Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ryfaksymina zawarta w preparacie TIXTELLER wykazuje określone interakcje z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji tego antybiotyku opartego na danych z badań klinicznych i badań in vitro.¹

Interakcje z enzymami cytochromu P450

Badania in vitro dotyczące wpływu ryfaksyminy na enzymy metabolizujące leki dostarczyły istotnych informacji o potencjalnych interakcjach. Wykazano, że ryfaksymina nie hamuje głównych enzymów cytochromu P-450, w tym: CYP 1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4. Oznacza to, że prawdopodobieństwo hamowania metabolizmu leków przetwarzanych przez te enzymy jest niskie.²

W zakresie indukcji enzymów, badania in vitro pokazały, że ryfaksymina nie indukuje CYP1A2 i CYP 2B6, natomiast wykazuje słabą indukcję CYP3A4. Oznacza to, że może potencjalnie przyspieszać metabolizm leków będących substratami CYP3A4, choć efekt ten jest stosunkowo słaby.³

Interakcje z substratami CYP3A4

Pomimo że badania kliniczne u zdrowych ochotników wykazały brak istotnego wpływu ryfaksyminy na farmakokinetykę substratów CYP3A4, sytuacja może być odmienna u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. U tych pacjentów, ze względu na zwiększone narażenie ogólnoustrojowe na ryfaksyminę, istnieje potencjalne ryzyko obniżenia ekspozycji na jednocześnie stosowane leki metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to szczególnie takich leków jak:⁴

• Warfaryna
• Leki przeciwpadaczkowe
• Leki przeciwarytmiczne

Interakcje z układem transporterów

Badania in vitro wykazały, że ryfaksymina wiąże się w stopniu umiarkowanym z glikoproteiną P (P-gp) oraz jest metabolizowana przez CYP3A4. Potencjalnym ryzykiem jest możliwość zwiększenia ogólnoustrojowego narażenia na ryfaksyminę podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów P-gp i/lub CYP3A4, jednak dokładny wpływ takich interakcji pozostaje nieznany.⁵

Dalsze analizy interakcji ryfaksyminy z innymi układami transporterów wskazują, że kliniczne interakcje pomiędzy ryfaksyminą a substancjami czynnymi transportowanymi przez P-gp i inne białka transportowe (MRP2, MRP4, BCRP i BSEP) są mało prawdopodobne.⁶

Szczególne interakcje z warfaryną

U pacjentów przyjmujących jednocześnie warfarynę i ryfaksyminę zaobserwowano przypadki zmian wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR), zarówno w kierunku obniżenia, jak i podwyższenia. W związku z tym podczas równoczesnego podawania obu leków konieczne jest staranne monitorowanie INR, szczególnie w momencie rozpoczynania i kończenia terapii ryfaksyminą. W zależności od wyników monitorowania, może być wymagane dostosowanie dawki doustnych antykoagulantów.⁷

Interakcja z cyklosporyną

Szczególnie istotną interakcją jest ta z cyklosporyną, która jest silnym inhibitorem glikoproteiny P. Badania u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne podanie cyklosporyny (600 mg) z pojedynczą dawką ryfaksyminy (550 mg) powodowało drastyczny wzrost ekspozycji na ryfaksyminę:

• 83-krotny wzrost średniego stężenia Cmax ryfaksyminy
• 124-krotny wzrost średniego AUC ryfaksyminy

Kliniczne znaczenie tak znacznego wzrostu narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę nie zostało dotąd w pełni określone.⁸

Interakcje z innymi pochodnymi ryfamycyny

Warto zaznaczyć, że brakuje danych klinicznych dotyczących stosowania ryfaksyminy u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki przeciwbakteryjne będące pochodnymi ryfamycyny w leczeniu ogólnoustrojowych zakażeń bakteryjnych. W związku z tym należy zachować ostrożność przy takim skojarzeniu.⁹

Interakcje z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktu leczniczego TIXTELLER (ryfaksymina 550 mg) nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji tego leku z alkoholem. Jednakże, jako że ryfaksymina jest antybiotykiem działającym głównie miejscowo w przewodzie pokarmowym z minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, ryzyko bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych z alkoholem jest teoretycznie ograniczone.

Niemniej jednak, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty:

• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – spożywanie alkoholu może nasilać zaburzenia czynności wątroby, co potencjalnie może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na ryfaksyminę i modyfikować jej profil farmakokinetyczny.
• Pacjenci z encefalopatią wątrobową – jeśli ryfaksymina jest stosowana w tym wskazaniu, alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na jego negatywny wpływ na funkcję wątroby.
• Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego – alkohol może podrażniać śluzówkę przewodu pokarmowego, co może teoretycznie wpływać na skuteczność miejscowego działania ryfaksyminy.

Zaleca się, aby podczas terapii ryfaksyminą pacjenci unikali spożywania alkoholu, szczególnie ci z zaburzeniami funkcji wątroby lub chorobami przewodu pokarmowego.

Tabela interakcji ryfaksyminy