zespół Stevensa-Johnsona
Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) to ciężka, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości, charakteryzująca się martwicą naskórka i błon śluzowych. Schorzenie to zaliczane jest do grupy toksycznych nekroliz naskórka, a jego ciężką postacią jest toksyczna nekroliza naskórka (TEN), gdy oddzielenie naskórka obejmuje ponad 30% powierzchni ciała.
Zespół Stevensa-Johnsona najczęściej występuje jako reakcja na leki, szczególnie na sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwpadaczkowe i niektóre antybiotyki. Może być również wywołany przez infekcje, zwłaszcza Mycoplasma pneumoniae, lub rzadziej przez szczepienia czy choroby autoimmunologiczne.
Klinicznie SJS manifestuje się gorączką, bólami głowy i mięśni, a następnie pojawiają się zmiany skórne w postaci pęcherzy, rumieni i nadżerek, często z zajęciem co najmniej dwóch błon śluzowych. Powikłania mogą obejmować wtórne infekcje, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność wielonarządową oraz powikłania oczne, które mogą prowadzić do ślepoty.
Leczenie zespołu Stevensa-Johnsona opiera się na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego reakcję, intensywnej opiece wspomagającej podobnej do stosowanej u pacjentów z oparzeniami, właściwym nawodnieniu, odżywianiu oraz zapobieganiu i leczeniu infekcji. W niektórych przypadkach stosuje się immunosupresję, w tym glikokortykosteroidy, immunoglobuliny dożylne czy cyklosporynę, jednak ich skuteczność pozostaje przedmiotem dyskusji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fevarin
Maleinian fluwoksaminy (Fevarin) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz u pacjentów z historią takich zachowań. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat poza leczeniem zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyko wystąpienia agresji oraz zachowań samobójczych. U młodych dorosłych (18-24 lata) również obserwuje się zwiększone ryzyko samobójstw. U osób starszych dawki należy zwiększać ostrożnie. Fluwoksamina może wywoływać akatyzję, zaburzenia glikemii, hiponatremię, nudności, wymioty oraz rozszerzenie źrenic, co wymaga ostrożności u pacjentów z jaskrą. Istnieje ryzyko ciężkich reakcji skórnych (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi lub neuroleptykami.
akatyzja, buprenorfina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, czynność płytek krwi, drgawka, enzym wątrobowy, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipomania, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem, krwawienie ginekologiczne, krwawienie skórne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek serotoninergiczny, maleinian fluwoksaminy, mania, mioklonia, myśl samobójcza, napad padaczkowy, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, padaczka, parestezja, plamica, remisja, rozszerzenie źrenic, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, sztywność mięśni, terapia elektrowstrząsowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, wybroczyna, zaburzenie glikemii, zaburzenie krzepliwości, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Crosuvo Plus
Produkt leczniczy Crosuvo Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Działania niepożądane mięśniowe, takie jak ból mięśni, osłabienie czy zwiększona aktywność kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN), stanowią wskazanie do natychmiastowego przerwania terapii. Zaleca się monitorowanie CK u pacjentów zgłaszających objawy mięśniowe, a także kontrolę czynności wątroby (aminotransferazy ≥3 x GGN) po 3 miesiącach leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśniowymi w wywiadzie, nadużywających alkoholu, w wieku >70 lat oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów. U pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg rozuwastatyny wskazana jest regularna ocena czynności nerek co najmniej co 3 miesiące ze względu na ryzyko białkomoczu kanalikowego.
aminotransferaza, białkomocz, brak laktazy, ezetymib, fenofibrat, fibrat, fluindion, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, warfaryna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febuxostat MSN
Febuksostat wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy niestabilna dławica piersiowa, ze względu na zwiększone ryzyko zgonów sercowo-naczyniowych zaobserwowane w badaniu CARES. W badaniu FAST częstość zdarzeń sercowo-naczyniowych była porównywalna z allopurynolem, jednak pacjenci z grup ryzyka powinni być pod stałą kontrolą kliniczną. U chorych poddawanych chemioterapii z umiarkowanym do wysokiego ryzyka zespołu rozpadu guza (TLS) wskazane jest monitorowanie czynności serca podczas terapii febuksostatem. Ponadto, istnieje ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka, ostrych reakcji anafilaktycznych i wstrząsu anafilaktycznego, które najczęściej pojawiają się w pierwszych miesiącach leczenia. W przypadku wystąpienia takich reakcji konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego podawania.
allopurynol, azatiopryna, dna moczanowa, febuksostat, hiperurykemia, hormon tyreotropowy, kolchicyna, kwas moczowy, merkaptopuryna, napad dny moczanowej, niedobór laktazy, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, nowotwór krwi, oksydaza ksantynowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, teofilina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zawał mięśnia sercowego, zespół Lescha-Nyhana, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi ksantyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Temozolomide Fair-Med 180 mg
Temozolomid, stosowany w terapii glejaków, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności u 43%, wymioty u 36%, biegunka, zaparcia), hematologiczne (neutropenia i trombocytopenia stopnia 3. i 4. u 8-19% pacjentów) oraz neurologiczne (drgawki, bóle głowy, niedowład). Mielosupresja, szczególnie neutropenia (ANC < 0,5 x 10^9/l) i trombocytopenia (< 20 x 10^9/l), występuje najczęściej w pierwszych cyklach terapii, z nadirem między 21. a 28. dniem cyklu, ustępującym w ciągu 1-2 tygodni bez kumulacji. U kobiet obserwuje się wyższą częstość ciężkich zaburzeń hematologicznych (neutropenia 4. stopnia u 12% kobiet vs. 5% mężczyzn; trombocytopenia 4. stopnia u 9% kobiet vs. 3% mężczyzn), co wymaga szczegółowego monitorowania. Działania niepożądane obejmują także reakcje alergiczne, zaburzenia endokrynologiczne, psychiczne, skórne (wysypka, łysienie, rzadkie ciężkie reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona), a także powikłania zakaźne związane z mielosupresją.
afazja, ataksja, białaczka szpikowa, cytostatyk, diplopia, drgawki, dysfagia, działanie niepożądane, erytrodermia, glejak, glejak wielopostaciowy, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok mózgowy, leukopenia, limfopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, miopatia, moczówka prosta, neuropatia, neutropenia, neutropenia i trombocytopenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nudność, objaw neurologiczny, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parastezja, porażenie połowicze, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, temozolomid, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie hematologiczne, zakażenie, zakrzepica żył głębokich, zaniewidzenie połowicze, zator tętnicy płucnej, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aclexa 200 mg
Analiza działań niepożądanych leku Aclexa (celekoksyb) w dawkach 100 mg i 200 mg, oparta na danych klinicznych i raportach po wprowadzeniu do obrotu, obejmuje ponad 70 milionów pacjentów oraz badania kliniczne z udziałem około 7400 chorych z zapaleniem stawów. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (1/100 do <1/10), niezbyt często (1/1000 do <1/100), rzadko (1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęstsze objawy to m.in. ból brzucha, biegunka, dyspepsja, wzdęcia, nudności, zapalenie zatok i zakażenia dróg moczowych. Niezbyt często obserwuje się poważne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca i kołatanie serca, a także owrzodzenia przewodu pokarmowego, perforacje jelit i zapalenie trzustki. Rzadkie, ale istotne działania obejmują niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), agranulocytozę oraz wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, celekoksyb, choroba zwyrodnieniowa stawów, dysfagia, hiponatremia, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja jelit, piorunujące zapalenie wątroby, polipy gruczolakowate, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń z nadwrażliwości, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Działania niepożądane
Gefitynib, stosowany w dawce 250 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych na podstawie danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (>20%) to biegunka oraz zmiany skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd, zwykle pojawiające się w pierwszym miesiącu terapii i mające przebieg odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a u 3% konieczne było przerwanie leczenia. Szczególnie istotnym i potencjalnie śmiertelnym powikłaniem jest śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, z ciężkim przebiegiem i śmiertelnością sięgającą 38,6% w badaniu porejestracyjnym w Japonii. Ryzyko ChŚP jest wyższe u pacjentów azjatyckich, co wymaga intensywnego monitorowania objawów oddechowych (duszność, kaszel, gorączka) zwłaszcza na początku terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, bilirubina całkowita, brak łaknienia, docetaksel, duszność, gefitynib, gorączka, hepatotoksyczność, karboplatyna/paklitaksel, kaszel, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, osłabienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie kreatyniny, substancja czynna, suchość jamy ustnej, suchość oka, suchość skóry, świąd, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka, wysypka krostkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etoricoxib Teva
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w obrębie przewodu pokarmowego (perforacje, owrzodzenia, krwawienia), układu sercowo-naczyniowego (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, nadciśnienie tętnicze) oraz nerek (zaburzenia czynności nerek). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami przewodu pokarmowego, nadciśnieniem, niewydolnością serca, cukrzycą, hiperlipidemią oraz u osób palących. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki i najkrótszego możliwego czasu terapii, a także regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności nerek i wątroby (aminotransferazy AlAT i AspAT mogą wzrastać trzykrotnie lub więcej). Etorykoksyb nie zastępuje kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce przeciwpłytkowej i nie powinien być stosowany jednocześnie z nim bez dokładnej oceny ryzyka.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba zwyrodnieniowa stawów, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, działanie przeciwpłytkowe, etorykoksyb, górny odcinek przewodu pokarmowego, hiperlipidemia, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, perforacja owrzodzenie krwawienie, prostaglandyny nerkowe, selektywny inhibitor COX-2, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, układ pokarmowy, warfaryna, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cilostazol LEK-AM 50 mg
Cylostazol, stosowany w terapii chromania przestankowego, wykazuje profil działań niepożądanych, w którym najczęściej występują bóle głowy (>30% pacjentów), biegunka oraz nieprawidłowe stolce (>15%). Działania te mają zazwyczaj nasilenie łagodne do umiarkowanego i mogą ulec zmniejszeniu po redukcji dawki. Główną przyczyną przerwania terapii jest ból głowy (≥3% pacjentów), a także kołatanie serca i biegunka (1,1%). U pacjentów powyżej 70 roku życia obserwuje się zwiększoną częstość biegunki i kołatania serca, natomiast u chorych z cukrzycą istnieje podwyższone ryzyko krwawienia do gałki ocznej. Współstosowanie cylostazolu z lekami rozszerzającymi naczynia, np. dihydropirydynowymi blokerami kanału wapniowego, może nasilać kołatanie serca i obrzęk obwodowy wskutek odruchowej tachykardii. Ponadto cylostazol zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwotoków mózgowych i przewodu pokarmowego, co wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami o działaniu przeciwkrzepliwym.
arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, ból głowy, chromanie przestankowe, cukrzyca, częstoskurcz, dihydropirydynowy bloker kanału wapniowego, dodatkowy skurcz komorowy, dusznica bolesna, hiperglikemia, kołatanie serca, krwawienie do gałki ocznej, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok płucny, lek rozszerzający naczynia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, niestrawność, niewydolność nerek, nudności i wymioty, obrzęk obwodowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, skłonność do krwawień, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan lękowy, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, uderzenie gorąca, wybroczyna, wydłużony czas krwawienia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie gardła, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cefepime Panpharma 1 g
Cefepime Panpharma, dostępny w dawce 1 g cefepimu dichlorowodorku jednowodnego w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cefepim lub substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią ciężkich reakcji alergicznych na cefepim, w tym anafilaksji, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego podania leku. Ponadto, przeciwwskazaniem jest także przebycie natychmiastowych i/lub ciężkich reakcji nadwrażliwości na inne antybiotyki beta-laktamowe, takie jak penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy czy monobaktamy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej wynikającej z podobieństwa strukturalnego tych związków.
antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, cefepim, cefepim dichlorowodorek jednowodny, karbapenem, konsultacja alergologiczna, monobaktam, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, penicylina, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfacetamidum Polpharma 100 mg/ml
Produkt leczniczy Sulfacetamidum Polpharma w postaci kropli do oczu zawiera 100 mg/ml sulfacetamidu sodowego i może wywoływać różnorodne działania niepożądane. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje oczne, takie jak bakteryjne i grzybicze owrzodzenia rogówki, niespecyficzne zapalenie spojówek oraz krótkotrwałe podrażnienie spojówek objawiające się kłuciem i pieczeniem. Rzadziej obserwuje się świąd, obrzęk powiek, przekrwienie reaktywne, zamazane widzenie, ból w okolicy brwi oraz przemijające nabłonkowe zapalenie rogówki (częstość ≥1/10 000 do <1/1 000). Wśród działań niepożądanych układu immunologicznego bardzo rzadko (<1/10 000) występują reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka skórna o charakterze pęcherzowym i świąd skóry. Ponadto, odnotowano ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym piorunującą martwicę wątroby, agranulocytozę, anemię aplastyczną oraz inne poważne zaburzenia hematologiczne, które mogą prowadzić do zgonu.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, fotowrażliwość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwica wątroby, obrzęk powiek, owrzodzenie rogówki, przekrwienie reaktywne, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, sulfacetamid sodowy, sulfonamid, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Abdi 100 mg
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu oceniono głównie na podstawie badań klinicznych z zastosowaniem zawiesiny doustnej oraz tabletek dojelitowych, przy czym stężenia leku w osoczu były wyższe po podaniu tabletek, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. W badaniu klinicznym obejmującym 230 pacjentów z upośledzoną odpornością (m.in. z ostrą białaczką szpikową, zespołem mielodysplastycznym, po przeszczepie komórek krwiotwórczych) średni czas leczenia wynosił 28 dni, z dawkami 200 mg (u 20 pacjentów) i 300 mg/dobę (u 210 pacjentów). Profil bezpieczeństwa tabletek dojelitowych był zbliżony do zawiesiny doustnej, a najczęstsze ciężkie działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000), obejmując szeroki zakres objawów ze strony układów krwiotwórczego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, wątroby i innych.
afazja, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa, częstoskurcz komorowy, encefalopatia, eozynofilia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, koagulopatia, leukopenia, limfadenopatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nerkowa kwasica cewkowa, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia po chemioterapii, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka szpikowa, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych, pseudoaldosteronizm, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, światłowstręt, tabletka dojelitowa, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawiesina doustna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abrea 100 mg
Lek Abrea zawierający kwas acetylosalicylowy w dawkach 75 mg, 100 mg i 160 mg w postaci tabletek dojelitowych może powodować liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najistotniejszym ryzykiem jest zwiększona skłonność do krwawień, występująca często (≥1/100 do <1/10), obejmująca krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego (jawne i utajone), które mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza. Rzadziej (≥1/10000 do <1/1000) obserwuje się krwawienia śródczaszkowe. Do często występujących działań ze strony przewodu pokarmowego należą niestrawność, nudności, wymioty i biegunka, natomiast ciężkie krwotoki z przewodu pokarmowego są rzadkie. Zgłaszano także owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego o częstości nieznanej. W zakresie hematologicznym niezbyt często występuje trombocytopenia i granulocytoza, a rzadko niedokrwistość aplastyczna. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, mają częstość nieznaną.
duszność, granulocytoza, hiperurykemia, hipoglikemia, krwawe wymioty, krwawienie śródczaszkowe, krwotoczne zapalenie naczyń, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, perforacja przewodu pokarmowego, plamica, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawienia, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Lyella, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Sandoz 50 mg
Sitagliptin Sandoz, dostępny w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, z istotnym ryzykiem zapalenia trzustki, w tym postaci martwiczej lub krwotocznej, o częstości potwierdzonej w badaniu TECOS na poziomie 0,3%. Hipoglikemia jest częstym działaniem niepożądanym, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%), co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania leków hipoglikemizujących. Inne często obserwowane działania to bóle głowy, zaparcia, reakcje skórne (w tym świąd, wysypka, pokrzywka) oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność, choć ich częstość jest nieznana. W badaniu TECOS częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna z placebo, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego sytagliptyny.
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, monoterapia, nefropatia, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Aurovitas 150 mg
Chlorowodorek wenlafaksyny, dostępny w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Venlafaxine Aurovitas), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1/10) to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Wenlafaksyna może powodować poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia, trombocytopenia) oraz reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto obserwuje się zaburzenia endokrynologiczne, takie jak nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego i hiperprolaktynemię, co może prowadzić do hiponatremii i innych powikłań metabolicznych. W zakresie układu nerwowego najczęstsze objawy to ból głowy, zawroty głowy i senność, ale mogą wystąpić także poważne stany, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy czy drgawki. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia psychiczne, w tym myśli i zachowania samobójcze, manię, majaczenie i omamy, co wymaga szczególnej obserwacji pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianach dawkowania.
agranulocytoza, akatyzja, ból głowy, chlorowodorek wenlafaksyny, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, dyskineza późna, eozynofilia płucna, hiperprolaktynemia, hipomania, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, majaczenie, mania, martwicze oddzielanie się naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, nudności, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, pocenie się, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, suchość w jamie ustnej, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wydłużony czas krwawienia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie łaknienia, zwiększone stężenie prolaktyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen Dr. Max 400 mg
Ibuprofen w dawce 400 mg, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, a także poważniejsze powikłania, w tym owrzodzenia, perforacje i krwawienia, szczególnie u pacjentów geriatrycznych. Reakcje nadwrażliwości obejmują zarówno nieswoiste reakcje alergiczne, anafilaksję, jak i zaostrzenie astmy oraz różnorodne dermatozy, w tym rzadkie, ale ciężkie zespoły skórne (Stevens-Johnson, toksyczna martwica naskórka). Wysokie dawki (do 2400 mg/dobę) mogą zwiększać ryzyko tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a także rzadko prowadzić do niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie, pęcherzowa dermatoza, perforacja, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-amoxiclav Bluefish 500 mg + 125 mg
Co-amoxiclav Bluefish, zawierający amoksycylinę 500 mg i kwas klawulanowy 125 mg, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunkę (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10), które można złagodzić przez przyjmowanie leku z posiłkiem. Niezbyt często występują niestrawność oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT. Poważniejsze, choć rzadkie lub o nieznanej częstości działania obejmują zapalenie jelit (w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego), ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), reakcje nadwrażliwości (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna) oraz śródmiąższowe zapalenie nerek i krystalurię. W trakcie terapii często obserwuje się kandydozę skóry i błon śluzowych, będącą efektem zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, bóle głowy, choroba posurowicza, enzymy wątrobowe, język włochaty, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, nadmierna ruchliwość, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewrażliwe bakterie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wydłużony czas krwawienia, wydłużony czas protrombinowy, zapalenie jelit poantybiotykowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxicillin Aurovitas 500 mg
Amoksycylina, jako półsyntetyczny antybiotyk beta-laktamowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często, ≥ 1/100 do < 1/10) oraz wysypkę skórną (często). Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, co może skutkować zwiększoną podatnością na infekcje i ryzykiem krwawień. Również bardzo rzadkie są ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenie naczyń) oraz reakcja Jarischa-Herxheimera o nieznanej częstości. Neurologiczne działania niepożądane, takie jak hiperkinezja, zawroty głowy i drgawki, występują bardzo rzadko, a aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespół Kounisa mają częstość nieznaną, wymagającą szczególnej uwagi klinicznej.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, drgawki, działania niepożądane amoksycyliny, hiperkinezja, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelit polekowe, zapalenie jelita grubego poantybiotykowe, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atozet 10 mg + 40 mg
Produkt leczniczy Atozet, zawierający ezetymib w skojarzeniu z atorwastatyną, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w badaniach klinicznych obejmujących ponad 2400 pacjentów. W trakcie terapii obserwowano klinicznie istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT ≥3 × górnej granicy normy) u 0,6% pacjentów, które miało charakter bezobjawowy i ustępowało samoistnie lub po przerwaniu leczenia. Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania, obejmując m.in. zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni u 1-10% pacjentów), reakcje nadwrażliwości, zaburzenia neurologiczne, żołądkowo-jelitowe oraz rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, miopatia, rabdomioliza, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
aminotransferazy w surowicy, cholestaza, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia rzekomoporaźna, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz zatokowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cipronex 250 mg
Cipronex, zawierający cyprofloksacynę w formie chlorowodorku, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się nudności i biegunkę (występujące u 1-10% pacjentów). Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (np. eozynofilia, leukopenia, pancytopenia), reakcje alergiczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, mania), neurologiczne (drgawki, neuropatie), sercowe (arytmie, wydłużenie odstępu QT), a także poważne powikłania skórne (zespół Stevensa-Johnsona) i mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, szczególnie ścięgna Achillesa). Występują również rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu stany, takie jak martwica wątroby czy zapalenie okrężnicy związane ze stosowaniem antybiotyków.
agranulocytoza, artropatia, arytmia komorowa, ból głowy, choroba posurowicza, cyprofloksacyna, depresja, drgawki, drżenie, duszność, dyzestezja, eozynofilia, fluorochinolon, fotowrażliwość, hamowanie szpiku kostnego, hiperglikemia, hipomania, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, mania, martwica toksyczna naskórka, martwica wątroby, miastenia, migrena, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, nadmierna aktywność psychomotoryczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i biegunka, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja lękowa, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, splątanie i dezorientacja, stan astmatyczny, stan padaczkowy, świąd, szumy uszne, tachykardia, tętniak aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, trombocytoza, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenie czynności nerek, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zerwanie ścięgna, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Jelfa 50 mg
Kaptopryl (Captopril Jelfa) w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jako inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna oraz małopłytkowość, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Często obserwuje się zaburzenia snu, dysgeuzję, zawroty głowy oraz suchy, uporczywy kaszel charakterystyczny dla inhibitorów ACE, który może wymagać przerwania terapii. Rzadko występują incydenty naczyniowo-mózgowe, tachykardia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego dominują nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka, a także rzadziej zapalenie jamy ustnej i owrzodzenia aftowe. Bardzo rzadko obserwuje się zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, a także poważne powikłania płucne, w tym eozynofilowe zapalenie płuc.
anoreksja, artralgia, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból w klatce piersiowej, cholestaza, dławica piersiowa, duszność, dysgeusia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, inhibitor ACE, kołatanie serca, łysienie, małopłytkowość, mialgia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Biernackiego, oliguria, pancytopenia, pokrzywka, poliuria, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, świąd, tachyarytmia, tachykardia, wrzód trawienny, wstrząs kardiogenny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia snu, zapalenie języka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anesteloc Max 20 mg
Pantoprazol, inhibitor pompy protonowej dostępny w postaci tabletek dojelitowych zawierających 20 mg substancji czynnej (pantoprazolu sodowego półtorawodnego 22,6 mg), wykazuje około 5% częstość działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszane objawy to biegunka i bóle głowy (~1%). Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród poważnych działań wymienia się agranulocytozę (rzadko), małopłytkowość, leukopenię i pancytopenię (częstość nieznana), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, również o nieznanej częstości, stanowią zagrożenie życia i wymagają pilnej reakcji.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty skórny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron
Produkt Zahron (rozuwastatyna) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w dawkach 40 mg, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia przemijającej proteinurii kanalikowej oraz działań niepożądanych ze strony mięśni szkieletowych, takich jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii (np. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, jednoczesne stosowanie fibratów). Nie należy rozpoczynać terapii, jeśli aktywność CK przekracza 5 × GGN. W przypadku nasilonych objawów mięśniowych lub CK >5 × GGN, leczenie należy przerwać. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje lekowe, zwłaszcza z gemfibrozylem, kwasem fusydowym oraz inhibitorami proteaz, które mogą zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
antybiotyki makrolidowe, azole przeciwgrzybicze, ból mięśni, choroba nerek, choroby mięśni, fibraty, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mięśnie szkieletowe, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pochodne kwasu fibrynowego, proteinuria, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Stada 140 mg
Dazatynib, stosowany w monoterapii u 2900 pacjentów, w tym 2388 dorosłych z ALL Ph+ oraz 188 dzieci i młodzieży, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), biegunka, krwawienia oraz zakażenia. Wysięk opłucnowy, częstość którego wzrastała z 10% po 12 miesiącach do 28% po 60 miesiącach, był zwykle odwracalny po przerwaniu terapii i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. U 1% pacjentów odnotowano wydłużenie odstępu QTc powyżej 500 ms, co niesie ryzyko arytmii. Ponadto, u 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie leczenia z powodu ciężkiej mielosupresji. Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, prowadząca w niektórych przypadkach do ostrej niewydolności wątroby, została również zgłoszona.
biegunka, epizod naczyniowo-mózgowy, gorączka neutropeniczna, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie, krwawienie śródczaszkowe, krwotok z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości, mielosupresja, nadciśnienie płucne, neutrofilowe zapalenie skóry, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdzia, zaburzenie czynności serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie, zapalenie nerwu wzrokowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zoledronic acid Fresenius Kabi 4 mg/5 ml
Kwas zoledronowy, stosowany w dawce 4 mg do infuzji, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwuje się reakcję ostrej fazy w ciągu 3 dni po podaniu, objawiającą się bólem kości, gorączką, zmęczeniem, bólami stawów i mięśni oraz dreszczami, które ustępują samoistnie. Istotne klinicznie działania niepożądane obejmują zaburzenia czynności nerek (wzrost stężenia kreatyniny w surowicy, ryzyko niewydolności nerek), martwicę kości szczęki (odsłonięcie kości niegojące się powyżej 8 tygodni), hipokalemię (obniżenie stężenia wapnia w surowicy z ryzykiem zaburzeń rytmu serca i objawów nerwowo-mięśniowych), migotanie przedsionków, reakcje anafilaktyczne oraz chorobę śródmiąższową płuc. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów.
arytmia, bisfosfonian, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, drgawka, duszność, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas zoledronowy, leukopenia, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja ostrej fazy, stan splątania, tężyczka, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs, zaburzenie czynności nerek, zapalenie jamy ustnej, zapalenie stawów, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie podkrętarzowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Okitask 25 mg
Ketoprofen w postaci granulatu powlekanego (Okitask 25 mg), jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwowane objawy to dyspepsja, nudności, bóle brzucha (częstość ≥1/100 do <1/10), a także rzadsze, ale poważne powikłania, takie jak wrzody trawienne, krwawienia i perforacje przewodu pokarmowego (częstość ≥1/10.000 do <1/1.000), które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, ketoprofen może nasilać choroby zapalne jelit, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Wśród innych działań niepożądanych wymienia się reakcje alergiczne, w tym bardzo rzadkie (<1/10.000) reakcje anafilaktyczne i zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, astma, biegunka, ból brzucha, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Leśniowskiego-Crohna, duszność, dyspepsja, hipoplazja szpiku kostnego, ketoprofen, kołatanie serca, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, nudności, obrzęk głośni, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelit, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax 200 mg tabletki powlekane
Przed rozpoczęciem terapii kwetiapiną (Kventiax) należy szczegółowo ocenić profil bezpieczeństwa w kontekście rozpoznania i dawki. Lek nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz objawy pozapiramidowe. U dorosłych obserwuje się ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia i u osób poniżej 25 roku życia. Konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, zwłaszcza przy zmianach dawki. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glikemia, profil lipidowy) jest obligatoryjne ze względu na ryzyko hiperglikemii, dyslipidemii i przyrostu masy ciała. Występują także działania niepożądane ze strony układu pozapiramidowego, w tym akatyzja i dyskinezy późne, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, akatyzja, choroba Parkinsona, ciężka depresja, diwalproinian, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hemifumaran kwetiapiny, hiperglikemia, hipertermia, induktor enzymu wątrobowego, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, napady drgawkowe, neutrofilia, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, przerost gruczołu krokowego, psychoza związana z otępieniem, remisja, rumień wielopostaciowy, stężenie prolaktyny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zachowania samobójcze, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Entropion – Etiologia i przyczyny
Entropion to patologiczne podwinięcie brzegu powieki do wewnątrz, skutkujące tarciem rzęs i skóry o rogówkę oraz spojówkę. Najczęstszą formą jest entropion inwolucyjny, związany z wiekiem, występujący u około 2,1% osób powyżej 60. roku życia, a u 11% powyżej 80 lat. Patogeneza obejmuje wiotkość powieki, odłączenie retraktorów oraz nadmierny skurcz mięśnia okrężnego oka, a badania histologiczne wykazują zdegenerowane włókna kolagenowe i nieprawidłową elastogenezę. Inne typy to entropion spastyczny, wywołany skurczem mięśni powiekowych w odpowiedzi na podrażnienie lub stan zapalny, entropion bliznowaty wynikający ze skrócenia blaszki tylnej powieki na skutek bliznowacenia (np. po jaglicy, oparzeniach, radioterapii, chorobach autoimmunologicznych), entropion wrodzony związany z wadami rozwojowymi oraz entropion mechaniczny spowodowany nadmiarem tkanki lub guzami. Czynniki ryzyka obejmują wiek, schorzenia neurologiczne, zespół bezdechu sennego, wcześniejsze urazy i stany zapalne oraz predyspozycje anatomiczne jak enoftalmus czy zmiany w ułożeniu tłuszczu oczodołowego.
blaszka tylna powieki, blepharospasm, entropion bliznowaty, entropion inwolucyjny, entropion spastyczny, entropion wrodzony, mięsień okrężny oka, owrzodzenie rogówki, retraktor powieki, rogówka i spojówka, trachoma, włókno kolagenowe, zapadnięcie gałki ocznej, zapalenie powiek, zespół bezdechu sennego, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Iburapid 400 mg
Ibuprofen w dawkach 200 mg i 400 mg (Iburapid) stosowany krótkotrwale wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia ze strony układu pokarmowego (niestrawność, ból brzucha, nudności – częstość niezbyt częsta), skórne reakcje alergiczne (wysypki – niezbyt często; ciężkie reakcje SCAR – bardzo rzadko) oraz rzadkie zaburzenia hematologiczne (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do poważniejszych powikłań, w tym zaburzeń czynności wątroby, ciężkich powikłań żołądkowo-jelitowych (krwawienia, perforacje), a także zwiększonego ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych przy dawkach do 2400 mg/dobę. Rzadko obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego (depresja, dezorientacja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), nerek (niewydolność, martwica brodawek nerkowych) oraz układu sercowo-naczyniowego (obrzęk, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze). Występują również reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Kounisa i zespół DRESS.
AGEP, agranulocytoza, agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, czas krwawienia, fotodermatoza, hematemeza, hipotensja, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, smołowate stolce, szumy uszne, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Loperamid – Działania niepożądane
Loperamid jest szeroko stosowanym lekiem w terapii ostrej i przewlekłej biegunki, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaparcia (2,7% w ostrej biegunce, 2,2% w przewlekłej), wzdęcia (1,7% i 2,8%), bóle głowy (1,2%) oraz nudności (1,1-1,2%). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, toksyczne rozszerzenie okrężnicy (megacolon toxicum), niedrożność jelita, ostre zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka, a także obrzęk naczynioruchowy i zatrzymanie moczu. Objawy tych powikłań mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W populacji pediatrycznej (10 dni – 13 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, bez specyficznych działań niepożądanych.
ataksja, badanie kliniczne, ból głowy, duszność, hipotensja, kserostomia, loperamid, megacolon toxicum, mioza, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, nudności, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra biegunka, ostre zapalenie trzustki, perforacja jelita, pokrzywka, populacja pediatryczna, przerost prostaty, przewlekła biegunka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, utrata przytomności, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zapalenie otrzewnej, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Augmentin 875 mg + 125 mg
Augmentin, zawierający amoksycylinę 875 mg i kwas klawulanowy 125 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym bardzo często biegunkę oraz często nudności i wymioty. Niezbyt często występuje niestrawność, a z nieznaną częstością poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, ostre zapalenie trzustki czy czarny język włochaty. Często rozwija się kandydoza skóry i błon śluzowych, a także może dojść do nadmiernego wzrostu niewrażliwych bakterii. Rzadko obserwuje się przemijającą leukopenię, trombocytopenię oraz z nieznaną częstością agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną i zaburzenia krzepnięcia.
AGEP, agranulocytoza, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba posurowicza, czas protrombinowy, dermatoza IgA, dysbakterioza, język włochaty, kandydoza skórno-śluzówkowa, krystaluria, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, podwyższone enzymy wątrobowe, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelita poantybiotykowe, zapalenie naczyń alergiczne, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvagen 10 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA z grupy statyn, stosowanym w terapii hiperlipidemii. Profil działań niepożądanych jest dobrze udokumentowany i obejmuje częstość występowania od bardzo częstych (≥1/100) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to podwyższenie aktywności aminotransferaz (0,8% pacjentów z >3-krotnym wzrostem GGN) oraz kinazy kreatynowej (2,5% z >3-krotnym wzrostem, 0,4% z >10-krotnym wzrostem GGN). Do poważnych powikłań należą rabdomioliza, immunozależna miopatia martwicza, niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz anafilaksja. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), neurologiczne (bóle głowy, neuropatia), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), skórne (wysypki, pokrzywka) oraz mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, miopatia). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe w 3-letniej obserwacji.
aminotransferaza w surowicy, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, podwyższone stężenie trójglicerydów, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gefitinib Zentiva 250 mg
Gefitynib (Gefitinib Zentiva, 250 mg) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszym miesiącu terapii i są przeważnie odwracalne. Na podstawie danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów, najczęstszymi działaniami niepożądanymi (>20%) są biegunka oraz objawy skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a 3% przerwało leczenie z powodu nietolerancji. Szczególnie istotna jest śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, często o ciężkim przebiegu (3.-4. stopnia CTC), z udokumentowanymi przypadkami zgonów. Częstość ChŚP jest wyższa u pacjentów azjatyckich (do 3-5,8%), co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania tej grupy.
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, brak łaknienia, choroba śródmiąższowa płuc, gefitynib, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, suchość oka, Wspólna Skala Toksyczności, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 1 g
Ifosfamid stosowany w dawkach od 4 do 12 g/m² na cykl wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość – bardzo często, ≥1/10), toksyczność urologiczną (krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, hematuria – bardzo często, ≥1/10), oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności i wymioty – bardzo często, ≥1/10). Mielosupresja jest szczególnie istotna klinicznie, manifestując się m.in. gorączką neutropeniczną i ryzykiem krwawień z powodu trombocytopenii. Toksyczność nerek obejmuje ostre i przewlekłe uszkodzenia, w tym ostrą martwicę kanalików nerkowych i niewydolność nerek, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów nerkowych (kreatynina, azot mocznikowy) oraz ogólnego badania moczu. Neurotoksyczność, manifestująca się encefalopatią, zaburzeniami pamięci i sennością (bardzo często, ≥1/10), oraz hepatotoksyczność (często, ≥1/100 do <1/10) z podwyższeniem enzymów wątrobowych i ryzykiem niewydolności wątroby, stanowią dodatkowe istotne zagrożenia.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, białaczka promielocytowa, częstoskurcz komorowy, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, methemoglobinemia, mielosupresja, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra martwica kanalików nerkowych, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, wstrząs septyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół Fanconiego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół móżdżkowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Modafen Grip 200 mg + 5 mg
Modafen Grip to preparat zawierający ibuprofen (200 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (5 mg), z których każdy wykazuje odrębny profil działań niepożądanych. Ibuprofen, jako NLPZ, najczęściej powoduje działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak niestrawność, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia i zaparcia (bardzo często, ≥1/10), a także ból brzucha (często, ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, w tym wrzód żołądka, perforację i krwotok (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000). Istnieje także niewielkie ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych przy dawkach ibuprofenu do 2400 mg/dobę, a także obrzęków, nadciśnienia i niewydolności serca. Fenylefryna, agonista receptorów α1-adrenergicznych, najczęściej wywołuje działania niepożądane ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, takie jak ból głowy, zawroty głowy i bezsenność (często, ≥1/100 do <1/10), a także rzadko nerwowość i bradykardię odruchową po podaniu dożylnym u pacjentów z nadciśnieniem.
agonista receptorów alfa-1-adrenergicznych, agranulocytoza, anafilaksja, arytmia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bradykardia odruchowa, choroba Crohna, fenylefryna, incydent zatorowo-zakrzepowy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kołatanie serca, krwiomocz, krwotok z przewodu pokarmowego, lek sympatykomimetyczny, leukopenia, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, światłowstręt, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zaostrzenie astmy, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherza moczowego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teicopix 400 mg
Teikoplanina (lek Teicopix) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę zwraca nefrotoksyczność, zależna od schematu dawkowania: przy małej dawce nasycającej (średnio 6 mg/kg mc. dwa razy na dobę, następnie 6 mg/kg mc. raz na dobę) częstość nefrotoksyczności wynosi około 2%, natomiast przy dużej dawce nasycającej (12 mg/kg dwa razy na dobę, następnie 12 mg/kg raz na dobę) wzrasta do 11,0% w ciągu pierwszych 10 dni leczenia, a skumulowana do 60 dni po terapii osiąga 20,6%. Pacjenci otrzymujący ponad 5 dawek nasycających mają ryzyko nefrotoksyczności sięgające 27%. Ponadto, teikoplanina może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, wstrząs anafilaktyczny oraz zespół DRESS, a także charakterystyczny zespół czerwonego człowieka. Wśród działań skórnych obserwuje się wysypkę, rumień, świąd, a w rzadkich przypadkach ciężkie reakcje, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona czy rumień wielopostaciowy.
agranulocytoza, eozynofilia, głuchota, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, ropień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia przedsionkowe, zaburzenia słuchu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wsierdzia, zapalenie żył, zespół czerwonego człowieka, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Progastim 20 mg
Omeprazol, stosowany w praktyce klinicznej, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy (1-10% pacjentów) to bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Istotne jest zwrócenie uwagi na rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), które wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), metaboliczne (hiponatremia, hipomagnezemia, hipokaliemia), psychiczne (bezsenność, pobudzenie, splątanie, depresja, agresja, omamy) oraz ze strony układu nerwowego, pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowego i nerek. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polip żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asbima 10 mg + 160 mg
Lek Asbima, będący połączeniem amlodypiny i walsartanu, został przebadany w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 5175 pacjentów, z czego 2613 otrzymywało to skojarzenie. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane to zapalenie części nosowej gardła, grypa, nadwrażliwość, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęki (w tym obrzęk twarzy i obwodowy), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie twarzy, osłabienie i uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występowały rzadziej przy stosowaniu Asbimy (średnia częstość 5,1%). Walsartan może powodować zmniejszenie hemoglobiny, hematokrytu, neutropenię i małopłytkowość, natomiast amlodypina bardzo rzadko leukopenię i małopłytkowość. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipokaliemię (często), hiperkalcemię, hiperlipidemię, hiperurykemię i hiponatremię (niezbyt często).
amlodypina, bradykardia, cholestaza, choroba posurowicza, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk Quinckego, plamica, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, stężenie hemoglobiny, tachykardia komorowa, walsartan, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxicillin Aurovitas 1000 mg
Amoxicillin Aurovitas w dawce 1000 mg (tabletki powlekane) zawiera amoksycylinę trójwodną i może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka i nudności (często, ≥1/100 do <1/10), oraz wysypkę skórną (często). Wymioty występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna) oraz ciężkie reakcje alergiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy). Z nieznaną częstością mogą wystąpić m.in. zapalenie jelit indukowane lekiem, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Kounisa oraz reakcja Jarischa-Herxheimera.
alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, Clostridioides difficile, drgawki, hiperkineza, kandydoza skóry i błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, neutropenia i agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, podwyższony poziom AspAT, pokrzywka i świąd, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie jelit indukowane lekiem, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Solu-Medrol 500 mg
Solu-Medrol, zawierający metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu, jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 40 mg, 125 mg, 500 mg oraz 1000 mg. Preparat znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu endokrynologicznym (np. niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy), reumatologicznym (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), dermatologicznym (pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy), alergicznym (astma oskrzelowa, reakcje nadwrażliwości), okulistycznym (zapalenia tęczówki, naczyniówki, rogówki), gastroenterologicznym (zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna), pulmonologicznym (sarkoidoza, beryloza, zapalenie płuc Pneumocystis jiroveci u pacjentów z AIDS) oraz hematologicznym i onkologicznym. W neurologii stosuje się go m.in. w obrzęku mózgu, zaostrzeniach stwardnienia rozsianego i ostrych urazach rdzenia kręgowego (terapię należy rozpocząć w ciągu 8 godzin od urazu). Podawanie leku może odbywać się dożylnie lub domięśniowo, z wyjątkiem idiopatycznej plamicy małopłytkowej, gdzie domięśniowe podanie jest przeciwwskazane.
astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, blok podpajęczynówkowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, Pneumocystis jiroveci, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, układowe zapalenie wielomięśniowe, włośnica, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie tęczówki, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – IPP 20 20 mg
Pantoprazol w dawce 20 mg, stosowany jako inhibitor pompy protonowej (IPP 20), może wywoływać działania niepożądane u około 5% pacjentów. Działania te obejmują szeroki zakres objawów, sklasyfikowanych według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznaną. Do najważniejszych działań niepożądanych należą: agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, zespół DRESS), zaburzenia elektrolitowe (hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), zaburzenia funkcji wątroby (w tym uszkodzenie miąższu i niewydolność), śródmiąższowe zapalenie nerek oraz zwiększone ryzyko złamań kości (biodra, nadgarstka, kręgosłupa). W trakcie terapii należy monitorować parametry hematologiczne, elektrolity oraz funkcję wątroby i nerek, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami lub długotrwałym stosowaniem leku.
agranulocytoza, aminotransferaza, astenia, biegunka, ból głowy, ból mięśnia, ból stawu, depresja, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, IPP 20, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśnia, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie miąższu wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie biodra, złamanie kręgosłupa, złamanie nadgarstka, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Envil kaszel junior
Envil kaszel junior (15 mg/5 ml) zawierający ambroksolu chlorowodorek wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, niewydolnością nerek lub wątroby, osłabionym odruchem kaszlowym oraz astmą oskrzelową, ze względu na ryzyko podrażnienia błony śluzowej, zaburzenia metabolizmu i wydalania leku oraz zalegania wydzieliny oskrzelowej. W początkowej fazie terapii może wystąpić zwiększona ilość płynnej wydzieliny, co wymaga prowokacji odruchu kaszlowego lub mechanicznego odsysania. Należy monitorować pacjentów pod kątem ciężkich reakcji skórnych, takich jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica naskórka (TEN) oraz ostra uogólniona krostkowica (AGEP), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
ambroksolu chlorowodorek, astma oskrzelowa, bilirubinemia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka reakcja skórna, dysfagia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, hiperbilirubinemia, niesprzężona bilirubina, niewydolność nerek i wątroby, odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych, osłabiony odruch kaszlowy, ostra uogólniona krostkowica, rumień wielopostaciowy, toksyczna martwica naskórka, zaburzenie oczyszczania rzęskowego oskrzeli, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych mózgu, żółtaczka noworodków - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazole APTEO MED 20 mg
Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, jest szeroko stosowany w leczeniu chorób kwasozależnych przewodu pokarmowego i charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa. Najczęściej występujące działania niepożądane (1-10%) dotyczą przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności/wymioty) oraz bóli głowy, bez zależności od dawki. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia i trombocytopenia (≥1/10 000 i <1/1 000), a bardzo rzadko agranulocytozę i pancytopenię (<1/10 000), wymagające natychmiastowego odstawienia leku. Długotrwała terapia może prowadzić do hipomagnezemii, a w konsekwencji hipokalcemii i hipokaliemii, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Wśród działań niepożądanych neuropsychiatrycznych najczęściej występują bóle głowy (≥1/100 i <1/10), bezsenność (≥1/1 000 i <1/100) oraz rzadziej pobudzenie, splątanie i depresja (≥1/10 000 i <1/1 000). Omeprazol może także powodować reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia.
agranulocytoza, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, działanie niepożądane, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość błony śluzowej jamy ustnej, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości