Działania niepożądane
Posaconazole Abdi 100 mg
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu oceniono głównie na podstawie badań klinicznych z zastosowaniem zawiesiny doustnej oraz tabletek dojelitowych, przy czym stężenia leku w osoczu były wyższe po podaniu tabletek, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. W badaniu klinicznym obejmującym 230 pacjentów z upośledzoną odpornością (m.in. z ostrą białaczką szpikową, zespołem mielodysplastycznym, po przeszczepie komórek krwiotwórczych) średni czas leczenia wynosił 28 dni, z dawkami 200 mg (u 20 pacjentów) i 300 mg/dobę (u 210 pacjentów). Profil bezpieczeństwa tabletek dojelitowych był zbliżony do zawiesiny doustnej, a najczęstsze ciężkie działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000), obejmując szeroki zakres objawów ze strony układów krwiotwórczego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, wątroby i innych.
Działania niepożądane leku Posaconazole Abdi
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu oceniono na podstawie danych pochodzących głównie z badań klinicznych, w których stosowano zawiesinę doustną. Postać tabletek dojelitowych badano w węższej populacji pacjentów, obejmującej chorych z ostrą białaczką szpikową, zespołem mielodysplastycznym oraz u pacjentów po przeszczepie macierzystych komórek krwiotwórczych szpiku z chorobą „przeszczep przeciwko gospodarzowi” lub u osób z ryzykiem jej wystąpienia. Istotne jest, że stężenie pozakonazolu w osoczu po podaniu produktu w tabletkach było wyższe niż przy stosowaniu zawiesiny doustnej, co może skutkować częstszym występowaniem działań niepożądanych.1
Profil bezpieczeństwa pozakonazolu
W kluczowym badaniu klinicznym bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu w postaci tabletek dojelitowych oceniono u 230 pacjentów z upośledzoną odpornością w przebiegu chorób podstawowych (w tym nowotworów hematologicznych, neutropenii po chemioterapii, choroby „przeszczep przeciwko gospodarzowi” oraz po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych szpiku). Średni czas leczenia wynosił 28 dni, przy czym 20 pacjentów otrzymywało dawkę 200 mg na dobę, a 210 pacjentów dawkę 300 mg na dobę (po podaniu dawki dwa razy na dobę w pierwszym dniu leczenia).2
Szersza ocena bezpieczeństwa stosowania zawiesiny doustnej pozakonazolu objęła ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu produktu do obrotu. Z kolei bezpieczeństwo tabletek dojelitowych pozakonazolu oceniono u 336 chorych i zdrowych ochotników. Należy zaznaczyć, że profil bezpieczeństwa tabletek okazał się zbliżony do profilu zawiesiny doustnej.3
Najczęściej zgłaszanymi ciężkimi działaniami niepożądanymi związanymi z leczeniem pozakonazolem były:
- nudności
- wymioty
- biegunka
- gorączka
- podwyższone stężenie bilirubiny4
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane pozakonazolu są sklasyfikowane według częstości występowania jako:
- bardzo często (≥ 1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- często (≥ 1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
- bardzo rzadko (< 1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)5
Tabela działań niepożądanych pozakonazolu
Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zaobserwowanych w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Działania niepożądane dotyczą stosowania pozakonazolu w postaci zawiesiny doustnej, tabletek dojelitowych i koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Często | Neutropenia |
| Niezbyt często | Trombocytopenia, leukopenia, niedokrwistość, eozynofilia, limfadenopatia, zawał śledziony | |
| Rzadko | Zespół hemolityczno-mocznicowy, zakrzepowa plamica małopłytkowa, pancytopenia, koagulopatia, krwotoki | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Reakcja alergiczna |
| Rzadko | Reakcja nadwrażliwości | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Rzadko | Niedoczynność nadnerczy, zmniejszenie stężenia gonadotropin we krwi, pseudoaldosteronizm |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zaburzenia elektrolitowe, jadłowstręt, zmniejszenie łaknienia, hipokaliemia, hipomagnezemia |
| Niezbyt często | Hiperglikemia, hipoglikemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Nieprawidłowe sny, stan splątania, zaburzenia snu |
| Rzadko | Zaburzenia psychotyczne, depresja | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Parestezje, zawroty głowy, senność, ból głowy, zaburzenia odczuwania smaku |
| Niezbyt często | Drgawki, neuropatia, niedoczulica, drżenie, afazja, bezsenność | |
| Rzadko | Udar naczyniowy mózgu, encefalopatia, neuropatia obwodowa, omdlenie | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Nieostre widzenie, światłowstręt, zmniejszenie ostrości wzroku |
| Rzadko | Podwójne widzenie, mroczki, uszkodzenie słuchu | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Rzadko | Zaburzenia słuchu |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Zespół wydłużonego QT, nieprawidłowości w badaniu elektrokardiograficznym, kołatanie serca, bradykardia, dodatkowe nadkomorowe skurcze, tachykardia |
| Rzadko | Torsade de pointes, nagły zgon, częstoskurcz komorowy, zatrzymanie krążenia i oddechu, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Nadciśnienie tętnicze |
| Niezbyt często | Niedociśnienie tętnicze, zapalenie naczyń krwionośnych | |
| Rzadko | Zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Kaszel, krwotok z nosa, czkawka, niedrożność nosa, ból opłucnowy, przyspieszenie i spłycenie oddechu |
| Rzadko | Nadciśnienie płucne, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie płuc | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności |
| Często | Wymioty, ból brzucha, biegunka, niestrawność, suchość w jamie ustnej, wzdęcia, zaparcie, dyskomfort w okolicy odbytu i w odbytnicy | |
| Niezbyt często | Zapalenie trzustki, rozdęcie brzucha, zapalenie jelit, dyskomfort w nadbrzuszu, odbijanie, choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa, obrzęk jamy ustnej | |
| Rzadko | Krwotok z przewodu pokarmowego, niedrożność jelit | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Wzrost wartości laboratoryjnych parametrów czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, zwiększona aktywność AspAT, zwiększone stężenie bilirubiny, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększona aktywność GGTP) |
| Niezbyt często | Uszkodzenie hepatocytów, zapalenie wątroby, żółtaczka, powiększenie wątroby, cholestaza, objawy hepatotoksyczności, zaburzenie czynności wątroby | |
| Rzadko | Niewydolność wątroby, cholestatyczne zapalenie wątroby, powiększenie wątroby i śledziony, tkliwość okolicy wątroby, grubofaliste trzepoczące drżenie rąk | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka, świąd |
| Niezbyt często | Owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, łysienie, zapalenie skóry, rumień, wybroczyny | |
| Rzadko | Zespół Stevensa-Johnsona, wysypka pęcherzykowa | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Ból pleców, ból szyi, bóle mięśniowo-kostne, ból kończyn |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi |
| Rzadko | Nerkowa kwasica cewkowa, śródmiąższowe zapalenie nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Zaburzenia miesiączki |
| Rzadko | Ból piersi | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Podwyższona temperatura ciała (gorączka), astenia, uczucie zmęczenia |
| Niezbyt często | Obrzęki, ból, dreszcze, złe samopoczucie, dyskomfort w klatce piersiowej, nietolerancja na lek, uczucie roztrzęsienia, zapalenie błon śluzowych | |
| Rzadko | Obrzęk języka, obrzęk twarzy | |
| Badania diagnostyczne | Niezbyt często | Zmiany stężeń innych leków, zmniejszenie stężenia fosforanów we krwi, nieprawidłowości w RTG klatki piersiowej |
Szczegółowe opisy wybranych działań niepożądanych
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Uszkodzenie wątroby stanowi istotne ryzyko związane ze stosowaniem pozakonazolu. W okresie po wprowadzeniu do obrotu pozakonazolu w postaci zawiesiny doustnej zgłoszono śmiertelny przypadek ciężkiego uszkodzenia wątroby. Ten poważny przypadek wskazuje na konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii pozakonazolem.7
Zaburzenia rytmu serca
Zespół wydłużonego QT oraz inne zaburzenia elektrokardiograficzne wymagają szczególnej uwagi podczas leczenia pozakonazolem. Mogą one prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym groźnej dla życia arytmii torsade de pointes.8
Zgłaszanie działań niepożądanych
Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego stanowi istotny element praktyki klinicznej. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka terapii. Pracownicy fachowego personelu medycznego powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane pozakonazolu za pośrednictwem:
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: [email protected]9
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania