trombocytopenia

Trombocytopenia (małopłytkowość) to stan charakteryzujący się obniżeniem liczby płytek krwi poniżej 150 tys./μl. Jest to jedno z najczęstszych zaburzeń hematologicznych, które może występować jako izolowany problem lub towarzyszyć innym schorzeniom.

Etiologia trombocytopenii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny związane ze zmniejszonym wytwarzaniem płytek w szpiku kostnym (np. w przebiegu nowotworów hematologicznych, po chemioterapii, w zespołach mielodysplastycznych), zwiększonym niszczeniem obwodowym (immunologicznym, jak w ITP – immunologicznej trombocytopenii, lub nieimmunologicznym, np. w DIC – zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego), sekwestracją śledzionową (w splenomegalii) oraz rozcieńczeniem (po masywnych przetoczeniach).

Objawy kliniczne małopłytkowości zależą od stopnia obniżenia liczby płytek krwi. Przy wartościach powyżej 50 tys./μl pacjenci zwykle nie wykazują objawów, przy wartościach 20-50 tys./μl mogą wystąpić krwawienia po urazach, zaś przy wartościach poniżej 20 tys./μl wzrasta ryzyko samoistnych krwawień śluzówkowych, skórnych (wybroczyny, krwawienie z dziąseł, nosa) oraz krwawień do narządów wewnętrznych.

Diagnostyka trombocytopenii obejmuje badanie morfologii krwi z oceną rozmazu, badania szpiku kostnego, testy na obecność przeciwciał przeciwpłytkowych oraz diagnostykę obrazową (USG jamy brzusznej z oceną śledziony). Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia małopłytkowości oraz obecności objawów krwotocznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Topiramate Aurovitas 25 mg

Bezpieczeństwo stosowania topiramatu zostało potwierdzone na podstawie analizy danych z 20 badań z podwójnie ślepą próbą (3 182 pacjentów leczonych topiramatem vs. 929 placebo) oraz 34 badań otwartych (2 847 pacjentów). Lek stosowany jest w terapii wspomagającej napadów toniczno-klonicznych, częściowych, zespołu Lennoxa-Gestauta, monoterapii świeżo rozpoznanej padaczki oraz profilaktyce migreny. Najczęstsze działania niepożądane (>5%) obejmują zaburzenia metabolizmu (jadłowstręt, zmniejszenie apetytu), psychiczne (bradyphrenia, depresja, bezsenność), neurologiczne (zaburzenia koordynacji, koncentracji, zawroty głowy, parestezje, senność), okulistyczne (podwójne i nieostre widzenie), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka) oraz ogólne (zmęczenie, rozdrażnienie). Dodatkowo obserwowano zmniejszenie masy ciała. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz częstość nieznana.
afazja, anemia, bradyfrenia, bradykardia zatokowa, diplopia, dysfunkcja seksualna, dyskineza, dystonia, encefalopatia, eozynofilia, hiperamonemia, hipokaliemia, hipotonia ortostatyczna, jaskra zamkniętego kąta, kamica nerkowa, kwasica hiperchloremiczna, kwasica metaboliczna, leukopenia, monoterapia padaczki, myśli samobójcze, napad padaczkowy częściowy, napad toniczno-kloniczny, nefrokalcynoza, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewyraźne widzenie, oczopląs, parestezja, profilaktyka migreny, topiramat, trombocytopenia, zaburzenie ekspresji mowy, zaburzenie erekcji, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie psychotyczne, zapalenie nosogardła, zawroty błędnikowe, zespół Lennoxa-Gestauta
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Scopolan compositum

Scopolan compositum, zawierający 10 mg butylobromku hioscyny oraz 250 mg metamizolu sodowego jednowodnego, powinien być stosowany doraźnie i krótkotrwale (maksymalnie do 3 dni). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu pokarmowego (np. choroba refluksowa przełyku, wrzodziejące zapalenie jelit, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy), zaburzeniami czynności nerek i wątroby, chorobami układu krążenia (np. choroba niedokrwienna serca, zwężenie ujścia mitralnego) oraz u osób w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia objawów takich jak zaburzenia widzenia, ból gałki ocznej, gorączka, nudności, wymioty, zmiany rytmu wypróżnień, czy obecność krwi w stolcu, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych. Metamizol wiąże się z ryzykiem agranulocytozy, trombocytopenii oraz pancytopenii, dlatego pacjent powinien być poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza w przypadku gorączki, dreszczy, bólu mięśni, wybroczyn czy nawracających krwawień.
Istnieje również ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych, szczególnie u pacjentów z nietolerancją leków przeciwbólowych, astmą, atopią czy przewlekłą pokrzywką. Metamizol może wywołać ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół DRESS, które mogą zagrażać życiu. Ponadto, lek może powodować reakcję hipotensyjną, zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym, co wymaga ostrożności u pacjentów z hipotonią, odwodnieniem, niewydolnością serca czy zaburzeniami krążenia. Notowano także przypadki ostrego zapalenia wątroby z uszkodzeniem hepatocytów, które mogą prowadzić do niewydolności wątroby i konieczności przeszczepienia. Alkohol zwiększa ryzyko ciężkich działań niepożądanych, a pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolicznymi powinni unikać stosowania leku. W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby lub innych poważnych działań niepożądanych, leczenie należy natychmiast przerwać i przeprowadzić odpowiednie badania kontrolne.
agranulocytoza, astma analgetyczna, butylobromek hioscyny, choroba niedokrwienna serca, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dyskrazja krwi, eozynofilia, hipovolemia, metamizol sodowy, morfologia krwi, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, polipowate zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekła pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hipotensyjna, reakcja polekowa z eozynofilią, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wrzodziejące zapalenie jelit, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wątroby autoimmunologiczne, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka, zwężenie ujścia mitralnego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Orilukast 10 mg

Preparat Orilukast zawierający montelukast w dawce 10 mg był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) z astmą, 400 pacjentów z astmą i sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat stosujących formę 5 mg. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałego stosowania do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży oraz ból brzucha u dzieci. Często obserwowano również biegunki, nudności, wymioty, podwyższoną aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypkę, jednak niektóre z tych objawów występowały z podobną częstością w grupie placebo.
anafilaksja, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, depresja, drgawki, eozynofilia płucna, kołatanie serca, krwawienie z nosa, mimowolne oddawanie moczu, montelukast, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skłonność do krwawień, skurcz mięśni, somnambulizm, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Urokinase medac 250 000 j.m.

Urokinase medac w dawce 250 000 j.m. jest fibrynolitycznym lekiem zawierającym ludzką urokinazę, stosowanym do rozpuszczania zakrzepów. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywne klinicznie krwawienia, obecność tętniaków i malformacji tętniczo-żylnych, a także nowotwory wewnątrzczaszkowe lub inne z ryzykiem krwotoku. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami hemostazy, takimi jak obniżona krzepliwość, jednoczesne leczenie przeciwzakrzepowe, samoistna fibrynoliza oraz ciężka trombocytopenia, ze względu na wysokie ryzyko powikłań krwotocznych. U pacjentów z ciężkim, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe > 200 mmHg, rozkurczowe > 100 mmHg, retinopatia nadciśnieniowa III/IV stopnia) stosowanie urokinazy jest również przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka krwawienia śródmózgowego.
aktywne krwawienie, aortografia, działanie fibrynolityczne, embolizacja, epizod mózgowo-naczyniowy, krwawienie śródmózgowe, leki przeciwzakrzepowe, malformacja tętniczo-żylna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, nakłucie lędźwiowe, nowotwór wewnątrzczaszkowy, ośrodkowy układ nerwowy, przemijający atak niedokrwienny, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, retinopatia nadciśnieniowa, samoistna fibrynoliza, sepsa, terapia fibrynolityczna, tętniak, trombocytopenia, udar mózgu, urokinaza, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wsierdzia
Leksykon substancji czynnych
Cefotaksym – Działania niepożądane

Cefotaksym, cefalosporyna III generacji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które mogą mieć charakter łagodny lub zagrażający życiu. Najpoważniejsze reakcje obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli oraz ciężkie zespoły dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię, eozynofilię, trombocytopenię, neutropenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość hemolityczną. Neurologiczne działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, obejmują drgawki (bardzo często), encefalopatię i mioklonie. Często występują także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i wymioty, a rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Zaburzenia czynności wątroby manifestują się podwyższeniem enzymów (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny, a nefrotoksyczność, choć niska, może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, astma, borelioza, cefalosporyna, Clostridioides difficile, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, hepatotoksyczność, kandydoza jamy ustnej, katar sienny, leukopenia, lidokaina, metronidazol, mioklonia, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wankomycyna, zakażenie oportunistyczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie otrzewnej, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Movalis 15 mg

Meloksykam, podobnie jak inne NLPZ, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych obejmujących wiele układów i narządów. Długotrwałe stosowanie w dawkach 7,5 lub 15 mg/dobę (badania obejmowały 15 197 pacjentów przez okres do 1 roku) może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych tętnic, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia, perforacje, które u osób starszych mogą prowadzić do zgonu. Rzadziej obserwuje się reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, a także zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza) i nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek). Częstość działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia morfologii krwi, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Abagat 75 mg

Dabigatran eteksylan (ABAGAT, 75 mg) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii. Dane kliniczne dotyczące stosowania dabigatranu w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję, w tym zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i zwiększenie utraty zapłodnionego jaja przy dawkach 70 mg/kg (5-krotnie wyższych niż u ludzi). Dabigatran nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a pacjentka powinna być objęta ścisłym monitorowaniem. Karmienie piersią należy przerwać podczas terapii z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka i potencjalnym ryzyku dla noworodka. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia (ok. 14% pacjentów), w tym duże krwawienia poniżej 2%, co wymaga edukacji pacjentek o objawach powikłań krwotocznych i konieczności natychmiastowej konsultacji lekarskiej.
agranulocytoza, antagoniści witaminy K, dabigatran eteksylat, działanie niepożądane, idarucyzumab, implantacja zarodka, inhibitory glikoproteiny P, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, laktacja, lek przeciwzakrzepowy, morfologia krwi, nadwrażliwość na lek, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parametry krzepnięcia, przenikanie do mleka kobiecego, toksyczność reprodukcyjna, trombocytopenia, wady rozwojowe płodu, wpływ na płodność, wstrząs anafilaktyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Hasco 120 mg/5 ml

Podczas stosowania paracetamolu w formie zawiesiny doustnej mogą wystąpić działania niepożądane o różnej lokalizacji i częstości. W układzie krwiotwórczym obserwuje się bardzo rzadkie (<1/10 000) przypadki trombocytopenii, leukopenii oraz agranulocytozy, które mogą prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień, podatności na infekcje oraz poważnych zaburzeń odporności. Ze strony przewodu pokarmowego również bardzo rzadko (<1/10 000) występują nudności, wymioty i biegunka. Reakcje skórne takie jak pokrzywka, rumień i zapalenie skóry klasyfikowane są jako rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000) i manifestują się typowymi objawami alergicznymi, w tym świądem i zaczerwienieniem skóry.
agranulocytoza, biegunka, hepatotoksyczność, leukopenia, liczba leukocytów, methemoglobinemia, nefrotoksyczność, nudność, paracetamol, płytki krwi, pokrzywka, przedawkowanie paracetamolu, przewód pokarmowy, reakcja uczuleniowa skórna, rumień, sinica, trombocytopenia, układ chłonny, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Novidin 400 mg

Hydroksychlorochina, substancja czynna leku Novidin (400 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz stężeniem w osoczu, przekraczającym 250 μg/L. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, ból brzucha u 10-20% pacjentów), a także objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy) i psychiczne (chwiejność emocjonalna). Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane dotyczące narządu wzroku, takie jak retinopatia, która może być odwracalna we wczesnym stadium, ale przy kontynuacji leczenia prowadzi do nieodwracalnych zmian, w tym makulopatii i zwyrodnienia plamki żółtej. Zalecane jest przestrzeganie dawki ≤6,5 mg/kg masy ciała/dobę oraz regularne badania okulistyczne. Rzadkie, ale poważne działania obejmują kardiomiopatię, zaburzenia przewodzenia serca, miopatie mięśni szkieletowych, a także reakcje skórne, zwłaszcza u pacjentów z łuszczycą, u których ryzyko ciężkich reakcji skórnych jest zwiększone.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, częstoskurcz komorowy, depresja, dyskineza, dystonia, eozynofilia, fosfolipidoza, hipoglikemia, hydroksychlorochina, jadłowstręt, kardiomiopatia, konwulsja, leukopenia, łuszczyca, makulopatia, mania, methemoglobinemia, miopatia, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, neuromiopatia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, omam, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, psychoza, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szpik kostny, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, urojenie, utrata słuchu, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wzdęcia, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia przewodu pokarmowego, zachowanie samobójcze, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie rogówki, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Enalapril Vitabalans

Enalapryl Vitabalans 10 mg, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia objawowego, zwłaszcza przy zmniejszonej objętości krwi krążącej (np. stosowanie diuretyków, dializoterapia, biegunka). U chorych z niewydolnością serca, hiponatremią lub upośledzoną funkcją nerek konieczne jest rozpoczęcie terapii pod ścisłą kontrolą lekarską oraz monitorowanie podczas zmiany dawek. W przypadku hipotensji zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne podanie dożylne roztworu soli fizjologicznej. U pacjentów z klirensem kreatyniny < 80 ml/min dawkę należy dostosować i monitorować stężenia potasu oraz kreatyniny. Leczenie jest przeciwwskazane u pacjentów z wstrząsem kardiogennym oraz istotnym hemodynamicznie zwężeniem drogi odpływu lewej komory. Niewydolność nerek indukowana enalaprylem jest zwykle odwracalna przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu, jednak u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych ryzyko jest zwiększone.
afereza lipoprotein, antagonista aldosteronu, bloker receptora angiotensyny, błona wysokoprzepływowa, filtracja kłębuszkowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja objawowa, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenowe schorzenie naczyń, kwasica metaboliczna, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie niskoreninowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie objawowe, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, piorunująca martwica wątroby, podwójna blokada układu RAA, reakcja rzekomoanafilaktyczna, trombocytopenia, upośledzona czynność nerek, wstrząs kardiogenny, zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Gedeon Richter 5 mg

Lenalidomid wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego, zwłaszcza u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim oraz zespołami mielodysplastycznymi. W badaniach CALGB 100104 i IFM 2005-02 najczęściej obserwowano neutropenię (60,8–79,0%), trombocytopenię (23,5–72,3%), biegunkę (38,9–54,5%) oraz zapalenie płuc (9,4–10,6%). W terapii skojarzonej RVd u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu odnotowano zwiększone ryzyko niedociśnienia tętniczego (6,5%), zakażeń płuc (5,7%) oraz odwodnienia (5,0%), a także wysoką częstość neuropatii obwodowej (71,8%) i trombocytopenii (57,6%). U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi dominowały neutropenia stopnia 3-4 (76,8%) oraz trombocytopenia (46,4%), a u chorych na chłoniaka z komórek płaszcza obserwowano wzrost częstości neutropenii (50,9%) i zatorowości płucnej (3,6%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz neutropenii, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania i wdrożenia profilaktyki przeciwzakrzepowej.
alergiczne zapalenie skóry, ASCT, astenia, biegunka, bortezomib i deksametazon, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, lenalidomid, leukopenia, melfalan i prednizon, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, odwodnienie, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, rytuksymab, skurcze mięśni, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmniejszone łaknienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Skurcz mięśni – Leczenie

Skurcze mięśniowe to bolesne, mimowolne skurcze trwające od kilku sekund do kilku minut, najczęściej samoistnie ustępujące i nie wymagające specjalistycznej interwencji. Podstawą leczenia w ostrej fazie są metody niefarmakologiczne, takie jak pasywne i aktywne rozciąganie, masaż oraz termoterapia (ciepło lub zimno). Kluczowe jest także odpowiednie nawodnienie i uzupełnianie elektrolitów (potas, magnez, wapń), zwłaszcza podczas i po wysiłku fizycznym. W przypadku bólu można stosować niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, diklofenak) lub paracetamol, natomiast leki rozkurczające mięśnie (baklofen, tyzanidyna, cyklobenzapryna) są zarezerwowane dla ciężkich i nawracających skurczów, ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak senność czy zawroty głowy.
baklofen, bloker kanału wapniowego, chinina, ćwiczenie plyometryczne, cyklobenzapryna, diklofenak, diltiazem, EAMC, fizjoterapia, hepatotoksyczność, ibuprofen, kapsaicyna, kompleks witamin B, leczenie przeciwnowotworowe, lek chemioterapeutyczny, mobilizacja nerwowa, mobilizacja stawu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nocny skurcz nóg, paracetamol, reedukacja nerwowo-mięśniowa, rozciąganie mięśni, skurcz mięśni, skurcz mięśniowy, suplementacja magnezu, terapia manualna, termoterapia, trombocytopenia, tyzanidyna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sufentanil Chiesi 5 mcg/ml (50 mcg/10 ml)

Sufentanil Chiesi (sufentanyl 5 μg/ml, roztwór do wstrzykiwań) posiada liczne przeciwwskazania wynikające z jego silnego działania opioidowego i drogi podania. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na sufentanyl, inne opioidy lub substancje pomocnicze. Jedna ampułka 10 ml zawiera 50 μg sufentanylu oraz 0,15 mmol (3,54 mg) sodu/ml, co należy uwzględnić u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Sufentanyl nie powinien być stosowany dożylnie podczas porodu ani przed zaciśnięciem pępowiny w cięciu cesarskim ze względu na ryzyko depresji oddechowej u noworodka. Podanie zewnątrzoponowe w dawkach do 30 μg jest bezpieczniejsze dla matki i dziecka. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie lub niedawne (do 14 dni) stosowanie inhibitorów MAO, ze względu na ryzyko przełomu serotoninowego i nadciśnieniowego. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ostrą porfirią wątrobową oraz w przypadku ciężkiego krwotoku, wstrząsu, posocznicy, zakażeń w miejscu podania i zaburzeń hemostazy przy podaniu zewnątrzoponowym.
astma ciężka, barbiturat, benzodiazepina, ciężki krwotok, cytrynian sufentanylu, depresja oddechowa, inhibitor MAO, koagulopatia, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwzakrzepowe, niewydolność oddechowa, opioid, ostra porfiria wątrobowa, POChP, podanie zewnątrzoponowe, posocznica, przełom nadciśnieniowy, przełom serotoninowy, ropień zewnątrzoponowy, sufentanyl, trombocytopenia, zaburzenia hemostazy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon substancji czynnych
Etosuksymid – Działania niepożądane

Etosuksymid, substancja czynna preparatu Petinimid, stosowana w terapii padaczki, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkich skórnych reakcji nadwrażliwości (SCAR) takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Ponadto, etosuksymid może indukować poważne dyskrazje krwi, w tym eozynofilię, leukopenię, trombocytopenię, pancytopenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną, często przebiegające z zahamowaniem czynności szpiku kostnego i ryzykiem śmiertelnych powikłań. Wczesne objawy hematologiczne obejmują gorączkę, objawy grypopodobne, zmiany skórne i grzybicę, co podkreśla konieczność regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza na początku terapii i przy pojawieniu się niepokojących symptomów.
agranulocytoza, albuminuria, AspAT, ataksja, choroba Parkinsona, ciężkie skórne działania niepożądane, dyskrazja krwi, eozynofilia, etosuksymid, hirsutyzm, krótkowzroczność, leukopenia, liszaj rumieniowaty, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, objawy grypopodobne, objawy neurosensoryczne, ostra porfiria, padaczka, pancytopenia, pokrzywka, psychoza paranoidalna, reakcja alergiczna, reakcja polekowa z eozynofilią, świąd, światłowstręt, trombocytopenia, twardzina, urobilinogen, uszkodzenie szpiku kostnego, wysypka rumieniowata, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia neuropsychiatryczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pyrazinamid Farmapol 500 mg

Pirazynamid, składnik preparatu Pyrazinamid Farmapol (500 mg tabletki), wykazuje istotną hepatotoksyczność, której ryzyko wzrasta wraz z dawką i czasem terapii. Stosowanie dawki do 30 mg/kg masy ciała (do 1,5 g/dobę) w skojarzeniu z izoniazydem i ryfampicyną przez pierwsze 2 miesiące nie zwiększa istotnie ryzyka uszkodzenia wątroby, jednak przekroczenie 1,5 g/dobę znacząco podnosi ryzyko hepatotoksyczności, manifestującej się żółtaczką oraz podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Ponadto pirazynamid często powoduje hiperurykemię, co może prowadzić do rozwoju dny moczanowej. Do częstych działań niepożądanych należą również nudności, wymioty, anoreksja, bóle stawów i mięśni oraz ogólne złe samopoczucie. Rzadziej obserwuje się niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedokrwistość sideroblastyczną, trombocytopenię, zaburzenia krzepnięcia, reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka, świąd), a także porfirię, śródmiąższowe zapalenie nerek i trudności w oddawaniu moczu.
anoreksja, ból stawów, dna moczanowa, enzymy wątrobowe, fotouczulenie, hepatotoksyczność, hiperurykemia, kwas moczowy, niedokrwistość sideroblastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nudności, pirazynamid, płytki krwi, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, porfiria, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, terapia przeciwgruźlicza, terapia skojarzona, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia mikcji, złe samopoczucie, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Glandex 25 mg

Eksemestan stosowany w dawce 25 mg/dobę wykazuje dobrą tolerancję u pacjentek z rakiem piersi, z działaniami niepożądanymi najczęściej o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. W badaniach klinicznych leczenie przerwało 7,4% pacjentek z wczesnym rakiem piersi leczonych uzupełniająco po tamoksyfenie, a 2,8% pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi. Najczęstsze działania niepożądane to uderzenia gorąca (22% w wczesnym raku, 14% w zaawansowanym), bóle stawów (18%) oraz zmęczenie (16%) u pacjentek z wczesnym rakiem, a także nudności (12%) u pacjentek z zaawansowanym rakiem. Działania te są związane z farmakologicznym obniżeniem aktywności estrogenów. Występują również rzadziej leukopenia, trombocytopenia, limfopenia, zaburzenia psychiczne (depresja, bezsenność), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), osteoporoza oraz incydenty sercowo-naczyniowe, których częstość jest porównywalna do tamoksyfenu.
apolipoproteina A1, ból stawów, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba wrzodowa żołądka, dyspepsja, eksemestan, hipercholesterolemia, jadłowstręt, leukopenia, limfopenia, łysienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, tamoksyfen, trombocytopenia, uderzenia gorąca, wczesny rak piersi, zaawansowany rak piersi, zawał mięśnia sercowego, zespół cieśni nadgarstka, złamanie osteoporotyczne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Sunitinib Teva 50 mg

Przedawkowanie sunitynibu stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, mimo braku swoistej odtrutki. Postępowanie obejmuje eliminację niewchłoniętej substancji czynnej, m.in. poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, stosowane w zależności od czasu od przyjęcia leku i wskazań klinicznych. Objawy przedawkowania obejmują nasilone działania niepożądane znane z terapii standardowej, takie jak: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, mielosupresja (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia), nadciśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, objawy neurologiczne (zmęczenie, zawroty głowy, zaburzenia świadomości), reakcje skórne, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipofosfatemia, dysfunkcje tarczycy) oraz zaburzenia funkcji nerek i wątroby (podwyższone stężenie kreatyniny, wzrost enzymów wątrobowych). Nasilenie objawów jest zależne od dawki i stanu wyjściowego pacjenta.
antybiotykoterapia, czynniki wzrostu, enzymy wątrobowe, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipotensja, kreatynina, leczenie antyarytmiczne, leukopenia, mielosupresja, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, objawy neurologiczne, parametry hematologiczne, płukanie żołądka, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie sunitynibu, sunitynib, swoista odtrutka, trombocytopenia, wazopresor, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia funkcji tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zespół ręka-stopa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Avaxim 160 U

Szczepionka Avaxim 160 U, inaktywowana i adsorbowana przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, wymaga podania domięśniowego, z wykluczeniem drogi donaczyniowej, śródskórnej oraz podania w mięsień pośladkowy ze względu na zmienność tkanki tłuszczowej. W wyjątkowych przypadkach, np. u pacjentów z trombocytopenią lub ryzykiem krwawienia, dopuszcza się podanie podskórne. Zaleca się obecność adrenaliny do wstrzyknięć na wypadek reakcji anafilaktycznej oraz obserwację pacjenta przez 15 minut po szczepieniu, aby zapobiec powikłaniom związanym z omdleniami, które mogą manifestować się przemijającymi zaburzeniami widzenia, parestezjami czy ruchami toniczno-klonicznymi. Szczepionka zawiera 2 mg etanolu, 10 µg fenyloalaniny (0,17 µg/kg dla osoby 60 kg), <1 mmol potasu (39 mg) i sodu (23 mg), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią i alergią na neomycynę (śladowe ilości).
U pacjentów z niedoborami odporności lub w trakcie leczenia immunosupresyjnego odpowiedź immunologiczna może być obniżona, dlatego zaleca się przesunięcie szczepienia do zakończenia terapii lub monitorowanie odpowiedzi poszczepiennej. Pomimo ograniczonej skuteczności, szczepienie osób z przewlekłym niedoborem odporności, np. zakażonych HIV, jest wskazane, jeśli stan kliniczny na to pozwala. Szczepionka może nie zapobiec rozwojowi choroby, jeśli pacjent jest w okresie inkubacji wirusa. U pacjentów z chorobami wątroby należy rozważyć ryzyko i korzyści, gdyż brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie. Dokumentacja medyczna powinna zawierać nazwę i numer serii szczepionki dla celów monitorowania bezpieczeństwa i skuteczności.
biologiczny produkt leczniczy, choroba wątroby, drgawki toniczno-kloniczne, fenyloketonuria, HIV, inaktywowana szczepionka adsorbowana, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość na neomycynę, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź poszczepienna, okres inkubacji wirusa, omdlenie, parestezje, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, roztwór adrenaliny, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu A
Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Mylan 40 mg/ml

Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu w zawiesinie doustnej oceniono w badaniach klinicznych na ponad 2400 pacjentach oraz w obserwacjach postmarketingowych. Najczęściej zgłaszanymi ciężkimi działaniami niepożądanymi są nudności (bardzo często, ≥1/10), wymioty, biegunka, gorączka oraz wzrost stężenia bilirubiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność – odnotowano przypadek ciężkiego uszkodzenia wątroby zakończonego zgonem, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród działań hematologicznych często występuje neutropenia, a rzadziej poważne powikłania jak zespół hemolityczno-mocznicowy czy zakrzepowa plamica małopłytkowa. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, występują często, a hiperglikemia i hipoglikemia niezbyt często.
cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężkie działanie niepożądane, encefalopatia, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nerkowa kwasica cewkowa, neuropatia, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parestezja, pozakonazol, pseudoaldosteronizm, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, terapia przeciwgrzybicza, torsade de pointes, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, układ narządów, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zawiesina doustna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Temozolomide Glenmark 180 mg

Temozolomid (Temozolomide Glenmark) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę, której zawartość w preparacie waha się od 61,7 mg (100 mg dawka) do 399,3 mg (5 mg dawka). Ponadto, stosowanie temozolomidu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na dakarbazynę (DTIC) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Kolejnym istotnym przeciwwskazaniem jest ciężka mielosupresja, objawiająca się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią lub anemią, która może być następstwem wcześniejszej chemioterapii lub radioterapii. W takich przypadkach stosowanie temozolomidu może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zagrażających życiu infekcji i krwawień.
anemia, chemioterapia, choroba autoimmunologiczna, ciężka mielosupresja, dakarbazyna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, erytrocyty, hemoglobina, laktoza, leukocyty, leukopenia, nadwrażliwość na substancję czynną, neutropenia, nietolerancja laktozy, radioterapia, temozolomid, trombocytopenia, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie funkcji wątroby, upośledzenie szpiku kostnego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen 75 SR 75 mg

Olfen 75 SR zawiera diklofenak sodowy w dawce 75 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosowanie diklofenaku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości, które mogą wystąpić zarówno w trakcie krótkotrwałej, jak i długotrwałej terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony układu nerwowego (bóle i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, niestrawność) oraz skóry (wysypka). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza). Diklofenak w dawkach wysokich (150 mg/dobę) i przy długotrwałym stosowaniu zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, prowadzącej do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca.
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketilept 25 mg 25 mg

Lek Ketilept, zawierający kwetiapinę w postaci hemifumaranu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania (≥10%) obejmują zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (hipertrójglicerydemia, podwyższony cholesterol LDL, obniżony HDL, przyrost masy ciała), hematologiczne (zmniejszenie hemoglobiny) oraz miejscowe (suchość błony śluzowej jamy ustnej). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne typu SCAR, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, lek może powodować istotne zaburzenia kardiologiczne (tachykardia, wydłużenie QT, kardiomiopatia), naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne, zakrzepica, udar), a także endokrynologiczne i psychiczne, w tym myśli samobójcze, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza z czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, bradykardia, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, ciężkie skórne działania niepożądane, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotermia, hormon antydiuretyczny, kinaza fosfokreatynowa, kwetiapina, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trójglicerydy w surowicy, trombocytopenia, udar mózgu, wydłużenie odcinka QT, zakrzepica żylna, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Enalapril Vitabalans 20 mg

Enalapril Vitabalans w dawce 20 mg, stosowany jako inhibitor ACE, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęściej obserwowanych należą: nieostre widzenie (≥ 1/10), suchy kaszel (≥ 1/10), zawroty głowy (≥ 1/10), osłabienie (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), bóle głowy (≥ 1/100), duszność (≥ 1/100), bóle w klatce piersiowej i zaburzenia rytmu serca (≥ 1/100), a także hiperkaliemia i podwyższenie stężenia kreatyniny w surowicy (≥ 1/100). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Wśród działań niepożądanych wymagających szczególnej uwagi znajdują się obrzęk naczynioruchowy z ryzykiem obturacji dróg oddechowych, hipotensja, zwłaszcza ortostatyczna, oraz zaburzenia funkcji nerek, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub odstawienia leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, białkomocz, choroba autoimmunologiczna, depresja szpiku kostnego, dusznica bolesna, enalaprylu maleinian, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, leukocytoza, limfadenopatia, martwica wątroby, naciek w płucach, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wrzód trawienny, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Działania niepożądane

Szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A zawierają inaktywowany wirus adsorbowany na związkach glinu i charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Działania niepożądane są najczęściej łagodne, przejściowe i obejmują głównie miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból (bardzo często, ≥1/10), tkliwość, rumień i obrzęk. Ogólnoustrojowo najczęściej obserwuje się ból głowy, astenia, gorączkę (często), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, oraz bardzo rzadkie powikłania neurologiczne, takie jak zespół Guillain-Barré. Profil bezpieczeństwa jest podobny u dzieci, młodzieży i dorosłych, z pewnymi specyficznymi różnicami w częstości i rodzaju objawów, np. u dzieci 12-23 miesięcy częściej występuje gorączka i drażliwość.
astenia, Avaxim, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba posurowicza, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drgawki, działanie ogólnoustrojowe, guzek w miejscu wstrzyknięcia, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, niepokój psychoruchowy, objawy grypopodobne, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie czucia, parestezja, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rumień, rumień wielopostaciowy, stwardnienie, sztywność mięśniowo-szkieletowa, tkliwość, trombocytopenia, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wstrząs, wybroczyna, WZW typu A, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Guillain-Barrè, związek glinu
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Polalid 20 mg

Leczenie lenalidomidem (Polalid) wymaga ścisłego nadzoru lekarza doświadczonego w terapii przeciwnowotworowej, z koniecznością systematycznej oceny klinicznej i laboratoryjnej pacjenta. Dawkowanie należy modyfikować w przypadku wystąpienia działań niepożądanych 3. lub 4. stopnia, takich jak neutropenia lub trombocytopenia. W przypadku neutropenii zaleca się rozważenie włączenia czynników wzrostu. Pacjent powinien być dokładnie poinstruowany, że pominiętą dawkę można przyjąć tylko do 12 godzin od planowanego czasu podania; po tym czasie dawka jest pomijana. W terapii nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu stosuje się lenalidomid w dawce 25 mg doustnie przez 21 dni w 28-dniowym cyklu oraz deksametazon 40 mg podawany doustnie w dniach 1, 8, 15 i 22 cyklu, kontynuując leczenie do progresji choroby lub nietolerancji terapii.
czynnik wzrostu, deksametazon, działanie niepożądane, kapsułka twarda, lenalidomid, liczba bezwzględna neutrofili, neutrofil, neutropenia, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, parametr hematologiczny, płytki krwi, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, schemat lenalidomid-deksametazon, szpiczak mnogi, terapia przeciwnowotworowa, trombocytopenia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum 100 mg/5 ml

Ibuprofen, substancja czynna leku Ibum (100 mg/5 ml), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, obserwowane głównie podczas krótkotrwałego stosowania w dawkach OTC. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia oraz agranulocytoza, których wczesne objawy to gorączka, ból gardła, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, zmęczenie i krwawienia. Reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka i świąd, występują niezbyt często (1/1000 do <1/100), natomiast ciężkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy są bardzo rzadkie (<1/10 000). Wysokie dawki ibuprofenu (do 2400 mg/dobę) mogą zwiększać ryzyko tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu, a także zespołu Kounisa. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują ból głowy (1/1000 do <1/100), zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie i drażliwość (1/10 000 do <1/1000), a także rzadkie przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
agranulocytoza, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ból brzucha, ból głowy, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działanie niepożądane, hipotensja, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pokrzywka, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Questax XR 200 mg

Lek Questax XR zawiera kwetiapinę w postaci fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują zaburzenia neurologiczne (senność, ból głowy, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (wzrost trójglicerydów, cholesterolu LDL, spadek HDL, zwiększenie masy ciała) oraz inne objawy, takie jak suchość w ustach i zmniejszenie stężenia hemoglobiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich skórnych reakcji nadwrażliwości (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz wysypkę z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS). Ponadto, kwetiapina może powodować poważne zaburzenia rytmu serca, takie jak wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, nagłe zgony sercowe oraz zatrzymanie akcji serca.
agranulocytoza, AlAT, aminotransferazy, anemia, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężkie skórne działania niepożądane, cukrzyca, drgawki, duszność, dysfagia, dyzartria, eozynofilia, frakcja LDL, gamma-GT, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotermia, hormon antydiuretyczny, kardiomiopatia, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu, kwetiapina, leukopenia, nagły zgon, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niestrawność, nieżyt nosa, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, późne dyskinezy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, stężenie hemoglobiny, suchość w ustach, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka z eozynofilią, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny noworodków, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cidimus 5 mg

Cidimus (takrolimus) jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie u pacjentów po transplantacji, jednak jego profil działań niepożądanych jest złożony i często trudny do jednoznacznego określenia ze względu na współistniejące choroby podstawowe oraz politerapię. Doustne podawanie takrolimusu wiąże się z mniejszą częstością działań niepożądanych niż podanie dożylne. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia), zaburzenia czynności nerek (niewydolność nerek, ostra niewydolność, toksyczna nefropatia), oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności). Ponadto, takrolimus zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pierwotniakowych, w tym nefropatii związanej z wirusem BK oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związaną z wirusem JC. Istotne jest także zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból głowy, cukrzyca, drżenie, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipomagnezemia, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, miastenia, mikroangiopatia zakrzepowa, nefropatia BK, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, pancytopenia, plamica zakrzepowa małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, refluks żołądkowo-przełykowy, takrolimus, toksyczna nefropatia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wirus Epsteina-Barr, wirus JC, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kleder 5 mg

Przedawkowanie lenalidomidu, substancji czynnej preparatu Kleder, stanowi poważne zagrożenie hematologiczne, choć dane kliniczne są ograniczone. W badaniach klinicznych odnotowano dawki sięgające 150 mg, a nawet jednorazowo 400 mg, podczas gdy standardowe dawkowanie terapeutyczne wynosi od 5 mg do 25 mg na dobę. Główne objawy toksyczności obejmują neutropenię, trombocytopenię, anemię oraz pancytopenię, z których pancytopenia występuje przy znacznym przedawkowaniu. Objawy te zwiększają ryzyko infekcji i krwawień, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
anemia, ciężka neutropenia, czynniki wzrostu, elementy morfotyczne krwi, erytrocyty, G-CSF, hemoglobina, kapsułki twarde, Kleder, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat krwinek płytkowych, lenalidomid, morfologia krwi, neutrofile, neutropenia, pancytopenia, płytki krwi, powikłania infekcyjne, przedawkowanie lenalidomidu, skaza krwotoczna, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe
Leksykon substancji czynnych
Octan sodu – Przedawkowanie

Octan sodu, obecny w preparacie Nutriflex Lipid peri w dawkach 0,544 g (1250 ml), 0,816 g (1875 ml) oraz 1,088 g (2500 ml), dostarcza odpowiednio 40 mmol, 60 mmol i 80 mmol jonów octanowych. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do przewodnienia hipertonicznego, zaburzeń równowagi elektrolitowej oraz obrzęku płuc, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub serca. Objawy te wynikają z nadmiernego obciążenia sodem i octanami, co zaburza homeostazę osmotyczną i elektrolitową. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji, monitorowanie stężenia elektrolitów, funkcji nerek oraz układu sercowo-naczyniowego, a w ciężkich przypadkach rozważenie hemodializy. Kontynuacja żywienia pozajelitowego powinna odbywać się stopniowo, z dokładnym nadzorem klinicznym i biochemicznym.
anemia, bilans płynów, cukromocz, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, interwencja medyczna, leukopenia, metabolizm octanów, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, Nutriflex Lipid peri, obrzęk płuc, octan sodu, podanie dożylne, przewodnienie hipertoniczne, śpiączka hiperglikemiczna, splenomegalia, stężenie elektrolitów, stłuszczenie organów, syndrom przeciążenia, terapia żywieniowa, trombocytopenia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie metaboliczne, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie żyły, zespół objawów, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Pharmascience 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały istotne ryzyko teratogenne, potwierdzone w modelach zwierzęcych, w tym u małp i królików. U małp dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę indukowały szerokie spektrum wad wrodzonych, takich jak atrezja odbytu oraz liczne deformacje kończyn, a także zmiany w narządach wewnętrznych. U królików podawanie lenalidomidu w dawkach 3, 10 i 20 mg/kg/dobę skutkowało m.in. brakiem płata środkowego płuc i przemieszczeniem nerek, zjawiska te były dawko-zależne i obserwowane przy dawkach toksycznych dla samic. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach dawki 75, 150 i 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni powodowały odwracalne zmiany w mineralizacji nerek, a u małp dawki 4 i 6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywoływały znaczną toksyczność hematologiczną i narządową, w tym leukopenię, trombocytopenię, krwotoki wielonarządowe oraz atrofie układu chłonnego i szpiku kostnego.
antykoncepcja, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, działanie teratogenne, ekspozycja dobowa, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwinki, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mielosupresja, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, neutropenia, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, polidaktylia, przepona, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, test mikrojąderek, toksyczność ostra, trombocytopenia, wada wrodzona kończyny, zastawka przedsionkowo-komorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biseptol 960

Kotrimoksazol wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak ostra martwica wątroby, zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS) oraz rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesne objawy skórne i ogólnoustrojowe, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania i monitorowanie funkcji nerek oraz stężenia potasu, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny 15-30 ml/min. W grupie osób starszych i u pacjentów z AIDS obserwuje się zwiększone ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych, w tym hematologicznych i skórnych. Kotrimoksazol nie jest zalecany w leczeniu paciorkowcowego zapalenia gardła ze względu na wysoką częstość niepowodzeń terapeutycznych.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, badanie moczu, Clostridioides difficile, hemofagocytoza, hepatosplenomegalia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipofibrynogenemia, hiponatremia, klirens kreatyniny, krystaluria, lek przeciwdrgawkowy, leukopenia, limfohistiocytoza hemofagocytowa, martwica wątroby, metronidazol, morfologia krwi, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, objawy alergiczne, paciorkowcowe zapalenie gardła, pancytopenia, porfiria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, spironolakton, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność, trombocytopenia, wankomycyna, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka skórna, zaburzenia czynności tarczycy, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania
Leksykon substancji czynnych
Octoxynol-9 – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Octoxynol-9 jest substancją pomocniczą stosowaną w procesie produkcji czterowalentnej szczepionki przeciw grypie VaxigripTetra, która zawiera inaktywowane wirusy grypy szczepów A/Victoria/4897/2022 (H1N1)pdm09, A/Thailand/8/2022 (H3N2), B/Austria/1359417/2021 oraz B/Phuket/3073/2013, każdy w dawce 15 µg hemaglutyniny na 0,5 ml. Substancja ta może występować w śladowych ilościach w gotowym produkcie, obok innych pozostałości, takich jak albumina jaja kurzego, neomycyna i formaldehyd. Szczepionka jest przeznaczona do podania domięśniowego, a jej podanie dożylne jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z substancjami pomocniczymi. W dawce szczepionki zawiera mniej niż 1 mmol potasu (39 mg) i sodu (23 mg), co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia ze względu na ryzyko krwawienia po podaniu domięśniowym.
albumina jaja kurzego, badanie serologiczne, bierne uodpornienie, czterowalentna szczepionka przeciwgrypowa, działanie niepożądane, formaldehyd, hemaglutynina, neomycyna, octoxynol-9, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, szczepionka inaktywowana, trombocytopenia, upośledzona odporność, wirion rozszczepiony, wirus grypy, zaburzenie krzepnięcia, zawiesina do wstrzykiwań
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mibrex

Podczas terapii rywaroksabanem (Mibrex) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), stosujące jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) oraz leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI). W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe ryzyko krwawień z błon śluzowych i niedokrwistości w porównaniu do antagonistów witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczenie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. Leczenie należy przerwać natychmiast po wystąpieniu poważnego krwawienia.
aktywna choroba nowotworowa, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybiczne, leczenie trombolityczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Benzylopenicylina – Działania niepożądane

Benzylopenicylina (penicylina G) jest beta-laktamowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu licznych zakażeń bakteryjnych. Pomimo wysokiej skuteczności, jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najpoważniejsze reakcje to nadwrażliwość, w tym wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko), obrzęk naczynioruchowy (rzadko) oraz zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (bardzo rzadko). Często obserwuje się reakcje skórne, takie jak pokrzywka, świąd i wysypki, a także zaburzenia hematologiczne: neutropenię, eozynofilię, trombocytopenię i niedokrwistość hemolityczną, szczególnie przy dużych dawkach. Neurologiczne objawy obejmują bóle głowy, pobudzenie, splątanie, a w rzadkich przypadkach poprzeczne zapalenie rdzenia czy śpiączkę. U pacjentów z niewydolnością nerek i przy dużych dawkach benzylopenicyliny potasowej istnieje ryzyko hiperkaliemii z objawami zatrucia potasem.
aminotransferaza, antybiotyk beta-laktamowy, arytmia, astma oskrzelowa, benzylopenicylina, bezdech, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, hiperkaliemia, hipoksja, kandydoza, kiła, krwiomocz, limfadenopatia, małopłytkowość, mioliza, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nieżyt naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy, pęcherz neurogenny, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, penicylina G, pokrzywka, poprzeczne zapalenie rdzenia, rabdomioliza, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zatrucie potasem, zespół Hoignè, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pralex 20 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu wraz z kontynuacją leczenia. Do najczęstszych działań należą bóle głowy i bezsenność (występujące bardzo często, >1/10), nudności (bardzo często), a także zmniejszenie łaknienia i niepokój (często, >1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz i bradykardia, a także wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią lub istniejącymi chorobami serca. Ponadto, zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych, co jest charakterystyczne dla leków z grupy SSRI i SNRI. W badaniach epidemiologicznych u osób powyżej 50. roku życia odnotowano zwiększone ryzyko złamań kości podczas stosowania SSRI.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, częstoskurcz, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, krwotok maciczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, mlekotok, myśli samobójcze, napad lęku panicznego, niedociśnienie ortostatyczne, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, priapizm, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, SSRI i SNRI, stan splątania, szumy uszne, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Voltaren 50 mg

Diklofenak sodowy, substancja czynna tabletek dojelitowych Voltaren 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA. Do najczęstszych działań należą bóle i zawroty głowy (≥1/10), nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia oraz zmniejszony apetyt (≥1/10). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, anemia hemolityczna i aplastyczna oraz agranulocytoza (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca i ból w klatce piersiowej, a z nieznaną częstością zgłaszany jest zespół Kounisa. Długotrwałe stosowanie diklofenaku, zwłaszcza w dawkach 150 mg/dobę, zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu.
agranulocytoza, astma, białkomocz, błoniaste zwężenie jelit, choroba Crohna, choroba Schönleina-Henocha, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Działania niepożądane – Egidon 30 mg

Etorykoksyb, substancja czynna leku Egidon, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących około 9300 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg lub 90 mg, a w niektórych przypadkach do 120 mg na dobę, z czasem leczenia od kilku dni do 3,5 roku (program MEDAL). Najczęstsze działania niepożądane obejmują zapalenie wyrostka zębodołowego (suchy zębodół), obrzęki i zatrzymanie płynów (częstość ≥1/100 do <1/10), a także zapalenia błony śluzowej żołądka i jelit, infekcje górnych dróg oddechowych i układu moczowego (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Wśród rzadziej występujących działań niepożądanych odnotowano niedokrwistość, leukopenię i trombocytopenię, które wymagają monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów leczonych długoterminowo.
antykoagulant, ból pooperacyjny, choroba wrzodowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dysfagia, etorykoksyb, glikokortykosteroid, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie żołądkowo-jelitowe, leukopenia, morfologia krwi, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retencja płynów, reumatoidalne zapalenie stawów, suchy zębodół, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wyrostka zębodołowego, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Leksykon leków
Interakcje leku – Esotkaleno 25 mg

Prednizon, substancja czynna leku Esotkaleno, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Glikozydy nasercowe mogą nasilać swoje działanie w wyniku hipokaliemii indukowanej przez kortykosteroidy, co zwiększa ryzyko arytmii – zalecane jest monitorowanie stężenia potasu i EKG. Leki moczopędne i przeczyszczające potęgują wydalanie potasu, co również wymaga kontroli elektrolitów. Prednizon osłabia działanie leków przeciwcukrzycowych, co wymaga dostosowania dawek i częstego monitorowania glikemii. Pochodne kumaryny wykazują zmienną odpowiedź przeciwzakrzepową, dlatego konieczne jest częstsze monitorowanie INR. Jednoczesne stosowanie NLPZ, salicylanów i indometacyny zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego, co wymaga unikania takiego połączenia lub stosowania gastroprotekcji. Ponadto prednizon wydłuża działanie niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie, co jest istotne w anestezjologii, a fluorochinolony zwiększają ryzyko tendinopatii, zwłaszcza u osób starszych i sportowców.
antykoagulant doustny, chlorochina, choroba wrzodowa, ciśnienie śródgałkowe, cyklosporyna, doustny lek antykoncepcyjny, efedryna, estrogen, fluorochinolon, glikozyd nasercowy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipoglikemia, hipokaliemia, induktor CYP3A4, infestacja pasożytnicza, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A, jaskra, karbamazepina, kardiomiopatia, ketokonazol, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek zobojętniający, lek zwiotczający niedepolaryzujący, metabolizm glukozy, miopatia, morfologia krwi, napad drgawkowy, niedobór potasu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osłabienie odporności, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna kumaryny, prazykwantel, prednizon, protyrelina, retencja sodu, ryfampicyna, somatotropina, środek hipoglikemizujący, tendinopatia, test alergiczny, test czynnościowy tarczycy, trombocytopenia, wodorotlenek magnezu, wskaźnik INR, zaburzenie poznawcze, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Sandoz 100 mg

Terapia Imatinibem Sandoz wymaga specjalistycznego nadzoru lekarza doświadczonego w leczeniu hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków. Lek podaje się doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie u dorosłych zależy od wskazania klinicznego: w fazie przewlekłej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) stosuje się 400 mg/dobę, w fazie przyspieszonej i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, a w przypadku GIST 400 mg/dobę. Dawkę 800 mg dzieli się na dwie dawki po 400 mg. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała, np. 340 mg/m²/dobę w CML, nie przekraczając 800 mg. W przypadku Ph+ ALL u dorosłych zalecana dawka to 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m²/dobę (max 600 mg). Leczenie kontynuuje się do progresji choroby, a w razie braku odpowiedzi lub progresji możliwe jest zwiększenie dawki do 800 mg/dobę.
aminotransferaza wątrobowa, bezwzględna liczba neutrofili, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, dermatofibrosarcoma protuberans, działanie niepożądane pozahematologiczne, faza akceleracji CML, faza indukcji, faza przewlekła CML, GIST nieoperacyjny, hematologiczny nowotwór złośliwy, leczenie adjuwantowe, mięsak złośliwy, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podanie doustne, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie bilirubiny, tabletka powlekana, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bigetra

Dabigatran eteksylan (Bigetra 110 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, które mogą wystąpić w dowolnym miejscu organizmu. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku (≥ 75 lat) stosujący dawkę 150 mg dwa razy na dobę oraz osoby z zaburzeniami czynności nerek (ClCr 30-50 ml/min), niską masą ciała (< 50 kg) lub współistniejącymi chorobami przewodu pokarmowego (zapalenie przełyku, żołądka, refluks). Ryzyko krwawienia wzrasta także przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych (np. ASA, klopidogrel), NLPZ, inhibitorów P-gp, SSRI/SNRI oraz u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia. W przypadku niewyjaśnionego spadku hemoglobiny, hematokrytu lub obniżenia ciśnienia tętniczego należy pilnie zlokalizować źródło krwawienia.
agregacja płytek krwi, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, hemostaza, idarucyzumab, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia przeciwzakrzepowa, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji płytek krwi, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Indapamide SR Genoptim 1,5 mg

Indapamid, substancja czynna leku Indapamide SR Genoptim w dawce 1,5 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia elektrolitowe, z hipokaliemią jako najczęstszym efektem. Po 4-6 tygodniach terapii stężenie potasu w osoczu poniżej 3,4 mmol/l obserwowano u 10% pacjentów, a poniżej 3,2 mmol/l u 4%, ze średnim spadkiem potasu o 0,23 mmol/l po 12 tygodniach. W dawce 2,5 mg hipokaliemia występuje częściej – 25% pacjentów miało stężenie K+ <3,4 mmol/l, a 10% <3,2 mmol/l, ze średnim spadkiem 0,41 mmol/l po 12 tygodniach. Inne zaburzenia elektrolitowe to hiponatremia, hipochloremia, hipomagnezemia oraz bardzo rzadko hiperkalcemia. Ze strony układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić rzadkie zaburzenia rytmu, w tym potencjalnie śmiertelne torsade de pointes, oraz niedociśnienie tętnicze. Działania niepożądane neurologiczne obejmują zawroty głowy, zmęczenie, bóle głowy, parestezje i omdlenia, a okulistyczne – krótkowzroczność, niewyraźne widzenie, ostrą jaskrę zamkniętego kąta i wysięk naczyniówkowy.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, kurcz mięśni, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, toczeń rumieniowaty, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysięk naczyniówkowy, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Anzorin 10 mg

Olanzapina w dawce 10 mg (Anzorin) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęstsze działania niepożądane (≥1%) obejmują senność, przyrost masy ciała (≥7% u 22,2% pacjentów w krótkim leczeniu, a u 64,4% przy długotrwałym ≥48 tyg.), eozynofilię, leukopenię, neutropenię, hiperprolaktynemię (około 30% pacjentów z przekroczeniem normy), hiperlipidemię (cholesterol ≥6,2 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l), hiperglikemię (glukoza ≥7 mmol/l), cukromocz, akatyzję, parkinsonizm, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aminotransferaz. Rzadziej obserwuje się złośliwy zespół neuroleptyczny, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych oraz poważne reakcje skórne (DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia objawów parkinsonizmu u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe u osób starszych z otępieniem.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, drgawki, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, glikozuria, hepatitis, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, incydenty naczyniowo-mózgowe, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, pneumonia, podwyższone enzymy wątrobowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, trombocytopenia, walproinian, wydłużenie QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Maleinian chlorfeniraminy – Działania niepożądane

Maleinian chlorfeniraminy, antagonista receptorów H1 pierwszej generacji, stosowany w dawce 2 mg/tabletkę (np. w preparacie Gripex Noc), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie wynikających z działania przeciwcholinergicznego i wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Do często obserwowanych należą: depresja OUN (senność, nudności, osłabienie mięśniowe), dyskinezy twarzy, zaburzenia koordynacji, drżenia, parestezje, nieostre i podwójne widzenie, suchość błon śluzowych nosa, gardła i jamy ustnej, zmiany smaku, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból nadbrzusza), nasilone pocenie się oraz zatrzymanie moczu. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia rytmu serca, cholestaza, zapalenie wątroby, a także zaburzenia funkcji seksualnych i cyklu menstruacyjnego.
agranulocytoza, cholestaza, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dyskineza twarzy, działanie przeciwcholinergiczne, hipotensja, impotencja, jaskra z wąskim kątem, kołatanie serca, krwawienie międzymiesiączkowe, leukopenia, maleinian chlorfeniraminy, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, nieostre widzenie, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pobudzenie paradoksalne, podwójne widzenie, przeciwhistaminowy pierwszej generacji, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor H1, suchość błon śluzowych, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, trombocytopenia, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie koordynacji, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błędnika, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Itokin 50 mg

Produkt leczniczy Itokin zawierający itopryd chlorowodorek w dawce 50 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, obejmujący różne układy i narządy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (częstość niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100) oraz trombocytopenia (częstość nieznana), które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku ich wystąpienia. Ponadto, itopryd może indukować hiperprolaktynemię (niezbyt często), prowadzącą do mlekotoku i zaburzeń miesiączkowania, a także ginekomastię u mężczyzn (częstość nieznana), co również stanowi wskazanie do modyfikacji lub zakończenia leczenia. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, zaparcia, ból brzucha, nadmierne wydzielanie śliny (wszystkie niezbyt często) oraz nudności (częstość nieznana). W zakresie układu wątrobowego mogą wystąpić objawy hepatotoksyczności, w tym żółtaczka i podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGTP, fosfataza alkaliczna) oraz bilirubiny (częstość nieznana), co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
AlAT, AspAT, bilirubina, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, GGTP, ginekomastia, gruczoły piersiowe, hepatotoksyczność, hiperprolaktynemia, itoprydu chlorowodorek, leukocyty, leukopenia, mlekotok, morfologia krwi obwodowej, płytki krwi, pokrzywka, prolaktyna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia miesiączkowania, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Poltram Combo 37,5 mg + 325 mg

Poltram Combo, zawierający 37,5 mg tramadolu chlorowodorku oraz 325 mg paracetamolu w tabletkach powlekanych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie na początku terapii. Najczęściej (>10%) obserwuje się nudności, zawroty głowy, senność oraz hipoglikemię. Zaburzenia psychiczne, takie jak splątanie, zmienność nastrojów, lęk, nerwowość, euforia i zaburzenia snu, występują często (1-10%), natomiast depresja, omamy, koszmary senne, niepamięć oraz uzależnienie pojawiają się niezbyt często (0,1-1%). Rzadko mogą wystąpić objawy neurologiczne, takie jak drżenie, ataksja, drgawki czy omdlenia. Ponadto, działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują m.in. zaburzenia widzenia, szumy uszne, kołatania serca, tachykardię, nadciśnienie, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, podwyższenie aminotransferaz, reakcje skórne, albuminurię oraz zaburzenia mikcji.
agranulocytoza, albuminuria, aminotransferaza, anafilaksja, ataksja, bradykardia, depresja, drgawka, duszność, dysfagia, hipoglikemia, hipoprothrombinemia, koszmar senny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, paracetamol, parestezja, senność, splątanie, świąd, szum uszny, tachykardia, tramadol chlorowodorek, trombocytopenia, uzależnienie, wymioty, zaburzenie mikcji, zaburzenie snu, zaparcie, zawrót głowy, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Dawkowanie i sposób podawania

Trabektedyna jest cytotoksycznym lekiem stosowanym wyłącznie przez doświadczonych onkologów, podawanym dożylnie w leczeniu mięsaka tkanek miękkich (1,5 mg/m² w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie) oraz raka jajnika w skojarzeniu z PLD (1,1 mg/m² trabektedyny w 3-godzinnej infuzji po podaniu PLD 30 mg/m²). Premedykacja obejmuje dożylny deksametazon 20 mg na 30 minut przed podaniem leku, co zmniejsza ryzyko reakcji niepożądanych i chroni wątrobę. Przed każdym cyklem leczenia należy spełnić kryteria hematologiczne i biochemiczne, m.in. ANC ≥ 1500/mm³, płytki ≥ 100 000/mm³, bilirubina ≤ GGN, AlAT i AspAT ≤ 2,5 × GGN, klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min (monoterapia) lub ≥ 60 ml/min (terapia skojarzona). Monitorowanie parametrów wątrobowych i hematologicznych jest obowiązkowe, zwłaszcza w pierwszych cyklach.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezwzględna liczba neutrofili, chemioterapia, czynnik stymulujący powstawanie kolonii, deksametazon, działanie niepożądane, ekspozycja układowa, farmakokinetyka, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylo-transpeptydaza, hemoglobina, izoenzym wątrobowy, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, lek przeciwwymiotny, mięsak tkanek miękkich, monoterapia, neutropenia, niewydolność nerek, parametry hematologiczne, pegylowana liposomalna doksorubicyna, płytki krwi, rak jajnika, reakcja na wlew, substancja cytotoksyczna, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność wątrobowa, trabektedyna, trombocytopenia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Zentiva 25 mg

Lenalidomid wykazuje złożony profil bezpieczeństwa, z częstością występowania działań niepożądanych różniącą się w zależności od wskazania i schematu terapeutycznego. W leczeniu podtrzymującym noworozpoznanego szpiczaka mnogiego po ASCT, najczęstsze ciężkie działania niepożądane obejmują zapalenie płuc (10,6%), zakażenia płuc (9,4%), neutropenię (60,8-79,0%), małopłytkowość (23,5-72,3%), leukopenię (22,8-31,7%) oraz biegunki (38,9-54,5%). W schematach skojarzonych z bortezomibem i deksametazonem obserwuje się dodatkowo wysoką częstość neuropatii obwodowej (71,8%), zmęczenia (73,7%), hipokalcemii (50,0%) oraz zaparć (56,1%). W przypadku terapii lenalidomidem z deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, częstsze są zapalenia płuc (9,8%) i niewydolność nerek (6,3%). Działania niepożądane obejmują również objawy ze strony układu oddechowego, pokarmowego, nerwowego oraz skórne, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania terapii.
astenia, bezsenność, biegunka, ból pleców, bortezomib, deksametazon, gorączka, hipokalcemia, kaszel, lenalidomid, leukopenia, małopłytkowość, melfalan, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, odwodnienie, prednizon, przeszczepienie komórek macierzystych, skurcz mięśni, szpiczak mnogi, talidomid, trombocytopenia, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zapalenie nosa i gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zaparcie, zmęczenie, zmniejszony apetyt
Leksykon substancji czynnych
Etorykoksyb – Działania niepożądane

Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, jest stosowany w leczeniu chorób zapalnych układu ruchu, takich jak ChZS, RZS, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz w terapii ostrego bólu, w tym dny moczanowej. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów, w tym 6757 z wymienionymi schorzeniami, z około 600 leczonymi przez co najmniej rok. Profil działań niepożądanych jest spójny w różnych populacjach i dawkach (30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym bólu 120 mg). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, z bólem brzucha występującym bardzo często (≥1/10), a także zaparciami, wzdęciami, zapaleniem błony śluzowej żołądka, zgagą, biegunką, nudnościami i wymiotami. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego. Program MEDAL (17 412 pacjentów, średnio 18 miesięcy leczenia dawkami 60 mg lub 90 mg) potwierdził profil bezpieczeństwa, zwracając szczególną uwagę na ryzyko sercowo-naczyniowe, które jest istotne i obejmuje nadciśnienie tętnicze (często), kołatanie serca, arytmie, a rzadziej migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca, dusznicę bolesną i zawał mięśnia sercowego.
białkomocz, ból brzucha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie jamy ustnej, parestezja, program MEDAL, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wykwit polekowy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fulvestrant Zentiva

Fulvestrant Zentiva wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby oraz u pacjentek z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), ze względu na wpływ tych stanów na farmakokinetykę leku. Ze względu na domięśniową drogę podania, preparat jest przeciwwskazany lub wymaga ostrożności u pacjentek z zaburzeniami krzepnięcia (skaza krwotoczna, trombocytopenia) oraz u tych stosujących leki przeciwzakrzepowe, ze względu na ryzyko krwawień w miejscu iniekcji. Wstrzyknięcia w okolicę pośladka powinny być wykonywane z uwzględnieniem ryzyka uszkodzenia nerwu kulszowego, co może skutkować neuropatią obwodową lub bólem neuropatycznym. U pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi należy monitorować ryzyko zaburzeń zatorowo-zakrzepowych, które obserwowano również w badaniach klinicznych z fulwestrantem.
alkohol benzylowy, benzylu benzoesan, ból neuropatyczny, działanie antyestrogenowe, estradiol, etanol, farmakokinetyka, glikol propylenowy, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm kostny, miejsce wstrzyknięcia, nerw kulszowy, nerwoból, neuropatia obwodowa, osteoporoza, podanie domięśniowe, przerzut do narządu miąższowego, reakcja alergiczna, rwa kulszowa, skaza krwotoczna, terapia skojarzona, trombocytopenia, wynik fałszywie dodatni, zaawansowany rak piersi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zatorowo-zakrzepowe