Właściwości farmakokinetyczne bilastyny

Bilastyna jest substancją czynną leku Adablix, dostępnego w formie tabletek 20 mg. Charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym obejmującym procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, które zostały szczegółowo zbadane i opisane w badaniach klinicznych.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym bilastyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest po upływie około 1,3 godziny od przyjęcia leku. Istotnym parametrem jest średnia biodostępność po podaniu doustnym wynosząca 61%. W trakcie regularnego stosowania nie zaobserwowano kumulacji bilastyny w organizmie, co ma istotne znaczenie kliniczne dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii.²

Dystrybucja

Bilastyna wykazuje znaczne powinowactwo do białek osocza – w dawkach terapeutycznych wiąże się z białkami osocza w zakresie 84-90%. Badania in vitro i in vivo wykazały, że bilastyna jest substratem P-glikoproteiny oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP). Te właściwości mogą mieć znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych.³

Należy zaznaczyć, że nie wydaje się, aby bilastyna była substratem białka oporności raka piersi (BCRP) ani transporterów nerkowych OCT2, OAT1 i OAT3. Z badań in vitro wynika również, że bilastyna nie hamuje większości białek transportujących w krążeniu ogólnym, w tym: P-gp, MRP2, BCRP, BSEP, OATP1B1, OATP1B3, OATP2B1, OAT1, OAT3, OCT1, OCT2 oraz NTCP. Wykryto jedynie łagodny wpływ hamujący na P-gp, OATP2B1 i OCT1, przy szacunkowym stężeniu hamującym IC50 ≥ 300 µm, co znacznie przekracza obliczone maksymalne stężenie leku Cmax w osoczu, czyniąc te interakcje klinicznie nieistotnymi.⁴

Na podstawie dostępnych danych nie można jednak wykluczyć działania hamującego bilastyny na białka transportujące obecne w błonie śluzowej jelit, np. P-gp, co może mieć wpływ na wchłanianie niektórych leków podawanych jednocześnie.⁵

Metabolizm

Cechą charakterystyczną bilastyny jest praktycznie brak metabolizmu w organizmie człowieka. Badania in vitro wykazały, że bilastyna nie indukuje ani nie hamuje aktywności żadnego z izoenzymów układu cytochromu P450 (CYP450). Ta właściwość znacząco ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami na poziomie enzymów metabolizujących.⁶

Eliminacja

Proces eliminacji bilastyny został dobrze scharakteryzowany w badaniach bilansu masowego z wykorzystaniem bilastyny znakowanej węglem C14. Po podaniu pojedynczej dawki 20 mg, niemal 95% podanej dawki zostało wydalone z organizmu: 28,3% z moczem i 66,5% z kałem. Co istotne, bilastyna jest wydalana w postaci niezmienionej, co potwierdza brak znaczącego metabolizmu u ludzi.⁷

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) bilastyny wynosi około 10 godzin u zdrowych ochotników. Lek charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w szerokim zakresie dawek (od 5 do 220 mg) oraz niską zmiennością międzyosobniczą, co ułatwia przewidywanie jego stężeń we krwi.⁸

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Zaburzenia czynności nerek

Wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę bilastyny został szczegółowo zbadany. Wyniki wskazują na istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych w zależności od stopnia zaburzenia czynności nerek. Poniższa tabela przedstawia wartości pola pod krzywą stężeń bilastyny (AUC) oraz okresu półtrwania w fazie eliminacji w zależności od funkcji nerek:

Warto podkreślić, że bilastyna została w całości wydalona z moczem u wszystkich pacjentów po upływie 48-72 godzin. Pomimo zaobserwowanych zmian farmakokinetycznych, stężenia bilastyny w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nadal mieszczą się w bezpiecznym zakresie, co sugeruje brak istotnych klinicznie konsekwencji dla bezpieczeństwa terapii.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Dla pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetycznych bilastyny. Jest to uzasadnione faktem, że bilastyna nie podlega metabolizmowi wątrobowemu, a jej eliminacja zachodzi głównie poprzez nerki. Wydalanie z żółcią stanowi jedynie niewielką część procesu eliminacji. Z tego powodu można założyć, że zaburzenia czynności wątroby nie powinny mieć istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę bilastyny.¹⁰

Osoby w podeszłym wieku

Dane dotyczące farmakokinetyki bilastyny u osób w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Jednakże, dostępne informacje wskazują na brak istotnych statystycznie różnic w parametrach farmakokinetycznych bilastyny u osób starszych w porównaniu do dorosłych w wieku od 18 do 35 lat. Sugeruje to, że u osób w podeszłym wieku nie jest konieczne dostosowanie dawkowania bilastyny z powodów farmakokinetycznych.¹¹

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka bilastyny u młodzieży (12-17 lat) nie była badana w specyficznych protokołach, ponieważ uznano, że ekstrapolacja danych pochodzących z badań u osób dorosłych jest w tym przypadku wystarczająca. Taka decyzja wskazuje na przewidywalny profil farmakokinetyczny bilastyny w tej grupie wiekowej.¹²

Natomiast u dzieci w wieku od 4 do 11 lat przeprowadzono badania farmakokinetyczne fazy II z udziałem 31 pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek lub przewlekłą pokrzywką. W badaniach tych zastosowano dawkę 10 mg bilastyny raz na dobę w postaci tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej. Analiza parametrów farmakokinetycznych wykazała, że ta dawka zapewnia u dzieci ekspozycję systemową równoważną tej obserwowanej po podaniu dawki 20 mg osobom dorosłym i młodzieży. Średnia wartość AUC u dzieci w wieku 6-11 lat wynosiła 1014 ng × godz./ml.¹³

Istotne jest, że obserwowane stężenia bilastyny mieściły się znacznie poniżej progu bezpieczeństwa, co potwierdzono w badaniach u osób dorosłych otrzymujących dawkę 80 mg raz na dobę. Dane te doprowadziły do ustalenia, że bilastyna w dawce 10 mg podawana doustnie raz na dobę jest odpowiednią dawką terapeutyczną dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat, których masa ciała wynosi co najmniej 20 kg.¹⁴