progresja choroby
Progresja choroby to termin medyczny oznaczający pogorszenie stanu klinicznego pacjenta, charakteryzujące się nasileniem objawów, rozszerzeniem zakresu zmian patologicznych lub pojawieniem się nowych manifestacji choroby. W onkologii progresja oznacza wzrost guza pierwotnego lub pojawienie się nowych ognisk przerzutowych, co jest kluczowym parametrem oceny skuteczności terapii.
Z perspektywy klinicznej progresja choroby może przebiegać w różnym tempie – od powolnego, stabilnego narastania objawów do gwałtownego pogorszenia stanu pacjenta. Ocena progresji jest istotnym elementem monitorowania przebiegu choroby i podejmowania decyzji terapeutycznych, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych i nowotworowych.
W badaniach klinicznych progresja choroby stanowi często pierwszorzędowy punkt końcowy, a czas do progresji (PFS – progression-free survival) jest ważnym parametrem oceny skuteczności nowych terapii. W praktyce klinicznej monitorowanie progresji wymaga regularnych badań kontrolnych i wykorzystania odpowiednich skal oraz kryteriów oceny, takich jak RECIST w onkologii czy skala EDSS w stwardnieniu rozsianym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pemetrexed Eugia 500 mg
Pemetreksed, będący antagonistą kwasu foliowego z grupy analogów folianów (kod ATC: L01BA04), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie kluczowych enzymów metabolizmu folanów: syntazy tymidylowej (TS), reduktazy dihydrofolanowej (DHFR) oraz formylotransferazy rybonukleotydu glicynamidowego (GARFT). Transport leku do komórek odbywa się przez system nośnika zredukowanych folanów oraz białko wiążące folany, a następnie pemetreksed jest poliglutaminowany, co zwiększa jego wewnątrzkomórkową aktywność i przedłuża czas działania, szczególnie w komórkach nowotworowych. Proces poliglutaminizacji jest zależny od czasu i stężenia, a metabolity wykazują wydłużony okres półtrwania, co sprzyja skuteczności terapii. Europejska Agencja Leków zwolniła z obowiązku badań w populacji pediatrycznej w zatwierdzonych wskazaniach.
analog kwasu foliowego, antagonista kwasu foliowego, białko błonowe wiążące folany, biosynteza nukleotydów, cisplatyna, formylotransferaza rybonukleotydu glicynamidowego, monoterapia cisplatyną, niepowodzenie leczenia, nośnik zredukowanych folanów, odpowiedź na leczenie, pemetreksed, poliglutaminian, poliglutaminizacja, progresja choroby, reduktaza dihydrofolanowa, schemat pemetreksed cisplatyna, suplementacja kwasem foliowym, syntaza tymidylowa, syntetaza folylpoliglutaminianowa, toksyczność leczenia, witamina B12, złośliwy międzybłoniak opłucnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Glenmark 250 mg
Abirateronu octan (Abiraterone Glenmark) jest inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego w biosyntezie androgenów, stosowanym w terapii hormonalnej zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy, co prowadzi do znaczącej redukcji stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, również w nadnerczach i tkance nowotworowej. W połączeniu z analogami LHRH lub orchidektomią, abirateron obniża poziom testosteronu do wartości nieoznaczalnych standardowymi testami. W badaniu klinicznym fazy 3 u pacjentów po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% spadek PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, co potwierdza jego skuteczność w kontroli choroby.
20-liaza, abirateron octan, analog LHRH, biosynteza androgenów, deprywacja androgenów, docetaksel, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja NYHA, kryteria RECIST, mCRPC, mHSPC, niewydolność serca, orchidektomia, OS, progresja choroby, przerzuty trzewne, PSA, radioterapia paliatywna, rak gruczołu krokowego, rezonans magnetyczny, rPFS, RTG kości, skala ECOG, skala Gleasona, SRE, supresja androgenowa, taksany, tomografia komputerowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Zentiva 50 mg
Dasatinib Zentiva jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) i powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii białaczek. Dawkowanie u dorosłych zależy od fazy choroby: 100 mg raz na dobę w fazie przewlekłej CML oraz 140 mg raz na dobę w fazie zaawansowanej (akceleracja, mieloblastyczna, limfoblastyczna) lub Ph+ ALL. U pacjentów pediatrycznych dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i podawane raz dziennie w formie tabletek powlekanych lub proszku do zawiesiny doustnej, z zaleceniem aktualizacji dawki co 3 miesiące. Dla dzieci o masie ciała poniżej 10 kg zaleca się stosowanie proszku, gdyż tabletki nie są zalecane. Dawkowanie początkowe u dzieci wynosi od 40 mg (10-<20 kg) do 100 mg (≥45 kg), z koniecznością ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących formy farmaceutycznej ze względu na brak biorównoważności między tabletkami a proszkiem.
blok chemioterapii, CCyR, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, MMR, MR4.5, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, Ph+ ALL, Ph+ CML-CP, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła faza CML, specjalista hematolog, tabletka powlekana, transkrypt BCR-Abl, zaawansowana faza CML, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Wyczerpanie cieplne – Zapobieganie i profilaktyka
Wyczerpanie cieplne (heat exhaustion) to stan wynikający z nadmiernej utraty wody i elektrolitów, głównie sodu, na skutek intensywnego pocenia się, często obserwowany u osób aktywnych fizycznie w wysokich temperaturach. Stan ten jest pośrednim stadium w spektrum chorób związanych z przegrzaniem, ale nie prowadzi bezpośrednio do udaru cieplnego. Kluczowymi elementami profilaktyki są odpowiednie nawodnienie (np. spożycie 6 ml/kg masy ciała co 2-3 godziny przed wysiłkiem, 500-600 ml 2-3 godziny przed wysiłkiem, a następnie 210-300 ml co 20 minut podczas wysiłku), unikanie kofeiny i alkoholu, stosowanie lekkiej, przewiewnej odzieży oraz ochrona przed promieniowaniem UV (krem z SPF 15-30, kapelusz z szerokim rondem). Istotne jest także planowanie aktywności fizycznej poza najgorętszymi godzinami dnia, stopniowa aklimatyzacja trwająca 7-14 dni oraz korzystanie z klimatyzowanych pomieszczeń lub innych metod chłodzenia. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze, otyłe, z chorobami serca, nerek, wątroby, a także dzieci i osoby przyjmujące leki wpływające na termoregulację i gospodarkę wodno-elektrolitową.
aklimatyzacja, choroba serca, choroba związana z przegrzaniem, dezorientacja, diuretyk, fala upałów, gorączka, kofeina, krem przeciwsłoneczny, lek antycholinergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, nawodnienie, odwodnienie, omdlenie, otyłość, padaczka, pocenie się, poparzenie słoneczne, proces aklimatyzacji, progresja choroby, temperatura rdzenia ciała, udar cieplny, utrata elektrolitów, utrata wody i soli, wskaźnik ciepła, wyczerpanie cieplne, zatrzymywanie płynów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Zentiva 25 mg
Sunitinib Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym u dorosłych pacjentów w terapii celowanej trzech głównych typów nowotworów: nieoperacyjnych i/lub przerzutowych nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) jako terapia drugiego rzutu po niepowodzeniu leczenia imatynibem, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zarówno w pierwszej, jak i kolejnych liniach leczenia, oraz wysoko zróżnicowanych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) z udokumentowaną progresją choroby. Wskazania obejmują m.in. oporność lub nietolerancję imatynibu w GIST, zaawansowane miejscowo lub z przerzutami MRCC oraz nieoperacyjne lub przerzutowe pNET o niskim stopniu złośliwości histologicznej (G1/G2). Kwalifikacja do terapii powinna opierać się na obiektywnych kryteriach progresji i zaawansowania choroby.
działanie niepożądane, działanie przeciwnowotworowe, leczenie pierwszego rzutu, nietolerancja imatynibu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na imatynib, progresja choroby, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, resekcja chirurgiczna, substancja czynna, sunitynib, terapia celowana, terapia drugiego rzutu, wysoko zróżnicowany nowotwór, zaawansowanie miejscowe nowotworu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fulvestrant Zentiva 250 mg/5 ml
Fulvestrant Zentiva (250 mg/5 ml roztwór do wstrzykiwań) jest selektywnym antagonistą receptora estrogenowego stosowanym w leczeniu ER-dodatniego, miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi u kobiet po menopauzie. Lek może być stosowany jako monoterapia w pierwszej linii u pacjentek wcześniej nieleczonych hormonalnie, po niepowodzeniu terapii adjuwantowej antyestrogenami (np. tamoksyfenem) lub w przypadku progresji choroby podczas leczenia antyestrogenami. Fulvestrant jest również wskazany w terapii skojarzonej z inhibitorem kinazy cyklinozależnej palbocyklibem u pacjentek z HR-dodatnim, HER2-ujemnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi, które wcześniej otrzymały leczenie hormonalne. U kobiet przed i okołomenopauzalnych terapia skojarzona wymaga jednoczesnego stosowania agonisty LHRH w celu farmakologicznej supresji funkcji jajników.
agonista LHRH, antyestrogeny, dysfagia, fulwestrant, HER2-ujemny rak piersi, hormon uwalniający hormon luteinizujący, leczenie adjuwantowe, miejscowo zaawansowany rak piersi, monoterapia, nadekspresja HER2, palbocyklib, progresja choroby, przerzutowy rak piersi, rak piersi ER-dodatni, rak piersi zaawansowany, receptor HER2, receptory estrogenowe, receptory hormonalne, roztwór do wstrzykiwań, supresja funkcji jajników, tamoksyfen, terapia hormonalna, zaawansowany rak piersi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Medical Valley 25 mg
Sunitinib Medical Valley, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, jest wskazany do leczenia trzech głównych typów nowotworów u dorosłych: nieoperacyjnych i/lub przerzutowych nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych systemowo, jak i po niepowodzeniu terapii cytokinami, oraz wysoko zróżnicowanych, nieoperacyjnych lub przerzutowych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) z progresją choroby. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie rozpoznania histopatologicznego, ocena stopnia zaawansowania choroby oraz spełnienie specyficznych kryteriów dla każdego wskazania, takich jak udokumentowana oporność lub nietolerancja imatynibu w przypadku GIST oraz progresja choroby w pNET.
diagnostyka onkologiczna, GIST, imatynib, kapsułka twarda, leczenie systemowe, MRCC, nietolerancja imatynibu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na imatynib, pNET, progresja choroby, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rozpoznanie histopatologiczne, sunitynib jabłczan, terapia cytokinami, wysoko zróżnicowany nowotwór neuroendokrynny trzustki, zaawansowany rak nerkowokomórkowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fulvestrant Sandoz 250 mg/5 ml
Fulvestrant Sandoz, zawierający 250 mg fulwestrantu w 5 ml roztworu do wstrzykiwań, jest wskazany w leczeniu ER-dodatniego, miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi u kobiet po menopauzie. Może być stosowany jako monoterapia w terapii pierwszego rzutu u pacjentek bez wcześniejszego leczenia hormonalnego oraz w terapii drugiego rzutu u pacjentek z nawrotem lub progresją choroby podczas lub po leczeniu antyestrogenem (np. tamoksyfenem). W terapii skojarzonej z palbocyklibem Fulvestrant Sandoz jest zalecany u pacjentek z HR-dodatnim/HER2-ujemnym rakiem piersi, które wcześniej otrzymały leczenie hormonalne i wymagają intensywniejszej terapii. U kobiet przed menopauzą lub w okresie okołomenopauzalnym terapia ta musi być uzupełniona agonistą LHRH w celu skutecznej supresji funkcji jajników i obniżenia poziomu estrogenów do wartości pomenopauzalnych.
agonista LHRH, ampułko-strzykawka, antyestrogen, ekspresja receptorów estrogenowych, fulwestrant, hormonoterapia raka piersi, inhibitor aromatazy, leczenie uzupełniające, nadekspresja HER2, palbocyklib, progresja choroby, rak piersi ER-dodatni, rak piersi HR-dodatni HER2-ujemny, receptor estrogenowy, receptor HER2, receptor hormonalny, stadium zaawansowania, supresja jajników, terapia drugiego rzutu, terapia pierwszego rzutu, terapia trójlekowa - Leksykon chorób i schorzeń
Dysplazja włóknisto-mięśniowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Dysplazja włóknisto-mięśniowa (FMD) jest idiopatyczną, niezapalną i niemiażdżycową chorobą małych i średnich tętnic, charakteryzującą się rzadką progresją i trudnościami w ocenie postępu zwężenia naczyń. Rokowanie w izolowanej mózgowej postaci FMD jest na ogół korzystne, o ile nie wystąpią powikłania takie jak udar. Kluczowe czynniki wpływające na rokowanie to lokalizacja zmian naczyniowych (ze szczególnym ryzykiem przy zajęciu naczyń wewnątrzczaszkowych), obecność tętniaków (zwłaszcza powiększających się) oraz rozwarstwienie tętnic. Większość pacjentów z FMD ma normalną przewidywaną długość życia, jednak ryzyko pęknięcia tętniaka, prowadzącego do krwawienia i poważnych następstw neurologicznych, wymaga uważnej oceny i interwencji.
choroba naczyniowa, czynniki ryzyka, dysplazja włóknisto-mięśniowa, interwencja medyczna, krwawienie śródmózgowe, monitorowanie pacjenta, naczynia mózgowe, następstwa neurologiczne, objawy kliniczne, opóźnienie diagnostyczne, pęknięcie tętniaka, progresja choroby, przebieg kliniczny, rozwarstwienie tętnicy, tętniak, udar mózgu, uszkodzenie nerwów, zmiany naczyniowe, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Letrozole Bluefish 2,5 mg
Letrozol, niesteroidowy inhibitor aromatazy (kod ATC: L02B G04), jest stosowany w leczeniu raka piersi u kobiet po menopauzie poprzez selektywne hamowanie enzymu aromatazy, co prowadzi do znacznego obniżenia stężenia estrogenów (estronu i estradiolu) w surowicy o 75-95%. Działanie to jest osiągane już przy dawkach od 0,1 mg do 5 mg, z maksymalnym efektem w ciągu 48-78 godzin. Letrozol nie wpływa na produkcję steroidów nadnerczowych ani na stężenia androgenów, LH, FSH czy funkcję tarczycy, co eliminuje konieczność suplementacji glikokortykosteroidów i mineralkortykosteroidów podczas terapii. W badaniach klinicznych, w tym BIG 1-98, MA-17 i P024, wykazano przewagę letrozolu nad tamoksyfenem w zakresie przeżycia bez choroby (DFS), czasu do progresji choroby oraz odpowiedzi obiektywnej, zarówno w leczeniu uzupełniającym, neoadjuwantowym, jak i w terapii pierwszego i drugiego rzutu zaawansowanego raka piersi.
androgeny, aromataza, biosynteza estrogenu, czas do progresji, czynność tarczycy, estradiol, FSH, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroidy, hormonozależność, inhibitor aromatazy, kortyzol, leczenie drugiego rzutu, leczenie neoadjuwantowe, leczenie pierwszego rzutu, leczenie sekwencyjne, leczenie uzupełniające, niepowodzenie terapeutyczne, niesteroidowy inhibitor aromatazy, odpowiedź obiektywna, produkcja steroidów, progresja choroby, przerzuty odległe, przerzuty trzewne, przeżycie bez choroby, przeżywalność całkowita, rak piersi, receptory hormonalne, terapia oszczędzająca pierś, wczesny rak piersi, zaawansowany rak piersi - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 80 mg
Terapia dazatynibem (Dasatinib SUN) powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w leczeniu białaczek, z uwzględnieniem fazy choroby i masy ciała pacjenta. U dorosłych z przewlekłą fazą CML zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w Ph+ ALL dawka wynosi 140 mg raz na dobę. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę dla masy ciała od 10 kg do ≥45 kg; u pacjentów <10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są zalecane. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib podaje się maksymalnie przez 2 lata jako uzupełnienie chemioterapii, z możliwością podawania do roku po przeszczepieniu komórek macierzystych.
biorównoważność, chemioterapia, dazatynib, faza akceleracji, hematopoetyczny czynnik wzrostu, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pełna odpowiedź cytogenetyczna, Ph+ ALL, progresja choroby, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła faza CML, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 100 mg
Terapia dazatynibem (Dasatinib Stada) w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) powinna być prowadzona przez doświadczonych hematologów. U dorosłych pacjentów zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, podawana niezależnie od posiłków, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowywane do masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, a u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie biorównoważne. Leczenie u dorosłych trwa do progresji choroby lub nietolerancji, natomiast u dzieci i młodzieży jest stosowane ciągle jako uzupełnienie chemioterapii, maksymalnie do 2 lat, z możliwością kontynuacji do roku po przeszczepie komórek macierzystych.
ALL Ph+, aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba neutrofili, biopsja szpiku kostnego, cytopenia, Dasatinib Stada, dazatynib, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, komórkowość szpiku kostnego, lek moczopędny, neutropenia i trombocytopenia, niewydolność nerek, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sorafenib Teva 200 mg
Sorafenib Teva, dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 200 mg sorafenibu (w formie sorafenibu tozylanu), jest inhibitorem kinaz tyrozynowych o działaniu wielokierunkowym, stosowanym w leczeniu zaawansowanego raka wątrobowokomórkowego (HCC) oraz zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (RCC). Wskazania do terapii RCC obejmują pacjentów z niepowodzeniem wcześniejszej immunoterapii interferonem-alfa lub interleukiną-2, a także tych, którzy nie kwalifikują się do tych terapii z powodu przeciwwskazań lub stanu ogólnego. Każda tabletka o średnicy około 11 mm zawiera 5,37 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Exbol 75 mg + 650 mg
Exbol to preparat zawierający 75 mg tramadolu chlorowodorku oraz 650 mg paracetamolu, stosowany w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do silnego u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Zalecana dawka początkowa to jedna tabletka, z maksymalną dawką dobową wynoszącą 4 tabletki (300 mg tramadolu i 2600 mg paracetamolu). Odstęp między dawkami powinien wynosić minimum 6 godzin, a dawkowanie należy dostosować do indywidualnej wrażliwości pacjenta i nasilenia bólu. Leku nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 12 lat oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) i ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko toksyczności paracetamolu. U osób powyżej 75 roku życia oraz z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens 10-30 ml/min) lub łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby zaleca się wydłużenie odstępów między dawkami i indywidualne dostosowanie schematu leczenia.
dawka początkowa, dysfagia, działanie przeciwbólowe, eliminacja tramadolu, hemodializa, hemofiltracja, hiperalgezja, klirens kreatyniny, leczenie bólu, maksymalna dawka dobowa, nasilenie bólu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, paracetamol, progresja choroby, schemat dawkowania, tolerancja na leki, tramadolu chlorowodorek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiraterone Olainfarm 250 mg
Abiraterone Olainfarm w dawce 250 mg (octan abirateronu) jest wskazany w leczeniu raka gruczołu krokowego u dorosłych mężczyzn, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem w celu ograniczenia działań niepożądanych związanych z nadmiarem mineralokortykoidów. Wskazania obejmują: nowo rozpoznany hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC) w połączeniu z terapią supresji androgenowej (ADT), oporny na kastrację rak z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami po niepowodzeniu ADT, ale przed chemioterapią, oraz mCRPC z progresją po chemioterapii zawierającej docetaksel. Terapia abirateronem powinna być wdrażana zgodnie z momentem klinicznym: na początku leczenia systemowego w mHSPC, po niepowodzeniu ADT przed chemioterapią w mCRPC oraz po progresji choroby po chemioterapii w mCRPC.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Teva 10 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny o kodzie ATC L04AX04, wykazuje wielokierunkowe działanie immunomodulujące, przeciwnowotworowe i antyangiogenne, co czyni go skutecznym w terapii nowotworów hematologicznych. Mechanizm działania opiera się na wiązaniu z białkiem cereblon, części kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Lenalidomid hamuje proliferację komórek nowotworowych, indukuje apoptozę, szczególnie w szpiczaku mnogim i chłoniaku grudkowym, oraz selektywnie działa na klony z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych. Ponadto, lek zwiększa aktywność komórek T, NK i NKT, wzmacnia ADCC w połączeniu z rytuksymabem oraz hamuje produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6.
angiogeneza, ASCT, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa, czynnik transkrypcyjny, delecja 5q, delecja chromosomu 5, działanie antyangiogenne, działanie cytotoksyczne, działanie immunomodulacyjne, działanie immunosupresyjne, działanie proerytropoetyczne, hematopoetyczna komórka macierzysta, hemoglobina płodowa, indolentny chłoniak nieziarniczy, komórka hematopoetyczna, komórki Natural Killer, komórki NK, kompleks ligazy E3, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, ligaza E3, nowotwór hematologiczny, profil bezpieczeństwa, progresja choroby, szpiczak mnogi, toksyczność ograniczająca dawkę, wskazanie hematoonkologiczne, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pirfenidon Zentiva 267 mg
Lek Pirfenidon Zentiva, dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 267 mg lub 801 mg pirfenidonu, jest wskazany wyłącznie do leczenia idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) u dorosłych pacjentów. IPF to przewlekła, postępująca choroba śródmiąższowa płuc o nieznanej etiologii, charakteryzująca się zwłóknieniem tkanki płucnej i pogarszaniem funkcji oddechowej, manifestującą się dusznością wysiłkową i kaszlem. Rozpoznanie IPF powinno być potwierdzone przez pulmonologa na podstawie wysokorozdzielczej tomografii komputerowej (HRCT) oraz, w razie potrzeby, badania histopatologicznego. Lek zawiera laktozę (około 40 mg w tabletce 267 mg i 120 mg w tabletce 801 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
badanie histopatologiczne, badanie HRCT, choroba śródmiąższowa płuc, duszność wysiłkowa, działanie przeciwzwłóknieniowe, idiopatyczne włóknienie płuc, nietolerancja laktozy, pirfenidon, proces zwłóknieniowy, progresja choroby, przeszczep płuc, pulmonolog, rehabilitacja pulmonologiczna, tabletka powlekana, tlenoterapia - Leksykon chorób i schorzeń
Pineoblastoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Pineoblastoma to agresywny, rzadki nowotwór szyszynki o niekorzystnym rokowaniu, choć obserwuje się znaczącą poprawę przeżywalności w ostatniej dekadzie. Pięcioletnie wskaźniki przeżycia wahają się od 36,4% do 69,5%, a w USA od 67% do 85%, zależnie od wieku, typu nowotworu i leczenia. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są wiek pacjenta (dzieci ≤5 lat mają 5-letnie przeżycie około 15%, podczas gdy starsze dzieci około 57%), stopień resekcji guza (GTR wiąże się z lepszym rokowaniem), obecność przerzutów oponowych oraz odpowiedź na leczenie (CR/PR vs. MR/SD/PD). Płeć również wpływa na przeżycie, z lepszymi wynikami u kobiet. Od 2012 roku 5-letnie przeżycie wzrosło z 32,8% do 56,1%, co jest częściowo związane ze wzrostem odsetka całkowitych resekcji guza.
całkowita remisja, całkowita resekcja guza, chemioradioterapia adjuwantowa, chemioterapia adjuwantowa, choroba przerzutowa, częściowa remisja, dysfagia, gemcytabina, gen supresorowy, mutacja germinalna, napromienianie osi mózgowo-rdzeniowej, nortryptylina, pineoblastoma, progresja choroby, przerzut oponowy, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od zdarzeń, radioterapia, resekcja guza, resekcja subtotalna, stabilizacja choroby, wskaźnik przeżycia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Sorafenib Pharmascience, w dawce 200 mg w postaci tabletek powlekanych, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu raka wątrobowokomórkowego (HCC) oraz zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (RCC). W przypadku HCC lek zaleca się pacjentom niezależnie od stadium zaawansowania, szczególnie gdy choroba jest miejscowo zaawansowana lub z przerzutami, a pacjent nie kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego lub lokalnych metod terapeutycznych. Decyzja o terapii powinna uwzględniać ocenę funkcji wątroby, stopień zaawansowania nowotworu oraz ogólny stan sprawności pacjenta. W RCC sorafenib stosuje się u pacjentów z zaawansowaną chorobą, którzy nie odpowiedzieli na wcześniejszą immunoterapię interferonem-alfa lub interleukiną-2, bądź nie kwalifikują się do tych terapii z powodu przeciwwskazań lub nietolerancji.
diagnoza histopatologiczna, immunoterapia, interferon alfa, interleukina-2, leczenie chirurgiczne, lek przeciwnowotworowy, niewydolność nerek, progresja choroby, przeciwwskazanie medyczne, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, sorafenib, tabletka powlekana, terapia immunomodulująca, toksyczność leku, upośledzenie funkcji wątroby, wydolność narządowa, wydolność wątroby, zaawansowanie choroby nowotworowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Medical Valley 50 mg
Sunitynib Medical Valley, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg (sunitynib jabłczan), jest wskazany do leczenia trzech głównych typów nowotworów u dorosłych: nieoperacyjnych i/lub przerzutowych guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanego i/lub przerzutowego raka nerkowokomórkowego (RCC) w pierwszej lub kolejnych liniach leczenia oraz wysoko zróżnicowanych, nieoperacyjnych lub przerzutowych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) z udokumentowaną progresją choroby. Preparat umożliwia indywidualizację terapii dzięki różnorodności dawek i charakterystycznemu oznakowaniu kapsułek, co ułatwia identyfikację i dostosowanie leczenia do tolerancji pacjenta. W kapsułkach 37,5 mg obecne są substancje pomocnicze (żółcień pomarańczowa FCF E 110 oraz tartrazyna E 102), które mogą wywołać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
GIST, MRCC, nieoperacyjny guz, nietolerancja terapii, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, onkolog kliniczny, oporność na lek, parametr laboratoryjny, pNET, progresja choroby, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, reakcja alergiczna, sunitynib jabłczan, tartrazyna, terapia przeciwnowotworowa, zaawansowane stadium choroby, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Penester 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg (Penester) jest wskazany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn, u których potwierdzono powiększenie prostaty i występują objawy dolnych dróg moczowych (LUTS), takie jak słaby strumień moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza czy przerywany strumień moczu. Terapia finasterydem ma na celu zmniejszenie objętości gruczołu krokowego, co poprawia przepływ moczu i łagodzi objawy kliniczne BPH, a także redukuje ryzyko ostrego zatrzymania moczu oraz konieczności interwencji chirurgicznej, takich jak TURP czy prostatektomia. Preparat zawiera 5 mg finasterydu oraz 77,450 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce i jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów płci męskiej.
badanie per rectum, finasteryd, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, niepełne opróżnienie pęcherza, nietolerancja galaktozy, objawy dolnych dróg moczowych, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, powiększenie prostaty, poziom PSA, progresja choroby, prostatektomia, przepływ moczu, przerywany strumień moczu, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, rak prostaty, słaby strumień moczu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fulvestrant Fresenius Kabi 250 mg/5 ml
Fulvestrant Fresenius Kabi (250 mg/5 ml, roztwór do wstrzykiwań) jest selektywnym antagonistą receptorów estrogenowych stosowanym w leczeniu zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi u kobiet po menopauzie z nowotworem ER+. W monoterapii wskazany jest u pacjentek wcześniej nieleczonych hormonalnie oraz u tych z nawrotem lub progresją choroby podczas lub po terapii antyestrogenowej (np. tamoksyfen). W terapii skojarzonej z palbocyklibem preparat stosuje się u kobiet po menopauzie z rakiem HR+, HER2- po wcześniejszym leczeniu hormonalnym. U pacjentek przed i okołomenopauzalnych konieczne jest jednoczesne podawanie agonisty LHRH w celu farmakologicznego wywołania stanu menopauzy, co zwiększa skuteczność terapii.
agonista LHRH, alkohol benzylowy, antyestrogen, benzylu benzoesan, działanie niepożądane, działanie przeciwestrogenowe, fulwestrant, leczenie uzupełniające, okres okołomenopauzalny, progresja choroby, rak piersi, receptor estrogenowy, receptor HER2, receptor hormonalny, receptor ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu, receptor progesteronowy, rozsiany rak piersi, roztwór do wstrzykiwań, tamoksyfen, terapia hormonalna, terapia skojarzona z palbocyklibem, zaawansowany rak piersi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Exemestan Symphar 25 mg
Exemestan Symphar to lek zawierający eksemestan w dawce 25 mg, stosowany u kobiet po menopauzie z rakiem piersi wykazującym ekspresję receptorów estrogenowych. W terapii uzupełniającej podaje się go po 2-3 latach leczenia tamoksyfenem, co stanowi sekwencyjną strategię terapeutyczną mającą na celu zmianę mechanizmu działania przeciwestrogenowego. Ponadto, lek jest wskazany w zaawansowanym raku piersi u pacjentek po menopauzie, u których doszło do progresji choroby po wcześniejszej terapii przeciwestrogenowej. Kluczowymi kryteriami kwalifikacji do leczenia są potwierdzenie obecności receptorów estrogenowych oraz stan po menopauzie, zarówno naturalnej, jak i wywołanej leczeniem.
czynnik predykcyjny, eksemestan, enzym aromataza, hormonozależny rak piersi, inhibitor aromatazy, inwazyjny wczesny rak piersi, konwersja androgenów, leczenie uzupełniające, progresja choroby, rak piersi, receptor estrogenowy, stan pomenopauzalny, status menopauzalny, tabletka powlekana, tamoksyfen, terapia przeciwestrogenowa, terapia sekwencyjna, zaawansowany rak piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Śródmiąższowa choroba płuc – Objawy
Śródmiąższowa choroba płuc (ILD) to grupa schorzeń charakteryzujących się zapaleniem i włóknieniem tkanki płucnej, prowadzącym do upośledzenia wymiany gazowej. Klinicznie dominują duszność, początkowo wysiłkowa, oraz suchy kaszel, a w zaawansowanych stadiach mogą pojawić się palce pałeczkowate, sinica i objawy niewydolności oddechowej. Progresja ILD jest zmienna – u około 50% pacjentów obserwuje się pogorszenie funkcji płuc, mierzone m.in. spadkiem natężonej pojemności życiowej (FVC), gdzie spadek o ≥10% jest kryterium progresji. Względny spadek FVC 5-10% w połączeniu z pogorszeniem objawów lub nasileniem włóknienia w HRCT również wskazuje na progresję. Zaostrzenia ostre, z wysoką śmiertelnością (do 50% wewnątrzszpitalnej), znacząco pogarszają rokowanie, które w idiopatycznym włóknieniu płuc (IPF) wynosi średnio 3-3,5 roku. Monitorowanie funkcji płuc (FVC, DLCO), saturacji oraz obrazowania HRCT jest kluczowe dla oceny przebiegu choroby.
badanie spirometryczne, cor pulmonale, duszność, idiopatyczne włóknienie płuc, infekcja płucna, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwwłóknieniowy, lek przeciwzapalny, nadciśnienie płucne, natężona pojemność życiowa, niewydolność oddechowa, odma opłucnowa, palce pałeczkowate, progresja choroby, przeszczep płuca, pulsoksymetria, refluks żołądkowo-przełykowy, rehabilitacja pulmonologiczna, saturacja krwi tlenem, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, tlenoterapia wysokoprzepływowa, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, włóknienie tkanki płucnej, zaostrzenie choroby, zdolność dyfuzyjna płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polalid 10 mg
Lenalidomid, substancja czynna Polalid, jest lekiem immunomodulacyjnym o działaniu przeciwnowotworowym i przeciwangiogennym, stosowanym w terapii nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi, chłoniak grudkowy oraz zespoły mielodysplastyczne z delecją 5q. Mechanizm działania opiera się na wiązaniu z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros, wywołując cytotoksyczność i modulację układu immunologicznego. Lenalidomid zwiększa aktywność komórek T, NK i NKT, wzmacnia ADCC w terapii skojarzonej z rytuksymabem oraz wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne i przeciwzapalne, hamując produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6).
aberracja chromosomowa, ADCC, ASCT, całkowite przeżycie, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy indolentny, cytokina prozapalna, cytotoksyczność, czynniki transkrypcyjne, delecja 5q, działanie antyangiogenne, działanie immunosupresyjne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwzapalne, hamowanie proliferacji, hemoglobina płodowa, immunomodulacja, indukcja apoptozy, komórka hematopoetyczna, komórka limfatyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, komórka plazmatyczna, komórka T, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, ligaza E3, nowotwór hematologiczny, progresja choroby, szpiczak mnogi, terapia początkowa, terapia skojarzona, toksyczność ograniczająca dawkę, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Glenmark 12,5 mg
Sunitinib Glenmark jest inhibitorem kinazy tyrozynowej dostępnym w postaci kapsułek twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, przeznaczonym do leczenia dorosłych pacjentów z wybranymi nowotworami. Wskazania obejmują nieoperacyjne lub przerzutowe nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowany rak nerkowokomórkowy (MRCC) w stadium zaawansowanym lub z przerzutami oraz wysoko zróżnicowane nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET) z progresją choroby. Lek stanowi istotną opcję terapeutyczną w zaawansowanych i opornych na wcześniejsze leczenie przypadkach tych nowotworów.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Bluefish 12,5 mg
Sunitinib Bluefish, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, jest lekiem stosowanym w leczeniu wybranych nowotworów u dorosłych pacjentów. W terapii guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) jest wskazany jako leczenie drugiej linii po niepowodzeniu terapii imatynibem, zarówno w przypadku guzów nieoperacyjnych, jak i przerzutów. W leczeniu raka nerkowokomórkowego (MRCC) może być stosowany jako terapia pierwszej linii, zarówno w zaawansowanym stadium miejscowym, jak i przy obecności przerzutów. W przypadku wysoko zróżnicowanych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) lek jest wskazany u pacjentów z nieoperacyjnym nowotworem, obecnością przerzutów oraz udokumentowaną progresją choroby.
guz nieoperacyjny, imatynib, leczenie onkologiczne, leczenie systemowe nowotworów, nietolerancja leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór nieoperacyjny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, progresja choroby, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, resekcja chirurgiczna, rozsiew nowotworu, sunitynib, twarda kapsułka, wysoko zróżnicowany nowotwór, zaawansowany rak nerkowokomórkowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pazopanib Viatris 200 mg
Pazopanib Viatris to lek przeciwnowotworowy dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 200 mg i 400 mg, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz wybranych podtypów mięsaka tkanek miękkich (STS) u dorosłych pacjentów. W RCC lek jest wskazany zarówno jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów bez wcześniejszego leczenia systemowego, jak i jako leczenie kolejnej linii po terapii cytokinami. W przypadku STS, pazopanib jest stosowany u pacjentów z określonymi podtypami histologicznymi, którzy przeszli wcześniejszą chemioterapię lub u których doszło do progresji choroby w ciągu 12 miesięcy od zakończenia leczenia neoadjuwantowego lub adjuwantowego. Skuteczność leku jest ściśle powiązana z typem histologicznym nowotworu, co wymaga precyzyjnej weryfikacji rozpoznania przed rozpoczęciem terapii.
chlorowodorek, choroba rozsiana, działanie niepożądane, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, leczenie pierwszego rzutu, leczenie systemowe, miejscowo zaawansowany nowotwór, mięsak tkanek miękkich, nieoperacyjny nowotwór, pazopanib, podtyp histologiczny mięsaka, progresja choroby, przerzuty odległe, rak nerkowokomórkowy, rozpoznanie histopatologiczne, terapia cytokinami, zaawansowany rak nerkowokomórkowy - Leksykon substancji czynnych
Topotekan – Dawkowanie i sposób podawania
Topotekan jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego lekarza. W monoterapii raka jajnika i drobnokomórkowego raka płuca zalecana dawka początkowa wynosi 1,5 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w 30-minutowym wlewie dożylnym przez 5 kolejnych dni co 3 tygodnie. W terapii skojarzonej z cisplatyną w raku szyjki macicy dawka topotekanu wynosi 0,75 mg/m² pc./dobę podawana w dniach 1-3 cyklu, a cisplatyna 50 mg/m² pc. w dniu 1. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest spełnienie kryteriów hematologicznych: granulocyty ≥ 1,5 x 10⁹/l, płytki ≥ 100 x 10⁹/l, hemoglobina ≥ 9 g/dl (po ewentualnym przetoczeniu). Wznowienie terapii wymaga utrzymania granulocytów ≥ 1 x 10⁹/l (lub ≥ 1,5 x 10⁹/l w raku szyjki macicy), płytek ≥ 100 x 10⁹/l oraz hemoglobiny ≥ 9 g/dl. W przypadku ciężkiej neutropenii (< 0,5 x 10⁹/l) trwającej ≥ 7 dni lub z gorączką/infeckją, dawkę topotekanu należy zmniejszyć odpowiednio do 1,25 mg/m² lub 0,60 mg/m² pc./dobę, z dalszymi redukcjami w razie potrzeby. Podobne zasady dotyczą spadku liczby płytek poniżej 25 x 10⁹/l.
chemioterapia cytotoksyczna, ciężka neutropenia, cisplatyna, czynnik wzrostu, drobnokomórkowy rak płuca, działanie niepożądane, G-CSF, granulocyty obojętnochłonne, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, marskość wątroby, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, neutropenia z gorączką, parametry hematologiczne, płytki krwi, progresja choroby, rak jajnika, rak szyjki macicy, stężenie bilirubiny, stężenie hemoglobiny, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Treosulfan – Wskazania do stosowania
Treosulfan jest alkilującym środkiem cytostatycznym stosowanym w paliatywnym leczeniu zaawansowanego nabłonkowego raka jajnika u pacjentek po co najmniej jednym rzucie standardowej terapii, obejmującej m.in. chemioterapię opartą na pochodnych platyny i taksanach. Preparat dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej, zawierającego 5 g treosulfanu na fiolkę, co po rekonstytucji daje roztwór o stężeniu 50 mg/ml. Terapia treosulfanem jest wskazana w przypadku progresji choroby po wcześniejszym leczeniu, z celem paliatywnym, ukierunkowanym na kontrolę objawów i poprawę jakości życia pacjentek.
- Leksykon substancji czynnych
Oksaliplatyna – Dawkowanie i sposób podawania
Oksaliplatyna jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym wyłącznie u dorosłych pacjentów, podawanym dożylnie w formie infuzji trwającej od 2 do 6 godzin. Preparat dostępny jest jako koncentrat o stężeniu 5 mg/ml, który należy rozcieńczyć wyłącznie 5% roztworem glukozy do stężenia 0,2-0,7 mg/ml w objętości 250-500 ml. Standardowa dawka wynosi 85 mg/m² powierzchni ciała i jest podawana co 2 tygodnie. W leczeniu uzupełniającym raka jelita grubego/okrężnicy zaleca się 12 cykli (6 miesięcy), natomiast w przypadku choroby przerzutowej leczenie kontynuuje się do progresji lub wystąpienia niedopuszczalnej toksyczności. Oksaliplatynę podaje się zawsze przed 5-fluorouracylem, a infuzję można prowadzić zarówno przez centralne wkłucie dożylne, jak i żyłę obwodową. Nie wymaga dodatkowego nawodnienia pacjenta.
5-fluorouracyl, badanie czynności wątroby, centralne wkłucie dożylne, chemioterapia, ciągła infuzja dożylna, działanie toksyczne, guz lity, infuzja dożylna, interakcja lekowa, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie przeciwnowotworowe, leczenie uzupełniające, monoterapia, neuropatia obwodowa, oksaliplatyna, pochodne fluoropirymidynowe, produkt cytotoksyczny, progresja choroby, rak jelita grubego, rak okrężnicy, terapia skojarzona, toksyczność leku, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Topotecanum Accord (1 mg/ml) jest wskazany do stosowania wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego lekarza. Przed rozpoczęciem terapii należy potwierdzić odpowiednie parametry hematologiczne: liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥1,5 x 10⁹/l, liczba płytek krwi ≥100 x 10⁹/l oraz stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl (ewentualnie po transfuzji). W monoterapii dawka początkowa wynosi 1,5 mg/m²/dobę podawana dożylnie przez 30 minut codziennie przez 5 dni, z 3-tygodniowymi przerwami między kursami. W terapii skojarzonej z cisplatyną dawka topotekanu to 0,75 mg/m²/dobę podawana w dniach 1-3, a cisplatyna 50 mg/m² w dniu 1. Schemat powtarza się co 21 dni do 6 kursów lub progresji choroby. Kolejna dawka topotekanu może być podana dopiero po poprawie parametrów hematologicznych (granulocyty ≥1 x 10⁹/l dla raka jajnika i drobnokomórkowego raka płuca lub ≥1,5 x 10⁹/l dla raka szyjki macicy, płytki ≥100 x 10⁹/l, hemoglobina ≥9 g/dl).
bilirubina w surowicy, chemioterapia cytotoksyczna, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, drobnokomórkowy rak płuca, dysfagia, granulocyt obojętnochłonny, hemoglobina, klirens kreatyniny, klirens leku, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kreatynina, marskość wątroby, neutropenia, neutropenia ciężka, neutropenia gorączkowa, płytki krwi, progresja choroby, rak jajnika, rak szyjki macicy, terapia skojarzona, transfuzja krwi, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Właściwości farmakodynamiczne
Kapecytabina jest prolekiem 5-fluorouracylu (5-FU), aktywowanym enzymatycznie, głównie przez fosforylazę tymidynową, obecna w tkankach nowotworowych i zdrowych, lecz w niższych stężeniach. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy DNA poprzez blokadę metylacji kwasu deoksyurydylowego do tymidylowego oraz na zahamowaniu syntezy RNA i białek, co prowadzi do selektywnej cytotoksyczności wobec szybko dzielących się komórek nowotworowych. W badaniach klinicznych fazy III kapecytabina wykazała równoważną lub lepszą skuteczność w porównaniu do standardowego schematu 5-FU/leukoworyna w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy w stadium III, z dawkowaniem 1250 mg/m² pc. dwa razy na dobę przez 2 tygodnie w cyklach 3-tygodniowych. Schemat XELOX (kapecytabina 1000 mg/m² pc. dwa razy na dobę + oksaliplatyna 130 mg/m² pc. co 3 tygodnie) wykazał istotną poprawę czasu przeżycia bez choroby (HR=0,80; p=0,0045) i trend do poprawy całkowitego przeżycia w porównaniu do 5-FU/LV.
5-fluorouracyl, badanie randomizowane kontrolowane, bewacyzumab, całkowity czas przeżycia, cisplatyna, cytotoksyczność, czas przeżycia bez choroby, docetaksel, działanie przeciwnowotworowe, epirubicyna, fluoropirymidyna, FOLFOX, fosforylaza tymidynowa, kwas deoksyrybonukleinowy, leczenie uzupełniające, leukoworyna, mediana przeżycia, oksaliplatyna, progresja choroby, rak jelita grubego, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, schemat Mayo, XELOX, zaawansowany rak piersi, zaawansowany rak żołądka, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Capecitabinum Glenmark, zawierający kapecytabinę w dawkach 150 mg i 500 mg, jest wskazany w leczeniu onkologicznym m.in. raka okrężnicy stadium III według Dukesa (stadium C) w terapii adjuwantowej po resekcji chirurgicznej, co ma na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy z przerzutami oraz jako terapia pierwszego rzutu w zaawansowanym raku żołądka, stosowany w skojarzeniu z pochodnymi platyny (np. cisplatyna, oksaliplatyna) dla poprawy odpowiedzi terapeutycznej. W raku piersi kapecytabina jest stosowana zarówno w terapii skojarzonej z docetakselem u pacjentek z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym nowotworem po niepowodzeniu leczenia antracyklinami, jak i w monoterapii u pacjentek, u których dalsze stosowanie antracyklin jest przeciwwskazane lub nieskuteczne.
antracykliny, cisplatyna, docetaksel, kapecytabina, kardiotoksyczność, klasyfikacja Dukesa, leczenie adjuwantowe, leczenie cytotoksyczne, leczenie uzupełniające, miejscowo zaawansowany rak piersi, monoterapia, nietolerancja laktozy, oksaliplatyna, pochodne platyny, progresja choroby, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi, rak piersi z przerzutami, rozsiany rak piersi, taksany, terapia skojarzona, zaawansowany rak żołądka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Subinit 25 mg
Sunitynib, będący inhibitorem kinaz tyrozynowych, wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie receptorów PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET. Jego główny metabolit zachowuje podobny profil farmakodynamiczny. Skuteczność i bezpieczeństwo sunitynibu zostały potwierdzone w badaniach klinicznych u pacjentów z opornymi na imatynib nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), przerzutowym rakiem nerkowokomórkowym (MRCC) oraz nieoperacyjnymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET). W przypadku GIST kluczowymi parametrami oceny były czas do progresji nowotworu (TTP) oraz przeżycie całkowite, natomiast w MRCC i pNET oceniano odpowiednio czas przeżycia bez progresji (PFS) i przeżycie bez progresji choroby.
analiza okresowa, badanie kontrolowane placebo, badanie podwójnie ślepe, czas do progresji nowotworu, GIST, imatynib, inhibitor kinazy białkowej, kinaza tyrozynowa podobna do Fms-3, lek przeciwnowotworowy, MRCC, nieoperacyjny nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, PDGFR, pNET, progresja choroby, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego powstawanie kolonii, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, sunitynib, VEGFR, wskaźnik obiektywnych odpowiedzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asikreba 25 mg
Lek Asikreba zawiera sunitynibu jabłczan i jest dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, różniących się kolorem i oznaczeniami dla łatwej identyfikacji. Wskazania do stosowania obejmują: nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym guzem i/lub przerzutami, po niepowodzeniu terapii imatynibem z powodu oporności lub nietolerancji; zaawansowany rak nerkowokomórkowy (MRCC) z przerzutami, gdzie wcześniejsze leczenie imatynibem nie jest wymagane; oraz wysoko zróżnicowane nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET) z progresją choroby i przerzutami lub nieoperacyjnością. Kapsułki 37,5 mg zawierają substancje pomocnicze E110 i E102, co jest istotne u pacjentów z nadwrażliwością na te barwniki.
działanie niepożądane, GIST, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, kapsułka twarda, MRCC, nietolerancja imatynibu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, onkologia kliniczna, oporność na imatynib, pNET, progresja choroby, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, sunitynibu jabłczan, tartrazyna, zaawansowany rak nerkowokomórkowy, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiral 500 mg
Lek Abiral (octan abirateronu) w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany do leczenia raka gruczołu krokowego w trzech specyficznych sytuacjach klinicznych: nowo rozpoznany hormonowrażliwy rak wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC), oporny na kastrację rak z przerzutami bez lub z niewielkimi objawami (mCRPC) po niepowodzeniu terapii supresji androgenowej, oraz mCRPC z progresją choroby po chemioterapii zawierającej docetaksel. We wszystkich przypadkach terapia Abiral musi być prowadzona w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem, a w przypadku mHSPC dodatkowo z terapią supresji androgenowej (ADT). Tabletki zawierają 232,2 mg laktozy jednowodnej oraz 11,5 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją tych składników.
Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena stanu klinicznego pacjenta, historii leczenia oraz stopnia zaawansowania choroby, aby prawidłowo zakwalifikować pacjenta do odpowiedniego wskazania. Abiral stanowi istotną opcję terapeutyczną, zwłaszcza w opornym na kastrację raku z przerzutami, gdzie może opóźnić konieczność wdrożenia chemioterapii lub być stosowany po progresji choroby po leczeniu docetakselem. Charakterystyczne cechy tabletek to fioletowy kolor, owalny kształt (19 mm x 11 mm) oraz oznakowanie „500” na jednej stronie. Terapia skojarzona z kortykosteroidami jest integralną częścią protokołu leczenia i nie może być pominięta.
ADT, chemioterapia, docetaksel, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, kortykosteroid, laktoza jednowodna, mCRPC, mHSPC, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, prednizon, progresja choroby, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego z przerzutami, tabletka powlekana, terapia skojarzona, terapia supresji androgenowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 70 mg
Dasatinib Stada jest wskazany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+), z dawkowaniem dostosowanym do wieku i masy ciała pacjenta. U dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U dzieci i młodzieży dawka dobowa jest ustalana na podstawie masy ciała: 40 mg dla 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawana doustnie raz dziennie, z preferencją stosowania proszku do sporządzania zawiesiny u pacjentów <10 kg. Leczenie trwa do progresji choroby lub nietolerancji, u dzieci maksymalnie do 2 lat, a u pacjentów po przeszczepie komórek macierzystych dodatkowo przez rok. Dawkę należy weryfikować co 3 miesiące, uwzględniając zmiany masy ciała.
aspiracja szpiku kostnego, biopsja, blasty w szpiku kostnym, chemioterapia podstawowa, cytopenia, dazatynib, działania niepożądane niehematologiczne, ekspozycja na lek, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lek moczopędny, małopłytkowość, neutropenia, nietolerancja leczenia, niewydolność nerek, ostra białaczka limfoblastyczna, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vellofent 267 mcg
Vellofent, będący lekiem opioidowym zawierającym fentanyl, jest stosowany w leczeniu bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych i wymaga starannego dostosowania dawki pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii opioidowej. Terapia powinna rozpocząć się od dawki 133 mikrogramów podjęzykowo, z możliwością podania dodatkowej tabletki tej samej dawki po 15-30 minutach, jeśli efekt przeciwbólowy jest niewystarczający. Dawkę można stopniowo zwiększać do maksymalnie 800 mikrogramów, przy czym nie należy stosować więcej niż dwóch tabletek w pojedynczym epizodzie bólu. Ważne jest, aby pacjent nie stosował jednocześnie innych preparatów fentanylu oraz aby liczba epizodów bólu przebijającego nie przekraczała 4 na dobę. Proces dostosowania dawki musi uwzględniać indywidualne cechy pacjenta, w tym wiek i choroby współistniejące, a także wymaga ścisłej kontroli klinicznej w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych i przedawkowania.
ból przebijający, ból przewlekły, dostosowanie dawki, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, epizod bólu przebijającego, fentanyl, hiperalgezja, kserostomia, leczenie bólu przewlekłego, lekarz specjalista, nawrót bólu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opioidy, pacjent onkologiczny, progresja choroby, strategia leczenia, tabletka podjęzykowa, toksyczność fentanylu, tolerancja lekowa, uzależnienie od opioidów, wchłanianie leku, zespół odstawienny