Interakcje leku
Atorvastatin Krka 60 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna, będąca składnikiem aktywnym produktu leczniczego Atorvastatin Krka, podlega metabolizmowi przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz jest substratem dla transporterów wątrobowych – polipeptydów transportujących aniony organiczne OATP1B1 i OATP1B3. Dodatkowo, atorwastatyna jest rozpoznanym substratem dla pomp efluksowych – P-glikoproteiny (P-gp) i białka oporności raka piersi (BCRP), co może ograniczać jej wchłanianie jelitowe oraz klirens żółciowy.¹

Wpływ innych leków na atorwastatynę

Jednoczesne podawanie leków będących inhibitorami CYP3A4 lub białek transportowych może prowadzić do zwiększonego stężenia atorwastatyny w osoczu oraz zwiększać ryzyko miopatii. Ryzyko to może również wzrosnąć przy jednoczesnym stosowaniu atorwastatyny z innymi lekami mogącymi wywoływać miopatię, takimi jak pochodne kwasu fibrynowego i ezetymib.²

Silne inhibitory CYP3A4

Badania wykazały, że silne inhibitory CYP3A4 znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny. W miarę możliwości należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak:

• cyklosporyna
• telitromycyna
• klarytromycyna
• delawirdyna
• styrypentol
• azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol)
• niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV (np. elbaswir z grazoprewirem)
• inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir)

Jeżeli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania wymienionych leków z atorwastatyną, należy rozważyć obniżenie dawki początkowej i maksymalnej atorwastatyny oraz prowadzić odpowiednią obserwację kliniczną pacjenta.³

Umiarkowane inhibitory CYP3A4

Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol) mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu. Zaobserwowano zwiększone ryzyko miopatii podczas stosowania erytromycyny w skojarzeniu ze statynami. Nie prowadzono badań interakcji oceniających wpływ amiodaronu czy werapamilu na atorwastatynę, jednak zarówno amiodaron, jak i werapamil hamują działanie CYP3A4, co może zwiększać ekspozycję na atorwastatynę.⁴

W przypadku jednoczesnego stosowania umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 zaleca się:

• rozważenie obniżenia dawki maksymalnej atorwastatyny
• prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej, szczególnie po rozpoczęciu leczenia oraz po zmianach dawki inhibitora⁵

Induktory CYP3A4

Jednoczesne podawanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A (np. efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) może prowadzić do różnego stopnia zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu. Ze względu na mechanizm podwójnej interakcji ryfampicyny (indukcja CYP3A4 i inhibicja OATP1B1 – transportera wychwytu wątrobowego), zaleca się jednoczesne podawanie atorwastatyny z ryfampicyną, gdyż podanie atorwastatyny po dawce ryfampicyny znacząco obniża stężenie atorwastatyny w osoczu.⁶

Wpływ ryfampicyny na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany. Jeżeli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy uważnie monitorować skuteczność leczenia.⁷

Inhibitory transporterów

Inhibitory białek transportowych mogą zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na atorwastatynę. Cyklosporyna i letermowir są inhibitorami transporterów biorących udział w procesie rozkładu atorwastatyny, takich jak OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co prowadzi do zwiększonej ogólnoustrojowej ekspozycji na atorwastatynę.⁸

Wpływ zahamowania transporterów wychwytu w wątrobie na ekspozycję atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany. W przypadku braku możliwości uniknięcia jednoczesnego podawania zaleca się zmniejszenie dawki atorwastatyny oraz uważne monitorowanie skuteczności leczenia. Nie zaleca się stosowania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących letermowir jednocześnie z cyklosporyną.⁹

Interakcje z fibratami i ezetymibem

Stosowanie fibratów w monoterapii może wywoływać działania niepożądane związane z mięśniami, włącznie z rabdomiolizą. Ryzyko takich zdarzeń może wzrosnąć przy jednoczesnym podawaniu pochodnych kwasu fibrynowego z atorwastatyną. Jeżeli jednoczesne stosowanie jest konieczne, należy zastosować najniższą dawkę atorwastatyny, która pozwoli na osiągnięcie celu leczenia, oraz odpowiednio monitorować stan pacjenta.¹⁰

Monoterapia ezetymibem również wiąże się z możliwością wystąpienia działań niepożądanych związanych z mięśniami, w tym rabdomiolizy. Ryzyko takich zdarzeń może wzrosnąć w przypadku jednoczesnego podawania ezetymibu z atorwastatyną. Zaleca się odpowiednią obserwację kliniczną pacjentów.¹¹

Inne istotne interakcje

Kolestypol – podczas jednoczesnego podawania z atorwastatyną powoduje zmniejszenie stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu (proporcja stężenia: 0,74). Jednakże, jednoczesne stosowanie obu leków daje większy wpływ na lipidy, niż gdy są one podawane oddzielnie.¹²

Kwas fusydowy – jednoczesne stosowanie z atorwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji (niezależnie od tego, czy ma charakter farmakodynamiczny czy farmakokinetyczny, czy oba) nie jest jeszcze znany. Odnotowano przypadki rabdomiolizy (w tym kilka zakończonych zgonem) u pacjentów otrzymujących takie skojarzenie leków. Jeśli podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie atorwastatyną należy przerwać na cały okres przyjmowania kwasu fusydowego.¹³

Kolchicyna – pomimo braku badań interakcji między atorwastatyną i kolchicyną, podczas jednoczesnego stosowania tych leków odnotowano przypadki miopatii. Dlatego przy jednoczesnym stosowaniu atorwastatyny z kolchicyną należy zachować ostrożność.¹⁴

Wpływ atorwastatyny na inne leki

Digoksyna – podczas jednoczesnego podawania wielokrotnych dawek digoksyny i 10 mg atorwastatyny zaobserwowano niewielkie zwiększenie stężenia digoksyny w stanie stacjonarnym. Należy odpowiednio monitorować pacjentów przyjmujących digoksynę.¹⁵

Doustne leki antykoncepcyjne – jednoczesne podawanie atorwastatyny z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi powodowało zwiększenie stężenia noretyndronu i etynyloestradiolu w osoczu.¹⁶

Warfaryna – w badaniach klinicznych pacjentów przewlekle leczonych warfaryną wykazano, że jednoczesne podawanie dobowej dawki 80 mg atorwastatyny z warfaryną powodowało niewielkie skrócenie (o około 1,7 sekundy) czasu protrombinowego w pierwszych 4 dniach dawkowania. Czas protrombinowy powracał do normy w ciągu 15 dni leczenia atorwastatyną.¹⁷

Pomimo że rzadko obserwowano klinicznie istotne interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, zaleca się pomiar czasu protrombinowego przed rozpoczęciem podawania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn oraz powtarzanie badania odpowiednio często w początkowej fazie leczenia. Po stwierdzeniu stabilności czasu protrombinowego, badanie należy prowadzić ze zwykłą częstością zalecaną dla pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn. W przypadku zmiany dawki lub odstawienia atorwastatyny należy powtórzyć tę procedurę.¹⁸

Nie zaobserwowano krwawienia ani zmian czasu protrombinowego podczas leczenia atorwastatyną u pacjentów nieprzyjmujących leków przeciwzakrzepowych.¹⁹

Interakcje atorwastatyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii atorwastatyną może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby. Alkohol, podobnie jak atorwastatyna, jest metabolizowany w wątrobie, co może prowadzić do nasilenia obciążenia tego narządu.

Alkohol może również wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450, co potencjalnie może modyfikować metabolizm atorwastatyny. Ponadto, spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia mięśni (miopatii) podczas terapii statynami, w tym atorwastatyną.

Ze względów bezpieczeństwa zaleca się:

• ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii atorwastatyną
• unikanie nadmiernego jednorazowego spożycia alkoholu
• monitorowanie parametrów funkcji wątroby, szczególnie u pacjentów regularnie spożywających alkohol
• zgłaszanie lekarzowi wszelkich objawów bólowych ze strony mięśni, szczególnie jeśli występują po spożyciu alkoholu

Tabela interakcji lekowych

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych zostały przeprowadzone tylko u pacjentów dorosłych. Zakres interakcji u dzieci i młodzieży nie jest w pełni poznany. W przypadku stosowania atorwastatyny u dzieci i młodzieży należy uwzględnić wszystkie interakcje występujące u pacjentów dorosłych oraz zachować szczególną ostrożność i stosować się do zaleceń dotyczących monitorowania pacjentów.²⁰