cytochrom P450
Cytochrom P450 to nadrodzina enzymów zawierających hem, które odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu substancji zarówno endogennych, jak i egzogennych, w tym leków, toksyn i związków chemicznych. Enzymy te są obecne we wszystkich tkankach organizmu, ale najwyższe stężenie występuje w wątrobie, gdzie stanowią główny element układu detoksykacyjnego.
W praktyce klinicznej znajomość działania cytochromu P450 jest niezwykle istotna ze względu na jego udział w interakcjach lekowych. Enzymy CYP450 mogą być induktorami (przyspieszającymi metabolizm) lub inhibitorami (hamującymi metabolizm) innych leków, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej lub nasilenia działań niepożądanych. Szczególnie ważne w praktyce są izoformy CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2.
Polimorfizm genetyczny enzymów cytochromu P450 jest przyczyną zmienności osobniczej w metabolizmie leków. W zależności od aktywności enzymatycznej pacjentów dzieli się na metabolizatorów: szybkich, pośrednich, wolnych i ultraszybkich. Znajomość tych różnic jest fundamentem medycyny spersonalizowanej i umożliwia dostosowanie dawkowania leków do indywidualnych potrzeb pacjenta, minimalizując ryzyko działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clatra Allergy Fast 20 mg
Bilastyna w dawce 20 mg, podawana w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje farmakokinetykę zbliżoną do tradycyjnych tabletek doustnych. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 1,3 godziny, a średnia biodostępność wynosi 61%. Lek charakteryzuje się brakiem kumulacji przy wielokrotnym podawaniu oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 5-220 mg. Bilastyna wiąże się z białkami osocza w 84-90%, jest substratem P-glikoproteiny (P-gp) i OATP, ale nie jest metabolizowana istotnie, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych na poziomie CYP450. Po podaniu dawki 20 mg, 95% leku jest wydalane w postaci niezmienionej – 28,3% z moczem i 66,5% z kałem, a okres półtrwania wynosi średnio 14,5 godziny.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, badanie bilansu masy, BCRP, bilastyna, biodostępność, biorównoważność, Cmax, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, interakcje lekowe, OCT2, okres półtrwania, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przewlekła pokrzywka, stężenie hamujące IC50, stężenie osoczowe, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, transportery OAT, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Pyrosal
Syrop Pyrosal, zawierający wyciąg z liścia podbiału, kwiatu bzu czarnego, kwiatu lipy oraz kory wierzby, nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z innymi lekami według dostępnych danych. Mimo to, ze względu na obecność salicylanów w korze wierzby, istnieje teoretyczne ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i przeciwpłytkowego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami takimi jak warfaryna, kwas acetylosalicylowy czy klopidogrel. Zaleca się rutynowe monitorowanie pacjentów, szczególnie pod kątem objawów krwawienia. Ponadto, produkt zawiera do 1% (m/m) etanolu oraz 60 g sacharozy na 100 g syropu, co wymaga uwzględnienia w diecie pacjentów z cukrzycą oraz ostrożności przy jednoczesnym spożyciu alkoholu ze względu na potencjalne nasilenie podrażnienia błony śluzowej żołądka.
cukrzyca, cytochrom P450, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klopidogrel, kontrola glikemii, kora wierzby, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, podrażnienie błony śluzowej żołądka, salicylan, warfaryna, wyciąg płynny złożony - Leksykon leków
Interakcje leku – Dasatinib Stada 100 mg
Dazatynib, metabolizowany głównie przez cytochrom CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, rytonawir, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać ekspozycję na dazatynib, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane. Z kolei silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać AUC dazatynibu nawet o 82%, co może prowadzić do utraty skuteczności leczenia. Deksametazon w niskich dawkach, jako słaby induktor, zmniejsza AUC o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Ponadto, leki wpływające na pH żołądka, takie jak antagoniści receptorów H2 (famotydyna) i inhibitory pompy protonowej (omeprazol 40 mg), mogą obniżać biodostępność dazatynibu odpowiednio o 61% i 43% (AUC), co wymaga unikania ich stosowania lub zastąpienia lekami zobojętniającymi sok żołądkowy podawanymi z co najmniej 2-godzinnym odstępem od dazatynibu.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, białko osocza, biodostępność, cytochrom P450, dazatynib, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, lek antyarytmiczny, lek antyretrowirusowy, lek prokinetyczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, mielosupresja, substrat CYP3A4, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg
Pirfenidon Zentiva jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70–80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon i stanowią przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności kojarzenia z silnymi selektywnymi inhibitorami CYP1A2 (np. enoksacyna) zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowany inhibitor CYP1A2, cyprofloksacyna w dawce 750 mg 2× dziennie, zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów wielu izoenzymów CYP, np. amiodaronu z flukonazolem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, enoksacyna, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja z alkoholem, izoenzymy CYP, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny induktor, sok grejpfrutowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Kapecytabina wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii onkologicznej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie kapecytabiny z brywudyną ze względu na hamowanie dehydrogenazy pirymidynowej i ryzyko znacznego wzrostu toksyczności fluoropirymidyn, co może prowadzić do zgonu. W przypadku leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn (np. warfaryna 20 mg) kapecytabina zwiększa AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia i dostosowania dawki. Fenytoina może ulegać kumulacji, co wymaga kontroli stężenia w surowicy. Kwas folinowy nasila toksyczność kapecytabiny, dlatego maksymalna dawka kapecytabiny powinna być ograniczona do 2000 mg/m²/dobę przy jednoczesnym podawaniu 30 mg kwasu folinowego dwa razy dziennie. Interferon alfa oraz radioterapia również obniżają maksymalną tolerowaną dawkę kapecytabiny do 2000 mg/m²/dobę.
5-fluorouracyl, allopurynol, bewacyzumab, brywudyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dehydrogenaza pirymidynowa, ekspozycja na lek, fenoprokumon, fenytoina, fluoropirymidyny, hepatotoksyczność, INR, interferon alfa, izoenzymy cytochromu P450, kwas folinowy, leki zobojętniające, maksymalna tolerowana dawka, monoterapia kapecytabina, odwodnienie, oksaliplatyna, parametry farmakokinetyczne, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, radioterapia, stężenie leku w osoczu, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie fenytoiną - Leksykon leków
Interakcje leku – Osaver 10 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna preparatu Osaver, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii przeciwnadciśnieniowej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania olmesartanu z inhibitorami ACE, antagonistami receptora angiotensyny II oraz aliskirenem ze względu na wysokie ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Suplementy potasu i leki moczopędne oszczędzające potas również zwiększają ryzyko hiperkaliemii, co wymaga monitorowania poziomu potasu i unikania kojarzenia tych leków. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), zwłaszcza kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę, mogą zmniejszać przesączanie kłębuszkowe i osłabiać działanie hipotensyjne olmesartanu, co wymaga monitorowania czynności nerek i odpowiedniego nawodnienia pacjenta.
antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność olmesartanu, ciśnienie tętnicze krwi, cytochrom P450, digoksyna, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka olmesartanu, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor COX-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, kolesewelam chlorowodorek, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek zobojętniający kwas solny, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, olmesartan medoksomil, Osaver, ostra niewydolność nerek, prawastatyna, przesączanie kłębuszkowe, stężenie potasu w surowicy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cogiton 10 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, dostępny w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 3-4 godzinach od podania doustnego. Lek wykazuje długi okres półtrwania około 70 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę i prowadzi do osiągnięcia stanu stacjonarnego po około 3 tygodniach terapii. Donepezyl wiąże się z białkami osocza w około 95%, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez układ cytochromu P450, a głównym aktywnym metabolitem jest 6-O-desmetylodonepezyl (11% dawki). Eliminacja odbywa się głównie przez biotransformację i wydalanie z moczem (57% radioaktywności), z czego 17% w postaci niezmienionej substancji. Nie stwierdzono krążenia jelitowo-wątrobowego donepezylu ani jego metabolitów.
5-O-desmetyldonepezyl, 6-O-demetylodonepezyl, 6-O-desmetylodonepezyl, AUC, biotransformacja, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, Cmax, Cogiton, cytochrom P450, demencja naczyniowa, donepezyl, działanie terapeutyczne, glukuronid 5-O-desmetylodonepezylu, krążenie jelitowo-wątrobowe, N-tlenek cis-donepezylu, niewydolność wątroby, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Coltowan 10 mg
Ezetymib, składnik preparatu Coltowan, wykazuje korzystny profil interakcji farmakokinetycznych, nie indukując enzymów cytochromu P450 (1A2, 2D6, 2C8, 2C9, 3A4) ani N-acetylotransferazy, co minimalizuje ryzyko interakcji z wieloma lekami. Badania kliniczne potwierdziły brak istotnego wpływu ezetymibu na farmakokinetykę leków takich jak dapson, dekstrometorfan, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, glipizyd, tolbutamid czy midazolam. Jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy zmniejsza szybkość wchłaniania ezetymibu, jednak bez wpływu na jego biodostępność, co nie wymaga modyfikacji dawkowania. Istotną interakcją jest zmniejszenie AUC ezetymibu o około 55% przy jednoczesnym stosowaniu z kolestyraminą, co może osłabić efekt hipolipemizujący. Ponadto, współstosowanie z fibratami (fenofibrat, gemfibrozyl) zwiększa stężenie ezetymibu odpowiednio 1,5- i 1,7-krotnie, a także wiąże się z ryzykiem kamicy żółciowej, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania terapii.
atorwastatyna, AUC, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba sercowo-naczyniowa, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dapson, dekstrometorfan, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipidemia, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, fluindion, fluwastatyna, frakcja lipoprotein, gemfibrozyl, glipizyd, glukuronian ezetymibu, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kamica żółciowa, klirens kreatyniny, kolestyramina, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lewonorgestrel, lowastatyna, midazolam, N-acetylotransferaza, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, prawastatyna, rozuwastatyna, stłuszczenie wątroby, symwastatyna, tolbutamid, triglicerydy, warfaryna, zaburzenie lipidowe, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Interakcje leku – Tixteller 550 mg
Ryfaksymina, składnik preparatu TIXTELLER (550 mg), wykazuje minimalny wpływ na enzymy cytochromu P-450, nie hamując CYP1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4, natomiast słabo indukuje CYP3A4, co może przyspieszać metabolizm leków będących substratami tego enzymu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Ryfaksymina wiąże się umiarkowanie z glikoproteiną P (P-gp) i jest metabolizowana przez CYP3A4, co stwarza ryzyko zwiększenia jej ekspozycji podczas stosowania inhibitorów P-gp i/lub CYP3A4. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z cyklosporyną, która powoduje 83-krotny wzrost Cmax i 124-krotny wzrost AUC ryfaksyminy, co może mieć istotne kliniczne konsekwencje. Ponadto, u pacjentów stosujących jednocześnie warfarynę i ryfaksyminę obserwowano zmiany wartości INR, co wymaga regularnego monitorowania i ewentualnej korekty dawki antykoagulantów.
cyklosporyna, cytochrom P450, doustny antykoagulant, encefalopatia wątrobowa, glikoproteina p, indukcja CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor P-gp, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, narażenie ogólnoustrojowe, pochodna ryfamycyny, profil farmakokinetyczny, ryfaksymina, substrat CYP3A4, warfaryna, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kleder 5 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, występującym jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+) w stosunku około 56% do 44%. Po podaniu na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin, a jego farmakokinetyka jest liniowa względem dawki, bez istotnej kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. Spożycie posiłku o wysokiej zawartości tłuszczu zmniejsza AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w badaniach klinicznych lek był stosowany niezależnie od posiłków. Lenalidomid charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (23-29%) i jest wydalany głównie przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3 godzin u zdrowych osób i 3-5 godzin u pacjentów z chorobami hematologicznymi. Metabolizm przez enzymy cytochromu P450 jest minimalny, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych, a lek nie jest substratem ani inhibitorem kluczowych transporterów i enzymów metabolizujących leki.
asymetryczny atom węgla, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hydroksylenalidomid, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, trudność w połykaniu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Tulip Combo 10 mg + 80 mg
Tulip Combo, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Atorwastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4 i jest substratem białek transportowych OATP1B1/1B3, MDR1 oraz BCRP, co powoduje, że inhibitory tych szlaków (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet 4,5-9,4-krotnie, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W przypadku jednoczesnego stosowania z elbaswirem/grazoprewirem dawka Tulip Combo nie powinna przekraczać 10 mg ezetymibu i 20 mg atorwastatyny na dobę. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję na ezetymib 3,4-12-krotnie oraz atorwastatynę 8,7-krotnie, co wymaga monitorowania stężenia cyklosporyny i ostrożności. Fibraty podnoszą stężenie ezetymibu 1,5-1,7-krotnie i zwiększają ryzyko miopatii, dlatego ich łączne stosowanie z Tulip Combo jest niewskazane. Ponadto, kwas fusydowy i daptomycyna zwiększają ryzyko rabdomiolizy, co wymaga przerwania terapii atorwastatyną podczas ich stosowania.
atorwastatyna, białko BCRP, białko MDR1, białko transportowe, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450, daptomycyna, digoksyna, diltiazem, doustny lek antykoncepcyjny, etynyloestradiol, fibrat, fluindion, gemfibrozyl, grazoprewir, HCV, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestyramina, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, letermowir, OATP1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin Grindeks 100 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Sitagliptin Grindeks, wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jej eliminacja u pacjentów z prawidłową funkcją nerek odbywa się przede wszystkim przez nerki, natomiast u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD metabolizm wątrobowy nabiera większego znaczenia, co zwiększa ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i OAT3, jednak kliniczne znaczenie interakcji z inhibitorami tych transporterów (np. probenecyd) jest niskie. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki sytagliptyny podczas jednoczesnego stosowania z metforminą (1000 mg x2/dobę), cyklosporyną (600 mg), digoksyną (0,25 mg), gliburydem, symwastatyną, rozyglitazonem, warfaryną czy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Cyklosporyna zwiększa AUC sytagliptyny o 29% i Cₘₐₓ o 68%, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Sytagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, a jej wpływ na stężenie digoksyny jest umiarkowany (wzrost AUC o 11%, Cₘₐₓ o 18%), co wymaga monitorowania u pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną.
ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, ESRD, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kontrola glikemii, metformina, OAT3, OCT, poziom glukozy we krwi, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzine Orion 25 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak chinidyna, amiodaron, sotalol, haloperydol, czy erytromycyna, co znacząco zwiększa ryzyko torsade de pointes i jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ponadto, hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, a także niezalecane jest jej łączenie z inhibitorami MAO ze względu na nasilenie działań niepożądanych. Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM), co może prowadzić do zwiększenia stężenia substratów tego enzymu, takich jak metoprolol, paroksetyna czy tramadol, wymagając monitorowania i ewentualnej korekty dawek. Metabolizm hydroksyzyny odbywa się głównie przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, a silne inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, klarytromycyna, disulfiram) mogą podnosić jej stężenie w osoczu, co wymaga ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki.
antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, CYP3A4/5, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, hipokaliemia, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, test prowokacji oskrzelowej, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Irprestan 75 mg
Irbesartan, antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Współstosowanie z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub heparyną może prowadzić do hiperkaliemii, co wymaga monitorowania stężenia potasu i jest przeciwwskazane. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę, mogą osłabiać działanie hipotensyjne irbesartanu oraz zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii, szczególnie u osób starszych i z istniejącą niewydolnością nerek. Jednoczesne stosowanie z litowym może powodować wzrost stężenia litu i jego toksyczność, dlatego wymagana jest ścisła kontrola. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez łączenie irbesartanu z inhibitorami ACE lub aliskirenem jest przeciwwskazana ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, cukrzycowa choroba nerek, cytochrom P450, digoksyna, działanie hipotensyjne, glukuronidacja, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, irbesartan, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, OATP1B1, ostra niewydolność nerek, polipeptyd transportujący aniony organiczne, repaglinid, tiazydowy lek moczopędny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, zaburzenie czynności nerek