Działania niepożądane symwastatyny

Profil działań niepożądanych symwastatyny został dobrze poznany i udokumentowany w toku szeroko zakrojonych, długoterminowych badań klinicznych kontrolowanych placebo, w tym badań HPS i 4S, w których uczestniczyło odpowiednio 20 536 i 4444 pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Simvacard 40 mg oraz potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem.¹

Ocena bezpieczeństwa w badaniach klinicznych

W badaniu HPS (Heart Protection Study), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne w obu grupach przez średni okres 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosiły 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość występowania miopatii była niższa niż 0,1% u pacjentów przyjmujących symwastatynę 40 mg, a zwiększenie aktywności aminotransferaz (powyżej trzykrotnej górnej granicy normy) potwierdzono u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% pacjentów otrzymujących placebo.<sup data-drug="Simvacard 40" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu HPS (patrz punkt 5.1), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne wśród pacjentów przyjmujących symwastatynę lub placebo, przez okres wynoszący średnio 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w tych grupach porównywalne (4,8% w grupie pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu z 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane związane ze stosowaniem symwastatyny zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:^{1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (3}

• Bardzo często: występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów (>1/10)
• Często: występują u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane związane ze stosowaniem symwastatyny, pogrupowane według układów i narządów, wraz z częstością ich występowania.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W kategorii zaburzeń hematologicznych odnotowano rzadkie przypadki niedokrwistości, co może prowadzić do obniżonej wydolności fizycznej i pogorszenia tolerancji wysiłku.⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Bardzo rzadko obserwowano reakcje anafilaktyczne, które stanowią poważne zagrożenie zdrowia i życia pacjenta. Ponadto, w rzadkich przypadkach opisywano objawy zespołu nadwrażliwości, który może obejmować: obrzęk naczynioruchowy, zespół toczniopodobny, bóle mięśni typu reumatoidalnego, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, małopłytkowość, eozynofilię, podwyższone OB, zapalenie stawów i bóle stawów, pokrzywkę, nadwrażliwość na światło, gorączkę, uderzenia gorąca, duszność oraz złe samopoczucie.⁵

Zaburzenia psychiczne

Do działań niepożądanych dotyczących sfery psychicznej należą bardzo rzadko występująca bezsenność oraz depresja, której częstość występowania jest nieznana. Podczas stosowania niektórych statyn zgłaszano również zaburzenia snu, w tym koszmary senne.⁶

Zaburzenia układu nerwowego

Rzadko u pacjentów stosujących symwastatynę występują: ból głowy, parestezje (zaburzenia czucia w postaci drętwienia, mrowienia), zawroty głowy oraz neuropatia obwodowa. Bardzo rzadko obserwowano zaburzenia pamięci. Ponadto zgłaszano przypadki miastenii (osłabienia mięśni) o nieznanej częstości występowania. W okresie porejestracyjnym raportowano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, takie jak utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci czy splątanie, które na ogół miały łagodny charakter i ustępowały po przerwaniu leczenia symwastatyną. Czas do wystąpienia tych objawów był zmienny (od 1 dnia do kilku lat), a mediana czasu do ich ustąpienia wynosiła 3 tygodnie.⁷

Zaburzenia oka

W zakresie funkcji wzrokowych rzadko notowano niewyraźne widzenie i inne zaburzenia widzenia. Z częstością nieznaną raportowano miastenię oczną, charakteryzującą się osłabieniem mięśni okoruchowych.⁸

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Z częstością nieznaną raportowano śródmiąższową chorobę płuc, która jest poważnym powikłaniem mogącym prowadzić do upośledzenia funkcji oddechowej.⁹

Zaburzenia żołądka i jelit

Rzadko występują następujące dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, niestrawność, biegunka, nudności, wymioty oraz zapalenie trzustki. Ostatnie powikłanie jest szczególnie poważne i wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.¹⁰

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko obserwowano zapalenie wątroby i żółtaczkę. Bardzo rzadko raportowano przypadki niewydolności wątroby, zarówno te bez skutku śmiertelnego, jak i zakończone zgonem. Tego typu powikłania stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz interwencji medycznej.¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Do rzadkich reakcji skórnych należą: wysypka, świąd oraz łysienie. Bardzo rzadko obserwowano polekowe zmiany liszajowate, które mogą manifestować się jako płaskie, fioletowo-czerwone zmiany skórne.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Rzadko występują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak miopatia (w tym zapalenie mięśni), rabdomioliza z ostrą niewydolnością nerek lub bez niej, bóle mięśniowe oraz kurcze mięśni. Bardzo rzadko może dojść do zerwania mięśni. Z częstością nieznaną zgłaszano: tendinopatię (czasami powikłaną przerwaniem ścięgna) oraz immunozależną miopatię martwiczą (IMNM).¹³

Szczególną uwagę należy zwrócić na immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), która jest miopatią autoimmunologiczną występującą w trakcie leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Cechy kliniczne IMNM to utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy (utrzymująca się mimo przerwania leczenia), a biopsja mięśni wykazuje martwiczą miopatię bez istotnego zapalenia. Poprawa w tym przypadku następuje w wyniku stosowania leków immunosupresyjnych.¹⁴

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Bardzo rzadko występuje ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn). Z częstością nieznaną raportowano zaburzenia erekcji. W trakcie stosowania niektórych statyn zgłaszano również przypadki zaburzeń seksualnych.¹⁵

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Rzadko obserwowano astenię (osłabienie ogólne), która może objawiać się zmęczeniem, brakiem energii i ogólnym osłabieniem organizmu.¹⁶

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Rzadko odnotowywano następujące nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych:¹⁷

• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, γ-glutamylotranspeptydazy)
• Podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej
• Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy krwi

U pacjentów przyjmujących statyny, w tym produkt leczniczy Simvacard, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia hemoglobiny glikowanej (HbA1c) i glukozy w surowicy na czczo. Dodatkowo zgłaszano przypadki rozwoju cukrzycy, której częstość zależy od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak: poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów oraz nadciśnienie w wywiadzie. ^{30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>18}

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa symwastatyny u dzieci i młodzieży został zbadany w 48-tygodniowym badaniu klinicznym, w którym uczestniczyli pacjenci w wieku 10-17 lat (chłopcy w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewczęta, u których minął co najmniej jeden rok od pierwszej miesiączki) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n = 175). Profil bezpieczeństwa i tolerancji w grupie leczonej symwastatyną był na ogół podobny do profilu w grupie placebo. Należy jednak zaznaczyć, że długotrwały wpływ leku na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe pozostaje nieznany, a dostępne dane po roku leczenia są niewystarczające do pełnej oceny bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej.¹⁹

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych symwastatyny wraz z częstością ich występowania i opisem klinicznym:

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁰