Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Sortis

Atorwastatyna (substancja czynna leku Sortis) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii. Podczas stosowania tego produktu leczniczego mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Dane dotyczące bezpieczeństwa pochodzą z obszernych badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie, z których 8755 otrzymywało Sortis, a 7311 placebo. Warto zauważyć, że 5,2% pacjentów w grupie leczonej atorwastatyną w porównaniu do 4,0% w grupie placebo przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych.¹

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Częstość występowania działań niepożądanych przy stosowaniu leku Sortis została sklasyfikowana według następujących kategorii:²

• Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
• Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
• Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie układu krwiotwórczego, rzadko obserwowano małopłytkowość, która może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień.³

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje alergiczne występują często podczas leczenia atorwastatyną. W wyjątkowo rzadkich przypadkach może dojść do anafilaksji, która stanowi poważne, zagrażające życiu powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.⁴

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Do częstych zaburzeń metabolicznych związanych ze stosowaniem leku Sortis należy hiperglikemia. Niezbyt często obserwuje się hipoglikemię, zwiększenie masy ciała oraz anoreksję.⁵ Należy zaznaczyć, że ryzyko rozwoju cukrzycy zależy od obecności czynników ryzyka, takich jak stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów i nadciśnienie tętnicze w wywiadzie.^{30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>6}

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często podczas terapii atorwastatyną występują koszmary senne i bezsenność.⁷ W trakcie leczenia statynami zgłaszano również depresję i zaburzenia seksualne, choć ich częstość nie została dokładnie określona.⁸

Zaburzenia układu nerwowego

Często występującym działaniem niepożądanym jest ból głowy. Niezbyt często obserwuje się zawroty głowy, parestezje (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia), niedoczulicę, zaburzenia smaku i amnezję. Do rzadkich powikłań należy neuropatia obwodowa. Z częstością nieznaną raportowano miastenię.⁹

Zaburzenia narządów zmysłów

Niezbyt często pacjenci zgłaszają nieostre widzenie i szumy uszne. Rzadko występują zaburzenia widzenia, a bardzo rzadko utrata słuchu. Z częstością nieznaną raportowano miastenię oczną.¹⁰

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Często podczas terapii atorwastatyną występują bóle gardła i krtani oraz krwawienia z nosa.¹¹ Zgłaszano również pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie podczas długotrwałego leczenia statynami.¹²

Zaburzenia żołądka i jelit

Do często występujących działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą: zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności i biegunka. Niezbyt często pacjenci zgłaszają wymioty, ból w górnej i dolnej części brzucha, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej oraz zapalenie trzustki.¹³

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często podczas terapii atorwastatyną występuje zapalenie wątroby, rzadko cholestaza, a bardzo rzadko niewydolność wątroby.¹⁴ Istotne klinicznie (>3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących Sortis. Efekt ten był zależny od dawki produktu i odwracalny u wszystkich pacjentów. ^{3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących produkt SORTIS. Było ono zależne od wielkości dawki produktu i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>15}

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występują pokrzywka, wysypka, świąd i łysienie. Rzadko obserwuje się obrzęk naczynioruchowy oraz poważne reakcje skórne, w tym wysypkę pęcherzową z rumieniem wielopostaciowym, zespół Stevensa-Johnsona i martwicę toksyczno-rozpływną naskórka.¹⁶

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często podczas terapii atorwastatyną występują bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów i ból pleców. Niezbyt często pacjenci zgłaszają ból szyi i zmęczenie mięśni. Do rzadkich powikłań należą: miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych), zerwanie mięśnia oraz problemy dotyczące ścięgien, czasami powikłane zerwaniem ścięgna. Bardzo rzadko obserwuje się zespół toczniopodobny. Z częstością nieznaną raportowano immunozależną miopatię martwiczą.¹⁷

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących Sortis, natomiast znaczące zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów. ^{3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących produkt SORTIS. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących produkt SORTIS (patrz punkt 4.4).”>18}

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Bardzo rzadko podczas leczenia atorwastatyną występuje ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn).¹⁹

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Niezbyt często podczas terapii atorwastatyną występują: złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie i gorączka.²⁰

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi. Niezbyt często stwierdza się obecność białych krwinek w moczu.²¹

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był na ogół podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi w obydwu grupach, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia.²²

W badaniu klinicznym trwającym przez okres trzech lat nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe. Profil bezpieczeństwa i tolerancji u dzieci i młodzieży był podobny do znanego profilu bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u pacjentów dorosłych.²³

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, z czego 7 pacjentów było w wieku poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat, a 392 pacjentów w wieku 10-17 lat. Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.<sup data-drug="Sortis 20" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 24

Tabela działań niepożądanych leku Sortis

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Mając na uwadze profil bezpieczeństwa leku Sortis, szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.²⁵

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub jego przedstawicielowi.²⁶