Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Convival Chrono

Podczas rozpoczęcia leczenia lekiem Convival Chrono istnieje możliwość, że u pacjenta nastąpi zwiększenie częstości napadów padaczkowych lub pojawienie się nowego typu napadów. To rzadkie zjawisko może wynikać ze zmiany jednocześnie stosowanego innego leku przeciwpadaczkowego, interakcji farmakokinetycznej, toksyczności (związanej z chorobami wątroby lub encefalopatią) lub przedawkowania.¹

Zaburzenia czynności wątroby

Stosowanie walproinianu sodu wiąże się z rzadkim, lecz poważnym ryzykiem znacznego uszkodzenia wątroby, które w niektórych przypadkach może prowadzić do zgonu. Szczególnie narażone są trzy grupy pacjentów:

• Niemowlęta i dzieci poniżej 3 lat życia z ciężką padaczką
• Pacjenci otrzymujący politerapię przeciwpadaczkową
• Pacjenci z padaczką i uszkodzeniem mózgu, opóźnionym rozwojem psychomotorycznym lub metaboliczną/genetyczną chorobą zwyrodnieniową

Warto podkreślić, że u dzieci powyżej 3 lat częstość występowania tych zaburzeń znacząco maleje wraz z wiekiem. Większość przypadków hepatotoksyczności obserwowano w pierwszych 6 miesiącach terapii, najczęściej między 2 a 12 tygodniem leczenia, zwłaszcza podczas politerapii przeciwpadaczkowej.²

Objawy uszkodzenia wątroby

Wczesne rozpoznanie hepatotoksyczności opiera się głównie na obserwacji objawów klinicznych. Należy zwrócić szczególną uwagę na dwa typy objawów, które mogą wystąpić przed pojawieniem się żółtaczki, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka:

• Niespecyficzne objawy ogólne – pojawiające się nagle: osłabienie, brak apetytu, senność, niekiedy z nawracającymi wymiotami i bólami brzucha
• Nawrót napadów padaczkowych – mimo prawidłowo prowadzonego leczenia

Kluczowe jest, aby pacjent lub jego opiekunowie (w przypadku dzieci) zostali poinformowani o konieczności natychmiastowej konsultacji lekarskiej w przypadku wystąpienia powyższych objawów. Poza badaniem klinicznym niezbędne jest wykonanie badań laboratoryjnych oceniających czynność wątroby.³

Diagnostyka i monitorowanie czynności wątroby

Przed rozpoczęciem terapii oraz podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia konieczne jest okresowe monitorowanie czynności wątroby. Wśród rutynowych badań laboratoryjnych szczególnie istotne są testy oceniające syntezę białek, przede wszystkim czas protrombinowy (PT). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego czasu protrombinowego, szczególnie gdy towarzyszą mu inne nieprawidłowości (znaczące obniżenie stężenia fibrynogenu i czynników krzepnięcia, podwyższenie stężenia bilirubiny i aktywności aminotransferaz), lekarz powinien przerwać leczenie walproinianem sodu. Równocześnie należy odstawić inne produkty zawierające salicylany, jeśli są one jednocześnie stosowane, ze względu na tę samą drogę metaboliczną.⁴

Zapalenie trzustki

Bardzo rzadko podczas stosowania walproinianu sodu zgłaszano przypadki ciężkiego zapalenia trzustki, które mogą zakończyć się zgonem. Najbardziej narażoną grupą są małe dzieci, przy czym ryzyko to zmniejsza się wraz z wiekiem. Dodatkowymi czynnikami ryzyka wystąpienia zapalenia trzustki mogą być:

• Ciężka padaczka
• Uszkodzenia neurologiczne
• Stosowanie innych leków przeciwpadaczkowych

Szczególnie niebezpieczne jest współistnienie niewydolności wątroby z zapaleniem trzustki, ponieważ znacznie zwiększa to ryzyko zejścia śmiertelnego.⁵

Myśli i zachowania samobójcze

U pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe w różnych wskazaniach odnotowywano przypadki myśli i zachowań samobójczych. Meta-analizy badań z randomizacją kontrolowanych placebo wskazują na nieznaczne zwiększenie tego ryzyka. Mechanizm powstawania takiego ryzyka nie jest w pełni poznany, a dostępne dane nie wykluczają możliwości występowania zwiększonego ryzyka również w przypadku walproinianu sodu.

Należy ściśle monitorować pacjentów pod kątem występowania oznak myśli i zachowań samobójczych oraz w razie konieczności wdrożyć odpowiednie leczenie. Niezwykle istotne jest poinformowanie pacjentów oraz ich opiekunów o konieczności natychmiastowej konsultacji lekarskiej w przypadku pojawienia się takich objawów.⁶

Specjalne środki ostrożności dotyczące stosowania

Monitorowanie laboratoryjne

Przed rozpoczęciem leczenia oraz okresowo w trakcie pierwszych 6 miesięcy terapii wskazane jest wykonywanie laboratoryjnych badań oceniających czynność wątroby, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, może wystąpić izolowane i przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwłaszcza na początku leczenia, bez towarzyszących objawów klinicznych. W takiej sytuacji zaleca się przeprowadzenie dokładniejszych testów laboratoryjnych (szczególnie oznaczenie czasu protrombinowego) w celu ewentualnego dostosowania dawkowania leku, a następnie powtórzenie badań.⁷

Stosowanie u dzieci

U dzieci poniżej 3 lat zaleca się stosowanie walproinianu sodu wyłącznie w monoterapii. Przed wdrożeniem leczenia należy dokładnie rozważyć potencjalne korzyści terapeutyczne w stosunku do ryzyka uszkodzenia wątroby lub zapalenia trzustki. U pacjentów pediatrycznych w tej grupie wiekowej należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów ze względu na ryzyko hepatotoksyczności.⁸

Badania przed rozpoczęciem leczenia

Przed rozpoczęciem terapii oraz przed zabiegami operacyjnymi, a także w przypadku wystąpienia samoistnych krwiaków lub krwawień, zaleca się wykonanie następujących badań laboratoryjnych:

• Morfologia krwi z rozmazem
• Liczba płytek krwi
• Czas krwawienia
• Ocena testów krzepnięcia

Powyższe badania są szczególnie istotne dla bezpieczeństwa pacjenta w przypadku konieczności przeprowadzenia zabiegu operacyjnego.⁹

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek może dojść do zwiększenia stężenia frakcji wolnej kwasu walproinowego w surowicy krwi. W takich przypadkach może zaistnieć konieczność redukcji dawki leku Convival Chrono.¹⁰

Diagnostyka zapalenia trzustki

Ze względu na rzadkie przypadki zapalenia trzustki podczas stosowania walproinianu sodu, zaleca się oznaczanie aktywności enzymów trzustkowych w przypadku wystąpienia ostrych bólów brzucha, jak również przed zabiegami chirurgicznymi. Jeśli dojdzie do rozwoju zapalenia trzustki, leczenie walproinianem sodu należy natychmiast przerwać.¹¹

Pacjenci z niedoborem enzymów cyklu mocznikowego

Walproinian sodu nie jest zalecany u pacjentów z niedoborem enzymów w cyklu przemian mocznika. W tej grupie pacjentów odnotowano rzadkie przypadki hiperamonemii (zwiększonego stężenia amoniaku we krwi), które mogą prowadzić do śpiączki.¹²

Badania metaboliczne przed rozpoczęciem leczenia

U dzieci, w których wywiadzie stwierdza się:

• Niewyjaśnione objawy ze strony przewodu pokarmowego (brak apetytu, wymioty)
• Epizody śpiączki
• Opóźnienie rozwoju umysłowego
• Przypadki zgonów noworodków lub dzieci w rodzinie

należy przed rozpoczęciem leczenia walproinianem sodu przeprowadzić badania metaboliczne, ze szczególnym uwzględnieniem pomiaru stężenia amoniaku we krwi na czczo i po posiłku.¹³

Choroby immunologiczne

Walproinian sodu w bardzo rzadkich przypadkach może powodować ujawnienie się chorób immunologicznych. Z tego względu u pacjentów z rozpoznanym układowym toczniem rumieniowatym należy dokładnie ocenić stosunek potencjalnych korzyści z zastosowania leku Convival Chrono do ryzyka związanego z jego stosowaniem.¹⁴

Przyrost masy ciała

U pacjentów leczonych walproinianem sodu może dojść do zwiększenia masy ciała. Przed rozpoczęciem terapii należy poinformować pacjenta o takim ryzyku oraz wdrożyć odpowiednie środki minimalizujące to zjawisko.¹⁵

Zawartość sodu w preparacie

Należy uwzględnić, że każda tabletka leku Convival Chrono zawiera 70 mg sodu, co stanowi istotną informację dla pacjentów na diecie niskosodowej.¹⁶