Działania niepożądane
Convival Chrono 500 mg

Działania niepożądane leku Convival Chrono

Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Convival Chrono (500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu). Lek zawiera jako substancję czynną sodu walproinian, który może wywoływać szereg różnych reakcji niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania i nasileniu.¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Jednym z najpoważniejszych ryzyk związanych ze stosowaniem walproinianu sodu jest możliwość uszkodzenia wątroby. Występuje ono rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), jednak może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.² Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów pediatrycznych, gdyż ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby jest znacznie wyższe u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza poniżej 3. roku życia. To zagrożenie zmniejsza się wraz z wiekiem pacjenta.³

Zaburzenia żołądka i jelit

Do częstych objawów ze strony przewodu pokarmowego, występujących zwłaszcza na początku leczenia, należą nudności, bóle żołądka i biegunka. Objawy te mają zazwyczaj charakter przejściowy i ustępują po kilku dniach, nie wymagając przerwania terapii.⁴

Bardzo rzadko (<1/10 000) raportowano przypadki zapalenia trzustki, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem pacjenta.⁵ Podobnie jak w przypadku hepatotoksyczności, również ryzyko zapalenia trzustki jest wyższe u małych dzieci.⁶

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

W trakcie leczenia walproinianem sodu mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) obserwuje się otyłość, natomiast bardzo rzadko (<1/10 000) może pojawić się hiponatremia.⁷ Lek może również wywoływać zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).⁸

U pacjentów stosujących walproinian sodu często obserwuje się zwiększenie masy ciała. Szczególną grupę ryzyka stanowią pacjentki z zespołem policystycznych jajników, które wymagają ścisłej obserwacji.⁹

Zaburzenia układu nerwowego

Walproinian sodu może wywoływać szereg działań niepożądanych ze strony układu nerwowego. Do często obserwowanych należą uspokojenie oraz zaburzenia pozapiramidowe.¹⁰ Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występuje ataksja.¹¹ Do rzadkich objawów należy diplopia (podwójne widzenie).¹²

Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwowano przemijające otępienie związane z odwracalną atrofią mózgu.¹³ Notowano również przypadki splątania, osłupienia (stupor) lub letargu, które niekiedy prowadziły do przejściowej śpiączki (encefalopatii). Stany te mogą występować zarówno jako izolowane zaburzenia, jak i w połączeniu z nawrotem napadów padaczkowych. Najczęściej dotyczą pacjentów przyjmujących jednocześnie kilka leków przeciwpadaczkowych (szczególnie fenobarbital lub topiramat) lub po nagłym zwiększeniu dawki walproinianu sodu. Objawy te zwykle ustępują po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki.¹⁴

Podczas terapii mogą pojawić się również: izolowane, przemijające objawy parkinsonizmu oraz przemijające i/lub zależne od dawki leku posturalne drżenia mięśniowe i senność.¹⁵

Częstym powikłaniem jest izolowane i umiarkowane zwiększenie stężenia amoniaku we krwi bez zmian w testach wątrobowych, co zazwyczaj nie wymaga przerwania leczenia. Raportowano również przypadki hiperamonemii z objawami neurologicznymi, które wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań diagnostycznych.¹⁶

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Walproinian sodu może wywoływać różnorodne zaburzenia hematologiczne. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) obserwowano przypadki niedokrwistości, leukopenii lub pancytopenii.¹⁷ Częstym działaniem niepożądanym jest małopłytkowość.¹⁸ Do poważnych powikłań hematologicznych należy niewydolność szpiku kostnego, w tym aplazja dotycząca krwinek czerwonych, a także agranulocytoza.¹⁹

Raportowano również przypadki izolowanego zmniejszenia stężenia fibrynogenu i wydłużenia czasu krwawienia, zwykle bez objawów klinicznych. Zaburzenia te występują najczęściej podczas stosowania dużych dawek leku, co wiąże się z hamującym wpływem walproinianu sodu na drugą fazę agregacji płytek krwi.²⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia.²¹ Często raportowane jest również przemijające i/lub zależne od dawki leku wypadanie włosów.²²

Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy czy wysypka.²³

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

U kobiet leczonych walproinianem sodu mogą wystąpić zaburzenia miesiączkowania w postaci braku miesiączki lub nieregularnych cykli miesiączkowych.²⁴

Stosowanie leku w czasie ciąży wiąże się z ryzykiem wrodzonych wad rozwojowych i zaburzeń rozwojowych u płodu.²⁵

Inne zaburzenia

Podczas leczenia walproinianem sodu mogą wystąpić również:

• Zaburzenia naczyniowe: zapalenie naczyń.²⁶
• Zaburzenia ucha i błędnika: rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) osłabienie słuchu, zarówno przemijające jak i nieprzemijające.²⁷
• Zaburzenia nerek i dróg moczowych: bardzo rzadko (<1/10 000) mimowolne oddawanie moczu. Istnieją pojedyncze doniesienia o przemijającym zespole Fanconiego, jednak mechanizm tego zaburzenia nie jest znany.²⁸
• Zaburzenia układu immunologicznego: obrzęk naczynioruchowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS), reakcje alergiczne.²⁹
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: bardzo rzadko (<1/10 000) obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu.³⁰
• Zaburzenia psychiczne: splątanie.³¹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

U pacjentów stosujących walproinian sodu w długoterminowej terapii raportowano zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenię, osteoporozę oraz złamania. Mechanizm wpływu walproinianu na metabolizm kostny nie został dotychczas wyjaśniony.³²

Szczególne grupy pacjentów – dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa walproinianu sodu u dzieci i młodzieży jest generalnie porównywalny z profilem bezpieczeństwa u dorosłych, jednak niektóre działania niepożądane mogą występować w cięższej postaci lub są obserwowane głównie w populacji pediatrycznej.³³

Jak wspomniano wcześniej, istnieje szczególne ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza poniżej 3. roku życia. Również zapalenie trzustki występuje częściej w tej grupie wiekowej.³⁴

U dzieci i młodzieży częściej obserwuje się zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość psychoruchowa i zaburzenia uczenia się.³⁵

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:³⁶

Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181 C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.³⁷