA), chorobach reumatycznych (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów), pulmonologicznych (astma oskrzelowa, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologicznych (egzema, pęcherzyce, zapalenia naczyń), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa, nowotwory hematologiczne) oraz w neurologii (miastenia, stwardnienie rozsiane). W okulistyce stosowany jest w chorobach immunologicznych oczu i po nieskutecznym leczeniu miejscowym. Dawkowanie jest dostosowane do ciężkości i rodzaju choroby, z pięcioma schematami od wysokich dawek (schemat a) do niskich i onkologicznych (schemat e).
artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zanikowe zapalenie wielochrzęstne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka Adacel Polio, stosowana przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 1384 osobach, w tym 390 dzieci w wieku 3-6 lat oraz 994 nastolatkach i dorosłych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin i ustępujące samoistnie bez trwałych następstw. U dzieci w wieku 3-6 lat gorączka ≥37,5°C oraz zmęczenie występowały u ponad 10% pacjentów, a drażliwość u ponad 10% dzieci 3-5-letnich. Rzadziej obserwowano reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy. W badaniu z udziałem 843 nastolatków jednoczesne podanie Adacel Polio i szczepionki Gardasil wiązało się z nieznacznym wzrostem częstości obrzęków w miejscu iniekcji oraz bólów głowy, głównie o nasileniu łagodnym do umiarkowanego.
anoreksja, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowo-stawowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, drażliwość, drgawka, gorączka, niedoczulica, nudności i wymioty, obrzęk i zaczerwienienie, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, osłabienie mięśniowe, parestezja, pokrzywka, poliomyelitis, porażenie twarzy, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, stwardnienie, świąd, wysypka, zapalenie nerwu barkowego, zapalenie rdzenia kręgowego, zawroty głowy, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół guillaina-barrégo – Leczenie
Zespół Guillaina-Barrégo (ZGB) to rzadkie, autoimmunologiczne schorzenie obwodowego układu nerwowego, charakteryzujące się postępującym osłabieniem mięśni i obniżeniem odruchów ścięgnistych. Wczesne rozpoznanie i szybkie wdrożenie immunoterapii, tj. dożylne immunoglobuliny (IVIg) w dawce 0,4 g/kg mc./dobę przez 5 dni (łącznie 2 g/kg) lub plazmafereza (200-250 ml osocza/kg mc. w 5 sesjach przez 7-10 dni), są kluczowe dla poprawy rokowania. Terapie te skracają czas trwania choroby i poprawiają wyniki kliniczne, choć nie zmniejszają śmiertelności (~5%). IVIg jest preferowaną metodą ze względu na łatwość podawania i mniejsze ryzyko powikłań. Leczenie należy rozpocząć, gdy pacjent nie jest w stanie samodzielnie przejść 10 metrów, a plazmafereza wykazuje skuteczność nawet do 30 dni od wystąpienia objawów. Kortykosteroidy nie są zalecane, gdyż nie wykazują korzyści terapeutycznych i mogą opóźniać powrót do zdrowia.
ból neuropatyczny, bradyarytmia, dożylna immunoglobulina, dysfunkcja autonomiczna, ekulizumab, fizjatra, gastrostomia, heparyna drobnocząsteczkowa, infekcja dróg oddechowych, inhibitor układu dopełniacza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność oddechowa, obwodowy układ nerwowy, odruch ścięgnisty, parestezja, plazmafereza, przykurcz mięśni, terapia immunomodulująca, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie połykania, zaburzenie rytmu serca, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Millera Fishera - Leksykon chorób i schorzeń
Neuropatia obwodowa – Diagnostyka i diagnoza
Neuropatia obwodowa to schorzenie wynikające z uszkodzenia nerwów obwodowych, wymagające kompleksowej diagnostyki obejmującej szczegółowy wywiad, badanie neurologiczne oraz badania laboratoryjne i elektrodiagnostyczne. Kluczowe jest rozpoznanie wzorca objawów (symetryczne, dystalne, asymetryczne), ocena siły mięśniowej, odruchów ścięgnistych (np. brak odruchu skokowego), czucia oraz funkcji autonomicznych. Podstawowe badania laboratoryjne obejmują morfologię, profil metaboliczny, poziom glukozy na czczo lub HbA1c, witaminę B12, TSH, OB/CRP oraz elektroforezę białek surowicy. Badania elektrodiagnostyczne (NCS i EMG) pozwalają na potwierdzenie neuropatii, określenie typu uszkodzenia (aksonalne vs demielinizacyjne) oraz stopnia zaawansowania. W diagnostyce neuropatii włókien cienkich stosuje się biopsję skóry, ilościowe badania czucia (QST) oraz mikroskopię konfokalną rogówki. Badania obrazowe (MRI, CT, ultrasonografia nerwów) są pomocne w wykrywaniu ucisku nerwów lub zmian strukturalnych, szczególnie przy asymetrycznych objawach.
badanie elektrodiagnostyczne, badanie fizykalne, badanie przewodnictwa nerwowego, biopsja nerwu, biopsja skóry, choroba Charcota-Mariego-Tootha, elektromiografia, hemoglobina glikowana, ilościowe badanie czucia, mikroskopia konfokalna, mononeuropatia, mononeuropatia mnoga, morfologia krwi, nerw obwodowy, neuropatia aksonalna, neuropatia autonomiczna, neuropatia cukrzycowa, neuropatia demielinizacyjna, neuropatia dziedziczna, neuropatia obwodowa, neuropatia włókien cienkich, odruch skokowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, polineuropatia, propriocepcja, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, rezonans magnetyczny, test potliwości, włókno nerwowe, wywiad medyczny, zapalenie naczyń, zespół cieśni nadgarstka, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu b – Objawy
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) wykazuje wysoką skuteczność profilaktyczną, zapewniając ochronę u 90% dorosłych i ponad 98% niemowląt po pełnym schemacie trzech dawek. Ochrona przed przewlekłym zakażeniem utrzymuje się nawet do 20-30 lat, a skuteczność przedekspozycyjna wynosi 80-100%, wzrastając do 85-95% przy jednoczesnym podaniu immunoglobuliny. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk u około 30% pacjentów) oraz łagodne objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, ból głowy, zmęczenie czy nudności, ustępujące zwykle w ciągu 1-2 dni. Rzadziej obserwuje się objawy grypopodobne, bóle mięśni, limfadenopatię czy reakcje skórne, a bardzo rzadko – anafilaksję (1,1/1 000 000 dawek) oraz poważne schorzenia neurologiczne, w tym zespół Guillaina-Barrégo, CIDP czy ADEM. Związek przyczynowy ciężkich działań niepożądanych ze szczepionką nie został jednoznacznie potwierdzony.
aminotransferaza alaninowa, artralgia, ból głowy, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, limfadenopatia, marskość wątroby, napady drgawkowe, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, niskie ciśnienie krwi, objaw ogólnoustrojowy, objawy grypopodobne, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, omdlenie wazowagalne, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, piorunujące zapalenie wątroby, poprzeczne zapalenie rdzenia, przeciwciała, przewlekła zapalna demielinizacyjna polineuropatia, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, schorzenie autoimmunologiczne, stwardnienie rozsiane, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Parsonage-Turnera, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie neurologiczne czynnościowe / zaburzenie konwersyjne – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie neurologiczne czynnościowe (FND) to stan charakteryzujący się objawami neurologicznymi, które nie są wyjaśnione przez rozpoznane choroby strukturalne układu nerwowego. Diagnoza FND opiera się na pozytywnych objawach klinicznych, takich jak objaw Hoovera, entrainment drżenia, rozpraszalność objawów czy niespójności motoryczne, a nie wyłącznie na wykluczeniu innych schorzeń. Kryteria DSM-5 podkreślają obecność jednego lub więcej objawów ruchowych lub czuciowych, które powodują istotne zaburzenia funkcjonowania, bez konieczności identyfikacji czynnika psychologicznego wyzwalającego. Diagnostyka wymaga dokładnego badania neurologicznego oraz badań pomocniczych (MRI, EEG, video-EEG, EMG, badania laboratoryjne) w celu wykluczenia innych przyczyn, przy czym wyniki tych badań są zazwyczaj prawidłowe. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. stwardnienie rozsiane, padaczkę, chorobę Parkinsona, udar mózgu oraz inne zaburzenia ruchu. Współistnienie FND z innymi schorzeniami neurologicznymi i psychicznymi jest częste, co komplikuje ocenę kliniczną.
afonia, choroba Parkinsona, czynnościowe zaburzenie ruchu, diagnoza wykluczenia, dysfagia, dyzartria, elektroencefalografia, elektromiografia, fMRI, klasyfikacja DSM-5, neuroobrazowanie, padaczka, ślepota czynnościowa, stwardnienie rozsiane, udar mózgu, zaburzenie chodu, zaburzenie czuciowe, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie neurologiczne czynnościowe, zaburzenie połykania, zespół Guillaina-Barrégo, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie – Etiologia i przyczyny
Zatrucie to stan chorobowy wywołany ekspozycją na substancje toksyczne, które mogą być w formie płynów, ciał stałych lub gazów, a ich szkodliwość zależy od dawki, drogi wniknięcia oraz czasu ekspozycji. W 2011 roku w Niemczech odnotowano około 205 000 przypadków ostrych zatruć, z czego 1987 zgonów przypisano lekom i substancjom biologicznie czynnym (kod ICD-10 T3650), a 1296 zgonów substancjom niemedycznym (kod T5165). W USA zatrucia pokarmowe powodują rocznie około 48 milionów zachorowań, 128 000 hospitalizacji i 3000 zgonów. Najczęstszą formą zatruć w Wielkiej Brytanii jest przedawkowanie leków, w tym paracetamolu, leków przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych. Zatrucia mogą wystąpić przez drogi pokarmową, skórną, oddechową, przez oczy lub wstrzyknięcie, a ich ciężkość zależy od rodzaju trucizny, ilości, drogi wniknięcia i czasu ekspozycji. Szczególnie narażone są dzieci poniżej 5. roku życia oraz osoby starsze powyżej 65 lat.
arsen, botulizm, Campylobacter, Escherichia coli, gronkowiec złocisty, karboksyhemoglobina, Listeria, metale ciężkie, mykotoksyny, norowirus, oksydaza cytochromowa, ołów, pestycydy, rotawirus, rtęć, Salmonella, substancje chemiczne, tlenek węgla, toksoplazmoza, toksykologia kliniczna, vibrio, węglowodory, zapalenie opon mózgowych, zatrucie pokarmowe, zespół Guillaina-Barrégo, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Toksoid krztuścowy, stosowany w dawkach od 2,5 do 25 µg na dawkę, jest kluczowym antygenem w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, często łączonych z toksoidami błoniczym i tężcowym oraz inaktywowanymi wirusami polio. Szczepionki te, takie jak Adacel, Boostrix i ich warianty polio, są głównie przeznaczone do dawek przypominających i nie zaleca się ich stosowania w szczepieniu podstawowym u osób powyżej 7. roku życia. Przed podaniem konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych działań niepożądanych (np. gorączka ≥ 40°C, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne, przewlekły płacz ≥ 3 h, drgawki w ciągu 3 dni po szczepieniu) oraz chorób neurologicznych. Szczepionki są przeciwwskazane u pacjentów z postępującą chorobą neurologiczną, niekontrolowaną padaczką czy encefalopatią, a także wymagają ostrożności u wcześniaków urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży ze względu na ryzyko bezdechu i konieczność monitorowania przez 48-72 godziny po szczepieniu.
drgawki gorączkowe, działanie niepożądane, encefalopatia postępująca, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, fenyloketonuria, formaldehyd, glutaraldehyd, inaktywowany wirus polio, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwzakrzepowy, neomycyna, niedobór odporności, objaw neurologiczny, omdlenie, padaczka niekontrolowana, parestezja, polimyksyna B, postępująca choroba neurologiczna, przemijające zaburzenie widzenia, reakcja anafilaktyczna, ruch toniczno-kloniczny, streptomycyna, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus HIV, zaburzenie krzepnięcia, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon substancji czynnych
Prednizon – Wskazania do stosowania
Prednizon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w szerokim spektrum schorzeń. Dostępny jest w formie tabletek o dawkach od 1 mg do 50 mg oraz czopków 100 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. W endokrynologii prednizon stosuje się m.in. w niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy), często jako alternatywę dla hydrokortyzonu i kortyzonu. W reumatologii jest wskazany w aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (np. guzowate zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic) oraz chorób tkanki łącznej (toczeń rumieniowaty, zapalenie skórno-mięśniowe). W chorobach układu oddechowego prednizon stosuje się m.in. w astmie oskrzelowej, zaostrzeniach POChP (do 10 dni) oraz śródmiąższowych chorobach płuc, często w skojarzeniu z lekami immunosupresyjnymi. W dermatologii jest wykorzystywany w ciężkich dermatozach pęcherzowych, łuszczycy krostkowej i innych ciężkich stanach zapalnych skóry. W hematologii prednizon znajduje zastosowanie w leczeniu niedokrwistości hemolitycznej, małopłytkowości i jako element terapii paliatywnej w nowotworach krwi.
alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, beryloza, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Waldenströma, dnawe zapalenie stawów, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia nowotworowa, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, kontaktowe zapalenie skóry, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, oparzenie przełyku, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, pseudokrup, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie naczyniówki, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nadtwardówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Löfflera, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół nerczycowy, zespół Sézary’ego, zespół Stevens-Johnsona, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Priorix –
Szczepionka Priorix, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, została oceniona w badaniach klinicznych na około 12 000 uczestnikach, z aktywnym monitorowaniem działań niepożądanych przez 42 dni. Najczęstsze działania niepożądane to zaczerwienienie w miejscu podania oraz gorączka (≥ 38°C mierzona w odbytnicy lub ≥ 37,5°C pod pachą/ustach). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się jako bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1000). Do często obserwowanych należą wysypka, zakażenia górnych dróg oddechowych, ból i obrzęk w miejscu podania, a do rzadkich – drgawki gorączkowe i reakcje alergiczne. Po drugiej dawce ból w miejscu wstrzyknięcia występuje częściej (bardzo często) niż po pierwszej (często).
anoreksja, drgawki gorączkowe, limfadenopatia, plamica małopłytkowa, podanie donaczyniowe, poprzeczne zapalenie rdzenia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szczepionka monowalentna, trombocytopenia, wirus atenuowany, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie ślinianki przyusznej, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie ucha środkowego, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka PENTAXIM, zawierająca bezkomórkowe składniki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, inaktywowany poliomyelitis oraz skoniugowany antygen Haemophilus influenzae typu b, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla szczepionek wieloskładnikowych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe (rumień, obrzęk, ból, stwardnienie), gorączka ≥38°C (bardzo często), utrata apetytu, nerwowość, drażliwość, nietypowy płacz, senność oraz wymioty. Objawy te pojawiają się zwykle w ciągu 48 godzin po podaniu i ustępują samoistnie w ciągu 48-72 godzin. Rzadziej występują gorączki wysokie (≥39°C, niezbyt często; >40°C, rzadko) oraz duże reakcje miejscowe (>50 mm obrzęk kończyny), które ustępują w ciągu kilku dni. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości o częstości nieznanej, takie jak obrzęk Quinckego, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
bezdech, błonica, drgawki gorączkowe, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae, haemophilus typ b, krztusiec, nieutulony płacz, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, odczyn poszczepienny, pokrzywka, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skrajne wcześniactwo, stwardnienie miejscowe, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, tężec, toksoid tężcowy, utrata apetytu, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwu barkowego, zespół Guillaina-Barrégo, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół guillaina-barrégo – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół Guillaina-Barrégo (GBS) to autoimmunologiczne schorzenie obwodowego układu nerwowego, charakteryzujące się demielinizacją i obrzękiem nerwów, prowadzącym do wstępującego porażenia wiotkiego, osłabienia mięśni, paraliżu oraz potencjalnej niewydolności oddechowej. Objawy rozwijają się szybko, w ciągu godzin lub dni, co wymaga natychmiastowej hospitalizacji i wdrożenia leczenia immunomodulującego, takiego jak dożylne immunoglobuliny (IVIG, 0,4 g/kg/dobę przez 5 dni) lub plazmafereza. Kluczowe jest monitorowanie funkcji oddechowych, zwłaszcza pojemności życiowej płuc (FVC), gdzie spadek poniżej 12-15 ml/kg wskazuje na ryzyko niewydolności oddechowej i konieczność intubacji. Opieka pielęgniarska obejmuje także kontrolę bólu neuropatycznego, zapobieganie powikłaniom (odleżyny, zakrzepica, infekcje), wsparcie funkcji autonomicznych oraz wczesną rehabilitację, która powinna być kontynuowana po wypisie. Edukacja pacjenta i rodziny jest niezbędna dla zrozumienia choroby, zarządzania objawami i przygotowania do dalszej opieki.
ból neuropatyczny, demielinizacja, demielinizacja nerwów, dysfagia, dysfunkcja autonomiczna, fizjoterapia oddechowa, immunoglobulina dożylna, mięsień oddechowy, nawrót choroby, neuralgia, neuropatia obwodowa, niewydolność oddechowa, obwodowy układ nerwowy, orteza, osłabienie mięśniowe, plazmafereza, pojemność życiowa płuc, porażenie wiotkie, rekonwalescencja, saturacja tlenu, stan neurologiczny, terapia zajęciowa, zaburzenia motoryczne, zakażenie dróg moczowych, zakrzepica żył głębokich, zatrzymanie moczu, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Uszkodzenia nerwów obwodowych – Patofizjologia i mechanizm
Uszkodzenia nerwów obwodowych (UNO) obejmują neurapraksję, aksonotmezę i neurotmezę, różniące się stopniem uszkodzenia strukturalnego i rokowaniem. Mechanizmy urazów obejmują urazy mechaniczne, rozciągające, uciskowe, przecięcia, termiczne oraz choroby systemowe, z częstością występowania około 2,4% populacji. Degeneracja walleriańska rozpoczyna się w ciągu 24-48 godzin po urazie, angażując wzrost jonów Ca2+, aktywację proteaz i fagocytozę przez komórki Schwanna i makrofagi. Komórki Schwanna odgrywają kluczową rolę w regeneracji, tworząc pasma Büngera i wydzielając czynniki wzrostu (NGF, BDNF, NT-3, NT-4/5), które modulują plastyczność neuronów. Regeneracja aksonalna przebiega z prędkością 1-2 mm/dzień, a jej skuteczność zależy od integralności kanalików endoneurium, odległości uszkodzenia od ciała komórkowego oraz stanu narządu końcowego, który ulega atroficznym zmianom już po 3 tygodniach denerwacji. Odpowiedź zapalna jest dwufazowa: początkowo korzystna, usuwająca resztki i wspierająca czynniki neurotroficzne, ale przewlekła może pogarszać mikrośrodowisko nerwu poprzez nadmierną ekspresję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6, IL-1β).
aksonotmeza, atrofia mięśnia, cyklaza adenylanowa, czynnik wzrostu nerwów, endoneurium, epineurium, komórka Schwanna, makrofag M1, neurapraksja, neuropraksja, neurotmeza, neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego, perineurium, płytka motoryczna, rana postrzałowa, stymulacja elektryczna, stymulacja ultradźwiękowa, terapia komórkowa, toczeń rumieniowaty, transfer nerwu, uraz kompresyjny, uraz mechaniczny, uraz rozciągający, uszkodzenie nerwu obwodowego, zespół cieśni nadgarstka, zespół Guillaina-Barrégo, zespół przedziałów powięziowych, zespół Sjögrena, zwój korzenia grzbietowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 1 mg
Medoxa (prednizon) jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i antyalergicznego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń wymagających ogólnoustrojowej terapii steroidowej. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy (choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy, stan po adrenalektomii, niedobór ACTH), stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami oraz liczne choroby reumatologiczne, takie jak guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i inne. Ponadto Medoxa znajduje zastosowanie w pulmonologii (astma oskrzelowa, zaostrzenia POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologii (choroby pęcherzowe, zapalenia naczyń, dermatozy autoimmunologiczne), hematologii (ostra białaczka limfoblastyczna, chłoniaki, hiperkalcemia nowotworowa), neurologii (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz w leczeniu powikłań okulistycznych i chorób przewodu pokarmowego i nerek. Dawkowanie jest indywidualizowane, dostępne w szerokim zakresie dawek od 1 mg do 50 mg, z możliwością precyzyjnego dostosowania dzięki podzielnym tabletkom. Terapia powinna być monitorowana klinicznie i laboratoryjnie, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, ze względu na ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów.
adrenalektomia, alergiczne zapalenie naczyń, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Harady, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, oparzenie przełyku, oparzenie zasadowe, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostra przerywana trombocytopenia, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatologia, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie rogówki, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek, terapia substytucyjna, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki opryszczkowe, zapalenie rzęs, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus zika – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wirus Zika (ZIKV) zwykle powoduje łagodne, samoograniczające się zakażenia u dorosłych i dzieci, jednak badania na modelach zwierzęcych wskazują na możliwość utrzymywania się wirusa w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) w postaci przewlekłych ognisk zapalnych, co może prowadzić do długoterminowych zaburzeń neurologicznych, takich jak zmniejszona objętość móżdżku, zaburzenia koordynacji, nadaktywność oraz potencjalne ryzyko chorób neurodegeneracyjnych. Szczególnie istotne jest zakażenie u kobiet ciężarnych, gdzie około 5% noworodków wykazuje wrodzone nieprawidłowości, w tym mikrocefalię, wrodzony zespół Zika, zaburzenia rozwoju mózgu, mózgowe porażenie dziecięce oraz niską masę urodzeniową. CDC zaleca ścisłe monitorowanie kobiet ciężarnych z potwierdzonym zakażeniem oraz wczesną diagnostykę i opiekę neurozrozwojową u noworodków, podkreślając niepełne poznanie długoterminowego rokowania i potrzebę ostrożności w stosowaniu terapii immunosupresyjnych ze względu na możliwość utrzymywania się wirusa w OUN.
atrofia mózgu, choroba neurodegeneracyjna, hipertonia, japońskie zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, lissencefalia, małogłowie, mikrocefalia, model zwierzęcy, mózgowe porażenie dziecięce, ognisko zapalne, ośrodkowy układ nerwowy, terapia immunosupresyjna, terapia przeciwzapalna, wada cewy nerwowej, wirus Zika, wodogłowie, wrodzony zespół zika, zespół Guillaina-Barrégo, żółta gorączka - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Objawy
Poliomyelitis, wywoływane przez poliovirus, jest chorobą zakaźną atakującą neurony ruchowe w rdzeniu kręgowym i pniu mózgu, prowadzącą do spektrum klinicznego od bezobjawowego przebiegu (70-95% zakażeń) do ciężkiego porażenia mięśni (<1% zakażeń). Okres inkubacji wynosi 3-21 dni. Postać abortywna (4-8% zakażeń) manifestuje się gorączką do 39,4°C, bólami mięśniowymi i objawami grypopodobnymi, ustępując bez powikłań neurologicznych. Polio nieparalityczne (ok. 1%) charakteryzuje się nasilonymi objawami, aseptycznym zapaleniem opon mózgowych (15% przypadków) i zmianami odruchów, bez porażenia mięśni. Najcięższa postać, polio paralityczne, prowadzi do asymetrycznego wiotkiego porażenia mięśni, zaniku mięśni i może obejmować porażenie oddechowe, z wskaźnikiem śmiertelności 5-15%, wzrastającym do 25-75% przy porażeniu mięśni oddechowych. Porażenie rozwija się zwykle w ciągu 1-10 dni od objawów prodromalnych, z maksymalnym nasileniem w 2-4 dni. Wyróżnia się podtypy: rdzeniowe, opuszkowe i opuszkowo-rdzeniowe.
aseptyczne zapalenie opon mózgowych, bezdech senny, choroba Heinego-Medina, faza prodromalna, kifoza, nagminne porażenie dziecięce, neuron ruchowy, niewydolność oddechowa, okres inkubacji, ostre wiotkie porażenie, parestezja, pień mózgu, polio rdzeniowe, poliovirus, poprzeczne zapalenie rdzenia, rdzeń kręgowy, skolioza, stwardnienie zanikowe boczne, tetraplegia, wiotkie porażenie, wirus polio, zanik mięśni, zapalenie stawów, zespół Guillaina-Barrégo, zespół postpolio - Leksykon chorób i schorzeń
Nadmierna senność dzienna (hipersomnia) – Etiologia i przyczyny
Hipersomnia to stan charakteryzujący się powtarzającą się nadmierną sennością dzienną pomimo odpowiedniej ilości snu nocnego, dzielący się na hipersomnię pierwotną (idiopatyczną) i wtórną. Hipersomnia pierwotna obejmuje idiopatyczną hipersomnię, narkolepsję typu 1 i 2 oraz zespół Kleine-Levina, z patomechanizmem obejmującym dysfunkcje neuroprzekaźników (np. niedobór hipokretyny w narkolepsji typu 1, obniżone poziomy histaminy w płynie mózgowo-rdzeniowym) oraz potencjalne podłoże autoimmunologiczne i genetyczne. Hipersomnia wtórna jest związana z zaburzeniami snu (np. obturacyjny bezdech senny, zespół niespokojnych nóg, zaburzenia rytmu dobowego), deprywacją snu, chorobami neurologicznymi (np. choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane), endokrynologicznymi (np. niedoczynność tarczycy), chorobami przewlekłymi oraz czynnikami psychogennymi (depresja, zaburzenia lękowe). Warto podkreślić, że nasilenie obturacyjnego bezdechu sennego mierzone wskaźnikiem AHI nie koreluje dobrze z poziomem senności dziennej.
astma nocna, deprywacja snu, duże zaburzenie depresyjne, hipersomnia pierwotna, idiopatyczna hipersomnia, katapleksja, kwas γ-aminomasłowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, mononukleoza, nadmierna senność dzienna, narkolepsja, niedobór hipokretyny, niedoczynność tarczycy, obturacyjny bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, podwzgórze, proces autoimmunologiczny, przewlekła choroba nerek, przewlekły stan bólowy, refluks przełykowy, sezonowe zaburzenie afektywne, stan zapalny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie hormonalne, zaburzenie lękowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu dobowego, zapalenie wątroby, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Kleine-Levina, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – FSME-IMMUN 0,25 ml Junior 1,2 mcg wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudorfl)/0,25 ml
Szczepionka FSME-IMMUN 0,25 ml Junior, zawierająca 1,2 µg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudörfl), jest przeznaczona do immunizacji dzieci w wieku 1-15 lat. Analiza danych klinicznych wykazała, że częstość ogólnych działań niepożądanych jest najwyższa po pierwszej dawce i zmniejsza się po kolejnych, natomiast reakcje miejscowe (ból, obrzęk, stwardnienie, rumień) utrzymują się na stałym poziomie. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to gorączka (do 27,9% u dzieci 1-2 lata, 6,8% u dzieci 3-15 lat po pierwszej dawce), ból głowy, nudności, wysypka, ból mięśni oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często ≥1/10). Gorączka występuje częściej u młodszych dzieci i zmniejsza się po kolejnych dawkach (np. po drugiej dawce u dzieci 1-2 lat 15,6%, u dzieci 3-15 lat 1,9%).
drgawki gorączkowe, inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, limfadenopatia, nadwrażliwość, niedowład połowiczy, objawy grypopodobne, odczyn oponowy, podanie domięśniowe, podanie podskórne, pokrzywka, polineuropatia, porażenie połowicze twarzy, reakcja anafilaktyczna, reaktogenność miejscowa, światłowstręt, szczep Neudörfl, szumy uszne, zaburzenia czucia, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia układu chłonnego, zapalenie mózgu, zawroty głowy, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw grypie – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepienie przeciw grypie jest kluczową interwencją profilaktyczną, zalecaną dla osób powyżej 6 miesiąca życia, ze szczególnym uwzględnieniem grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby powyżej 65 roku życia, dzieci poniżej 5 lat, kobiety w ciąży, osoby z chorobami przewlekłymi oraz personel medyczny. Coroczne szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania o 40-60% przy odpowiednim dopasowaniu szczepionki do krążących szczepów wirusa. Dostępne są różne formy szczepionek: inaktywowane (zastrzyk domięśniowy), rekombinowane oraz żywe atenuowane (aerozol donosowy), z dedykowanymi preparatami wysokodawkowymi lub z adjuwantem dla osób starszych. Szczepionka jest bezpieczna, jednak przeciwwskazania obejmują m.in. ciężkie reakcje alergiczne na składniki szczepionki oraz zespół Guillaina-Barrégo w wywiadzie. Po szczepieniu pacjentów należy obserwować przez 15-30 minut pod kątem reakcji anafilaktycznych, a także edukować o łagodnych skutkach ubocznych, takich jak ból w miejscu iniekcji, gorączka czy bóle mięśni, które ustępują zwykle w ciągu kilku dni.
adjuwant, alergiczny nieżyt nosa, astma, choroba nerek, choroba płuc, choroba przewlekła, choroba serca, choroba wątroby, cukrzyca, droga kropelkowa, etykieta kaszlu, infekcja górnych dróg oddechowych, krążący wirus grypy, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, niepożądany odczyn poszczepienny, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, pneumokok, powikłania grypy, przeciwciało ochronne, reakcja alergiczna, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, szczepionka rekombinowana, szczepionka wysokodawkowa, szczepionka żywa atenuowana, trudność w oddychaniu, wirus grypy, zakażenie związane z opieką zdrowotną, zapalenie płuc, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus zika – Etiologia i przyczyny
Wirus Zika (ZIKV) to jednoniciowy wirus RNA z rodziny Flaviviridae, przenoszony głównie przez komary Aedes aegypti i Aedes albopictus. Wyróżnia się dwie linie filogenetyczne: afrykańską i azjatycką, z których linia azjatycka jest powiązana z epidemiami i wadami wrodzonymi, a linia afrykańska z ostrym zakażeniem i niekorzystnymi wynikami ciąży. Transmisja wirusa odbywa się przez ukąszenia komarów, drogą płciową (z wykrywalnością RNA w nasieniu do 281 dni), pionowo z matki na płód (20-30% zakażonych ciężarnych), a także potencjalnie przez transfuzję krwi i transplantację narządów. Wirus wykazuje neurotropizm, atakując komórki progenitorowe neuronów, co prowadzi do zaburzeń neurogenezy, apoptozy indukowanej przez białko TP53 oraz mikrocefalii. Uszkodzenie łożyska i indukcja piroptozy komórek łożyskowych przyczyniają się do niekorzystnych wyników ciąży, takich jak poronienia, martwe urodzenia i wrodzony zespół Zika (CZS), charakteryzujący się m.in. mikrocefalią, kalcyfikacjami mózgu, deformacjami stawów i wzmożonym napięciem mięśniowym.
analiza filogenetyczna, apoptoza, białko supresorowe p53, denga, Flaviviridae, Flavivirus, japońskie zapalenie mózgu, jednoniciowy RNA, komary Aedes, komórki progenitorowe neuronów, mikrocefalia, neurotropizm, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, piroptoza, transfuzja krwi, transmisja przezłożyskowa, transplantacja narządów, wirus Zachodniego Nilu, wirus Zika, wrodzony zespół zika, zapalenie mózgu, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowych, zapalenie rdzenia, zespół Guillaina-Barrégo, żółta gorączka - Leksykon chorób i schorzeń
Paraliż – Objawy
Paraliż definiuje się jako utratę dobrowolnej kontroli nad funkcją mięśniową, wynikającą z zaburzeń przewodzenia sygnałów nerwowych do mięśni. Może mieć charakter tymczasowy lub trwały, częściowy (pareza) lub całkowity, a także lokalizować się w różnych obszarach ciała (monoplegia, hemiplegia, paraplegia, tetraplegia). Klasyfikacja obejmuje także paraliż wiotki (uszkodzenie dolnych neuronów ruchowych) oraz spastyczny (uszkodzenie górnych neuronów ruchowych), zróżnicowany pod względem etiologii, np. urazy rdzenia kręgowego, stwardnienie zanikowe boczne (ALS), udar mózgu czy choroby dziedziczne. Objawy obejmują utratę ruchu, osłabienie mięśni, zaburzenia czucia, skurcze, zanik mięśni oraz sztywność. Nagłe wystąpienie paraliżu, zwłaszcza z towarzyszącymi objawami neurologicznymi, wymaga pilnej interwencji medycznej. Warto zwrócić uwagę na specyficzne wzorce progresji, takie jak szybki rozwój w zespole Guillaina-Barrégo czy epizodyczne ataki w okresowym porażeniu mięśniowym (np. hipokaliemiczne trwające od kilku godzin do 1 dnia, hiperkaliemiczne 30 min–4 h, tyreotoksyczne od godzin do dni). Paraliż Todda charakteryzuje się przejściową słabością trwającą średnio 15 godzin po napadzie padaczkowym.
dystrofia mięśniowa, hemiplegia, napad padaczkowy, odleżyna, paraliż spastyczny, paraliż wiotki, paraplegia, pęcherz neurogenny, porażenie Bella, skurcz mięśnia, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, tetraplegia, udar mózgu, układ nerwowy, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zakrzep krwi, zanik mięśni, zespół Andersena-Tawila, zespół Guillaina-Barrégo - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka tyfoidowa – Objawy
Gorączka tyfoidowa, wywoływana przez Salmonella enterica serotyp Typhi, to wieloukładowa infekcja o zmiennym okresie inkubacji 6-30 dni (najczęściej 8-14 dni), charakteryzująca się stopniowo narastającą gorączką schodkową osiągającą 39-40°C, względną bradykardią (objaw Fageta), bólami głowy, bólami mięśniowymi, suchym kaszlem oraz dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak ból brzucha, zaparcia i wzdęcia. W drugim tygodniu pojawia się charakterystyczna wysypka „plamy różane” u 5-30% pacjentów, a w trzecim tygodniu mogą wystąpić poważne powikłania, w tym krwawienia z jelit (10-20%), perforacja jelit (1-2%), zapalenie otrzewnej, a także objawy neuropsychiatryczne, takie jak majaczenie i splątanie. Bez leczenia choroba trwa 3-4 tygodnie z 10-30% śmiertelnością, natomiast przy antybiotykoterapii śmiertelność spada do 0,2-2%, a poprawa kliniczna następuje zwykle po 2-3 dniach terapii.
antybiotykoterapia, ból brzucha, bóle mięśniowe, bradykardia względna, delirium, dur brzuszny, gorączka paratyfoidowa, gorączka tyfoidowa, hepatomegalia, kamica pęcherzyka żółciowego, majaczenie, niewydolność serca, objaw Fageta, objawy parkinsonowskie, ostra niewydolność nerek, perforacja jelita, plamy różane, posocznica, Salmonella enterica serotyp typhi, Salmonella Paratyphi, splenomegalia, suchy kaszel, zapalenie jąder, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Guillaina-Barrégo, zespół hemofagocytarny - Leksykon leków
Działania niepożądane – VARIVAX nie mniej niż 1350 PFU/0,5 ml
Szczepionka VARIVAX, zawierająca żywy szczep Oka/Merck w dawce ≥ 1350 PFU/0,5 ml, została szeroko przebadana pod kątem bezpieczeństwa u około 17 000 zdrowych osób w wieku od 12 miesięcy, z obserwacją do 42 dni po podaniu każdej dawki. Profil bezpieczeństwa jest zgodny z wcześniejszymi formami szczepionki i nie wykazuje zwiększonego ryzyka u osób seropozytywnych. Najczęstsze działania niepożądane to gorączka (bardzo często), ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia (często), a także wysypka ospopodobna (często). Reakcje miejscowe występowały rzadziej po podaniu domięśniowym (20,9%) niż podskórnym (34,3%). W badaniach po wprowadzeniu do obrotu, obejmujących około 86 000 dzieci i 3600 osób dorosłych, nie odnotowano poważnych działań niepożądanych związanych ze szczepionką. Ciężkie działania niepożądane, takie jak drgawki gorączkowe czy poinfekcyjne zapalenie stawów, były rzadkie i występowały zarówno po pierwszej, jak i drugiej dawce.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, atopowe zapalenie skóry, drgawki gorączkowe, idiopatyczna plamica małopłytkowa, martwicze zapalenie siatkówki, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, plamica Henocha-Schönleina, półpasiec, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, szczep Oka/Merck, szczepionka Varivax, trombocytopenia, udar naczyniowo-mózgowy, wstrząs anafilaktyczny, wysypka ospopodobna, zapalenie gardła, zapalenie mózgu, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne widzenie – Etiologia i przyczyny
Podwójne widzenie (diplopia) dzieli się na jednooczne i obuoczne, z odmienną patofizjologią i etiologią. Diplopia jednooczna, występująca przy zasłonięciu jednego oka, najczęściej wynika z zaburzeń strukturalnych oka, takich jak astygmatyzm, stożek rogówki, zaćma, przemieszczenie soczewki, zmiany siatkówkowe czy pterygium. Rzadziej przyczyną są zmiany korowe (poliopsia korowa) z towarzyszącymi ubytkami pola widzenia. Diplopia obuoczna, stanowiąca około 89% przypadków, wynika z nieprawidłowego ustawienia gałek ocznych (zez) i jest związana z patologiami mięśni okoruchowych, nerwów czaszkowych III, IV i VI oraz ich ośrodkowych dróg. Etiologie obejmują choroby tarczycy (np. Gravesa-Basedowa), urazy, zapalenia, miastenia gravis, neuropatie naczyniowe (np. cukrzycowa mikronaczyniowa), stwardnienie rozsiane, guzy mózgu, udary, a także czynniki metaboliczne i toksyczne.
astygmatyzm, borelioza, botulizm, chirurgia refrakcyjna, choroba Gravesa-Basedowa, diplopia, diplopia jednooczna, diplopia obuoczna, dystrofia mięśniowa, encefalopatia Wernickego, guz mózgu, hipoglikemia, keratoconus, krótkowzroczność, krwotok śródczaszkowy, miastenia, migrena, miopatia wrodzona, nadciśnienie śródczaszkowe, nadczynność tarczycy, nadwzroczność, nerw czaszkowy, neuropatia cukrzycowa, neurosyfilis, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pterygium, retinopatia cukrzycowa, siatkówka, stwardnienie rozsiane, tętniak mózgu, udar mózgu, udar niedokrwienny, wodogłowie, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie oczodołu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Guillaina-Barrégo, zespół suchego oka, zez, złamanie oczodołu