Interakcje leku
Elvanse 30 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lisdeksamfetaminy dimezylan, substancja czynna preparatu Elvanse, podlega różnorodnym interakcjom farmakologicznym, które mogą wpływać zarówno na jego działanie terapeutyczne, jak i na bezpieczeństwo stosowania. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla optymalnego prowadzenia terapii oraz minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹

Hamowanie aktywności enzymów in vitro

Badania in vitro wykazały, że lisdeksamfetaminy dimezylan nie hamuje głównych izoform ludzkiego cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4) w zawiesinach ludzkich mikrosomów wątrobowych. Nie jest również induktorem in vitro izoenzymów CYP1A2, CYP2B6 lub CYP3A4/5 w świeżych hodowlach ludzkich hepatocytów. Dodatkowo lisdeksamfetaminy dimezylan nie stanowi substratu P-glikoproteiny (P-gp) w komórkach MDCK II ani nie hamuje P-gp w komórkach Caco-2, co sugeruje niskie prawdopodobieństwo interakcji klinicznych z lekami transportowanymi przez pompę P-gp. Badania in vivo przeprowadzone u ludzi potwierdziły brak klinicznie istotnego wpływu lisdeksamfetaminy dimezylanu na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez izoenzymy CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 lub CYP3A.²

Interakcje z lekami stosowanymi w skojarzeniu

Guanfacyna o przedłużonym uwalnianiu

Badania interakcji lekowych wykazały, że jednoczesne stosowanie guanfacyny o przedłużonym uwalnianiu z lisdeksamfetaminy dimezylanem powoduje 19% zwiększenie maksymalnego stężenia osoczowego (Cmax) i 7% zwiększenie ekspozycji (AUC) na guanfacynę. Zmiany te są jednak niewielkie i prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach nie zaobserwowano zmian ekspozycji na deksamfetaminę podczas skojarzonego stosowania lisdeksamfetaminy dimezylanu i guanfacyny o przedłużonym uwalnianiu.³

Wenlafaksyna o przedłużonym uwalnianiu

Wenlafaksyna jest substratem cytochromu CYP2D6. Badania interakcji lekowych pomiędzy lisdeksamfetaminy dimezylanem w dawce 70 mg a wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu w dawce 225 mg wykazały 9% zmniejszenie Cmax i 17% zmniejszenie AUC dla głównego czynnego metabolitu o-desmetylowenlafaksyny oraz 10% zwiększenie Cmax i 13% zwiększenie AUC dla wenlafaksyny. Deksamfetamina może nieznacznie hamować aktywność cytochromu CYP2D6, jednak nie wpływa znacząco na AUC ani Cmax wenlafaksyny ani o-desmetylowenlafaksyny. Zmiany te są niewielkie i prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach nie zaobserwowano zmian ekspozycji na deksamfetaminę podczas skojarzonego stosowania lisdeksamfetaminy dimezylanu i wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu.⁴

Wpływ pH moczu na farmakokinetykę

Substancje chemiczne i zaburzenia wpływające na pH moczu mogą znacząco modyfikować farmakokinetykę amfetaminy. Kwas askorbinowy oraz inne związki i zaburzenia powodujące zakwaszenie moczu (np. tiazydowe leki moczopędne, dieta o dużej zawartości białka zwierzęcego, cukrzyca, kwasica oddechowa) zwiększają wydalanie amfetaminy z moczem i skracają jej okres półtrwania. Z kolei sodu wodorowęglan i inne substancje oraz zaburzenia powodujące alkalizację moczu (np. dieta bogata w owoce i warzywa, zakażenia układu moczowego, wymioty) zmniejszają wydalanie amfetaminy z moczem i wydłużają jej okres półtrwania.⁵

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Jednoczesne stosowanie amfetaminy z inhibitorami monoaminooksydazy jest przeciwwskazane. Nie należy stosować amfetaminy równocześnie z IMAO ani w ciągu 14 dni po odstawieniu IMAO ze względu na ryzyko zwiększenia uwalniania noradrenaliny i innych monoamin. Może to prowadzić do wystąpienia przełomu nadciśnieniowego z silnymi bólami głowy i innymi objawami. W takiej sytuacji mogą pojawić się różnorodne objawy neurologiczne oraz złośliwa hipertermia o ciężkim przebiegu, która niekiedy może prowadzić do zgonu.⁶

Leki serotoninergiczne

Podczas jednoczesnego stosowania pochodnych amfetaminy, takich jak lisdeksamfetaminy dimezylan, oraz leków serotoninergicznych, w tym selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), rzadko obserwowano występowanie zespołu serotoninowego. Zespół ten zgłaszano również po przedawkowaniu pochodnych amfetaminy, w tym lisdeksamfetaminy dimezylanu.⁷

Leki hipotensyjne

Pochodne amfetaminy mogą zmniejszać skuteczność guanetydyny i innych leków hipotensyjnych, co należy uwzględnić przy równoczesnym stosowaniu tych preparatów.⁸

Leki przeciwbólowe

Pochodne amfetaminy nasilają działanie przeciwbólowe opioidowych leków przeciwbólowych, co może wymagać modyfikacji dawkowania tych leków przy równoczesnym stosowaniu.⁹

Leki osłabiające działanie amfetaminy

Niektóre leki mogą osłabiać działanie pochodnych amfetaminy:

• Chlorpromazyna zmniejsza ośrodkowe działanie pobudzające pochodnych amfetaminy przez blokowanie receptorów dopaminy i noradrenaliny.¹⁰
• Haloperydol zmniejsza ośrodkowe działanie pobudzające pochodnych amfetaminy przez blokowanie receptorów dopaminy.¹¹
• Węglan litu może zmniejszać działanie osłabiające apetyt i pobudzające pochodnych amfetaminy.¹²

Interakcje z alkoholem

Dostępne dane na temat interakcji lisdeksamfetaminy dimezylanu z alkoholem są ograniczone. Jednakże, ze względu na działanie ośrodkowe zarówno alkoholu, jak i pochodnych amfetaminy, równoczesne stosowanie nie jest zalecane. Alkohol może modyfikować metabolizm lisdeksamfetaminy dimezylanu oraz potencjalnie nasilać działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.¹³

Ponadto, spożywanie alkoholu podczas terapii preparatem Elvanse może nasilać objawy niepożądane takie jak: zaburzenia koncentracji, koordynacji ruchowej oraz pogarszać ogólną sprawność psychomotoryczną. Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności całkowitej abstynencji alkoholowej podczas stosowania lisdeksamfetaminy dimezylanu.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych i badań wykrywających substancje psychoaktywne

Pochodne amfetaminy mogą powodować znaczne zwiększenie stężenia kortykosteroidów w osoczu, zwłaszcza w godzinach wieczornych. Amfetamina może wpływać na wyniki oznaczeń steroidów w moczu. Należy o tym pamiętać przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych u pacjentów stosujących lisdeksamfetaminy dimezylan.¹⁴

Dodatkowo, lisdeksamfetaminy dimezylan może dawać fałszywie pozytywne wyniki testów na obecność amfetaminy w moczu, co należy uwzględnić przy zlecaniu badań wykrywających substancje psychoaktywne u pacjentów stosujących ten lek.

Tabela interakcji lisdeksamfetaminy dimezylanu

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje lisdeksamfetaminy dimezylanu z innymi substancjami, ich mechanizm, efekt kliniczny oraz zalecenia dotyczące postępowania. Poziom istotności interakcji określono jako: wysoki (interakcje potencjalnie zagrażające życiu lub zdrowiu), średni (interakcje istotne klinicznie, mogące wymagać modyfikacji dawkowania) oraz niski (interakcje o niewielkim znaczeniu klinicznym, zazwyczaj niewymagające modyfikacji dawkowania).¹⁵