P-glikoproteina

P-glikoproteina (P-gp, ABCB1) to białko transportowe należące do nadrodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette), występujące w błonach komórkowych różnych tkanek, w tym w barierze krew-mózg, jelitach, wątrobie i nerkach. Jej główną funkcją jest aktywne usuwanie ksenobiotyków i potencjalnie szkodliwych substancji z wnętrza komórek, co stanowi ważny mechanizm ochronny organizmu.

W kontekście klinicznym P-glikoproteina odgrywa kluczową rolę w farmakokinetyce wielu leków, wpływając na ich wchłanianie, dystrybucję i wydalanie. Jest odpowiedzialna za zjawisko oporności wielolekowej (MDR – multidrug resistance), szczególnie istotne w terapii przeciwnowotworowej, gdzie nadekspresja P-gp w komórkach nowotworowych prowadzi do zmniejszonego wewnątrzkomórkowego stężenia cytostatyków i obniżonej skuteczności leczenia.

Funkcjonowanie P-glikoproteiny może być modyfikowane przez inhibitory (np. werapamil, cyklosporynę A) lub induktory (np. rifampicynę, dziurawiec), co ma znaczenie w przewidywaniu interakcji lekowych. Polimorfizmy genu MDR1 kodującego P-gp mogą wpływać na indywidualną zmienność w odpowiedzi na leczenie, stanowiąc przedmiot badań farmakogenetycznych i medycyny spersonalizowanej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvagen 40 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i bezpieczeństwo stosowania. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, choć w mniejszym stopniu, co wymaga rozważenia niższej maksymalnej dawki i kontroli klinicznej. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co wymaga monitorowania efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co również wymaga zmniejszenia dawki i ostrożności, zwłaszcza że jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny z atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, enzymy wątrobowe, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, letermowir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pibrentaswir, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 20 mg + 10 mg

Atorwastatyna, składnik preparatu Amlator, charakteryzuje się niską biodostępnością około 12% z powodu eliminacji przedukładowej i efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie (Cmax) osiąga w 1-2 godziny po podaniu doustnym, a jej objętość dystrybucji wynosi około 381 litrów, co wskazuje na intensywną penetrację do tkanek. Atorwastatyna wiąże się silnie z białkami osocza (≥98%) i jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% efektu hamowania reduktazy HMG-CoA, utrzymującego się 20-30 godzin mimo okresu półtrwania 14 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. U pacjentów z niewydolnością wątroby (Child-Pugh B) obserwuje się znaczący wzrost Cmax (16-krotny) i AUC (11-krotny), co wymaga ostrożności i modyfikacji dawkowania. Polimorfizm genu SLCO1B1 (c.521CC) zwiększa ekspozycję na lek 2,4-krotnie, podnosząc ryzyko działań niepożądanych, takich jak rabdomioliza. Wiek, płeć oraz niewydolność nerek nie wpływają istotnie na skuteczność i farmakokinetykę atorwastatyny, co pozwala na stosowanie standardowego dawkowania w tych grupach.
bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, nadciśnienie tętnicze, o-hydroksyatorwastatyna, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa effluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, transporter błonowy, uszkodzenie wątroby, wychwyt atorwastatyny, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Aprepitant Accord 80 mg; 125 mg

Aprepitant w dawkach 125 mg (dzień 1) i 80 mg (dni 2-3) wykazuje złożony profil interakcji farmakokinetycznych, będąc substratem, inhibitorem i induktorem enzymów CYP3A4 oraz induktorem CYP2C9. Inhibicja CYP3A4 prowadzi do istotnego wzrostu stężenia w osoczu leków metabolizowanych przez ten enzym, zwłaszcza doustnych substratów, z możliwym wzrostem AUC nawet trzykrotnym podczas 3-dniowej terapii. Wskazane jest unikanie jednoczesnego stosowania z pimozydem, terfenadyną, astemizolem i cyzaprydem ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Dawkę deksametazonu doustnego należy zmniejszyć o około 50% (AUC wzrasta 2,2-krotnie), a metyloprednizolonu dożylnego o 25%, doustnego o 50% (AUC wzrasta do 2,5-krotnie). Aprepitant nie wpływa istotnie na farmakokinetykę dożylnych chemioterapeutyków takich jak docetaksel czy winorelbina, jednak wymagana jest ostrożność przy doustnych lekach metabolizowanych przez CYP3A4 (np. etopozyd, winorelbina). Ponadto, aprepitant indukuje CYP2C9 i CYP3A4 po zakończeniu terapii, co może obniżać stężenia substratów tych enzymów, np. warfaryny (zmniejszenie stężenia S(-) warfaryny o 34%, spadek INR o 14%) i tolbutamidu (zmniejszenie AUC o 23-28%), co wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych. W trakcie i do 2 miesięcy po terapii aprepitantem zaleca się stosowanie dodatkowych niehormonalnych metod antykoncepcji ze względu na obniżenie stężenia etynyloestradiolu o 64% i noretyndronu o 60%.
acenokumarol, alfentanyl, chemioterapia wywołująca nudności, cyklosporyna, czas protrombinowy, deksametazon, docetaksel, dziurawiec, etynyloestradiol, fenytoina, glukuronidacja, hormonalny środek antykoncepcyjny, ifosfamid, indukcja enzymatyczna, induktor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, ketokonazol, klarytromycyna, metyloprednizolon, midazolam, nefazodon, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, ondansetron, P-glikoproteina, pimozyd, ryfampicyna, substrat CYP3A4, tolbutamid, warfaryna, winorelbina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvacard neo 20 mg

Atorwastatyna, składnik aktywny Torvacard neo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Cmax w 1-2 godziny. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu, jednak całkowita biodostępność substancji to około 12%, a ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA sięga około 30%. Niska biodostępność wynika z usuwania leku w błonie śluzowej przewodu pokarmowego oraz intensywnego metabolizmu wątrobowego (efekt pierwszego przejścia). Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%), co ogranicza frakcję wolną leku. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej enzym HMG-CoA reduktazy.
atorwastatyna, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, dystrybucja atorwastatyny, efekt pierwszego przejścia, eliminacja atorwastatyny, glukuronidacja, hydroksylowane pochodne, klirens żółciowy, krążenie wątrobowo-jelitowe, metabolizm atorwastatyny, metabolizm wątrobowy, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania atorwastatyny, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Teva 200 mg

Sorafenib wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów CYP3A4 oraz glukuronidacji przez UGT1A1 i UGT1A9. Indukcja CYP3A4 przez ryfampicynę obniża AUC sorafenibu o 37%, a podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu ziół dziurawca, leków przeciwpadaczkowych (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital) oraz deksametazonu, co może obniżać skuteczność terapii. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib hamuje izoenzymy CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9 in vitro, jednak badania kliniczne nie potwierdziły znaczącej inhibicji, choć zaleca się monitorowanie INR u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon. Ponadto sorafenib hamuje P-gp, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna, wymagając ostrożności klinicznej.
aktywność CYP1A2, aktywność CYP3A4, cisplatyna, cyklofosfamid, deksametazon, dekstrometorfan, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, fenobarbital, fenprokumon, fenytoina, gemcytabina, glukuronidaza, hamowanie P-gp, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, irynotekan, izoenzym cytochromu P450, kapecytabina, karbamazepina, karboplatyna, kardiotoksyczność, ketokonazol, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolit SN-38, midazolam, neomycyna, oksaliplatyna, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, ryfampicyna, sorafenib, warfaryna, wskaźnik INR, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadilecto 5 mg

Tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (od dwukrotnego do czterokrotnego wzrostu AUC), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać jego skuteczność. Tadalafil nasila działanie przeciwnadciśnieniowe azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu (2,5-20 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną (4-8 mg/dobę), gdzie obserwuje się istotne nasilenie działania hipotensyjnego i ryzyko omdleń, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
antagonista receptora angiotensyny, azotany, beta-adrenolityki, blokery kanałów wapniowych, CYP3A4, czas protrombinowy, doksazosyna, działanie przeciwnadciśnieniowe, etynyloestradiol, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leki moczopędne tiazydowe, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwnadciśnieniowe, metabolizm tadalafilu, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, receptory alfa-adrenergiczne, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Contix 40 mg

Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, znacząco podnosi pH żołądka, co wpływa na wchłanianie leków zależnych od kwaśnego środowiska. Szczególnie istotne są interakcje z azolami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), erlotynibem oraz pochodnymi kumaryny (warfaryna, fenprokumon). W przypadku inhibitorów proteazy HIV, jednoczesne stosowanie pantoprazolu może prowadzić do znacznego zmniejszenia biodostępności tych leków, co grozi nieskutecznością terapii przeciwwirusowej; zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę i ścisłe monitorowanie miana wirusa. Pochodne kumaryny wykazują zwiększenie INR i czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. Ponadto, wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) stosowane w onkologii i ciężkich postaciach łuszczycy mogą ulec kumulacji przy jednoczesnym stosowaniu pantoprazolu, co zwiększa ryzyko toksyczności i może wymagać czasowego odstawienia inhibitora pompy protonowej.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, czas protrombinowy, diazepam, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, metotreksat, metronidazol, nifedypina, P-glikoproteina, pantoprazol, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, warfaryna, zapalenie błony śluzowej żołądka
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvox, jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego (o 30-46%), LDL-C (o 41-61%), apolipoproteiny B (o 34-50%) oraz triglicerydów (o 14-33%). Lek zwiększa ekspresję receptorów LDL na hepatocytach, co nasila wychwyt i katabolizm LDL, a także poprawia jakość krążących cząsteczek LDL. W badaniu REVERSAL stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg/dobę u pacjentów z chorobą wieńcową skutkowało stabilizacją miażdżycy tętnic wieńcowych oraz redukcją LDL-C z 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 28 mg/dl) do 2,04 ± 0,8 mmol/l (78,9 ± 30 mg/dl). Ponadto, atorwastatyna obniżała stężenie CRP o 36,4%, co wskazuje na działanie przeciwzapalne. W badaniach klinicznych (MIRACL, ASCOT-LLA, CARDS, SPARCL) wykazano, że leczenie atorwastatyną zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego, udaru niedokrwiennego oraz hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej, z redukcją względnego ryzyka sięgającą 15-42% w zależności od populacji i punktu końcowego.
apolipoproteina A1, apolipoproteina B, białko C-reaktywne, białko oporności raka piersi, biosynteza cholesterolu, cytochrom P-450 3A4, działanie karcinogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, farmakodynamika, farmakokinetyka, gruczolak wątrobowokomórkowy, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, katabolizm LDL, lipoproteina bardzo niskiej gęstości, lipoproteina niskiej gęstości, miażdżyca tętnic wieńcowych, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pomostowanie aortalno-wieńcowe, pompa efluksowa, progresja miażdżycy, przemijający napad niedokrwienny, przenikanie przez łożysko, przezskórna angioplastyka wieńcowa, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, receptor LDL, transporter wątrobowy, udar krwotoczny, udar lakunarny, udar niedokrwienny, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, zależność dawka-odpowiedź, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml

Pozakonazol, metabolizowany głównie przez UDP-glukuronidację i będący substratem P-gp, jest silnym inhibitorem CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki takie jak ryfabutyna, efawirenz, fenytoina, antagoniści receptorów H2 (np. cymetydyna) oraz inhibitory pompy protonowej (np. ezomeprazol) znacząco obniżają stężenia pozakonazolu (zmniejszenie Cmax o 21-57% i AUC o 23-51%), co może prowadzić do obniżenia skuteczności przeciwgrzybiczej. Z kolei pozakonazol zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym takrolimusu (Cmax +121%, AUC +358%), syrolimusu (Cmax x6,7, AUC x8,9), cyklosporyny (konieczne zmniejszenie dawki o 25%), midazolamu (Cmax x1,6, AUC x6,2) oraz inhibitorów proteazy HIV (np. atazanawiru Cmax x2,6, AUC x3,7). Szczególnie przeciwwskazane jest łączne stosowanie pozakonazolu z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, halofantryną, chinidyną oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko wydłużenia QTc i toksyczności.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, digoksyna, efawirenz, farmakokinetyka, fenytoina, fosamprenawir, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kwas all-trans-retynowy, midazolam, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, skuteczność przeciwgrzybicza, syrolimus, takrolimus, torsade de pointes, tretynoina, UDP glukuronizacja, wąski indeks terapeutyczny, wenetoklaks, wydłużenie odstępu QTc, zakażenie grzybicze z przełamania
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Mercapharm 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na wydzielanie kwasu solnego w żołądku oraz jest metabolizowany przez układ enzymatyczny cytochromu P-450, co warunkuje jego potencjalne interakcje farmakologiczne. Znaczące klinicznie interakcje dotyczą leków, których biodostępność zależy od pH żołądka, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, intrakonazol, posakonazol), erlotynib oraz leki antyretrowirusowe, zwłaszcza atazanawir. W tych przypadkach hamowanie wydzielania kwasu solnego przez pantoprazol prowadzi do zmniejszenia wchłaniania i obniżenia skuteczności terapii, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub rozważenia alternatywnych leków. Ponadto, u pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny (fenprokumon, warfaryna) zaleca się monitorowanie INR podczas rozpoczynania, zakończenia lub nieregularnego stosowania pantoprazolu ze względu na ryzyko zmian wartości INR. Istotne jest także zwrócenie uwagi na możliwe podwyższenie stężenia metotreksatu przy jednoczesnym stosowaniu, szczególnie w wysokich dawkach stosowanych w onkologii lub ciężkiej łuszczycy, co może wymagać tymczasowego odstawienia pantoprazolu.
antagonista wapnia, antybiotyki, antykoagulanty, atazanawir, azole przeciwgrzybicze, biodostępność, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, cytochrom P-450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, dolny zwieracz przełyku, doustny środek antykoncepcyjny, eradykacja H. pylori, erlotynib, glibenklamid, hormony antykoncepcyjne, inhibitor pompy protonowej, INR, karbamazepina, kwas solny, leczenie nowotworowe, lek antyretrowirusowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, łuszczyca, metoprolol, metotreksat, metyloksantyny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nifedypina, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, refluksowe zapalenie przełyku, środek zobojętniający, terapia antyretrowirusowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Panprazox 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami wymagającymi kwaśnego środowiska żołądkowego do prawidłowego wchłaniania, takimi jak azolowe środki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynib oraz inhibitory proteazy HIV (zwłaszcza atazanawir). Jednoczesne stosowanie pantoprazolu z tymi lekami może znacząco obniżyć ich biodostępność, co wymaga ograniczenia dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłego monitorowania stanu klinicznego pacjenta, np. miana wirusa HIV. Ponadto, pantoprazol może wpływać na farmakodynamikę leków przeciwzakrzepowych (warfaryna, fenprokumon), potencjalnie zwiększając wartości INR i czas protrombinowy, co wymaga regularnego monitorowania tych parametrów. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) stosowane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do wzrostu stężenia metotreksatu w osoczu, co wskazuje na konieczność rozważenia czasowego odstawienia IPP w trakcie terapii metotreksatem.
amoksycylina, atazanawir, azolowy środek przeciwgrzybiczy, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, demetylacja, diazepam, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etanol, etynyloestradiol, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja pantoprazolu z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, P-glikoproteina, pH soku żołądkowego, piroksykam, pozakonazol, ryfampicyna, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, makrolidy, azole, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie kojarzenia lub redukcję dawki atorwastatyny oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również podnoszą stężenie leku, wymagając rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabić efekt hipolipemizujący, dlatego konieczne jest monitorowanie skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów białkowych (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga dostosowania dawki i kontroli klinicznej.
antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, efawirenz, ekspozycja ogólnoustrojowa, ezetymib, farmakokinetyka, fibrat, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwgrzybiczny azolowy, letermowir, metabolizm atorwastatyny, miopatia, P-glikoproteina, parametry wątrobowe, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, podawanie jednoczesne, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, stężenie w osoczu, terapia hipolipemizująca, uszkodzenie wątroby, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Viglita 50 mg

Wildagliptyna charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych, nie będąc substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450 (CYP450). Badania kliniczne wykazały brak istotnych interakcji z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi takimi jak pioglitazon, metformina i glibenklamid, a także z digoksyną (substrat P-glikoproteiny), warfaryną (substrat CYP2C9), amlodypiną, ramiprylem, walsartanem i symwastatyną. W terapii skojarzonej nie jest konieczna modyfikacja dawek tych leków. Wyjątek stanowią inhibitory ACE, u których jednoczesne stosowanie z wildagliptyną zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta.
amlodypina, cukrzyca typu 2, CYP2C9, cytochrom P450, digoksyna, diuretyk, działanie hipoglikemizujące, glibenclamid, gliburyd, hipoglikemia, homeostaza glukozy, inhibitor ACE, INR, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm węglowodanów, metformina, obrzęk naczynioruchowy, P-glikoproteina, pioglitazon, ramipryl, stan hipoglikemiczny, sympatykomimetyk, symwastatyna, terapia skojarzona, tiazyd, walsartan, warfaryna, wildagliptyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Storvas CRT 10 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, cyklosporyna) powodują znaczny wzrost stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub istotnej redukcji dawki oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania klinicznego. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie i ewentualne dostosowanie dawki. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i ścisłej kontroli, zwłaszcza że jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny jest przeciwwskazane.
AlAT, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, AspAT, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, GGTP, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Renazol 15 mg

Lanzoprazol, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na biodostępność i stężenia leków współstosowanych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami, których wchłanianie zależy od pH żołądka, takimi jak ketokonazol i itrakonazol, których biodostępność ulega znacznemu obniżeniu, co może prowadzić do subterapeutycznych stężeń. Również atazanawir, stosowany w terapii HIV, wykazuje istotne zmniejszenie biodostępności przy jednoczesnym stosowaniu z lanzoprazolem, co czyni to połączenie przeciwwskazanym. Ponadto, lanzoprazol może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, np. takrolimusu, którego ekspozycja może wzrosnąć nawet o 81%, co wymaga monitorowania stężenia tego leku w osoczu. W przypadku digoksyny, karbamazepiny, fenytoiny, pochodnych kumaryny oraz teofiliny zalecana jest ostrożność i monitorowanie stężeń, ze względu na potencjalne zmiany farmakokinetyczne i ryzyko działań niepożądanych.
atazanawir, błona śluzowa żołądka, cytochrom P450, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enzymy metabolizujące, farmakokinetyka leków, fenytoina, fluwoksamina, glikoproteina p, hamowanie wydzielania kwasu solnego, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający kwas solny, metabolizm CYP3A4, P-glikoproteina, parametry krzepnięcia, pH żołądka, pochodne kumaryny, ryfampicyna, stężenie digoksyny, substrat CYP3A, sukralfat, takrolimus, teofilina, warfaryna, wydzielanie kwasu żołądkowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tulip 40 mg 40 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Tulip, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi około 12%, a dostępność ogólnoustrojowa aktywnego inhibitora HMG-CoA około 30%, co jest wynikiem klirensu w przewodzie pokarmowym i efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast aktywność farmakodynamiczna utrzymuje się 20-30 godzin dzięki metabolitom. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp oraz BCRP, co wpływa na jej wchłanianie i eliminację żółciową.
białko oporności raka piersi, biodostępność bezwzględna, cholesterol całkowity, efekt pierwszego przejścia, inhibitor HMG-CoA, izoenzym CYP3A4, klirens, maksymalne stężenie w osoczu, masa ciała, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rodzinna hipercholesterolemia heterozygotyczna, skala Childa-Pugha, skala Tannera, stężenie LDL-C, stężenie maksymalne, tabletka powlekana, transporter wątrobowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Razarxo 20 mg

Rywaroksaban, nowoczesny doustny antykoagulant, charakteryzuje się przewidywalną farmakokinetyką zależną od dawki, z szybkim wchłanianiem i maksymalnym stężeniem w osoczu (Cₘₐₓ) osiąganym po 2-4 godzinach. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność wynosi 66% na czczo i wzrasta o 39% przy podaniu z posiłkiem, co podkreśla konieczność przyjmowania większych dawek z jedzeniem. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg, a większe dawki wykazują ograniczone wchłanianie. Wchłanianie jest zależne od miejsca uwalniania w przewodzie pokarmowym, z istotnym zmniejszeniem ekspozycji przy uwalnianiu dystalnym. U dzieci stosuje się tabletki lub zawiesinę doustną, z podobnym profilem wchłaniania, jednak większe dawki (mg/kg) wykazują zmniejszoną biodostępność. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, a objętość dystrybucji (Vss) u dorosłych wynosi około 50 l, u dzieci zależy od masy ciała (np. 113 l dla 82,8 kg). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz niezależne od CYP szlaki, a eliminacja odbywa się w połowie przez nerki i połowie przez kał, z klirensem około 10 l/h i okresem półtrwania 5-9 h u młodych dorosłych, wydłużonym do 11-13 h u osób starszych.
AUC, biodostępność, biotransformacja, CYP2J2, CYP3A4, doustny antykoagulant, farmakokinetyka rywaroksabanu, hamowanie czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przemiany metaboliczne, przewód pokarmowy, stężenie w osoczu, wchłanianie ograniczane uwalnianiem, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydłużenie PT, wydzielanie nerkowe, zakrzepica żył głębokich, zawiesina doustna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – RIXACAM 20 mg

Rywaroksaban, substancja czynna produktu RIXACAM, charakteryzuje się przewidywalną farmakokinetyką z szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, a dla dawki 20 mg jest zależna od przyjmowania z posiłkiem (66% na czczo, wzrost AUC o 39% po posiłku). Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg, a większe dawki wykazują ograniczone wchłanianie. Rywaroksaban silnie wiąże się z białkami osocza (92-95%), a jego objętość dystrybucji wynosi około 50 l u dorosłych. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz procesy niezależne od CYP, z eliminacją przez nerki (ok. 1/3 dawki) i kał. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych dorosłych i 11-13 godzin u osób starszych. U dzieci farmakokinetyka jest zależna od masy ciała, z krótszym okresem półtrwania (od 4,2 h u młodzieży do poniżej 0,5 h u niemowląt), a dawki są dostosowywane wagowo. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min) oraz u chorych z umiarkowanym i ciężkim zaburzeniem czynności wątroby (Child-Pugh B i C), ze względu na istotne zwiększenie ekspozycji i ryzyko krwawień.
albumina, białka transportowe, biodostępność doustna, choroba zakrzepowo-zatorowa, cytochrom P450, hydroliza amidowa, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens leku, marskość wątroby, metabolizm oksydacyjny, migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, stężenie maksymalne w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zawiesina doustna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 10 mg + 10 mg

Amlator to lek łączący atorwastatynę i amlodypinę, z odmiennymi profilami farmakokinetycznymi. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-2 h), wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥ 98%) oraz dużą objętością dystrybucji (~381 l). Całkowita biodostępność wynosi około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego i usuwania przez błonę śluzową przewodu pokarmowego. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, tworząc aktywne metabolity odpowiadające za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania substancji czynnej to około 14 godzin, natomiast działania farmakodynamicznego 20-30 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. U osób starszych i pacjentów z uszkodzeniem wątroby (klasa B Child-Pugh) obserwuje się znaczne zwiększenie ekspozycji na lek, co wymaga ostrożności. Polimorfizm genu SLCO1B1 (c.521CC) może zwiększać ryzyko toksyczności atorwastatyny poprzez podwyższenie AUC 2,4-krotnie.
amlodypina, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, biodostępność leku, błona śluzowa żołądka, cholesterol LDL, cytochrom P-450 3A4, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens leku, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skalowanie allometryczne, substancja czynna, transporter OATP1B1, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pazopanib Pharmascience 200 mg

Pazopanib, podawany doustnie w dawce 800 mg, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cₘₐₓ) około 19 ± 13 μg/ml po medianie 3,5 godziny, z AUC₀₋∞ wynoszącym około 650 ± 500 μg·h/ml. Stałe stosowanie leku zwiększa ekspozycję (AUC₀₋ₜ) od 1,23 do 4-krotnie, jednak dawki powyżej 800 mg nie powodują dalszego wzrostu AUC ani Cₘₐₓ, co sugeruje wysycenie absorpcji. Obecność pokarmu podwaja AUC i Cₘₐₓ, dlatego zaleca się podawanie pazopanibu co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku. Rozkruszenie tabletki 400 mg zwiększa AUC₍₀₋₇₂₎ o 46% i podwaja Cₘₐₓ, skracając tₘₐₓ o około 2 godziny. Lek wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, jest substratem P-gp i BCRP, a metabolizowany głównie przez CYP3A4, z metabolitami o zróżnicowanej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania wynosi około 30,9 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (<4% z moczem).
absorpcja, aktywność AlAT, AUC, białko oporności raka piersi, bilirubina, biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja, eliminacja, farmakokinetyka pazopanibu, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C8, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności wątroby, maksymalna tolerowana dawka, metabolizm, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Pharmascience 200 mg

Sorafenib, składnik aktywny leku Sorafenib Pharmascience 200 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450 oraz glukuronidację przez UGT1A1 i UGT1A9. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i deksametazon, obniżają AUC sorafenibu o około 37%, co może obniżać skuteczność terapii. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib nie istotnie hamuje klinicznie CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9, jednak zaleca się monitorowanie INR u pacjentów przyjmujących warfarynę lub fenprokumon. Hamowanie P-gp przez sorafenib może zwiększać stężenia leków takich jak digoksyna, co wymaga kontroli terapeutycznej. Współpodawanie sorafenibu z neomycyną zmniejsza ekspozycję na sorafenib o 54%, co jest klinicznie istotne.
cisplatyna, cyklofosfamid, cytochrom P450, deksametazon, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, działanie hepatotoksyczne, farmakokinetyka, fenobarbital, fenprokumon, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, irynotekan, kapecytabina, karbamazepina, karboplatyna, ketokonazol, kortykosteroid, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolit SN-38, neomycyna, oksaliplatyna, P-glikoproteina, paklitaksel, ryfampicyna, sorafenib, substrat P-gp, UGT1A1, warfaryna, wskaźnik INR, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zoloft 50 mg

Sertralina, podawana doustnie w dawkach 50-200 mg raz na dobę, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 4,5-8,4 godzinach, a jej biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez spożycie pokarmu. Lek charakteryzuje się wysokim (98%) wiązaniem z białkami osocza, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm sertraliny odbywa się głównie w wątrobie z udziałem enzymów CYP3A4, CYP2C19 oraz CYP2B6, a także transportu przez P-glikoproteinę. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę, natomiast jej główny metabolit, N-desmetylosertralina, wykazuje dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Sertralina jest niemal całkowicie metabolizowana, z wydalaniem niezmienionej substancji czynnej z moczem poniżej 0,2%. Farmakokinetyka leku jest proporcjonalna do dawki, co ułatwia indywidualizację terapii.
AUC, biodostępność, biodostępność sertraliny, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, desmetylosertralina, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres połowicznej eliminacji, okres półtrwania, osoba wolno metabolizująca, P-glikoproteina, sertralina, stan stacjonarny, Tmax, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, Zoloft
Leksykon leków
Interakcje leku – Danengo 110 mg

Dabigatran eteksylat, będący substratem transportera P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na funkcję P-gp. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, znacząco zwiększają ekspozycję na dabigatran (AUC i Cmax wzrastają 2,1-2,5-krotnie), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na wysokie ryzyko krwawień. Inhibitory o umiarkowanym działaniu, np. werapamil (zwłaszcza w postaci o natychmiastowym uwalnianiu podany 1h przed dabigatranem, zwiększający Cmax ok. 2,8 razy i AUC ok. 2,5 razy), amiodaron (wzrost AUC ok. 1,6 razy), chinidyna, klarytromycyna oraz tikagrelor, wymagają ostrożności i monitorowania klinicznego, a w niektórych przypadkach rozważenia modyfikacji dawki. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia dabigatranu o 65,5% i ekspozycji o 67%) oraz ziele dziurawca, karbamazepina i fenytoina, mogą obniżać skuteczność przeciwzakrzepową i powinny być unikać. Dabigatran nie jest metabolizowany przez układ cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi tym szlakiem.
antagonista witaminy K, dabigatran eteksylat, doustny antykoagulant, działanie przeciwzakrzepowe, farmakokinetyka dabigatranu, heparyna niskocząsteczkowa, induktor P-gp, inhibitor agregacji płytek, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, NLPZ, P-glikoproteina, pH żołądka, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, stężenie dabigatranu, stężenie osoczowe dabigatranu, transporter błonowy, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 20 mg

Atorwastatyna, substancja czynna Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymagać redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a stosowanie atorwastatyny z letermovirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fampridine Zentiva 10 mg

Famprydyna, podawana doustnie w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (10 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z biodostępnością względną wynoszącą 95% w porównaniu do roztworu wodnego. Forma o przedłużonym uwalnianiu opóźnia osiągnięcie i obniża wartość Cₘₐₓ, nie wpływając jednak na całkowity stopień wchłaniania. Podanie leku z posiłkiem zmniejsza AUC₀₋∞ o 2-7%, a Cₘₐₓ zwiększa o 15-23%, co ze względu na związek między stężeniem maksymalnym a działaniami niepożądanymi, rekomenduje przyjmowanie famprydyny na czczo. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (3-7%), objętość dystrybucji około 2,6 l/kg oraz dobrą penetrację do OUN, co jest kluczowe dla jego mechanizmu działania. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2E1 do nieaktywnych metabolitów, a farmakokinetyka jest liniowa z okresem półtrwania około 6 godzin.
akumulacja leku, bariera krew-mózg, biodostępność względna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cytochrom P450 2E1, dostępność biologiczna, dysfunkcja nerek, famprydyna, farmakokinetyka liniowa, filtracja kłębuszkowa, hepatocyty, izoenzym CYP1A2, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transporter OCT2, utlenianie, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Bluefish 15 mg; 20 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivaroxaban Bluefish (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg), charakteryzuje się szybkim i prawie całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawek 15 mg i 20 mg jest zależna od przyjmowania pokarmu – biodostępność dawki 20 mg na czczo wynosi 66%, a przyjmowanie z posiłkiem zwiększa AUC o 39%, co uzasadnia konieczność podawania tych dawek z jedzeniem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%). Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, a jego objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od cytochromu P450, a lek jest wydalany zarówno przez nerki (w tym 1/3 w postaci niezmienionej), jak i z kałem. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób, a u osób starszych wydłuża się do 11-13 godzin. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani rasami.
biodostępność doustna, cytochrom P450, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medical Valley 20 mg

Atorwastatyna wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych jest wysoka (95-99% względem roztworu), jednak całkowita biodostępność leku wynosi około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~381 L) oraz bardzo wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%). Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, a jej aktywne metabolity (orto- i parahydroksylowe) odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA, co wydłuża okres działania terapeutycznego do 20-30 godzin, mimo że okres półtrwania substancji macierzystej wynosi około 14 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P-450, dawkowanie leku, działanie hipolipemizujące, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, metabolizm pierwszego przejścia, mięśnie poprzecznie prążkowane, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, stężenie w osoczu, uszkodzenie wątroby, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Aurovitas 20 mg

Atorwastatyna Aurovitas jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki leku. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, która dodatkowo hamuje transporter OATP1B1. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, dysfagia, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, stężenie atorwastatyny, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, wchłanianie leku, werapamil, worykonazol, wydalanie z żółcią, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamid Dr. Max 2 mg

Loperamid Dr. Max (2 mg loperamidu chlorowodorek) jest substratem P-glikoproteiny, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami P-glikoproteiny (chinidyna, rytonawir) prowadzącymi do 2-3-krotnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, powodują odpowiednio 3-4- i 5-krotny wzrost stężenia loperamidu, jednak bez nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN, co potwierdzają testy psychomotoryczne i pupilometryczne. Inhibitory CYP2C8 (gemfibrozyl) podwajają stężenie loperamidu, a ich jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4 (itrakonazol + gemfibrozyl) prowadzi do 4-krotnego wzrostu szczytowego stężenia i aż 13-krotnego wzrostu całkowitej ekspozycji na lek, co stanowi bardzo wysokie ryzyko farmakokinetyczne. Ponadto, loperamid spowalnia perystaltykę jelit, co zwiększa wchłanianie leków takich jak desmopresyna (3-krotny wzrost stężenia w osoczu) i może nasilać działanie innych leków przeciwbiegunkowych, natomiast prokinetyki mogą osłabiać jego skuteczność.
badanie pupilometryczne, biegunka infekcyjna, charakterystyka produktu leczniczego, chinidyna, desmopresyna, działanie niepożądane loperamidu, gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwbiegunkowy, loperamidu chlorowodorek, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, perystaltyka przewodu pokarmowego, prokinetyk, rytonawir, stężenie loperamidu w osoczu, test psychomotoryczny, test zastępowania cyfr symbolami, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Staveran 40 40 mg

Werapamil, będący antagonistą kanałów wapniowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, bóle brzucha), a także zaburzenia rytmu serca, takie jak rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca oraz blok przedsionkowo-komorowy (I°, II°, III°). Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne kardiologiczne powikłania, w tym niewydolność serca, zatrzymanie akcji węzła zatokowego i asystolię, które mogą stanowić zagrożenie życia. Dodatkowo często występują niedociśnienie tętnicze oraz zaczerwienienie skóry z uczuciem gorąca, co jest związane z rozszerzającym naczynia działaniem leku. Werapamil może także powodować hiperkaliemię, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
antagonista wapnia, asystolia, bariera krew-mózg, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, cytochrom P450 3A, drgawki, enzymy wątrobowe, galaktorrhea, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hiperprolaktynemia, hipotensja, kołatanie serca, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, P-glikoproteina, parestezja, przerost dziąseł, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tetrapareza, werapamil, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie węzła zatokowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Vincristine Teva 1 mg/ml

Winkrystyna, metabolizowana przez CYP3A4 i będąca substratem P-glikoproteiny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu oraz profil toksyczności. Inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna) oraz blokery kanału wapniowego (szczególnie nifedypina) zwiększają ryzyko neurotoksyczności i innych działań niepożądanych poprzez zmniejszenie klirensu winkrystyny. W terapii skojarzonej z L-asparaginazą zaleca się podanie winkrystyny 12-24 godziny wcześniej, aby uniknąć kumulacji hepatotoksyczności. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami neurotoksycznymi (cyklosporyna, izoniazyd) oraz czynnikami stymulującymi powstawanie kolonii granulocytów (G-CSF, GM-CSF) może nasilać neuropatie, a radioterapia zwiększa ryzyko obwodowej neurotoksyczności. W przypadku stosowania doustnych antagonistów witaminy K konieczne jest częstsze monitorowanie INR ze względu na zmienność działania przeciwzakrzepowego.
bloker kanału wapniowego, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, działanie nerwowo-mięśniowe, działanie prodrgawkowe, hamowanie czynności szpiku kostnego, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, L-asparaginaza, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, P-glikoproteina, szczepionka z żywym wirusem, układ immunologiczny, zespół Raynauda
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xiltess 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna Xiltess 10 mg, charakteryzuje się wysoką i niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (80-100%) z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 2-4 godziny. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę, z ograniczonym wchłanianiem przy wyższych dawkach, szczególnie na czczo. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP2J2 oraz wydalany w połowie przez nerki i połowie z kałem. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u osób młodych i 11-13 godzin u osób starszych. Zmienność farmakokinetyczna wynosi 30-40%, wzrastając do 70% w okresie okołooperacyjnym. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (stopień B wg Child-Pugh) i nerek (klirens kreatyniny 15-29 mL/min) obserwuje się istotne zwiększenie ekspozycji (AUC wzrost 2,3-krotny i 1,6-krotny odpowiednio) oraz nasilone działanie farmakodynamiczne (hamowanie czynnika Xa i wydłużenie PT), co wymaga ostrożności lub przeciwwskazań do stosowania.
aPTT, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność doustna, CYP2J2, CYP3A4, cytochrom P450, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, działanie farmakodynamiczne, farmakokinetyka liniowa, hamowanie czynnika Xa, HepTest, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, ograniczone wchłanianie, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, przemiana metaboliczna, rywaroksaban, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Teva 10 mg

Badania interakcji tadalafilu, głównie w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazały istotne zmiany farmakokinetyczne przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol (200 mg/dobę podwaja AUC i zwiększa Cmax o 15% dla dawki 10 mg tadalafilu; 400 mg/dobę czterokrotnie zwiększa AUC i o 22% Cmax dla dawki 20 mg) oraz rytonawir (200 mg dwa razy na dobę podwaja AUC dla dawki 20 mg). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, mogą obniżyć AUC tadalafilu nawet o 88%, co może zmniejszyć skuteczność terapeutyczną. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania; interakcje utrzymują się ponad 24 godziny, a azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) znacząco nasila działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko omdleń, dlatego takie połączenie jest niezalecane. W przypadku innych alfa-adrenolityków (alfuzosyna, tamsulozyna) należy zachować ostrożność, szczególnie u osób starszych, rozpoczynając terapię od najmniejszej dawki.
alfuzosyna, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotan, bendrofluazyd, beta-adrenolityk, biodostępność, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek blokujący kanał wapniowy, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, R-warfaryna, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Właściwości farmakokinetyczne

Gefitynib charakteryzuje się umiarkowanie wolnym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 3-7 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością około 59%. Wchłanianie jest istotnie zależne od pH soku żołądkowego, gdzie podwyższenie pH powyżej 5 powoduje zmniejszenie ekspozycji o 47%, co wynika z ograniczonej rozpuszczalności leku. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (średnio 1400 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną. Gefitynib jest substratem P-glikoproteiny, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, przy czym O-desmetylogefitynib, główny metabolit, wykazuje 14-krotnie słabsze działanie przeciwnowotworowe i nie przyczynia się istotnie do efektu klinicznego. Genotyp CYP2D6 wpływa na metabolizm i ekspozycję na lek, gdzie osoby z nieaktywnym enzymem mają dwukrotnie wyższe stężenia gefitynibu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki.
AspAT, białka osocza, bilirubina, biodostępność leku, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, gefitynib, guzy lite, klirens osoczowy, marskość wątroby, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pH soku żołądkowego, przerzuty nowotworowe, receptor EGFR, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wolni metabolizerzy, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Atorva 20 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się wówczas redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają ekspozycję leku, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, przy czym ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co wymaga jednoczesnego podawania i monitorowania efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, co także wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, efekt hepatotoksyczny, efekt hipolipemizujący, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvazin Plus 10 mg + 10 mg

Torvazin Plus to lek łączący atorwastatynę (10, 20 lub 40 mg) i ezetymib (10 mg), wykazujący równoważność biologiczną z podawaniem tych substancji osobno. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax w 1-2 godziny), wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz niską całkowitą dostępnością biologiczną (~12%) z powodu metabolizmu pierwszego przejścia i wstępnego klirensu jelitowego. Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, a jej działanie utrzymuje się 20-30 godzin. Ezetymib ulega szybkiemu wchłanianiu i sprzęganiu z kwasem glukuronowym, z Cmax osiąganym w 1-2 godziny (glukuronid) lub 4-12 godzin (ezetymib). Wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie (99,7% dla ezetymibu, 88-92% dla glukuronidu). Ezetymib jest eliminowany głównie z żółcią (78%) i moczem (11%), a jego okres półtrwania wynosi około 22 godziny. Obecność pokarmu nie wpływa na biodostępność ezetymibu.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja, ezetymib, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, glukuronidacja, klirens kreatyniny, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genu, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, równoważność biologiczna, skala Child-Pugha, stężenie w osoczu, transporter OATP1B1, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Erlis 10 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że tadalafil (substancja czynna Erlis) jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co determinuje istotne interakcje z inhibitorami (ketokonazol 200-400 mg/dobę, rytonawir 200 mg 2x/dobę) prowadzącymi do 2-4-krotnego wzrostu ekspozycji (AUC) i umiarkowanego wzrostu Cmax. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, a azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu (2,5-20 mg). Istotne jest także unikanie kojarzenia z riocyguatem ze względu na nasilone działanie hipotensyjne. Współstosowanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) znacząco nasila efekt hipotensyjny, co może prowadzić do omdleń, dlatego jest niewskazane; przy alfuzosynie i tamsulozynie zaleca się ostrożność i rozpoczynanie terapii od niskich dawek.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, białko nośnikowe, cytochrom P450, czas protrombinowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanały wapniowe, lek blokujący receptory angiotensyny II, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek blokujący receptory β-adrenergiczne, lek przeciwcukrzycowy, niedociśnienie ortostatyczne, nieselektywny inhibitor fosfodiesterazy, P-glikoproteina, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, triazotan glicerolu, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sastium 100 mg

Sertralina, podawana doustnie w dawkach od 50 do 200 mg, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 4,5-8,4 godzinach, a jej biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez obecność pokarmu. Lek charakteryzuje się wysokim (ok. 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 h), co umożliwia podawanie raz na dobę i prowadzi do około dwukrotnej kumulacji w stanie stacjonarnym osiąganym po około tygodniu. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, ma dłuższy okres półtrwania (62-104 h). Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolity wydalane z kałem i moczem, przy minimalnym wydalaniu niezmienionej substancji (<0,2%). Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym, co ułatwia dostosowanie dawkowania.
badanie farmakogenomiczne, biodostępność, biotransformacja sertraliny, cytochrom CYP2B6, cytochrom CYP2C19, cytochrom CYP3A4, desmetylosertralina, dysfunkcja nerek, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm sertraliny, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, Sastium, sertralina, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, substancja czynna, szlak enzymatyczny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Daxanlo 110 mg

Dabigatran eteksylan, będący substratem P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, powodują znaczne (2,1-2,5-krotne) zwiększenie stężenia dabigatranu, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na wysokie ryzyko krwawień. Inhibitory P-gp o mniejszym nasileniu (np. werapamil, amiodaron, chinidyna, klarytromycyna, tikagrelor) zwiększają stężenie dabigatranu 1,2-1,9-krotnie i wymagają ostrożności oraz monitorowania klinicznego. Induktory P-gp (ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina, fenytoina) obniżają stężenie dabigatranu nawet do 67%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności przeciwzakrzepowej i jest wskazaniem do unikania ich jednoczesnego stosowania. Ponadto, inhibitory proteazy (np. rytonawir) mogą potencjalnie wpływać na P-gp, dlatego ich stosowanie z dabigatranem jest niezalecane.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, białko transportowe, centralny cewnik żylny, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, dekstran, desyrudyna, digoksyna, doustny antykoagulant, dronedaron, enoksaparyna, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir/pibrentaswir, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, P-glikoproteina, pantoprazol, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Atorva 30 mg

Apo-Atorva (atorwastatyna) jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silni inhibitory CYP3A4, tacy jak rytonawir, cyklosporyna, klarytromycyna czy itrakonazol, mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki atorwastatyny do maksymalnie 10 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą stężenie leku, wymagając dostosowania dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, dziurawiec) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co wymaga monitorowania efektu terapeutycznego. Ponadto inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermovir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co również wymaga redukcji dawki i kontroli bezpieczeństwa terapii.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, elbaswir/grazoprewir, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, letermovir, lopinawir/rytonawir, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ginkgoherb 120 mg

Produkt leczniczy Ginkgoherb, zawierający wyciąg z liści Ginkgo biloba, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma grupami leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, fenprokumon) i przeciwpłytkowe (klopidogrel, ASA, NLPZ), gdzie obserwuje się potencjalne nasilenie działania przeciwkrzepliwego i zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania INR i objawów krwawienia. Ginkgoherb hamuje P-glikoproteinę jelitową, co może zwiększać ekspozycję na eteksylan dabigatranu, podnosząc ryzyko krwawień. Ponadto, preparat może podwajać maksymalne stężenie (Cmax) nifedypiny, skutkując objawami takimi jak zawroty głowy i uderzenia gorąca, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej modyfikacji terapii. Indukcja CYP3A4 przez Ginkgoherb obniża stężenie efawirenzu, zmniejszając skuteczność terapii przeciwwirusowej, dlatego jednoczesne stosowanie jest niewskazane.
bilobalid, bloker kanałów wapniowych, choroba wątroby, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP3A4, eteksylan dabigatranu, fenprokumon, ginkgolid, glikozyd flawonowy, indeks terapeutyczny, inhibitor trombiny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwnadciśnieniowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, miłorząb dwuklapowy, miłorząb japoński, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, parametry krzepnięcia, ryzyko krwawienia, suplement diety, talinolol, terapia HIV, terapia przeciwwirusowa, uderzenia gorąca, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenia koordynacji psychoruchowej, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asentra 50 mg

Sertalina, substancja czynna leku Asentra, charakteryzuje się farmakokinetyką proporcjonalną do dawki w zakresie 50-200 mg, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 4,5-8,4 godzinach od podania doustnego. Biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez pokarm, a lek wykazuje wysokie (ok. 98%) wiązanie z białkami osocza. Średni okres półtrwania sertraliny wynosi około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę i prowadzi do dwukrotnej kumulacji do stężenia stanu stacjonarnego po około tygodniu terapii. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, ma dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Metabolizm sertraliny odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6, a zarówno lek, jak i metabolit są substratami P-glikoproteiny. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane równomiernie z kałem i moczem, z minimalnym wydalaniem niezmienionej substancji (<0,2%).
AUC, białka osocza, biodostępność, chlorowodorek, Cmax, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, desmetylosertralina, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, frakcja wolna leku, klirens kreatyniny, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, sertralina, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, szybki metabolizer, uszkodzenie wątroby, wolny metabolizer
Leksykon leków
Interakcje leku – Wasedoc 110 mg

Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Wasedoc, jest substratem P-glikoproteiny (P-gp) i podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie osoczowe oraz bezpieczeństwo stosowania. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz skojarzenie glekaprewiru z pibrentaswirem, powodują wzrost AUC dabigatranu o 2,1-2,53 razy i Cmax o 1,9-2,49 razy, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na ryzyko krwawień. Werapamil, amiodaron, chinidyna i tikagrelor również zwiększają ekspozycję na dabigatran (np. werapamil podany na godzinę przed dabigatranem zwiększa Cmax o 2,8 razy i AUC o 2,5 razy), co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 7 dni), zmniejszają stężenie dabigatranu o około 65%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną i jest wskazaniem do unikania jednoczesnego stosowania. Dabigatran nie jest metabolizowany przez układ cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji przez ten mechanizm.
ablacja cewnikowa, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, dekstran, desyrudyna, doustny antykoagulant, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir z pibrentaswirem, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor P-glikoproteiny, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, P-glikoproteina, pantoprazol, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rywaroksaban, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Sandoz 400 mg

Sorafenib wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450 oraz glukuronidację. Induktory CYP3A4 i glukuronidacji, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i deksametazon, mogą obniżyć AUC sorafenibu o około 37%, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub rozważenia zwiększenia dawki. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib nie istotnie hamuje ani nie indukuje CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C19, a także nie wpływa klinicznie na CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9, choć u pacjentów na warfarynie zalecane jest monitorowanie INR. Hamowanie P-gp przez sorafenib może zwiększać stężenia substratów, takich jak digoksyna. Współpodawanie sorafenibu z lekami przeciwnowotworowymi wykazuje zróżnicowane efekty: np. jednoczesne stosowanie z paklitakselem i karboplatyną bez przerwy zwiększa ekspozycję na sorafenib o 47%, paklitaksel o 29% i 6-OH paklitaksel o 50%, natomiast z kapecytabiną obserwuje się wzrost ekspozycji na kapecytabinę o 15-50% i 5-FU o 0-52%. Sorafenib zwiększa także AUC doksorubicyny o 21%, AUC SN-38 (aktywny metabolit irynotekanu) o 67-120% oraz AUC irynotekanu o 26-42%, a także AUC docetakselu o 36-80% i Cmax docetakselu o 16-32%, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania toksyczności. Antybiotyk jelitowy neomycyna zmniejsza ekspozycję na sorafenib o 54% poprzez zaburzenie krążenia jelitowo-wątrobowego.
5-fluorouracyl, antykoagulanty, cyklofosfamid, deksametazon, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, działania niepożądane, glukuronidacja, hamowanie izoenzymów, hepatotoksyczność, indukcja enzymu, induktory enzymów, inhibitor CYP3A4, irynotekan, izoenzymy cytochromu P450, kapecytabina, karboplatyna, krążenie jelitowo-wątrobowe, leki przeciwnowotworowe, leki przeciwpadaczkowe, metabolit SN-38, neomycyna, P-glikoproteina, paklitaksel, ryfampicyna, schemat chemioterapii, wskaźnik PT-INR, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Sylodosyna – Interakcje

Sylodosyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, dehydrogenazę alkoholową oraz UGT2B7, a także jest substratem P-glikoproteiny. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg), itrakonazol, rytonawir i cyklosporyna, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na sylodosynę (3,7-krotne zwiększenie Cmax i 3,1-krotne AUC), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. diltiazem, zwiększają AUC sylodosyny o około 30% bez wpływu na Cmax i okres półtrwania, co nie wymaga modyfikacji dawki. Równoczesne stosowanie sylodosyny z innymi antagonistami receptorów α1-adrenergicznych jest niezalecane ze względu na ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego. Interakcje farmakodynamiczne z inhibitorami PDE-5 (syldenafil 100 mg, tadalafil 20 mg) są minimalne, choć u pacjentów >65 lat obserwowano obniżenie ciśnienia tętniczego o 5-15 mmHg (skurczowe) i 0-10 mmHg (rozkurczowe), bez objawów niedociśnienia ortostatycznego.
alfa-adrenolityk, antagonista receptora alfa-adrenergicznego, antagonista wapnia, barbituran, beta-adrenolityk, cyklosporyna, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, etanol, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor PDE-5, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, ryfampicyna, rytonawir, syldenafil, sylodosyna, tadalafil, test ortostatyczny, UGT2B7, zawrót głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Elvanse 30 mg

Lisdeksamfetaminy dimezylan, substancja czynna preparatu Elvanse, nie wykazuje istotnego wpływu na główne izoformy cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4) ani na P-glikoproteinę, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy i transportery. W badaniach klinicznych nie stwierdzono znaczących zmian farmakokinetyki leków takich jak guanfacyna (Cmax +19%, AUC +7%) i wenlafaksyna (zmiany Cmax i AUC do 17%), co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne i brak konieczności modyfikacji dawkowania. Istotne są jednak zmiany pH moczu, które mogą wpływać na wydalanie amfetaminy – zakwaszenie moczu (np. kwas askorbinowy, dieta wysokobiałkowa) zwiększa wydalanie i skraca okres półtrwania, natomiast alkalizacja moczu (np. węglan sodu, dieta bogata w owoce i warzywa) zmniejsza wydalanie i wydłuża okres półtrwania, co może wymagać dostosowania dawki.
amfetamina, chlorpromazyna, cukrzyca, cytochrom CYP2D6, cytochrom P450, deksamfetamina, guanetydyna, guanfacyna o przedłużonym uwalnianiu, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, kortykosteroid, kwas askorbinowy, kwasica oddechowa, lek hipotensyjny, lisdeksamfetaminy dimezylan, O-desmetylowenlafaksyna, opioidowy lek przeciwbólowy, P-glikoproteina, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiazydowy lek moczopędny, węglan litu, wenlafaksyna o przedłużonym uwalnianiu, wodorowęglan sodu, zakażenie układu moczowego, zespół serotoninowy, złośliwa hipertermia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gefitinib Krka 250 mg

Gefitynib Krka (250 mg) charakteryzuje się umiarkowanie wolnym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 3-7 godzinach. Biodostępność bezwzględna u pacjentów onkologicznych wynosi 59%. Wchłanianie leku jest istotnie obniżone (o 47%) przy pH soku żołądkowego powyżej 5, co wynika z ograniczonej rozpuszczalności substancji czynnej w środowisku o podwyższonym pH. Spożycie pokarmu nie wpływa na ekspozycję na gefitynib. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (1400 l) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i kwaśną alfa 1-glikoproteiną. Metabolizm tlenowy zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, a głównym metabolitem jest O-desmetylogefitynib, o 14-krotnie słabszym działaniu hamującym EGFR. Wydalanie odbywa się głównie z kałem w postaci metabolitów, z minimalnym (<4%) wydalaniem nerkowym. Klirens osoczowy wynosi około 500 ml/min, a okres półtrwania u pacjentów onkologicznych to 41 godzin, co powoduje kumulację leku 2-8-krotną przy dawkowaniu raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po 7-10 dawkach.
biodostępność bezwzględna, Cmax, Common Toxicity Criteria, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, fosfataza alkaliczna, gefitynib, guzy lite, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, marskość wątroby, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przerzuty do wątroby, receptor EGFR, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 60 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir), mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotności AUC, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się obniżenie dawki atorwastatyny (np. do maksymalnie 10-20 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co również wymaga dostosowania dawki i kontroli klinicznej.
azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, elbaswir, ezetymib, fibrat, glekaprewir, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens żółciowy, lek przeciwwirusowy HCV, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, pompa efluksowa, rabdomioliza, typranawir, werapamil
Leksykon substancji czynnych
Bilastyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Bilastyna, lek przeciwhistaminowy II generacji, jest stosowana w leczeniu objawowym alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, spojówek oraz pokrzywki. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek jednoczesne podawanie bilastyny z inhibitorami P-glikoproteiny (np. ketokonazol, erytromycyna, cyklosporyna, rytonawir, diltiazem) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko istotnego wzrostu stężenia bilastyny w osoczu i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Preparaty bilastyny zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej. Niektóre formy farmaceutyczne, takie jak tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, mogą zawierać śladowe ilości etanolu lub dwutlenku siarki, które w rzadkich przypadkach mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z alergią na te substancje.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, bilastyna, cyklosporyna, dane kliniczne, diltiazem, działanie niepożądane, erytromycyna, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja lekowa, ketokonazol, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, niewydolność nerek, P-glikoproteina, pokrzywka, populacja pediatryczna, preparat bilastyny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór doustny, rytonawir, skurcz oskrzeli, skuteczność i bezpieczeństwo leku, stężenie w osoczu, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Bluefish AB 20 mg

Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność całkowita wynosi około 12%, co jest wynikiem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie oraz działania transporterów takich jak P-gp i BCRP. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (≥98%) i dużą objętość dystrybucji (~381 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast efekt farmakodynamiczny utrzymuje się 20-30 godzin dzięki aktywności metabolitów. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej, co ogranicza kumulację leku przy stosowaniu wielokrotnym.
białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, dystrybucja leku, efekt hipolipemizujący, eliminacja atorwastatyny, genotyp SLCO1B1, hipercholesterolemia rodzinna, metabolizm atorwastatyny, niewydolność nerek, okres półtrwania leku, P-glikoproteina, pacjent w podeszłym wieku, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, stężenie maksymalne leku, uszkodzenie wątroby