Działania niepożądane
Progastim 20 mg
Omeprazol, stosowany w praktyce klinicznej, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy (1-10% pacjentów) to bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Istotne jest zwrócenie uwagi na rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), które wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), metaboliczne (hiponatremia, hipomagnezemia, hipokaliemia), psychiczne (bezsenność, pobudzenie, splątanie, depresja, agresja, omamy) oraz ze strony układu nerwowego, pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowego i nerek. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
- choroba refluksowa przełyku
- choroba wrzodowa
- owrzodzenie dwunastnicy
- owrzodzenie dwunastnicy wywołane przez Helicobacter pylori
- owrzodzenie żołądka
- owrzodzenie żołądka i dwunastnicy związane z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
- refluksowe zapalenie przełyku
- zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej
- zespół Zollingera-Ellisona
- zgaga
Działania niepożądane leku Progastim (omeprazol)
W praktyce klinicznej stosowanie omeprazolu wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, których znajomość jest niezbędna do właściwego monitorowania pacjentów przyjmujących ten lek. Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółową charakterystykę profilu bezpieczeństwa omeprazolu na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu.1
Ogólny profil bezpieczeństwa omeprazolu
Do najczęściej raportowanych działań niepożądanych, występujących u 1-10% pacjentów otrzymujących omeprazol, należą: bóle głowy, ból brzucha, zaparcie, biegunka, wzdęcie oraz nudności i wymioty. Są to objawy, które powinny być rutynowo monitorowane podczas wizyt kontrolnych pacjentów przyjmujących Progastim.2
Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia poważnych skórnych reakcji niepożądanych (SCAR) w trakcie leczenia omeprazolem. Raportowano przypadki zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznej rozpływnej martwicy naskórka (TEN), reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). Te rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania wymagają natychmiastowego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego postępowania.3
Definicje częstości występowania działań niepożądanych
W niniejszym opracowaniu przyjęto standardowe kategorie częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Progastim" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (4
- Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono kompletne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych w badaniach klinicznych oraz zgłaszanych po wprowadzeniu omeprazolu do obrotu, z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.5
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Rzadko | Leukopenia | Zmniejszenie liczby białych krwinek, może zwiększać podatność na infekcje |
| Rzadko | Trombocytopenia (małopłytkowość) | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może powodować zwiększoną skłonność do krwawień | |
| Bardzo rzadko | Agranulocytoza | Poważny niedobór granulocytów, prowadzi do znacznej podatności na infekcje | |
| Bardzo rzadko | Pancytopenia | Zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcje z nadwrażliwości | Objawiające się jako gorączka, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcja anafilaktyczna/wstrząs |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Rzadko | Hiponatremia | Obniżenie stężenia sodu we krwi |
| Częstość nieznana | Hipomagnezemia | Obniżenie stężenia magnezu we krwi, ciężka hipomagnezemia może prowadzić do hipokalcemii | |
| Częstość nieznana | Hipokaliemia | Może być związana z hipomagnezemią | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Bezsenność | Trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu |
| Rzadko | Pobudzenie | Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej | |
| Rzadko | Splątanie | Zaburzenia orientacji, myślenia i świadomości | |
| Rzadko | Depresja | Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań i radości życia | |
| Bardzo rzadko | Agresja, omamy | Zachowania agresywne, percepcja nieistniejących bodźców | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy | Jeden z najczęstszych objawów neurologicznych |
| Niezbyt często | Uczucie zawrotu głowy | Wrażenie wirowania otoczenia lub własnego ciała | |
| Niezbyt często | Parestezje, senność | Odczucia drętwienia, mrowienia; nadmierna senność | |
| Rzadko | Zaburzenia smaku | Zmiana percepcji smaku lub metaliczny posmak | |
| Zaburzenia oka | Rzadko | Niewyraźne widzenie | Zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy | Zaburzenia równowagi związane z dysfunkcją błędnika |
| Zaburzenia układu oddechowego | Rzadko | Skurcz oskrzeli | Nagłe zwężenie dróg oddechowych powodujące trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Ból brzucha, zaparcie, biegunka, wzdęcie, nudności/wymioty | Najczęstsze objawy ze strony przewodu pokarmowego |
| Często | Polipy dna żołądka (łagodne) | Łagodne zmiany rozrostowe błony śluzowej żołądka | |
| Rzadko | Suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej | Uczucie suchości w ustach, bolesne zmiany zapalne śluzówki | |
| Rzadko | Kandydoza przewodu pokarmowego | Zakażenie grzybicze błon śluzowych przewodu pokarmowego | |
| Częstość nieznana | Mikroskopowe zapalenie jelita grubego | Przewlekła choroba zapalna jelita grubego wykrywana w badaniu histopatologicznym | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Podwyższone wartości aminotransferaz w badaniach laboratoryjnych |
| Rzadko | Zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez niej | Stan zapalny wątroby, mogący prowadzić do żółtaczki | |
| Bardzo rzadko | Niewydolność wątroby, encefalopatia | Ciężkie uszkodzenie funkcji wątroby, encefalopatia u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Zapalenie skóry, świąd, wysypka, pokrzywka | Różne postaci zmian skórnych o charakterze alergicznym |
| Rzadko | Wypadanie włosów (łysienie) | Utrata włosów w różnym stopniu nasilenia | |
| Rzadko | Nadwrażliwość na światło | Zwiększona reakcja skóry na światło słoneczne | |
| Rzadko | Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) | Ciężkie reakcje skórne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Bardzo rzadko | Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN) | Zagrażające życiu ciężkie reakcje skórne | |
| Częstość nieznana | Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego | Choroba autoimmunologiczna z charakterystycznymi zmianami skórnymi | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Złamania kości stawu biodrowego, kości nadgarstka lub kręgosłupa | Zwiększone ryzyko złamań osteoporotycznych |
| Rzadko | Bóle stawów | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów | |
| Rzadko | Bóle mięśni | Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni | |
| Bardzo rzadko | Osłabienie siły mięśniowej | Zmniejszenie siły skurczu mięśni | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Zapalenie cewkowo-śródmiąższowe | Stan zapalny nerek mogący postępować do niewydolności nerek |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Bardzo rzadko | Ginekomastia | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Niezbyt często | Złe samopoczucie | Ogólne pogorszenie samopoczucia |
| Niezbyt często | Obrzęki obwodowe | Gromadzenie się płynu w tkankach, głównie kończyn | |
| Rzadko | Zwiększona potliwość | Nasilone wydzielanie potu |
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo stosowania omeprazolu u populacji pediatrycznej zostało przebadane na grupie 310 dzieci w wieku od 0 do 16 lat z rozpoznaniem choroby związanej z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego w żołądku. Dostępne dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa obejmują 46 dzieci, które otrzymywały leczenie podtrzymujące omeprazolem podczas badania klinicznego dotyczącego ciężkiego nadżerkowego zapalenia przełyku przez okres do 749 dni.6
Profil zdarzeń niepożądanych u dzieci i młodzieży był zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych, zarówno podczas krótkoterminowej, jak i długoterminowej terapii. Należy jednak podkreślić, że brakuje kompleksowych długoterminowych danych dotyczących wpływu leczenia omeprazolem na dojrzewanie i wzrost organizmu, co stanowi istotne ograniczenie wiedzy w tym zakresie.7
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania omeprazolu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt leczniczy Progastim.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania