działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Methofill 2,5 mg
Metotreksat (Methofill), dostępny w tabletkach 2,5 mg i 10 mg, wykazuje silne działanie teratogenne i genotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, a przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę testem ciążowym i udzielić porad dotyczących planowania ciąży. U mężczyzn zaleca się stosowanie antykoncepcji oraz powstrzymanie się od oddawania nasienia podczas terapii i przez 3 miesiące po jej zakończeniu, ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczne, mimo braku jednoznacznych danych klinicznych przy dawkach poniżej 30 mg tygodniowo. Metotreksat jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, a w przypadku ekspozycji na lek w trakcie ciąży lub do 6 miesięcy po terapii konieczna jest konsultacja lekarska i badania ultrasonograficzne w celu oceny rozwoju płodu.
amenorrhea, antykoncepcja, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja podczas ciąży, metotreksat, oligospermia, oogeneza, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko genotoksyczne, samoistne poronienie, spermatogeneza, teratogen, test ciążowy, toksyczność, trymestr ciąży, wada kończyny, wada ośrodkowego układu nerwowego, wada twarzoczaszki, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wady rozwojowe, zaburzenie miesiączkowania, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cefepim MIP Pharma 1 g
Stosowanie cefepimu u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej oceny ryzyka i korzyści, zwłaszcza w kontekście płodności, ciąży oraz laktacji. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności, jednak brak jest odpowiednich, dobrze kontrolowanych badań klinicznych u ludzi. Cefepim może być stosowany w ciąży jedynie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja terapeutyczna powinna uwzględniać alternatywne opcje o lepszym profilu bezpieczeństwa. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie stanu zdrowia matki i płodu oraz informowanie pacjentki o ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w tym okresie.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donesyn 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, stosowany w terapii choroby Alzheimera, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo. Lek wykazuje działanie zgodne z mechanizmem inhibitora acetylocholinoesterazy, bez istotnych działań niepożądanych niezwiązanych z układem cholinergicznym. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały właściwości mutagennych ani genotoksycznych, a działania klastogenne pojawiały się jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż terapeutyczne. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału onkogennego chlorowodorku donepezylu.
badanie karcynogenności, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie onkogenne, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, klastogenność, mutacja komórkowa, organogeneza, potencjał mutagenny, stymulacja układu przywspółczulnego, test mikrojądrowy, toksyczność ogólna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Posaconazole Teva 40 mg/ml
Stosowanie pozakonazolu (Posaconazole Teva, 40 mg/ml, zawiesina doustna) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. U kobiet ciężarnych lek jest przeciwwskazany ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz dowody z badań na zwierzętach wskazujące na potencjalnie szkodliwy wpływ na reprodukcję. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji przez cały okres terapii, aby zapobiec ryzyku teratogennemu. W przypadku kobiet karmiących piersią zaleca się przerwanie karmienia podczas leczenia, gdyż pozakonazol przenika do mleka u zwierząt, a brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Myrelez 60 mg
Stosowanie lanreotydu (Myrelez) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego w okresie organogenezy, jednak dostępne dane kliniczne są ograniczone i nie pozwalają na pełną ocenę bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży. Obserwacje nie wskazują na negatywny wpływ na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka, jednak brak jest odpowiednich danych epidemiologicznych. W okresie karmienia piersią brak jest informacji o przenikaniu lanreotydu do mleka kobiecego, co wymaga ostrożności i rozważenia alternatywnych metod karmienia. W badaniach na zwierzętach wykazano obniżoną płodność przy dawkach przekraczających te stosowane u ludzi, co należy uwzględnić przy planowaniu ciąży.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Storvas CRT 20 mg
Przedkliniczne badania atorwastatyny, substancji czynnej leku Storvas CRT, wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego w czterech testach in vitro oraz jednym in vivo. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono działania karcynogennego, natomiast u myszy podawanie dawek powodujących 6-11-krotne zwiększenie ekspozycji (AUC 0-24h) w stosunku do dawek terapeutycznych u ludzi skutkowało rozwojem gruczolaków i raków wątrobowo-komórkowych. Badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i psach nie wykazały wpływu atorwastatyny na płodność ani teratogenności, jednak toksyczne dawki u ciężarnych samic szczurów i królików wywołały toksyczność płodu, opóźnienie rozwoju potomstwa oraz zmniejszoną przeżywalność poporodową młodych.
atorwastatyna, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak wątrobowo-komórkowy, inhibitory reduktazy HMG-CoA, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, przeżywalność poporodowa, rak wątrobowo-komórkowy, Storvas CRT, toksyczność płodowa, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Pharmascience 20 mg
Lenalidomid, ze względu na swoje właściwości teratogenne, wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety stosujące lenalidomid muszą stosować skuteczną antykoncepcję, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty z zakresu teratologii. Mężczyźni przyjmujący lek powinni używać prezerwatyw przez cały okres terapii, podczas przerw oraz przez 1 tydzień po zakończeniu leczenia, zwłaszcza jeśli ich partnerki są w ciąży lub mogą zajść w ciążę. Lenalidomid wykrywalny jest w spermie w bardzo niskim stężeniu, stając się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia terapii u zdrowych mężczyzn, jednak ze względu na wydłużony czas eliminacji u pacjentów z niewydolnością nerek zalecenia dotyczące prezerwatyw są szczególnie istotne.
badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, karmienie piersią, lenalidomid, lenalidomid w spermie, metoda antykoncepcji, model zwierzęcy, niewydolność nerek, Program Zapobiegania Ciąży, przenikanie do mleka, skutek teratogenny, teratogenność, teratologia, wady wrodzone, właściwości teratogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eligard 22,5 mg 22,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa octanu leuproreliny, substancji czynnej produktu Eligard 22,5 mg, wykazały wpływ na układ rozrodczy u obu płci, zgodny z farmakologicznym mechanizmem działania. Zmiany te są odwracalne i ustępują po zakończeniu terapii oraz okresie regeneracji. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego, choć u królików zaobserwowano toksyczność i śmiertelność zarodków, co jest zgodne z farmakologicznym wpływem na układ rozrodczy. W badaniach rakotwórczości na szczurach, po podskórnym podawaniu dawkach 0,6–4 mg/kg/dobę przez ponad 24 miesiące, stwierdzono dawkozależne zwiększenie częstości krwotoków do przysadki, efekt nieobserwowany u myszy.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, Eligard, krwotok do przysadki, octan leuproreliny, potencjał mutagenny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność zarodkowa, układ rozrodczy, właściwość rakotwórcza, zależność od dawki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Phenytoinum WZF 100 mg
Fenytoina, stosowana u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko teratogenności. Ekspozycja prenatalna na fenytoinę podnosi ryzyko wystąpienia wrodzonych wad rozwojowych, takich jak rozszczepy wargi i/lub podniebienia, wady serca, wady twarzoczaszki, niedorozwój paznokci i palców oraz zaburzenia wzrostu, w tym małogłowie. Ryzyko poważnych wad jest 2-3-krotnie wyższe niż w populacji ogólnej (2-3%). Ponadto, istnieje potencjalne zagrożenie zaburzeniami neurorozwojowymi oraz pojedynczymi przypadkami nowotworów złośliwych u dzieci narażonych na fenytoinę. Lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko stosowania fenytoiny w ciąży, stosować najniższą skuteczną dawkę oraz rozważyć zmianę terapii przed planowanym poczęciem. Nagłe odstawienie leku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko stanu padaczkowego z niedotlenieniem.
działanie teratogenne, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, lek przeciwpadaczkowy, małogłowie, napad drgawkowy, nerwiak zarodkowy współczulny, niedotlenienie, płodowy zespół hydantoinowy, rozszczep wargi i podniebienia, stan padaczkowy, stężenie fenytoiny w surowicy, wada serca, wada twarzoczaszki, witamina K1, wkładka domaciczna, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie neurorozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Richter 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne efekty farmakologiczne i toksykologiczne, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa klinicznego leku. W układzie limfatycznym obserwowano limfopenię i zanik tkanki limfoidalnej, natomiast w płucach stwierdzono hipertrofię mięśni gładkich i przyrost masy. W sercu odnotowano ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany okołonaczyniowe i zwyrodnienie mięśnia sercowego. Waskulopatia występowała jedynie u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę. Badania rakotwórczości wykazały brak działania kancerogennego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg mc. (50-krotność AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność AUC u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego w testach genotoksyczności.
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, fingolimod, genotoksyczność, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, rakotwórczość, śmiertelność zarodka, teratogenność, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegafortan 1,6 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromoheksyny, substancji czynnej leku Flegafortan, nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego wpływu na płodność zwierząt laboratoryjnych. W badaniach na królikach, przy dawkach około 650-krotnie wyższych (500 mg/kg masy ciała) niż maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi, zaobserwowano działanie embriotoksyczne oraz opóźniony rozwój płodów. Testy mutagenności, w tym test Amesa oraz test mikrojądrowy u myszy, dały wyniki negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny bromoheksyny. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, potwierdzając brak zwiększonej częstości nowotworów w grupach eksperymentalnych w porównaniu do kontroli.
bromoheksyna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, in vivo, opóźniony rozwój płodu, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność embrionalna, toksyczny wpływ substancji, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Septogard smak miodowo-pomarańczowy 3 mg
Badania przedkliniczne benzydaminy chlorowodorku, składnika aktywnego preparatu Septogard, wykazały istotne ograniczenia metodologiczne, które wpływają na ich wartość interpretacyjną w praktyce klinicznej. Pomimo braku obserwacji działania teratogennego w modelach zwierzęcych, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania substancji w kontekście rozwoju płodu, dostępne dane dotyczące kinetyki leku (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie) są niewystarczające do jednoznacznej oceny toksycznego wpływu na procesy reprodukcyjne. Ograniczenia te obejmują m.in. niepełne modele zwierzęce, niewystarczającą liczebność grup badawczych oraz trudności w ekstrapolacji wyników na organizm ludzki.
- Leksykon substancji czynnych
Tietyloperazyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tietyloperazyna, substancja czynna preparatu Torecan, jest pochodną fenotiazyny stosowaną jako lek przeciwwymiotny. Dane kliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie wykluczają potencjalnego działania teratogennego. Dwa badania obserwacyjne sugerują możliwy związek z teratogennością, dlatego preparat Torecan nie powinien być stosowany u kobiet ciężarnych. W przypadku konieczności leczenia nudności i wymiotów w ciąży, zaleca się wybór alternatywnych leków o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. Fenotiazyny, w tym tietyloperazyna, przenikają do mleka matki, co stanowi ryzyko dla niemowląt karmionych piersią, dlatego stosowanie Torecanu jest przeciwwskazane w okresie laktacji.
czopek, dimaleinian, działanie teratogenne, fenotiazyna, jabłczan, karmienie piersią, leczenie przeciwwymiotne, lek przeciwwymiotny, nudności i wymioty, ostrożność terapeutyczna, pochodna fenotiazyny, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie w okresie laktacji, roztwór do wstrzykiwań, tabletka powlekana, tietyloperazyna, Torecan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atenza 36 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metylofenidatu chlorowodorku, substancji czynnej leku Atenza, obejmowały długoterminowe testy rakotwórczości oraz oceny wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. W badaniach rakotwórczości zaobserwowano zwiększoną częstość występowania złośliwych guzów wątroby u samców myszy, jednak znaczenie tego wyniku dla ludzi pozostaje niejasne i wymaga dalszej analizy. W zakresie rozrodczości, metylofenidat nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność zwierząt laboratoryjnych nawet przy dawkach kilkukrotnie przekraczających te stosowane klinicznie. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały wad rozwojowych płodów, choć toksyczność płodowa, w tym utrata miotu, pojawiła się przy dawkach toksycznych dla ciężarnych samic szczurów, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, bezpieczeństwo stosowania leku, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie teratogenne, metylofenidat, metylofenidatu chlorowodorek, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozwój płodu, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, wpływ na rozrodczość, złośliwy guz wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sertraline Zentiva 25 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania sertraliny, uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, nie wskazują na istotne zagrożenie dla człowieka. Badania reprodukcyjne na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność samców, choć zaobserwowano efekty fetotoksyczne, takie jak skrócenie przeżycia nowo narodzonych osobników w pierwszych dniach życia oraz zmniejszenie ich masy ciała. Zwiększona śmiertelność okołoporodowa była związana z ekspozycją in utero po 15. dniu ciąży, a opóźnienia rozwojowe potomstwa prawdopodobnie wynikały z działania leku na organizm matki, co nie wskazuje na istotne ryzyko dla ludzi.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dane przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt fetotoksyczny, efekt toksyczny, ekspozycja na sertralinę, faza odstawienia, funkcja rozrodcza, in utero, odwodnienie, opóźnienie dojrzewania płciowego, opóźnienie rozwojowe, potencjał genotoksyczny, sertralina doustna, śmiertelność okołoporodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Floxal 3 mg/ml (0,3%)
Dane przedkliniczne dotyczące ofloksacyny w kroplach do oczu Floxal (3 mg/ml, 0,3%) nie wykazują istotnego zagrożenia dla człowieka. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie potwierdziły genotoksyczności, mutagenności ani aberracji chromosomalnych, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania preparatu. Nie stwierdzono również wpływu na rozwój zaćmy ani negatywnego oddziaływania na rozrodczość, rozwój płodowy i pourodzeniowy, a także brak działania teratogennego. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono długoterminowych badań karcinogennych, co pozostawia lukę w ocenie potencjalnego ryzyka nowotworowego przy długotrwałym stosowaniu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alpraxil 0,5 mg
Lek Alpraxil zawierający alprazolam, będący benzodiazepiną, może wpływać na przebieg ciąży, płodność oraz laktację. Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka wad rozwojowych, choć wcześniejsze badania sugerowały dwukrotny wzrost ryzyka rozszczepów wargi i podniebienia. Stosowanie dużych dawek w II i III trymestrze może ograniczać aktywność ruchową płodu i powodować zmienny rytm serca. Nawet małe dawki w ostatnim etapie ciąży mogą wywołać u noworodka zespół wiotkiego dziecka z hipotonią osiową i trudnościami w ssaniu, utrzymujący się do 3 tygodni. Wysokie dawki niosą ryzyko depresji oddechowej, bezdechu i hipotermii, wymagających natychmiastowej interwencji. Objawy odstawienia u noworodków, takie jak nadpobudliwość, pobudzenie i drżenie, mogą pojawić się kilka dni po urodzeniu, niezależnie od obecności zespołu wiotkiego dziecka.
alprazolam, benzodiazepina, bezdech, depresja oddechowa, działanie teratogenne, ekspozycja na benzodiazepiny, hipotermia, hipotonia osiowa, nadpobudliwość, okres półtrwania leku, rozszczep wargi i podniebienia, ruchy płodu, rytm serca płodu, trudności ze ssaniem, wada rozwojowa, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodka, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml
Produkt leczniczy Plerixafor Zentiva (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii, co jest bezwzględnym wymogiem. Stosowanie leku w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne działanie teratogenne potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych oraz mechanizm farmakodynamiczny. W wyjątkowych sytuacjach, gdy korzyści przewyższają ryzyko i brak jest alternatyw, terapia może być rozważona po dokładnej analizie. U kobiet karmiących piersią brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania pleryksaforu, dlatego konieczne jest przerwanie karmienia na czas leczenia lub rozważenie alternatywnych terapii.
alternatywna opcja terapeutyczna, badanie na modelu zwierzęcym, badanie przedkliniczne, działanie farmakodynamiczne, działanie teratogenne, kobieta w wieku rozrodczym, Plerixafor Zentiva, pleryksafor, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, przerwanie karmienia piersią, roztwór do wstrzykiwań, skuteczna metoda antykoncepcji, stosunek korzyści do ryzyka, test ciążowy, wada wrodzona płodu - Leksykon substancji czynnych
Tiotropium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tiotropium, jako lek przeciwcholinergiczny stosowany w terapii obturacyjnych chorób dróg oddechowych, wykazuje w badaniach przedklinicznych typowe objawy działania przeciwcholinergicznego, takie jak zmniejszenie łaknienia, przyrostu masy ciała, suchość błon śluzowych, mydriaza oraz tachykardia. W toksykologii wielokrotnego podawania zaobserwowano łagodne podrażnienie dróg oddechowych (zapalenie błony śluzowej nosa, zmiany nabłonka jamy nosowej i krtani) oraz zmiany w układzie moczowo-płciowym (zapalenie gruczołu krokowego, złogi białkowe i kamica pęcherza moczowego u szczurów). Toksyczny wpływ na reprodukcję występował jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez wykazania działania teratogennego u szczurów i królików. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, cykle płciowe ani potomstwo przy stosowanych dawkach. Efekty toksyczne pojawiały się dopiero przy narażeniu pięciokrotnie przekraczającym ekspozycję terapeutyczną.
beta2-mimetyk, bromek tiotropium, choroba obturacyjna dróg oddechowych, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, kamica pęcherza moczowego, mięsak gładkokomórkowy, mięśniak gładki krezki jajnika, mięśniak macicy, mydriaza, nierówne skostnienie, podrażnienie dróg oddechowych, potencjał karcynogenny, rozszczep podniebienia, stymulacja beta-adrenergiczna, suchość jamy ustnej, tachykardia, toksyczność ostra i przewlekła, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gruczołu krokowego, złogi białkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vesicare 1 mg/ml
Ocena bezpieczeństwa solifenacyny bursztynianu w postaci zawiesiny doustnej (1 mg/ml) wykazała brak istotnych zagrożeń toksykologicznych w konwencjonalnych badaniach przedklinicznych, obejmujących farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na rozrodczość, rozwój zarodka i płodu, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. Badania te nie wykazały działań niepożądanych na główne układy fizjologiczne, mutagenności ani kancerogenności, co potwierdza profil bezpieczeństwa substancji u dorosłych zwierząt doświadczalnych. Dodatkowo, testy miejscowego działania drażniącego na królikach potwierdziły brak podrażnienia oczu po ekspozycji na zawiesinę doustną Vesicare, co jest istotne w kontekście przypadkowego kontaktu z błonami śluzowymi.
aberracja chromosomowa, badanie farmakokinetyczne, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie pourodzeniowe, badanie prenatalne, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja w osoczu, miejscowe działanie drażniące, mutacja genowa, populacja pediatryczna, rozwój zarodka i płodu, śmiertelność, solifenacyna bursztynianu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na rozrodczość, zawiesina doustna, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tormentiol –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Tormentiol, zawierającego wyciąg z kłącza pięciornika (2 g/100 g), ichtamol (2 g/100 g), boraks (1 g/100 g) oraz tlenek cynku (20 g/100 g), nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu miejscowym zgodnie z zaleceniami. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie potwierdziły działania teratogennego, mutagennego ani karcinogennego składników, w tym ichtamolu. Niemniej jednak, boraks wykazuje potencjał do kumulacji w tkance jąder, co w modelach zwierzęcych (szczury, psy) prowadziło do bezpłodności, co wymaga uwagi klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami płodności.
badanie farmakologiczne, bezpłodność, boraks, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, ichtamol, karcinogenność, kumulacja w tkance jąder, mutacja genetyczna, mutagenność, podanie wielokrotne, potencjał teratogenny, proces nowotworowy, tlenek cynku, toksyczność, wada rozwojowa płodu, wpływ na reprodukcję, wyciąg z kłącza pięciornika, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Viru-Merz 10 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne chlorowodorku tromantadyny, substancji czynnej w produkcie Viru-Merz 10 mg/g, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa zarówno po aplikacji miejscowej, jak i ogólnoustrojowej. Wielokrotne podanie na modelach zwierzęcych nie ujawniło istotnej toksyczności, a badania embriotoksyczności na szczurach i królikach nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego po dożylnym podaniu substancji. Testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak zdolności chlorowodorku tromantadyny do wywoływania mutacji genetycznych, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania leku w warunkach klinicznych.
aplikacja miejscowa, badanie embriotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek tromantadyny, działanie embriotoksyczne, działanie ogólnoustrojowe, działanie teratogenne, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, test in vitro, test in vivo, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Diuver 20 mg
Lek Diuver zawierający torasemid w dawce 20 mg jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania oraz potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia. Badania przedkliniczne wykazały brak teratogenności u szczurów, jednak u królików obserwowano wady rozwojowe przy dużych dawkach, co wskazuje na możliwe ryzyko u ludzi. Torasemid przenikanie do mleka kobiecego nie zostało zbadane, dlatego stosowanie leku w okresie laktacji jest niedozwolone, a w przypadku konieczności terapii należy przerwać karmienie piersią. Przed rozpoczęciem leczenia u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się wykonanie testu ciążowego oraz stosowanie skutecznej antykoncepcji.
antykoncepcja, badanie kliniczne, badanie niekliniczne, Diuver, działanie teratogenne, karboksymetyloskrobia sodowa, karmienie piersią, laktacja, laktoza, mleko kobiece, nietolerancja laktozy, opcja terapeutyczna, płodność, przeciwwskazanie, przenikanie torasemidu, różnica międzygatunkowa, test ciążowy, torasemid, wada rozwojowa płodu, wiek rozrodczy, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Carboplatin Eugia 10 mg/ml
Carboplatin Eugia, koncentrat zawierający karboplatynę w stężeniu 10 mg/ml, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Karboplatyna wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne w badaniach przedklinicznych, co wskazuje na wysokie ryzyko dla płodu, zwłaszcza w okresie organogenezy. Brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych, dlatego zaleca się stanowcze unikanie ciąży podczas terapii. W przypadku konieczności leczenia u kobiet karmiących, wskazane jest przerwanie laktacji ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, mimo braku jednoznacznych danych o przenikaniu leku do mleka. Leczenie karboplatyną może prowadzić do nieodwracalnego zahamowania czynności gonad, manifestującego się u kobiet brakiem miesiączki, a u mężczyzn azospermią, co jest związane z dawką i czasem terapii.
antykoncepcja, azospermia, bezpłodność nieodwracalna, brak miesiączki, Carboplatin Eugia, działanie teratogenne, karboplatyna, kriokonserwacja nasienia, leczenie skojarzone, organogeneza, roztwór do infuzji, terapia karboplatyną, terapia przeciwnowotworowa, uszkodzenie materiału genetycznego, wiek rozrodczy, zahamowanie czynności gonad - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Midiana
Produkt Midiana, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Ryzyko to jest około dwukrotnie wyższe w porównaniu do preparatów zawierających lewonorgestrel, norgestimat lub noretisteron, które charakteryzują się najniższym ryzykiem ŻChZZ. Szacowana częstość występowania ŻChZZ u kobiet stosujących Midianę wynosi około 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, podczas gdy u kobiet niestosujących hormonalnej antykoncepcji jest to około 2 przypadki, a u stosujących preparaty z lewonorgestrelem około 6 przypadków. Ryzyko jest największe w pierwszym roku stosowania oraz przy ponownym rozpoczęciu terapii po przerwie ≥4 tygodni. W przypadku potwierdzonej lub podejrzewanej ŻChZZ należy natychmiast przerwać stosowanie leku i rozważyć alternatywne metody antykoncepcji, zwłaszcza podczas leczenia przeciwzakrzepowego, ze względu na potencjalne działanie teratogenne leków przeciwzakrzepowych, szczególnie pochodnych kumaryny.
choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, działanie teratogenne, etynyloestradiol, leczenie przeciwzakrzepowe, lewonorgestrel, naczynie krezkowe, naczynie nerkowe, naczynie siatkówki, naczynie wątrobowe, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, noretisteron, norgestimat, otyłość, pochodna kumaryny, przewlekła choroba zapalna jelit, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krążenia, zakrzepica naczyń krwionośnych, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne powikłanie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cefotaxim-MIP 2 g 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cefotaksymu, składnika aktywnego preparatu Cefotaxim-MIP, wykazały brak istotnych zagrożeń dla podstawowych funkcji fizjologicznych, w tym układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy farmakologiczne potwierdziły zgodność profilu działania z charakterystyką cefalosporyn, bez nieoczekiwanych efektów farmakodynamicznych. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały istotnych objawów toksyczności narządowej, a parametry biochemiczne, hematologiczne i histopatologiczne pozostawały w granicach normy, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania leku w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomowa, antybiotyk cefalosporynowy, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, cefotaksym, Cefotaxim-MIP, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt farmakodynamiczny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ciclopirox Ziaja 10 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cyklopiroksu z olaminą w kremie 10 mg/g wykazały dobrą tolerancję miejscową po pojedynczym i wielokrotnym podaniu na skórę nieuszkodzoną oraz uszkodzoną u królików i świnek morskich, bez istotnych zmian patologicznych w badaniach klinicznych, kliniczno-chemicznych i histopatologicznych. Podanie do oka królika wywoływało podrażnienie, co wskazuje na potencjalne działanie drażniące na błony śluzowe. Długotrwałe badania (90 dni u królików, 6 miesięcy u psów) z roztworami 1%, 3% i 10% nie wykazały toksyczności miejscowej ani systemowej. Doustne podanie dawki 10 mg/kg m.c./dobę było dobrze tolerowane, natomiast dawka 30 mg/kg m.c./dobę indukowała martwicę mięśnia sercowego u szczurów oraz zmiany w sercu i wątrobie u psów.
badanie przedkliniczne, błona śluzowa, cyklopiroks z olaminą, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, kancerogenność, martwica mięśnia sercowego, mutagenność, patologia serca, reakcja podrażnieniowa, test mutagenności, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, tolerancja miejscowa, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tadalafil Polpharma 5 mg
Produkt leczniczy Tadalafil Polpharma w dawce 5 mg nie jest wskazany do stosowania u kobiet, zwłaszcza w okresie ciąży i laktacji. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży są ograniczone, jednak badania na modelach zwierzęcych nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego działania teratogennego, negatywnego wpływu na rozwój zarodka, płodu, przebieg porodu czy rozwój pourodzeniowy potomstwa. Mimo to, ze względu na brak wystarczających danych klinicznych, ekspozycję na tadalafil w ciąży należy bezwzględnie unikać. Ponadto, tadalafil przenika do mleka matki, co stanowi potencjalne zagrożenie dla dziecka karmionego piersią, dlatego stosowanie leku w okresie laktacji jest przeciwwskazane.
działanie teratogenne, ekspozycja w ciąży, farmakodynamika i toksykologia, przeciwwskazanie w okresie laktacji, przenikanie tadalafilu do mleka, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka powlekana, tadalafil, tadalafil w ciąży, wpływ na płodność, zaburzenie płodności, zmniejszenie stężenia plemników - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doxonex 2 mg
Doksazosyna, zawarta w preparacie Doxonex w dawkach 2 mg i 4 mg, nie posiada jednoznacznie określonego profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży z powodu braku kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych. Dane przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego, jednakże wysokie dawki w modelach zwierzęcych wiązały się ze zmniejszoną przeżywalnością płodów, co wymaga ostrożności. Stosowanie doksazosyny w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, zwłaszcza w leczeniu nadciśnienia tętniczego, gdzie preferowane są leki o lepiej udokumentowanym bezpieczeństwie. Decyzja o terapii powinna uwzględniać indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka oraz dostępność alternatywnych metod leczenia.
badania przedkliniczne, bezpieczeństwo w okresie laktacji, doksazosyna, działania niepożądane u płodu, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, korzyści terapeutyczne, kumulacja w mleku, łagodny rozrost gruczołu krokowego, model zwierzęcy, nadciśnienie tętnicze, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka kobiecego, przeżywalność płodu - Leksykon substancji czynnych
Adrenalina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Adrenalina (epinefryna) jest kluczowym lekiem w stanach nagłych, a jej profil bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, gdyż dane przedkliniczne są ograniczone. W badaniach toksyczności podskórnego podania artykainy z adrenaliną odnotowano działania niepożądane przy dawkach ≥50 mg/kg mc./dobę u szczurów i ≥80 mg/kg mc./dobę u psów po 4 tygodniach, jednak dawki te znacznie przekraczają stosowane klinicznie. LD50 dla Mepidont 2% z adrenaliną 1:100 000 wynosi u myszy 32 mg/kg s.c. i 260 mg/kg i.v., u świnek morskich 20 mg/kg s.c. i 94 mg/kg i.v., a u królików 22 mg/kg s.c. i 110 mg/kg i.v. W przypadku lidokainy z adrenaliną (Xylodont) LD50 u myszy wynosi 278 mg/kg s.c. i 27 mg/kg i.v., a u szczurów 167 mg/kg i.p. i 469 mg/kg s.c., przy czym adrenalina nie zwiększa toksyczności lidokainy. Badania embriotoksyczności i teratogenności wskazują na brak istotnego ryzyka przy dawkach terapeutycznych, a toksyczne efekty reprodukcyjne obserwowano jedynie przy dawkach przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi (0,1–5 mg/kg adrenaliny).
Badania genotoksyczności artykainy i jej połączenia z adrenaliną nie wykazały działania mutagennego in vitro ani in vivo, choć wyniki dotyczące adrenaliny są sprzeczne. W dawkach supraterapeutycznych artykaina wykazuje działanie kardiodepresyjne i rozszerzające naczynia krwionośne, jednak takie efekty nie mają znaczenia klinicznego przy standardowym stosowaniu. Długoterminowe badania toksyczności lidokainy z adrenaliną u zwierząt wykazały objawy toksyczne przy dawkach ≥40 mg/kg/dzień, natomiast dawki ≤10 mg/kg/dzień były dobrze tolerowane. Ogólnie, dane przedkliniczne nie wskazują na szczególne zagrożenia dla pacjentów przy stosowaniu adrenaliny w dawkach terapeutycznych, a ewentualne działania niepożądane wynikają głównie z jej farmakologicznego działania sympatykomimetycznego. W przypadku niektórych produktów leczniczych zawierających adrenalinę brak jest dodatkowych danych przedklinicznych istotnych dla praktyki klinicznej.
adrenalina, artykaina, badania genotoksyczności, badania toksyczności, chlorowodorek lidokainy, działanie genotoksyczne, działanie kardiodepresyjne, działanie rakotwórcze, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, kardiotoksyczność, LD50, lek znieczulający miejscowo, lidokaina, mepiwakaina, nadnercze, ośrodkowy układ nerwowy, przepływ maciczno-łożyskowy, rozrost kory nadnerczy, rozszerzanie naczyń krwionośnych, teratogenność, toksyczność lidokainy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon substancji czynnych
Chlormadynon octan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Chlormadynon octan w dawce 2 mg w połączeniu z 0,03 mg etynyloestradiolu stanowi składnik złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (np. Madinette, Symbella). Preparaty te są bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży oraz w okresie karmienia piersią ze względu na potencjalne działanie toksyczne na płód oraz wpływ na laktację, w tym zmniejszenie ilości i zmianę składu mleka. Dane kliniczne, obejmujące ponad 330 kobiet, nie potwierdzają teratogenności chlormadynonu octanu, jednak konieczne jest wykluczenie ciąży przed rozpoczęciem terapii i natychmiastowe odstawienie leku w przypadku jej wystąpienia. Po porodzie decyzja o wznowieniu stosowania powinna uwzględniać zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym.
amenorrhea, antykoncepcja hormonalna, chlormadynon octan, dysmenorrhea, działanie teratogenne, estrogen, etynyloestradiol, galaktorrhea, induktor enzymatyczny, krwawienie śródcykliczne, krwotok miesiączkowy, przemijający napad niedokrwienny, steroid antykoncepcyjny, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, udar, upławy, zakrzepica żylna, zakrzepica żylna i tętnicza, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół napięcia przedmiesiączkowego, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa