Działania niepożądane
Dasatinib Stada 140 mg
Dazatynib, stosowany w monoterapii u 2900 pacjentów, w tym 2388 dorosłych z ALL Ph+ oraz 188 dzieci i młodzieży, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), biegunka, krwawienia oraz zakażenia. Wysięk opłucnowy, częstość którego wzrastała z 10% po 12 miesiącach do 28% po 60 miesiącach, był zwykle odwracalny po przerwaniu terapii i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. U 1% pacjentów odnotowano wydłużenie odstępu QTc powyżej 500 ms, co niesie ryzyko arytmii. Ponadto, u 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie leczenia z powodu ciężkiej mielosupresji. Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, prowadząca w niektórych przypadkach do ostrej niewydolności wątroby, została również zgłoszona.
- Działania niepożądane leku Dasatinib Stada. Szczegółowo opisz niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi tego leku
- Kluczowe zagrożenia związane ze stosowaniem dazatynibu
- Mielosupresja
- Krwawienia
- Zatrzymanie płynów
- Wysięk opłucnowy
- Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP)
- Wydłużenie odstępu QT
- Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
- Szczególne grupy pacjentów
- Tabela działań niepożądanych, wraz z ich opisem oraz częstotliwością występowania
- Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Dasatinib Stada. Szczegółowo opisz niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi tego leku
Przedstawiony poniżej opis działań niepożądanych dazatynibu opiera się na danych klinicznych po ekspozycji na lek stosowany w monoterapii z użyciem różnych dawek w badaniach klinicznych (N=2900), w tym u 2388 dorosłych pacjentów z opornością lub nietolerancją imatynibu z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+) oraz 188 dzieci i młodzieży. Mediana czasu leczenia dorosłych pacjentów z ALL Ph+ wynosiła 6,2 miesiąca (zakres 0 do 93,2 miesiąca), natomiast u dzieci i młodzieży mediana czasu leczenia wynosiła 26,3 miesiąca (zakres 0 do 99,6 miesiąca).1
Częstotliwość i charakter działań niepożądanych
U większości pacjentów leczonych dazatynibem w pewnym okresie terapii występują działania niepożądane. W ogólnej populacji 2712 pacjentów leczonych dazatynibem, u 520 (19%) pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia.2
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia dazatynibem należą:
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego (obejmujące niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość)
- Zatrzymanie płynów (w tym wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc, wysięk w jamie osierdzia)
- Biegunka
- Krwawienia (od wybroczyn i krwawienia z nosa po krwotoki z przewodu pokarmowego)
- Zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze)
Kluczowe zagrożenia związane ze stosowaniem dazatynibu
Mielosupresja
Stosowanie dazatynibu wiąże się z wystąpieniem niedokrwistości, neutropenii oraz małopłytkowości. U pacjentów, u których wystąpiło zahamowanie czynności szpiku kostnego stopnia 3. lub 4., powrót wartości morfotycznych krwi do normy następował w większości przypadków po krótkim okresie wstrzymania podawania i/lub obniżenia dawki. W przypadku 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie podawania leku.3
Krwawienia
U pacjentów przyjmujących dazatynib zgłoszono działania niepożądane związane z krwawieniem o różnym nasileniu – od wybroczyn i krwawienia z nosa po poważne krwotoki z przewodu pokarmowego oraz krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym stopnia 3. lub 4.4
Zatrzymanie płynów
Zatrzymanie płynów obejmuje szereg działań niepożądanych, takich jak wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc oraz wysięk w jamie osierdzia z obrzękiem powierzchownym lub bez takiego obrzęku. Po co najmniej 60 miesiącach obserwacji, działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów po leczeniu dazatynibem obejmowały wysięk w jamie opłucnej (28%), obrzęki powierzchowne (14%), nadciśnienie płucne (5%), obrzęk uogólniony (4%) i wysięk w jamie osierdzia (4%). Zastoinową niewydolność serca/zaburzenia czynności serca i obrzęk płuc odnotowano u mniej niż 2% pacjentów.<sup data-drug="Dasatinib Stada" data-section="Działania niepożądane" title="Różne działania niepożądane, takie jak wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc oraz wysięk w jamie osierdzia z obrzękiem powierzchownym lub bez takiego obrzęku, można określić łącznie jako zatrzymanie płynów. W badaniu po co najmniej 60 miesiącach obserwacji, działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów po leczeniu dazatynibem obejmowały wysięk w jamie opłucnej (28%), obrzęki powierzchowne (14%), nadciśnienie płucne (5%), obrzęk uogólniony (4%) i wysięk w jamie osierdzia (4%). Zastoinową niewydolność serca/zaburzenia czynności serca i obrzęk płuc odnotowano u 5
Wysięk opłucnowy
Szczególną uwagę należy zwrócić na wysięk opłucnowy, którego skumulowana w czasie częstość występowania zwiększała się: 10% po 12 miesiącach, 14% po 24 miesiącach, 19% po 36 miesiącach, 24% po 48 miesiącach i 28% po 60 miesiącach. Nawrotowy wysięk opłucnowy wystąpił łącznie u 46 pacjentów leczonych dazatynibem.6
Mediana czasu do wystąpienia pierwszego związanego z dazatynibem wysięku opłucnowego stopnia 1. lub 2. wynosiła 114 tygodni (zakres: 4 do 299 tygodni). Wysięk opłucnowy związany z dazatynibem oceniono jako ciężki (stopnia 3. lub 4.) u mniej niż 10% pacjentów z wysiękiem opłucnowym.7
Wysięk opłucnowy był zazwyczaj odwracalny i ustępował po odstawieniu dazatynibu i zastosowaniu diuretyków lub innych odpowiednich metod leczenia wspomagającego. Wśród pacjentów z wysiękiem opłucnowym, u 62% przerwano podawanie leku, a u 41% obniżono jego dawkę. Dodatkowo 47% pacjentów otrzymało diuretyki, 32% otrzymało kortykosteroidy, a 27% otrzymało zarówno kortykosteroidy, jak i diuretyki.8
Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP)
W związku z leczeniem dazatynibem zgłaszano TNP (przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne potwierdzone poprzez cewnikowanie prawej komory i przedsionka serca). TNP było zgłaszane po rozpoczęciu leczenia dazatynibem, w tym po ponad rocznym leczeniu. U pacjentów z TNP obserwowano poprawę parametrów hemodynamicznych i klinicznych po zaprzestaniu leczenia dazatynibem.9
Wydłużenie odstępu QT
W badaniach klinicznych u pacjentów otrzymujących dazatynib odnotowano wydłużenie odstępu QTc. U 21 pacjentów (1%) obserwowano wydłużenie odstępu QTcF powyżej 500 ms, co może prowadzić do potencjalnie niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca. 500 ms”>10
Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
Opisywano reaktywację wirusowego zapalenia wątroby typu B powiązaną ze stosowaniem inhibitorów kinazy tyrozynowej BCR-ABL. Niektóre przypadki prowadziły do ostrej niewydolności wątroby lub piorunującego zapalenia wątroby, a w konsekwencji do przeszczepienia wątroby lub zgonu pacjenta.11
Szczególne grupy pacjentów
U pacjentów w wieku 65 lat i starszych bardziej prawdopodobne jest wystąpienie zarówno częściej obserwowanych działań niepożądanych, takich jak zmęczenie, wysięk opłucnowy, duszność, kaszel, krwotok z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, zaburzenia apetytu, jak i rzadziej obserwowanych działań niepożądanych, takich jak wzdęcia, zawroty głowy, wysięk osierdziowy, zastoinowa niewydolność serca oraz spadek masy ciała, dlatego należy ich dokładnie monitorować.12
Tabela działań niepożądanych, wraz z ich opisem oraz częstotliwością występowania
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane występujące podczas stosowania dazatynibu według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstość określono jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) lub częstość nieznana (nie można ocenić na podstawie dostępnych danych po wprowadzeniu do obrotu).<sup data-drug="Dasatinib Stada" data-section="Działania niepożądane" title="U pacjentów biorących udział w badaniach klinicznych dazatynibu oraz po wprowadzeniu do obrotu wystąpiły następujące działania niepożądane, z wyłączeniem nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych. Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania. Częstość występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do 13
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, nieokreślone) | Bardzo często |
| Zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia wirusem opryszczki, zakażenia przewodu pokarmowego, posocznica | Często | |
| Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość, gorączka neutropeniczna) | Bardzo często |
| Powiększenie węzłów chłonnych, limfopenia | Często | |
| Wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu odpornościowego | Nadwrażliwość (w tym rumień guzowaty) | Niezbyt często |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | Niezbyt często |
| Nadczynność tarczycy | Rzadko | |
| Zapalenie tarczycy | Rzadko | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zaburzenia łaknienia | Często |
| Hiperurykemia | Często | |
| Zespół rozpadu guza, odwodnienie, hipoalbuminemia, hipercholesterolemia | Niezbyt często | |
| Cukrzyca | Rzadko | |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często |
| Bezsenność | Często | |
| Lęk, stan splątania, niestabilność emocjonalna, obniżenie libido | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo często |
| Neuropatia (w tym neuropatia obwodowa), zawroty głowy, zaburzenia smaku, senność | Często | |
| Krwawienie do OUN, omdlenie, drżenia, niepamięć, zaburzenia równowagi | Niezbyt często | |
| Epizody naczyniowo-mózgowe, przemijające napady niedokrwienne, drgawki, zapalenie nerwu wzrokowego, porażenie nerwu VII, demencja, ataksja | Rzadko | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia (w tym zaburzenia widzenia, nieostre widzenie i obniżenie ostrości wzroku), suchość oczu | Często |
| Upośledzenie widzenia, zapalenie spojówek, światłowstręt, nasilone łzawienie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Często |
| Utrata słuchu, zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Zaburzenia kardiologiczne | Zastoinowa niewydolność serca/zaburzenia czynności serca, wysięk w jamie osierdzia, zaburzenia rytmu serca (w tym tachykardia), kołatanie serca | Często |
| Zawał serca, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, zapalenie osierdzia, arytmia, komorowe zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, powiększenie serca, nieprawidłowości załamka T w zapisie EKG, wzrost aktywności troponiny | Niezbyt często | |
| Serce płucne, zapalenia mięśnia serca, ostry zespół wieńcowy, zatrzymanie krążenia, wydłużenie odstępu PR w zapisie EKG, choroba wieńcowa, zapalenie opłucnej i osierdzia | Rzadko | |
| Migotanie przedsionków/trzepotanie przedsionków | Rzadko | |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok | Bardzo często |
| Nadciśnienie tętnicze, uderzenia gorąca | Często | |
| Niedociśnienie tętnicze, zakrzepowe zapalenie żył | Niezbyt często | |
| Zakrzepica żył głębokich, zatorowość, sinica marmurkowata | Rzadko | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Wysięk w jamie opłucnej, duszność | Bardzo często |
| Obrzęk płuc, nadciśnienie płucne, nacieki w płucach, zapalenie płuc, kaszel | Często | |
| Tętnicze nadciśnienie płucne, skurcz oskrzeli, astma, chłonkotok | Niezbyt często | |
| Zatorowość płucna, ostry zespół zaburzeń oddychania, choroba śródmiąższowa płuc | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha | Bardzo często |
| Krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie żołądka, zapalenie błony śluzowej, niestrawność, wzdęcia, zaparcia, zaburzenia tkanek miękkich jamy ustnej | Często | |
| Zapalenie trzustki, owrzodzenie górnego odcinka przewodu pokarmowego, zapalenie przełyku, wodobrzusze, szczelina odbytu, dysfagia, choroba refluksowa przełyku | Niezbyt często | |
| Gastroenteropatia związana z utratą białka, niedrożność jelit, przetoka odbytu, śmiertelne krwawienie z przewodu pokarmowego | Rzadko | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby, zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholestaza | Niezbyt często |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka skórna | Bardzo często |
| Łysienie, zapalenie skóry, świąd, trądzik, suchość skóry, pokrzywka, nadmierne pocenie się | Często | |
| Neutrofilowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, zaburzenia pigmentacji, zapalenie tkanki podskórnej, owrzodzenia skóry, zmiany pęcherzowe, zmiany paznokci, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zaburzenia włosów | Niezbyt często | |
| Leukoklastyczne zapalenie naczyń, zwłóknienie skóry, zespół Stevensa-Johnsona | Rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból mięśniowo-szkieletowy | Bardzo często |
| Bóle stawów, bóle mięśni, osłabienie mięśni, sztywność mięśniowo-szkieletowa, skurcz mięśni | Często | |
| Rabdomioliza, martwica kości, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien, zapalenie stawów | Niezbyt często | |
| Opóźnienie zrastania się nasad kości, opóźnienie wzrostu | Rzadko | |
| Zaburzenia czynności nerek i układu moczowego | Zaburzenie czynności nerek (w tym niewydolność nerek), częste oddawanie moczu, białkomocz | Niezbyt często |
| Zespół nerczycowy | Częstość nieznana | |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Aborcja | Rzadko |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania | Niezbyt często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Obrzęk obwodowy, zmęczenie, gorączka, obrzęk twarzy | Bardzo często |
| Osłabienie, ból, ból w klatce piersiowej, obrzęk uogólniony, dreszcze, złe samopoczucie, inne obrzęki powierzchowne | Często | |
| Zaburzenia chodu | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Spadek masy ciała, wzrost masy ciała | Często |
| Wzrost aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, wzrost aktywności gamma-glutamylotransferazy | Niezbyt często | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Stłuczenia | Często |
Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
Badania hematologiczne
W badaniach klinicznych, u pacjentów otrzymujących dazatynib stwierdzono następujące nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych stopnia 3. lub 4.: neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość.14
Parametry biochemiczne
W badaniach klinicznych, hipofosfatemię stopnia 3. lub 4. stwierdzono u 4% pacjentów, a zwiększenie aktywności transaminaz oraz stężenia kreatyniny i bilirubiny stopnia 3. lub 4. stwierdzono u ≤ 1% pacjentów po co najmniej 12 miesiącach obserwacji. Po co najmniej 60 miesiącach obserwacji, łączny odsetek hipofosfatemii stopnia 3. lub 4. wzrósł do 7%, podczas gdy podwyższone stężenie kreatyniny i bilirubiny stopnia 3. lub 4. pozostało na poziomie 1%.15
Zaburzenia parametrów wątrobowych odnotowywano z częstością 1-7% u pacjentów z ALL Ph+. Podwyższoną aktywność aminotransferaz lub wzrost stężenia bilirubiny stopnia 3. lub 4. obserwowano u 1% do 5% pacjentów.16
U około 5% pacjentów występowała przemijająca hipokalcemia stopnia 3. lub 4. Hipokalcemię, hipokaliemię i hipofosfatemię stopnia 3. i 4. obserwowano również u pacjentów z ALL Ph+.17
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa dazatynibu stosowanego w skojarzeniu z chemioterapią u dzieci i młodzieży z ALL Ph+ był zgodny ze znanym profilem bezpieczeństwa u dorosłych, z wyjątkiem niższego odsetka przypadków wysięku opłucnowego u dzieci i młodzieży w porównaniu do dorosłych.18
U dzieci i młodzieży z ALL Ph+ leczonych w sposób ciągły dazatynibem w skojarzeniu z chemioterapią, najczęstszymi działaniami niepożądanymi (≥10%) były: neutropenia z gorączką (27%), nudności (20,6%), wymioty (20,6%), ból brzucha (14,3%), biegunka (12,7%), gorączka (12,7%), ból głowy (11,1%), zmniejszone łaknienie (10,3%) i zmęczenie (10,3%).19
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania