Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę interakcji w zależności od ich znaczenia klinicznego i potencjalnego ryzyka dla pacjenta.¹

Połączenia przeciwwskazane

Hydroksyzyna nie powinna być stosowana jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT i/lub wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Do tej grupy leków należą:²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA – chinidyna, dyzopiramid
• Leki przeciwarytmiczne klasy III – amiodaron, sotalol
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Leki przeciwpsychotyczne – np. haloperydol
• Leki przeciwdepresyjne – np. cytalopram, escytalopram
• Leki przeciwmalaryczne – np. meflochina, hydroksychlorochina
• Niektóre antybiotyki – np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna
• Leki przeciwgrzybicze – np. pentamidyna
• Leki stosowane w chorobach układu pokarmowego – np. prukalopryd
• Leki stosowane w leczeniu nowotworów – np. toremifen, wandetanib
• Metadon

Jednoczesne stosowanie wymienionych leków z hydroksyzyną znacząco zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, dlatego takie połączenia są bezwzględnie przeciwwskazane.³

Połączenia niezalecane

Istnieją połączenia leków z hydroksyzyną, które nie są zalecane ze względu na antagonistyczne działanie lub ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji:⁴

• Betahistyna – hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny, co może osłabiać jej działanie terapeutyczne
• Inhibitory cholinoesterazy – hydroksyzyna przeciwdziała ich działaniu
• Inhibitory monoaminooksydazy (inhibitory MAO) – należy unikać równoczesnego podawania

Wpływ na testy diagnostyczne

Hydroksyzyna może wpływać na wyniki testów diagnostycznych. Leczenie hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed wykonaniem testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, aby uniknąć wpływu leku na wyniki tych badań.⁵

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Podczas stosowania hydroksyzyny z pewnymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta:⁶

• Leki wywołujące bradykardię i hipokaliemię – równoczesne stosowanie z hydroksyzyną wymaga monitorowania pacjenta
• Leki wpływające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) – hydroksyzyna może nasilać ich działanie
• Leki o działaniu przeciwcholinergicznym – hydroksyzyna może potęgować ich działanie

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami z powyższych grup, dawkę należy dostosować indywidualnie do reakcji pacjenta.⁷

Interakcje farmakodynamiczne

Hydroksyzyna wchodzi w różne interakcje farmakodynamiczne:⁸

• Adrenalina – hydroksyzyna przeciwdziała wzrostowi ciśnienia krwi wywołanemu działaniem adrenaliny
• Fenytoina – w badaniach na szczurach wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny

Interakcje farmakokinetyczne

Wykazano, że podanie 600 mg cymetydyny dwa razy na dobę powoduje zwiększenie stężenia hydroksyzyny w osoczu o 36% oraz zmniejszenie maksymalnego stężenia cetyryzyny (metabolitu hydroksyzyny) o 20%.⁹

Interakcje na poziomie izoenzymu CYP2D6

Hydroksyzyna jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6 (Ki: 3,9 µM: 1,7 µg/ml) i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami tego enzymu.¹⁰ Do substratów CYP2D6 należą:¹¹

• Beta-adrenolityki – metoprolol, propafenon, tymolol
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) – fluoksetyna, fluwoksamina
• Leki przeciwdepresyjne – amitryptylina, klomipramina, dezypramina, duloksetyna, imipramina, paroksetyna, wenlafaksyna
• Leki przeciwpsychotyczne – arypiprazol, haloperydol, rysperydon, tiorydazyna
• Inne leki – kodeina, dekstrometorfan, flekainid, meksyletyna, ondansetron, tamoksyfen, tramadol

Jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków, które są substratami dla izoenzymów 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450 oraz dla UDP-glukuronylotransferazy.¹²

Interakcje na poziomie metabolizmu CYP3A4/5

Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Podczas jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów, można spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi.¹³

Przykłady silnych inhibitorów CYP3A4/5:¹⁴

• Antybiotyki makrolidowe – telitromycyna, klarytromycyna
• Leki przeciwwirusowe – delawirdyna
• Leki przeciwpadaczkowe – styrypentol
• Leki przeciwgrzybicze azolowe – ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol
• Inhibitory proteazy HIV – atazanawir, indynawir, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, lopinawir/rytonawir, sakwinawir/rytonawir, typranawir/rytonawir

Przykłady silnych inhibitorów dehydrogenazy alkoholowej to disulfiram i metronidazol.¹⁵

Nie oczekuje się interakcji hydroksyzyny z substratami CYP3A4/5.¹⁶

Interakcje z lekami zaburzającymi elektrolity

Należy unikać jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe, takimi jak tiazydowe leki moczopędne (powodujące hipokaliemię), ponieważ mogą one zwiększać ryzyko wystąpienia opornych na leczenie zaburzeń rytmu serca.¹⁷

Interakcje hydroksyzyny z alkoholem

Alkohol może znacząco nasilać działanie hydroksyzyny, szczególnie jej działanie sedatywne i depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii hydroksyzyną może prowadzić do:¹⁸

• Zwiększonej sedacji – spotęgowanie uczucia senności i otępienia
• Zaburzeń psychomotorycznych – pogorszenie koordynacji ruchowej, wydłużenie czasu reakcji
• Zaburzeń koncentracji i uwagi – zwiększenie ryzyka wypadków przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn
• Nasilenia działania depresyjnego na OUN – może prowadzić do niebezpiecznego tłumienia funkcji ośrodka oddechowego

Z uwagi na powyższe interakcje, podczas leczenia hydroksyzyną należy bezwzględnie powstrzymać się od spożywania alkoholu. Pacjenci powinni być szczegółowo poinformowani o możliwych konsekwencjach łączenia tych substancji.

Tabela interakcji hydroksyzyny z innymi produktami leczniczymi