Działania niepożądane leku Indap

Lek Indap zawierający 2,5 mg indapamidu w postaci kapsułek twardych, jako diuretyk tiazydopodobny, charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi personelu medycznego. Najczęstsze działania niepożądane związane z farmakoterapią indapamidem to hipokaliemia oraz reakcje nadwrażliwości, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do reakcji alergicznych i astmatycznych, a także wysypki plamkowo-grudkowe.¹

Zaburzenia elektrolitowe

Z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii indapamidem, szczególne znaczenie mają zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Hipokaliemia jest często występującym działaniem niepożądanym, które wymaga monitorowania. Analizy kliniczne wykazały zależne od dawki działanie indapamidu na stężenie potasu w osoczu. W przypadku dawki 2,5 mg (jak w preparacie Indap) stężenie potasu w osoczu <3,4 mmol/l obserwowano u 25% pacjentów, a stężenie <3,2 mmol/l u 10% pacjentów po 4-6 tygodniach leczenia. Po 12 tygodniach terapii średni spadek stężenia potasu w osoczu wynosił 0,41 mmol/l.²

Oprócz hipokaliemii mogą wystąpić również inne zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia (niezbyt często), hipochloremia (rzadko), hipomagnezemia (rzadko) oraz – bardzo rzadko – hiperkalcemia.³

Zaburzenia hematologiczne

Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, leukopenia i trombocytopenia. Te działania niepożądane wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i wprowadzenia odpowiedniego postępowania medycznego.⁴

Zaburzenia neurologiczne i sensoryczne

Pacjenci leczeni indapamidem mogą rzadko doświadczać objawów neurologicznych, takich jak zawroty głowy, zmęczenie, ból głowy czy parestezje. Z nieustaloną częstością występowania raportowano również przypadki omdleń.⁵

W zakresie zaburzeń narządu wzroku zgłaszano powikłania o nieznanej częstości, takie jak krótkowzroczność, niewyraźne widzenie, niedowidzenie, ostra jaskra zamkniętego kąta oraz nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką. Te objawy mogą wymagać pilnej konsultacji okulistycznej.⁶

Zaburzenia kardiologiczne

W trakcie leczenia indapamidem bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca. Z nieznaną częstością występują natomiast zaburzenia rytmu typu torsades de pointes, które mogą zakończyć się zgonem pacjenta.⁷ Ponadto bardzo rzadko może pojawić się niedociśnienie.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

U pacjentów leczonych indapamidem mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak niezbyt często występujące wymioty oraz rzadko występujące nudności, zaparcia i suchość w jamie ustnej. Bardzo rzadko może dojść do poważnego powikłania, jakim jest zapalenie trzustki.⁹

Zaburzenia funkcji wątroby

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby. Z nieznaną częstością można zaobserwować zapalenie wątroby oraz encefalopatię wątrobową w przypadku niewydolności wątroby.¹⁰

Zaburzenia skórne

Często obserwuje się reakcje nadwrażliwości, głównie dotyczące skóry u pacjentów predysponowanych do reakcji alergicznych i astmatycznych, a także wykwity plamisto-grudkowe. Niezbyt często występuje plamica. Bardzo rzadko mogą pojawić się poważne reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy zespół Stevensa-Johnsona. Z nieznaną częstością występowania raportowano reakcje nadwrażliwości na światło oraz możliwe pogorszenie istniejącego ostrego tocznia rumieniowatego układowego.¹¹

Zaburzenia nerkowe

Bardzo rzadko może wystąpić niewydolność nerek.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Z nieznaną częstością występują zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, takie jak kurcze mięśni, osłabienie mięśni, ból mięśni oraz rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych).¹³

Zaburzenia funkcji seksualnych

U mężczyzn stosujących indapamid niezbyt często mogą wystąpić zaburzenia erekcji.¹⁴

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

W trakcie terapii indapamidem, z nieznaną częstością występowania, obserwowano: wydłużenie odstępu QT w EKG, zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zwiększenie stężenia kwasu moczowego w osoczu oraz zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych.¹⁵

Tabela działań niepożądanych indapamidu 2,5 mg

Szczególne zagrożenia związane z terapią indapamidem

Zagrożenia związane z hipokaliemią

Najpoważniejszym problemem związanym z terapią indapamidem jest ryzyko hipokaliemii, występujące szczególnie w przypadku stosowania wyższych dawek leku. W przypadku preparatu Indap (2,5 mg) stężenie potasu w osoczu poniżej 3,4 mmol/l obserwowano u 25% pacjentów, a stężenie poniżej 3,2 mmol/l u 10% pacjentów po 4-6 tygodniach leczenia. Średni spadek stężenia potasu po 12 tygodniach terapii wynosił 0,41 mmol/l.¹⁶

Hipokaliemia może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym potencjalnie śmiertelnych zaburzeń typu torsades de pointes. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT lub u pacjentów z chorobami serca.¹⁷

Zagrożenia hepatologiczne

U pacjentów z niewydolnością wątroby stosowanie indapamidu może prowadzić do rozwoju encefalopatii wątrobowej – stanu, który charakteryzuje się zaburzeniami świadomości, dezorientacją, zaburzeniami motorycznymi i neurologicznymi. Stan ten wymaga natychmiastowego przerwania leczenia.¹⁸

Ciężkie reakcje skórne

Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Reakcje te, choć występują bardzo rzadko, mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz intensywnej opieki medycznej.¹⁹

Zagrożenia oczne

Wśród zaburzeń oka na szczególną uwagę zasługuje ostra jaskra zamkniętego kąta, która stanowi stan nagły w okulistyce i wymaga natychmiastowej interwencji w celu zapobiegnięcia trwałemu uszkodzeniu wzroku.²⁰

Rabdomioliza

Rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych) jest rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym, które może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Stany te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i przerwania leczenia indapamidem.²¹

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²²