Działania niepożądane leku Meprelon

Meprelon, zawierający substancję czynną metyloprednizolon, jest kortykosteroidem stosowanym w różnych schorzeniach o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. Jak każdy lek, Meprelon może powodować działania niepożądane, które występują z różną częstością i nasileniem u poszczególnych pacjentów. Należy zaznaczyć, że częstość występowania działań niepożądanych nie została dokładnie określona na podstawie dostępnych danych.¹

Terapia substytucyjna

W przypadku stosowania leku Meprelon w ramach terapii substytucyjnej i przy przestrzeganiu zalecanego dawkowania, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest stosunkowo małe.²

Farmakoterapia

Podczas stosowania leku Meprelon w ramach farmakoterapii, występowanie działań niepożądanych uzależnione jest od czasu trwania leczenia oraz stosowanej dawki.³

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Metyloprednizolon może prowadzić do różnych zaburzeń hematologicznych, obejmujących zmiany w liczbie i funkcji komórek krwi. Obserwuje się między innymi leukocytozę (zwiększenie liczby białych krwinek), limfopenię (zmniejszenie liczby limfocytów), eozynopenię (zmniejszenie liczby eozynofilów), poliglobulię (zwiększenie liczby erytrocytów), trombocytopenię (zmniejszenie liczby płytek krwi) oraz skłonność do trombocytozy (zwiększenie liczby płytek krwi).⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Działanie immunosupresyjne metyloprednizolonu może prowadzić do osłabienia układu immunologicznego, co skutkuje maskowaniem istniejących zakażeń lub nasileniem utajonych infekcji. Mogą również wystąpić reakcje alergiczne.⁵

Zaburzenia endokrynologiczne

W zakresie układu endokrynnego Meprelon może powodować niedoczynność kory nadnerczy oraz indukować zespół Cushinga, którego typowymi objawami są twarz księżycowata, otyłość tułowia i zaczerwienienie twarzy. Po przerwaniu leczenia może wystąpić „zespół odstawienia” steroidów. U dzieci możliwe jest zahamowanie wzrostu. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia wydzielania hormonów płciowych, objawiające się brakiem krwawienia miesiączkowego, hirsutyzmem czy zaburzeniami wzwodu. W rzadkich przypadkach opisywano wystąpienie przełomu w przebiegu guza chromochłonnego (Pheochromocytoma crisis).⁶

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Metyloprednizolon może prowadzić do licznych zaburzeń metabolicznych, takich jak:

• Zespół rozpadu guza – odnotowano przypadki wystąpienia tego zespołu u pacjentów z nowotworami układu krwiotwórczego⁷
• Lipomatoza – w różnych lokalizacjach: nadtwardówkowa, nasierdzia lub śródpiersia⁸
• Zaburzenia elektrolitowe – zatrzymanie sodu z powstawaniem obrzęków, zwiększone wydalanie potasu (prowadzące do zaburzeń rytmu serca)⁹
• Zaburzenia gospodarki węglowodanowej – zmniejszenie tolerancji glukozy, cukrzyca¹⁰
• Zaburzenia gospodarki lipidowej – hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia¹¹
• Zaburzenia gospodarki białkowej – nasilenie rozkładu białka¹²

Zaburzenia psychiczne

Stosowanie metyloprednizolonu może wywołać szereg zaburzeń psychicznych, w tym depresję, drażliwość, zmiany osobowości, zmiany nastroju, euforię, zwiększenie napędu i apetytu, psychozy oraz zaburzenia snu.¹³

Zaburzenia układu nerwowego

W obrębie układu nerwowego mogą wystąpić następujące działania niepożądane: rzekomy guz mózgu (szczególnie u dzieci), pojawienie się objawów dotychczas nieobserwowanej padaczki, zwiększenie skłonności do wystąpienia drgawek w przebiegu istniejącej padaczki, zawroty głowy oraz bóle głowy.¹⁴

Zaburzenia oka

Metyloprednizolon może powodować zaburzenia okulistyczne, takie jak zaćma (szczególnie ze zmętnieniem podtorebkowym w części tylnej), jaskra, centralna retinopatia surowicza, nasilenie owrzodzenia rogówki, nasilenie zapalenia wywołanego przez wirusy, bakterie lub grzyby, a także nieostre widzenie.¹⁵

Zaburzenia serca

W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwowano nasilenie się zastoju w płucach w przebiegu niewydolności lewokomorowej oraz kardiomiopatię przerostową u wcześniaków.¹⁶

Zaburzenia naczyniowe

Metyloprednizolon może powodować zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, zwiększenie ryzyka miażdżycy i zakrzepicy, zdarzenia zakrzepowe oraz zapalenie naczyń (także jako zespół odstawienny po długotrwałym leczeniu).¹⁷

Zaburzenia żołądka i jelit

W obrębie układu pokarmowego mogą wystąpić wrzody żołądka lub jelit z ryzykiem perforacji (np. z zapaleniem otrzewnej), krwawienie z żołądka lub dwunastnicy, zapalenie trzustki, dolegliwości w nadbrzuszu oraz rozedma pęcherzykowa jelit.¹⁸

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Zaobserwowano zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych u pacjentów stosujących metyloprednizolon.¹⁹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Metyloprednizolon może powodować liczne zmiany skórne, takie jak:

• Rozstępy skórne – powstawanie prążkowatych przebarwień na skórze²⁰
• Zanik skóry – ścieńczenie i osłabienie struktury skóry²¹
• Teleangiektazje – rozszerzenia drobnych naczyń krwionośnych widoczne na skórze²²
• Zwiększona podatność naczyń włosowatych na uszkodzenie²³
• Wybroczyny i siniaki – małe podskórne wylewy krwi²⁴
• Nadmierne owłosienie²⁵
• Trądzik steroidowy²⁶
• Przedłużone gojenie się ran²⁷
• Zapalenie skóry wokół ust podobne do trądziku różowatego²⁸
• Zmiany pigmentacji skóry²⁹
• Reakcje nadwrażliwości, np. wysypka polekowa³⁰

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego odnotowano:

• Osłabienie mięśni i zanik mięśni³¹
• W przypadku miastenii – odwracalne zwiększenie osłabienia mięśni skutkujące wystąpieniem przełomu miastenicznego³²
• Wywołanie ostrej miopatii w przypadku równoczesnego podawania niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie szkieletowe³³
• Osteoporoza – występująca w zależności od dawki, możliwa nawet przy krótkotrwałym stosowaniu leku, w ciężkich przypadkach prowadząca do ryzyka złamań kości³⁴
• Jałowe martwice kości (np. głowy kości ramiennej i udowej)³⁵
• Zerwanie ścięgna³⁶

Należy zauważyć, że po szybkim zmniejszeniu dawki po długotrwałym leczeniu mogą wystąpić takie dolegliwości, jak bóle mięśni i stawów.³⁷

U pacjentów otrzymujących kortykosteroidy stwierdzano występowanie mięsaka Kaposiego.³⁸

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Odnotowano przypadki twardzinowego przełomu nerkowego. Występowanie twardzinowego przełomu nerkowego różni się w poszczególnych podgrupach pacjentów. Największe ryzyko występuje u pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej. Ryzyko jest najmniejsze u pacjentów z ograniczoną postacią twardziny układowej i z młodzieńczą postacią twardziny układowej.³⁹

Inne zaburzenia

W badaniach laboratoryjnych może być obserwowany wzrost masy ciała.⁴⁰

Tabela działań niepożądanych leku Meprelon

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji i Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.⁴¹

Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu.⁴²