zapalenie trzustki
Zapalenie trzustki to stan zapalny narządu, który może występować w postaci ostrej lub przewlekłej. Ostre zapalenie trzustki charakteryzuje się nagłym początkiem, silnym bólem brzucha, często promieniującym do pleców, oraz podwyższonym poziomem enzymów trzustkowych w surowicy. Główne przyczyny to kamica żółciowa i nadużywanie alkoholu, które odpowiadają za około 70-80% przypadków.
Przewlekłe zapalenie trzustki rozwija się stopniowo i prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia miąższu narządu, włóknienia oraz upośledzenia funkcji zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej. Skutkuje to zaburzeniami trawienia, niedożywieniem i cukrzycą. Długotrwałe nadużywanie alkoholu pozostaje główną przyczyną tej postaci choroby.
Diagnostyka zapalenia trzustki opiera się na badaniach laboratoryjnych (lipaza, amylaza), obrazowych (USG, tomografia komputerowa, MRI) oraz ocenie klinicznej. Leczenie ostrego zapalenia jest głównie objawowe i obejmuje nawodnienie, leczenie przeciwbólowe oraz czasowe wstrzymanie żywienia doustnego. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii. Leczenie przewlekłego zapalenia koncentruje się na łagodzeniu objawów, suplementacji enzymów trzustkowych oraz modyfikacji stylu życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 100 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Linefor, była badana klinicznie u ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w kontrolowanych badaniach placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥1/10), które również stanowiły główną przyczynę przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Inne często występujące objawy obejmowały ataksję, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy, niepamięć, parestezje oraz zaburzenia równowagi (≥1/100 do <1/10). Rzadziej notowano poważniejsze objawy neurologiczne, takie jak drgawki, omdlenia czy zaburzenia poznawcze (≥1/1000 do <1/1000). W terapii bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był zbliżony do dorosłych, z dominującą sennością i infekcjami górnych dróg oddechowych.
anorgazmia, ataksja, bezsenność, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, ginekomastia, jaskrawe widzenie, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia erekcji, zaburzenia wątroby, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Reddy 25 mg
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny (Sitagliptin Reddy) opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najważniejsze działania niepożądane obejmują ostre i martwicze zapalenie trzustki, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), oraz hipoglikemię, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) i insuliną (9,6%). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej. Inne często obserwowane zaburzenia to zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła (≥5%). W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/d lub 50 mg/d przy eGFR 30–50 ml/min/1,73 m²), częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z hipoglikemią ciężką u 2,7% pacjentów stosujących insulinę/sulfonylomoczniki i 1,0% u pozostałych.
artropatia, badanie TECOS, choroba złuszczająca skóry, EGFR, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metronidazole B. Braun 5 mg/ml
Metronidazol B. Braun (5 mg/ml, roztwór do infuzji) wykazuje działania niepożądane głównie przy długotrwałym stosowaniu lub dużych dawkach. Najczęściej obserwuje się mdłości, zaburzenia smaku oraz ryzyko neuropatii obwodowej. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznaną. Częstym powikłaniem są nadkażenia Candida, zwłaszcza narządów płciowych, a rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego z ciężką biegunką. Bardzo rzadko występują zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia, małopłytkowość) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Opisywano także encefalopatię, neuropatię, zaburzenia widzenia, zmiany w EKG (spłaszczenie załamka T), zapalenie trzustki i hepatotoksyczność, zwłaszcza u pacjentów z zespołem Cockayne'a.
agranulocytoza, anoreksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ból mięśni, ból stawów, ciemny mocz, dysfagia, encefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, nadkażenie Candida, neuropatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie żył, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia widzenia, zakrzepowe zapalenie żył, załamek T, zapalenie jamy ustnej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Cockayne’a, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Synoptis 150 mg
Darunavir Synoptis (darunawir) jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażeń HIV, często w skojarzeniu z rytonawirem. W badaniach klinicznych u 2613 pacjentów uprzednio leczonych dawką 600/100 mg dwa razy na dobę, działania niepożądane wystąpiły u 51,3% pacjentów przy średnim czasie terapii 95,3 tygodni. Najczęstsze objawy to biegunka (≥ 1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, zapalenie wątroby i gorączkę. Profil bezpieczeństwa przy dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny, z wyjątkiem częstszych, lecz łagodnych nudności. Długoterminowa analiza (do 192 tygodni) nie wykazała nowych zagrożeń. W trakcie terapii obserwuje się także ryzyko wzrostu masy ciała, hiperlipidemii i hiperglikemii, co wymaga monitorowania parametrów metabolicznych.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, dna moczanowa, dysuria, ginekomastia, hemofilia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, lek przeciwretrowirusowy, leukopenia, łojotokowe zapalenie skóry, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, wirus opryszczki, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – uroFuraginum Max 100 mg
Furazydyna, substancja czynna preparatu uroFuraginum Max 100 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować podczas terapii. Najczęściej zgłaszane objawy to nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Rzadziej (<1%) obserwuje się sinicę związaną z methemoglobinemią, niedokrwistość megaloblastyczną lub hemolityczną, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neurologiczne działania niepożądane obejmują zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia oraz neuropatię obwodową, z wyższym ryzykiem u osób z niewydolnością nerek, niedokrwistością, cukrzycą, zaburzeniami elektrolitowymi i niedoborem witaminy B. Istotne są również reakcje nadwrażliwości układu oddechowego, w tym ostre objawy (gorączka, kaszel, duszność) oraz przewlekłe zmiany śródmiąższowe i zwłóknienie płuc, szczególnie u pacjentów starszych stosujących lek powyżej 6 miesięcy, które mogą być nieodwracalne. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), reakcje alergiczne oraz hepatotoksyczność (polekowe zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, martwica miąższu wątroby).
anafilaksja, Candida, duszność, dyspepsja, eozynofilia, Furagina, furazydyna, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, nadkażenie oportunistyczne, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polekowe zapalenie wątroby, Pseudomonas, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, senność, sinica, śródmiąższowe zapalenie płuc, wysięk opłucnowy, zaburzenia widzenia, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomide Aurovitas 20 mg
Leflunomide Aurovitas, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w terapii chorób autoimmunologicznych. Jego profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Do najczęstszych należą leukopenia (leukocyty > 2 G/L), łagodne reakcje alergiczne, parestezje, bóle głowy, neuropatia obwodowa, łagodny wzrost ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie okrężnicy, biegunka i nudności. Często obserwuje się także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (zwłaszcza AlAT) oraz nasilenie wypadania włosów i zmiany skórne. Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia hematologiczne, takie jak pancytopenia, agranulocytoza, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby, parametrów hematologicznych oraz ciśnienia tętniczego podczas terapii.
agranulocytoza, cholestaza, eozynofilia, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, kolagenowe zapalenie okrężnicy, leflunomid, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, ostra martwica wątroby, pancytopenia, parestezja, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie pochewek ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Autostrzykawka Morfina Przeciwko Bólowi
Stosowanie autostrzykawki Morfina Przeciwko Bólowi (20 mg/2 ml) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami endokrynologicznymi (np. niedoczynność tarczycy, choroba Addisona), układu oddechowego (astma, POChP, otyłość), moczowego (przerost gruczołu krokowego), krążenia (niedociśnienie, niewydolność serca), przewodu pokarmowego (choroby zapalne, zaburzenia drożności jelit), neurologicznymi (miastenia, predyspozycja do drgawek), a także u osób starszych (>65 lat), wyniszczonych i nadużywających leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami wątroby i nerek, ze względu na ryzyko nasilenia bólu (np. kolka wątrobowa), zaburzeń czynności wątroby, skurczu zwieracza Oddiego, zapalenia trzustki oraz długotrwałej depresji oddechowej. W okresie okołooperacyjnym morfina może powodować porażenną niedrożność jelit, depresję ośrodka oddechowego oraz maskować powikłania wewnątrzbrzuszne. Wysokie dawki zwiększają ryzyko drgawek, a u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową istnieje potencjalne ryzyko ostrego zespołu klatki piersiowej (ACS).
astma oskrzelowa, benzodiazepina, centralny bezdech senny, cholecystektomia, choroba Addisona, depresja ośrodka oddechowego, hiperalgezja, hipoksemia, kolka wątrobowa, miastenia, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, POChP, porażenna niedrożność jelit, przerost gruczołu krokowego, skurcz zwieracza Oddiego, wstrząs, zapalenie trzustki, zwężenie cewki moczowej, związek fosforoorganiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA i substancją czynną leku Sortis, jest stosowana w terapii hipercholesterolemii. W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów (8755 leczonych atorwastatyną, 7311 placebo) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów w grupie atorwastatyny przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Do często występujących działań niepożądanych należą bóle mięśni (często), bóle stawów, skurcze mięśni, bóle głowy, zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka, bóle gardła i krwawienia z nosa. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3× GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3× GGN) u 2,5%, z cięższymi wzrostami (>10× GGN) u 0,4%. Rzadko obserwowano miopatię, rabdomiolizę, zapalenie wątroby, cholestazę, małopłytkowość oraz reakcje alergiczne, w tym bardzo rzadką anafilaksję.
aminotransferaza, anafilaksja, anoreksja, atorwastatyna, cholestaza, działanie niepożądane, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, koszmary senne, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Medical Valley 5 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem działań niepożądanych o przeważnie łagodnym i przemijającym charakterze, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu objawów niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, przy czym dawka 40 mg wiąże się z wyższym ryzykiem rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerek i wątroby, w tym zwiększenia aktywności aminotransferaz. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle o charakterze przemijającym. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza, obserwuje się częściej przy dawkach powyżej 20 mg, a wzrost aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5 x GGN wymaga przerwania leczenia. W populacji pediatrycznej odnotowano częstsze zwiększenie kinazy kreatyniny powyżej 10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym, jednak ogólny profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych.
aminotransferaza, białkomocz, ból mięśni, cukrzyca, dysfagia, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rawel SR 1,5 mg
Rawel SR zawiera indapamid w dawce 1,5 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, należący do grupy leków moczopędnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje nadwrażliwości skórnej, w tym wysypki grudkowo-plamkowe, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi i astmatycznymi. Istotnym aspektem terapii jest monitorowanie zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii. Po 4-6 tygodniach stosowania dawki 1,5 mg stężenie potasu w osoczu <3,4 mmol/l występuje u 10% pacjentów, a <3,2 mmol/l u 4%, ze średnim spadkiem potasu o 0,23 mmol/l po 12 tygodniach. Wyższa dawka 2,5 mg wiąże się z większym ryzykiem hipokaliemii (25% i 10% odpowiednio) oraz spadkiem potasu o 0,41 mmol/l.
agranulocytoza, elektrokardiogram, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, lek moczopędny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, potas w osoczu, rabdomioliza, toczeń rumieniowaty układowy, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cortineff 100 mcg
Fludrokortyzon (Cortineff) w dawce 100 μg, będący kortykosteroidem o dominującej aktywności mineralokortykotropowej, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej terapii. Najczęstsze objawy wynikają z zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak retencja sodu i płynów, obrzęki, zastoinowa niewydolność krążenia, hipokaliemia z arytmiami i zasadowicą, zwiększone wydalanie wapnia oraz nadciśnienie tętnicze. Działania niepożądane związane z efektem glikokortykosteroidowym, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, ujawniona cukrzyca, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę), a także zmiany neurologiczne, okulistyczne, żołądkowo-jelitowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe, występują głównie przy długotrwałym stosowaniu lub łącznym podawaniu z innymi kortykosteroidami. Częstość tych działań jest nieznana, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów.
aktywność mineralokortykotropowa, arytmia, aseptyczna martwica głowy kości udowej, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cukrzyca, dyspepsja, działanie glikokortykosteroidowe, fludrokortyzon, guz mózgu rzekomy, hipotensja, hirsutyzm, jaskra, kandydoza, kompresyjne złamanie kręgosłupa, kortykosteroid, lek hipoglikemizujący, leukocytoza, martwicze zapalenie naczyń, maskowanie zakażenia, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki, nieregularne miesiączkowanie, niewydolność krążenia, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, parestezja, perforacja jelita, plamica, rozstęp skórny, rumień, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty, ujemny bilans białkowy, ujemny bilans wapniowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, wybroczyna, wylew krwawy, wytrzeszcz, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie osobowości, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie wzrostu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvacard 40 40 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny, zwłaszcza w dawce 40 mg/dobę, został potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444), z okresem obserwacji do 5 lat. W badaniu HPS wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była <0,1%, a podwyższenie aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki niedokrwistości, anafilaksji, zespołu nadwrażliwości, zaburzeń psychicznych (bezsenność, depresja), neuropatii obwodowej, zaburzeń pamięci, śródmiąższowej choroby płuc, zapalenia trzustki, zapalenia wątroby, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Występują również rzadkie zaburzenia metaboliczne, w tym wzrost HbA1c i ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide Teva
Teriflunomid w dawce 14 mg wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz morfologii krwi, szczególnie w pierwszych 6 miesiącach terapii. Aktywność AlAT powinna być kontrolowana co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez minimum 2 lata. W przypadku wzrostu AlAT powyżej 2-3-krotnej górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania (średnio 8 miesięcy do osiągnięcia stężenia <0,02 mg/L), co wymaga rozważenia procedury przyspieszonej eliminacji w przypadku działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS), neuropatia obwodowa czy zapalenie trzustki. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, stosujących leki hepatotoksyczne lub spożywających alkohol, ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone, a w przypadku potwierdzonego uszkodzenia wątroby leczenie należy przerwać i kontynuować monitorowanie do normalizacji transaminaz.
aminotransferaza alaninowa, ciśnienie tętnicze, enzymy wątrobowe, hipoproteinemia, leczenie teriflunomidem, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, zaburzenia czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Presartan 50 mg
Losartan potasowy, substancja czynna leku Presartan 50 mg, był szeroko badany w licznych kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących różne grupy pacjentów, w tym dorosłych z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym (ponad 3000 osób), dzieci w wieku 6-16 lat (177 osób), pacjentów z przerostem lewej komory serca (ponad 9000 osób), przewlekłą niewydolnością serca (ponad 7700 osób) oraz cukrzycą typu 2 z białkomoczem (ponad 1500 osób). Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zawroty głowy. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardowego schematu: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych obserwowano m.in. niedokrwistość, małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy), depresję, zawroty głowy, senność, bóle głowy, zaburzenia snu, parestezje, migrenę, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki i wątroby, zmiany skórne, bóle mięśni i stawów, rabdomiolizę, zaburzenia czynności nerek (często odwracalne), hiperkaliemię (w badaniu RENAAL hiperkaliemia >5,5 mmol/l wystąpiła u 9,9% pacjentów leczonych losartanem vs 3,4% placebo) oraz hipoglikemię.
białkomocz, dławica piersiowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Schoenleina-Henocha, pokrzywka, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg, stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV), charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa zależnym od wskazań i populacji pacjentów. U chorych na HIV-1 działania niepożądane występują u około 33% pacjentów, głównie jako łagodne lub umiarkowane zaburzenia żołądkowo-jelitowe, z 1% odsetkiem przerwania terapii. U pacjentów z HBV działania niepożądane dotyczą około 25%, najczęściej nudności (5,4%), a istotnym ryzykiem jest zaostrzenie zapalenia wątroby podczas i po terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby, zwłaszcza z wysokim wynikiem w skali Child-Pugh-Turcotte, ze względu na zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych. Najpoważniejszym zagrożeniem są zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek, zespół Fanconiego oraz zwiększone stężenie kreatyniny, które mogą ustępować po odstawieniu leku, choć u niektórych pacjentów zmniejszony klirens kreatyniny utrzymuje się.
aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, działania niepożądane, gęstość mineralna kości, HBV, hipofosfatemia, hipokaliemia, klirens kreatyniny, kwasica mleczanowa, lek nefrotoksyczny, martwica kanalików nerkowych, martwica kości, miopatia, moczówka prosta, niewydolność nerek, niewyrównana czynność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rozmiękanie kości, skala Child-Pugh-Turcotte, skojarzone leczenie przeciwretrowirusowe, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, wirus HIV-1, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia czynności kanalika bliższego nerki, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon substancji czynnych
Pentazocyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pentazocyna wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na ryzyko zaostrzenia porfirii, wpływ na układ sercowo-naczyniowy (możliwe zmiany ciśnienia tętniczego), a także potencjalne powikłania u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, gdzie zaleca się modyfikację dawki. U pacjentów z historią drgawek istnieje ryzyko ich wystąpienia po podaniu leku. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia, a nagłe odstawienie – do zespołu abstynencyjnego objawiającego się m.in. kurczowymi bólami brzucha, nudnościami, gorączką i pobudzeniem. Pentazocyna działa jako antagonista receptorów opioidowych, co u osób uzależnionych od opioidów może wywołać objawy odstawienne. Wskazane jest monitorowanie pacjentów z chorobami endokrynologicznymi, układu moczowo-płciowego, przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami związanymi z alkoholem.
benzodiazepina, depresja oddechowa, drgawki, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor MAO, kurczowy ból brzucha, majaczenie alkoholowe, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność lewokomorowa, nudności, pentazocyna, porfiria, przerost gruczołu krokowego, stwardnienie tkanki podskórnej, układ sercowo-naczyniowy, uzależnienie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśnia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zatrucie alkoholem, zawał mięśnia sercowego, zespół odstawienny, zespół ostrego brzucha - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Bluefish XL 75 mg
Venlafaxine Bluefish XL w dawce 75 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) obserwuje się podobny profil działań niepożądanych jak u dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak zmniejszenie apetytu, masy ciała, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz cholesterol w surowicy. Szczególnie istotne są doniesienia o myślach samobójczych, wrogości i samookaleczeniach w tej grupie. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, nudności, drżenia i objawy grypopodobne, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji monitorujących.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, eozynofilia płucna, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, krwotok poporodowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie QT, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks
Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny, inhibitora DPP-4, wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które może mieć przebieg martwiczy lub krwotoczny i prowadzić do zgonu. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić lek oraz inne potencjalnie podejrzane produkty i nie wznawiać terapii po potwierdzeniu rozpoznania. Metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy GFR < 30 mL/min, ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia i oddechowego, posocznicy oraz odwodnieniu. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, osłabienie i hipotermię, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się pH < 7,35 oraz stężenie mleczanów > 5 mmol/l. Przed i w trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie GFR, a lek należy odstawić w stanach mogących pogorszyć czynność nerek.
anafilaksja, astenia, ból brzucha, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, elektrolity w surowicy, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, ketony w surowicy, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia kontrastowa, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, stężenie glukozy, stężenie mleczanów, sytagliptyna, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 8 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon, jest kortykosteroidem stosowanym w leczeniu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych. Działania niepożądane leku są zróżnicowane i zależą od dawki oraz czasu terapii. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, poliglobulię, trombocytopenię oraz trombocytozę. Metyloprednizolon wykazuje działanie immunosupresyjne, co może maskować infekcje lub nasilać utajone zakażenia. W układzie endokrynologicznym możliwe są niedoczynność kory nadnerczy, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz zaburzenia hormonalne, takie jak brak miesiączki, hirsutyzm czy zaburzenia wzwodu. Metabolicznie lek może powodować zespół rozpadu guza, lipomatozę, zaburzenia elektrolitowe (zatrzymanie sodu, zwiększone wydalanie potasu), cukrzycę, hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię oraz nasilony katabolizm białek.
centralna retinopatia surowicza, eozynopenia, farmakoterapia, guz chromochłonny, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, immunosupresja, jałowa martwica kości, jaskra, kortykosteroid, leukocytoza, limfopenia, lipomatoza, metyloprednizolon, miastenia, mięsak Kaposiego, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza, ostra miopatia, poliglobulia, przełom miasteniczny, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazje, terapia substytucyjna, trądzik steroidowy, trombocytopenia, trombocytoza, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wybroczyny, zaćma, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ipinzan 50 mg + 850 mg
Lek Ipinzan, zawierający wildagliptynę i metforminę, stosowany w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na analizie danych klinicznych obejmujących 6197 pacjentów, z czego 3698 otrzymywało kombinację wildagliptyny i metforminy. Działania niepożądane występują zazwyczaj łagodnie i przemijająco, bez konieczności przerwania leczenia, a ich częstość nie koreluje z wiekiem, etnicznością, czasem terapii ani dawką. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zakażenia górnych dróg oddechowych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka, nudności, refluks, wzdęcia, zaparcia, ból brzucha), zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy, drżenie), oraz objawy skórne (świąd, wysypka, zapalenie skóry). Rzadziej występują zapalenie trzustki (niezbyt często) i kwasica mleczanowa (bardzo rzadko, <1/10 000), szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek. Hipoglikemia pojawia się niezbyt często (0,4% w monoterapii wildagliptyną), a jej częstość wzrasta w terapii skojarzonej, np. do 14% przy jednoczesnym stosowaniu insuliny.
cholestaza, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, nieprawidłowe próby wątrobowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pemfigoid pęcherzowy, wildagliptyna i metformina, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie nosogardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 60 mg/ml
Trileptal (okskarbazepina) w formie zawiesiny doustnej wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na szerokich badaniach klinicznych i doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (>10%) obejmują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, diplopię, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii, obserwowanej u 2,7% pacjentów, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/L, zwykle bezobjawowej, ale w rzadkich przypadkach prowadzącej do poważnych objawów neurologicznych i metabolicznych. Hiponatremia może pojawić się zarówno w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, jak i po dłuższym czasie stosowania. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
AGEP, agranulocytoza, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, diplopia, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niemiarowość, nieostre widzenie, nieukładowe zawroty głowy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk stawów, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, podwójne widzenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, układowe zawroty głowy, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Edolox 30 mg
Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu oceniono w licznych badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniu MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów leczonych dawkami 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy, oraz w krótkoterminowych badaniach ostrego bólu pooperacyjnego (dawki 90 mg lub 120 mg), profil działań niepożądanych był spójny i obejmował m.in. zwiększone ryzyko poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu. Działania niepożądane dotyczące nerek, w tym uszkodzenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz zespół nerczycowy, również nie mogą być wykluczone podczas terapii etorykoksybem.
białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, hiperkaliemia, leukopenia, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polsart Plus 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Polsart Plus, dostępny w dawkach 40 mg + 12,5 mg, 80 mg + 12,5 mg oraz 80 mg + 25 mg, zawiera telmisartan i hydrochlorotiazyd. W badaniach klinicznych obejmujących 1471 pacjentów, z czego 835 stosowało kombinację obu substancji, profil bezpieczeństwa wykazał, że częstość działań niepożądanych nie różni się istotnie między dawkami 80 mg + 12,5 mg a 80 mg + 25 mg. Najczęstszym działaniem niepożądanym są zawroty głowy, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, potencjalnie zagrażający życiu. Działania niepożądane obejmują m.in. hipokaliemię, hiponatremię, zaburzenia widzenia, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, zaburzenia czynności wątroby oraz reakcje skórne, a także objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i psychiczne. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od płci, wieku czy rasy pacjentów.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, cukromocz, częstoskurcz, dyspepsja, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra z zamkniętym kątem, kwas moczowy, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, zaburzenia wątroby, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Sandoz 600 mg
Darunavir Sandoz (600 mg tabletki powlekane) stosowany w terapii HIV wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badań klinicznych obejmujących 2613 pacjentów. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany, z 51,3% pacjentów doświadczających co najmniej jednego działania niepożądanego podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności, wymioty, wysypka i ból głowy (często, ≥1/100 do <1/10). Ciężkie działania niepożądane, takie jak ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwica kości oraz zapalenie wątroby, wymagają natychmiastowej interwencji i modyfikacji terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość), metaboliczne (cukrzyca, hiperlipidemia) oraz neurologiczne i psychiczne, które mogą wpływać na adherencję do leczenia.
astenia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, cukrzyca, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, dna moczanowa, duszność, herpes simplex, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, kaszel, krwawienie z nosa, lęk, lek przeciwretrowirusowy, letarg, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nefropatia krystaliczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, parestezje, polidypsja, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, wirus opryszczki, wymioty, wysypka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon substancji czynnych
Cineol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cineol, obecny w lekach takich jak Rowachol, Rowatinex oraz Salviasept, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami dróg żółciowych i moczowych. Preparaty te mają określone przeciwwskazania: Rowatinex nie powinien być stosowany u pacjentów z ostrą kolką nerkową, bezmoczem lub ciężkimi zakażeniami dróg moczowych. Leczenie kamicy przewodu żółciowego wspólnego preparatami zawierającymi cineol (np. Rowachol) wiąże się z ryzykiem powikłań takich jak żółtaczka zaporowa, wstępujące zapalenie dróg żółciowych oraz zapalenie trzustki, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na edukację pacjentów, zwłaszcza osób starszych, w zakresie możliwych działań niepożądanych i konieczności stosowania środków ostrożności.
aplikacja na błonę śluzową, bezmocz, błona śluzowa, cineol, kamica przewodu żółciowego wspólnego, kamica żółciowa, kolka nerkowa, podrażnienie śluzówki jamy ustnej, Rowachol, Rowatinex, Salviasept, schorzenie dróg moczowych, schorzenie dróg żółciowych, terapia preparatami, wstępujące zapalenie dróg żółciowych, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, żółtaczka zaporowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Medreg 20 mg
W badaniach klinicznych atorwastatyny obejmujących 16066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań kontrolowanych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu leku na rynek. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia metabolizmu (hiperglikemia, hipoglikemia, zwiększenie masy ciała, brak łaknienia – częstość ≥1/100 i <1/10), zaburzenia psychiczne (koszmary senne, bezsenność – niezbyt często), oraz objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy – niezbyt często; zawroty głowy, parestezje, neuropatia obwodowa – rzadko). Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby, gdyż u 0,8% pacjentów odnotowano podwyższenie aminotransferaz >3 razy powyżej GGN, które było odwracalne. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej >3 razy GGN wystąpiło u 2,5% pacjentów, a >10 razy GGN u 0,4% leczonych atorwastatyną.
aminotransferaza, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, podwyższenie aktywności aminotransferaz, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, szum uszny, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+). Analiza bezpieczeństwa obejmująca 1372 pacjentów wykazała, że 98,3% zgłosiło co najmniej jedno działanie niepożądane, z czego 68,7% doświadczyło działań stopnia 3. lub 4. Najczęstsze działania niepożądane (≥20%) to biegunka (80,4%), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%), wymioty (33,7%), wysypka (32,8%), zmęczenie (32,0%), podwyższenie aktywności AlAT (28,0%) i AspAT (22,5%), niedokrwistość (27,2%) oraz gorączka (23,4%). Działania niepożądane stopnia 3. lub 4. występowały najczęściej w postaci małopłytkowości (19,7%), wzrostu AlAT (14,6%), neutropenii (10,6%), biegunki (10,6%) i niedokrwistości (10,3%). Mediana czasu leczenia wynosiła 26,3 miesiąca, a działania niepożądane pojawiały się w różnym czasie, np. mediana czasu do pierwszej niedokrwistości to 29 dni, neutropenii 56 dni, a małopłytkowości 28 dni.
aktywność AlAT, aktywność AspAT, aktywność lipazy, bosutynib, dysfagia, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, płyn w osierdziu, polekowe uszkodzenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja wzw B, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie QTcF, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Indap 2,5 mg
Indapamid w dawce 2,5 mg, stosowany jako diuretyk tiazydopodobny, wiąże się z ryzykiem istotnych zaburzeń elektrolitowych, przede wszystkim hipokaliemii, która występuje u 25% pacjentów z poziomem potasu w osoczu <3,4 mmol/l oraz u 10% z poziomem <3,2 mmol/l po 4-6 tygodniach terapii. Średni spadek stężenia potasu po 12 tygodniach wynosi 0,41 mmol/l. Hipokaliemia może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes, szczególnie u pacjentów z chorobami serca lub stosujących leki wydłużające odstęp QT. Inne rzadkie, ale poważne działania niepożądane to agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), ostra jaskra zamkniętego kąta oraz rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. W trakcie terapii należy monitorować elektrolity, funkcję wątroby i nerek oraz objawy neurologiczne i okulistyczne.
agranulocytoza, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, kurcz mięśni, leukopenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedowidzenie, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wykwit plamisto-grudkowy, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xancodal
Oksykodon, substancja czynna leku Xancodal, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko depresji oddechowej, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością płuc, wątroby, nerek, czy zaburzeniami endokrynologicznymi. Przeciwwskazane jest stosowanie oksykodonu u osób z porażenną niedrożnością jelit, a także w połączeniu z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami) ze względu na ryzyko nadmiernego uspokojenia, śpiączki i śmierci. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i skrócenie czasu terapii, z monitorowaniem objawów depresji oddechowej. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do tolerancji, uzależnienia fizycznego i zespołu odstawiennego, którego objawy to m.in. ziewanie, rozszerzenie źrenic, drżenie i bezsenność. W przypadku hiperalgezji konieczne jest zmniejszenie dawki lub zmiana leku. Xancodal jest przeznaczony wyłącznie do stosowania doustnego, a spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane.
benzodiazepina, choroba Addisona, choroba alkoholowa, choroba dróg żółciowych, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipoksemia związana ze snem, hipowolemia, inhibitor MAO, majaczenie alkoholowe, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność oddechowa, obrzęk śluzowaty, oksykodon, oś podwzgórze-przysadka-gonada, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, padaczka, porażenna niedrożność jelit, psychoza toksyczna, rozrost gruczołu krokowego, tolerancja na leki, uraz głowy, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od opioidów, zaburzenia czynności narządów, zaburzenia oddychania związane ze snem, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zaburzenie psychiczne, zapalenie trzustki, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sibilla 2 mg + 0,03 mg
Podczas kwalifikacji do stosowania leku Sibilla, zawierającego dienogest 2 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, należy bezwzględnie wykluczyć przeciwwskazania związane z zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, zarówno żylnymi, jak i tętniczymi. Do przeciwwskazań należą m.in. czynna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (DVT, PE), dziedziczne lub nabyte deficyty antykoagulacyjne (np. oporność na aktywne białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także wysokie ryzyko zakrzepicy związane z wieloma czynnikami ryzyka. Wśród tętniczych przeciwwskazań wymienia się aktywne incydenty, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrenę z aurą, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych oraz poważne czynniki ryzyka, jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze i dyslipoproteinemia. Ponadto, przeciwwskazane jest stosowanie leku u pacjentek z ciężką chorobą wątroby, guzami wątroby, nowotworami hormonozależnymi, nieustalonym krwawieniem z dróg rodnych oraz nadwrażliwością na składniki leku. Sibilla jest także przeciwwskazana w skojarzeniu z wybranymi lekami przeciwwirusowymi (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir/dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir).
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, glekaprewir z pibrentaswirem, guz wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwawienie z dróg rodnych, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, oporność na aktywne białko C, przeciwciało antyfosfolipidowe, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kastel 20 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Kastel, zawierający rozuwastatynę i ramipryl w dawkach od 10 mg + 5 mg do 20 mg + 10 mg, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu substancji czynnych. Rozuwastatyna może powodować białkomocz (głównie kanalikowego pochodzenia) u mniej niż 1% pacjentów, krwiomocz o niskiej częstości oraz zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia i rzadko rabdomioliza, szczególnie przy dawkach >20 mg. Zależne od dawki zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) i aminotransferaz jest zwykle łagodne i przemijające; przerwanie terapii zaleca się przy CK >5 x GGN. Ramipryl natomiast charakteryzuje się często występującym uporczywym suchym kaszlem oraz reakcjami niedociśnieniowymi, a także poważniejszymi działaniami niepożądanymi, takimi jak obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza.
agranulocytoza, aminotransferaza, białkomocz, ból mięśniowy, ciężka reakcja skórna, ciśnienie tętnicze, funkcja wątroby, hiperkaliemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, miopatia, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, parametry mięśniowe, parametry nerkowe, rabdomioliza, rozuwastatyna i ramipryl, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie potasu, uporczywy suchy kaszel, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji seksualnej, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramicor 10 mg
Profil bezpieczeństwa ramiprylu obejmuje szereg działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najczęstszych należą uporczywy suchy kaszel oraz reakcje hipotoniczne. Często obserwuje się eozynofilię, reakcje anafilaktyczne, hiperkaliemię, zespół SIADH, obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, bóle i zawroty głowy, nieostre widzenie, zaburzenia słuchu, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedociśnienie, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, podwyższone aktywności transaminaz i bilirubiny, wysypkę plamisto-grudkową, bóle mięśniowe oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność. Niezbyt często występują leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia, zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, bóle stawów, podwyższone stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, ginekomastia, gorączka i astenia. Rzadko notuje się drżenie, niewydolność nerek, złuszczające zapalenie skóry, skurcz oskrzeli, a bardzo rzadko niedokrwienie OUN, ciężkie reakcje skórne (m.in. zespół Stevensa-Johnsona) oraz ostrą niewydolność wątroby. Działania niepożądane o nieznanej częstości to zawał mięśnia sercowego, udar mózgu i zapalenie płuc.
agranulocytoza, arytmia, dławica piersiowa, dysfunkcja nerek, eozynofilia, hiperkaliemia, hipotonia, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęki obwodowe, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, podwyższone transaminazy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, tachykardia, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia trawienia, zapalenie błony śluzowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok przynosowych, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół więzadła łukowatego środkowego (mals) – Leczenie
Zespół więzadła łukowatego środkowego (MALS) wymaga leczenia chirurgicznego, które polega na dekompresji tętnicy trzewnej poprzez uwolnienie więzadła łukowatego środkowego i usunięcie otaczającej tkanki nerwowej oraz zwojowej. Dostępne są trzy główne metody: otwarte uwolnienie więzadła, laparoskopowe uwolnienie oraz metody endowaskularne stosowane jako terapia uzupełniająca. Operacja otwarta, z nacięciem nadbrzusza o długości około 2/3 odległości między mostkiem a pępkiem, umożliwia pełne uwolnienie tętnicy i kontrolę krwawienia, z hospitalizacją trwającą 3-5 dni i powrotem do aktywności w 4-6 tygodni. Laparoskopia, z kilkoma nacięciami około 1/2 cala, oferuje szybszy powrót do zdrowia (około 2 tygodnie) i wyższą skuteczność natychmiastowej ulgi (96% vs. 78% w operacji otwartej), jednak wymaga dużego doświadczenia operatora. Metody endowaskularne, takie jak angioplastyka balonowa i stentowanie, nie są zalecane jako monoterapia ze względu na ryzyko nawrotu ucisku, ale mogą być stosowane po chirurgicznym uwolnieniu w przypadku resztkowego zwężenia tętnicy.
blokada splotu trzewnego, dekompresja więzadła łukowatego środkowego, implantacja stentu, neuroliza, przezskórna angioplastyka balonowa, rewaskularyzacja tętnicy trzewnej, splot trzewny, techniki minimalnie inwazyjne, terapia poznawczo-behawioralna, tętnica trzewna, tkanka bliznowata, zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, zespół więzadła łukowatego środkowego, znieczulenie ogólne, zwężenie tętnicy, zwężenie tętnicy trzewnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – SimvaHexal 10 10 mg
Symwastatyna, stosowana w leczeniu zaburzeń lipidowych, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (4,8% vs 5,1%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były mialgia, podwyższone poziomy aminotransferaz (>3 x GGN u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną vs 0,09% placebo) oraz kinazy kreatynowej. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), jednak może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek, co stanowi poważne zagrożenie życia. Ponadto, rzadko zgłaszano zapalenie wątroby, niewydolność wątroby (zarówno zakończoną zgonem, jak i nie), a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia lipidowe, zaburzenia wzwodu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół nadwrażliwości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketrel 25 mg
Lek Ketrel zawierający kwetiapinę może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane (≥10%) to senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia pozapiramidowe, wzrost masy ciała oraz niekorzystne zmiany w profilu lipidowym (wzrost triglicerydów i cholesterolu LDL, spadek HDL). Ponadto mogą wystąpić zmniejszenie hemoglobiny, objawy odstawienia, podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, gamma-GT), a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego, oddechowego, skóry (w tym ciężkie reakcje skórne SCAR: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, DRESS), mięśniowo-szkieletowego (rabdomioliza), nerek (zatrzymanie moczu) i układu rozrodczego (priapizm, mlekotok). U dzieci i młodzieży (10-17 lat) obserwuje się podobny profil działań niepożądanych, z częstszym występowaniem hiperprolaktynemii (>20 µg/l u mężczyzn, >30 µg/l u kobiet), zwiększonego łaknienia, objawów pozapiramidowych, omdleń oraz wzrostu ciśnienia tętniczego o >20 mmHg skurczowego lub >10 mmHg rozkurczowego w badaniach kontrolowanych.
ALT, AST, cholesterol HDL, cholesterol LDL, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, dysfagia, fumaran kwetiapiny, hiperprolaktynemia, kinaza kreatynowa, mlekotok, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parametry laboratoryjne, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, SCAR, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, triglicerydy, układ pozapiramidowy, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Fitomenadion – Wskazania do stosowania
Fitomenadion (witamina K1) jest kluczowym lekiem stosowanym w leczeniu krwawień spowodowanych przedawkowaniem doustnych antykoagulantów pochodnych kumaryny oraz nabytym niedoborem czynników krzepnięcia zespołu protrombiny (czynniki II, VII, IX, X). Preparat Vitacon dostępny jest w formie tabletek drażowanych 10 mg oraz roztworu do wstrzykiwań 10 mg/ml i stanowi terapię z wyboru w tych stanach, umożliwiając szybkie przywrócenie prawidłowej hemostazy. Wskazania obejmują także leczenie skazy krwotocznej wynikającej z niedoboru czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K, co potwierdza jego rolę w syntezie funkcjonalnych białek układu krzepnięcia.
acenokumarol, czynniki krzepnięcia, doustny antykoagulant, dysfagia, emulsja do infuzji, fitomenadion, hematologia, hemostaza, intensywna terapia, krzepnięcie krwi, niedobór czynników krzepnięcia, niedrożność przewodu pokarmowego, pochodne kumaryny, przedawkowanie leków przeciwzakrzepowych, przetoka jelitowa, roztwór do wstrzykiwań, skaza krwotoczna, tabletka drażowana, warfaryna, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zapalenie trzustki, zespół protrombiny, zespół złego wchłaniania, żywienie kliniczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Sandoz 100 mg
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny, oceniany zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu do obrotu, wskazuje na istotne ryzyko działań niepożądanych, w tym ciężkich, takich jak zapalenie trzustki (częstość nieznana, w badaniu TECOS 0,3%) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Hipoglikemia występuje często, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%), a w badaniu TECOS ciężka hipoglikemia pojawiła się u 2,7% pacjentów leczonych sytagliptyną. Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), małopłytkowość (rzadko), śródmiąższową chorobę płuc, zaburzenia czynności nerek oraz reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i pemfigoid pęcherzowy (częstość nieznana). W badaniach pediatrycznych profil działań niepożądanych był zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, insulina, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, morfologia krwi, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alcreno
Kwetiapina jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, jednak jej profil bezpieczeństwa wymaga indywidualnej oceny w zależności od rozpoznania i dawki. Nie zaleca się stosowania u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, podwyższone stężenie prolaktyny, wzrost ciśnienia krwi oraz ryzyko zaburzeń metabolicznych (zmiany masy ciała, hiperglikemia, dyslipidemia). W badaniach klinicznych u dorosłych odnotowano zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji, oraz ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i sedacji, które mogą prowadzić do upadków, szczególnie u osób starszych. Monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych (neutropenia <1,0 x 10⁹/l) oraz kardiologicznych (wydłużenie QT) jest niezbędne podczas terapii. Ponadto, kwetiapina może wywoływać ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz złośliwy zespół neuroleptyczny, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukrzyca, depresja dwubiegunowa, dysfagia, dyskineza późna, hiperglikemia, jaskra, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, prolaktyna, receptor muskarynowy, remisja, schizofrenia, toksyczna nekroliza naskórka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychiczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leuzek 100 mg
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). Profil bezpieczeństwa leku został szeroko zbadany, a przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych występowało u 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną CML, 4-5% w zaawansowanych fazach CML oraz u 4% pacjentów z GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni i wysypka. Mielosupresja, zwłaszcza neutropenia (ANC < 1,0 x 10⁹/l) i trombocytopenia (płytki < 50 x 10⁹/l), występuje częściej u pacjentów z CML, szczególnie w fazie akceleracji i przełomie blastycznym (59–64% neutropenii i 44–63% trombocytopenii). Neutropenia i trombocytopenia 4 stopnia (ANC < 0,5 x 10⁹/l, płytki < 10 x 10⁹/l) obserwowano u 3,6% i <1% pacjentów z nowo rozpoznaną CML. Działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów, takie jak obrzęki, wysięk opłucnowy i wodobrzusze, mogą być poważne i wymagać przerwania leczenia oraz stosowania diuretyków.
dysfagia, faza akceleracji choroby, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jadłowstręt, jaskra, krwawienie wewnątrz guza, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk płuc, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaćma, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amiodaron hameln 50 mg/ml
Amiodaron Hameln w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (50 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane podczas dożylnego podawania to zapalenie żył w miejscu infuzji, bradykardia zależna od dawki oraz niedociśnienie, które może być umiarkowane lub, w przypadku przedawkowania lub zbyt szybkiego podania, ciężkie i prowadzić do wstrząsu. Reakcje miejscowe obejmują ból, rumień, obrzęk, martwicę, zakrzepowe zapalenie żył oraz zakażenia. Amiodaron może indukować poważne zaburzenia rytmu serca, w tym blok zatokowo-przedsionkowy i przedsionkowo-komorowy, a także zaostrzenie istniejących arytmii, które mogą skutkować zatrzymaniem akcji serca. Ponadto, lek może powodować zaburzenia funkcji tarczycy (nadczynność i niedoczynność), zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), a także poważne powikłania płucne, takie jak śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłóknienie i ostry zespół zaburzeń oddechowych dorosłych, które mogą zakończyć się zgonem.
agranulocytoza, aminotransferaza, amiodaron chlorowodorek, ARDS, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, ciężka bradykardia, DRESS, drżenie pozapiramidowe, guz rzekomy mózgu, mikrozłogi rogówki, nadciśnienie śródczaszkowe, nadczynność tarczycy, neuropatia czuciowo-ruchowa, neuropatia nerwu wzrokowego, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, SIADH, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji tarczycy, zahamowanie zatokowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal (1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania zewnątrzoponowego i podpajęczynówkowego, które powinno być wykonywane wyłącznie przez doświadczonych lekarzy z dostępem do sprzętu resuscytacyjnego, tlenu oraz naloksonu. Pacjenci muszą być monitorowani przez co najmniej 24 godziny z uwagi na ryzyko depresji ośrodka oddechowego, szczególnie po podaniu podpajęczynówkowym. Stosowanie leku u osób starszych, wyniszczonych, z urazami głowy, podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym lub śródgałkowym wymaga ostrożności. Morfina może nasilać napięcie mięśni gładkich, wywołując kolkę żółciową lub nerkową, a także powodować zatrzymanie moczu u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego. U pacjentów z chorobami układu oddechowego (np. POChP, astma) istnieje ryzyko ostrej niewydolności oddechowej, a opioidowa depresja oddechowa wymaga ścisłej obserwacji. Dawkowanie należy dostosować także u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, wątrobowymi, nerkowymi oraz niedoczynnością tarczycy ze względu na opóźnioną eliminację leku.
centralny bezdech senny, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipoksemia, hipotonia ortostatyczna, kifoskolioza, kolka nerkowa, kolka wątrobowa, kolka żółciowa, nalokson, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność nadnerczy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry napad astmy oskrzelowej, ostry zespół klatki piersiowej, padaczka, przerost gruczołu krokowego, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rozedma płuc, ryfampicyna, terapia zastępcza glikokortykosteroidami, tolerancja na lek, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, zabiegi chirurgiczne dróg żółciowych, zaburzenia oddychania podczas snu, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zahamowanie ośrodka oddechowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zwężenie źrenic, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe, zwiększone ciśnienie śródgałkowe, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rolicyn 50 mg
Roksytromycyna, substancja czynna preparatu Rolicyn (dostępnego w dawkach 50 mg, 100 mg i 150 mg w postaci tabletek powlekanych), może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najpoważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Wśród działań skórnych obserwuje się rumień wielopostaciowy, wysypkę, pokrzywkę oraz rzadką, ale ciężką ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP). Ze strony przewodu pokarmowego mogą wystąpić nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu oraz biegunka, czasem krwawa. Roksytromycyna może także indukować zaburzenia wątrobowe, w tym cholestatyczne zapalenie wątroby i rzadko ostre zapalenie wątroby z żółtaczką, a także podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza alkaliczna).
AlAT, antybiotyk makrolidowy, AspAT, ból głowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, enzym wątrobowy, eozynofil, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, kandydoza, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, parestezja, plamica, pokrzywka, przemijająca głuchota, reakcja anafilaktyczna, roksytromycyna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni gładkich oskrzeli, skurcz oskrzeli, szumy uszne, tkanka podskórna, zaburzenie smaku, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie trzustki, zastój żółci, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, żółtaczka