Działania niepożądane leku Anzorin

Anzorin to preparat zawierający substancję czynną olanzapinę w dawce 10 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Produkt leczniczy, jak każdy lek, może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają szczegółowej analizy i monitorowania przez personel medyczny. Poniżej przedstawiono kompleksową charakterystykę profilu bezpieczeństwa olanzapiny w oparciu o dane kliniczne i obserwacje po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (występującymi u ≥1% pacjentów) związanymi ze stosowaniem olanzapiny były: senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zwiększenie apetytu, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne, przejściowe bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, wysypka, astenia, zmęczenie, gorączka, ból stawu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, duża aktywność gamma glutamylotransferazy, duże stężenie kwasu moczowego, duża aktywność fosfokinazy kreatyninowej i obrzęk.²

Działania niepożądane szczegółowe

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych olanzapiny z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz podziału na układy narządów. Klasyfikacja częstości została określona następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).³

Długotrwałe stosowanie leku

Długotrwałe stosowanie olanzapiny (przez co najmniej 48 tygodni) wiąże się ze zwiększonym odsetkiem pacjentów, u których występują istotne klinicznie zmiany związane ze zwiększeniem masy ciała, stężenia glukozy, cholesterolu całkowitego, LDL, HDL lub triglicerydów. U dorosłych pacjentów po 9-12 miesiącach leczenia, tempo wzrostu średniego stężenia glukozy we krwi zmniejsza się po około 4-6 miesiącach. Ta informacja jest szczególnie istotna w kontekście planowania długoterminowej terapii i monitorowania pacjentów.⁴

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

U pacjentów w podeszłym wieku z rozpoznaniem otępienia, obserwowano zwiększoną częstość występowania zgonów oraz niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych w porównaniu z grupą placebo. Bardzo częstymi działaniami niepożądanymi w tej grupie były:

• Nieprawidłowy chód – związany z zaburzeniami równowagi i koordynacji
• Upadki – zwiększające ryzyko złamań i urazów

Często obserwowano również: zapalenie płuc, podwyższoną temperaturę ciała, letarg, rumień, omamy wzrokowe i nietrzymanie moczu.⁵

Pacjenci z chorobą Parkinsona

U pacjentów z chorobą Parkinsona, u których wystąpiła psychoza polekowa (wywołana agonistami dopaminy), bardzo często stwierdzano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy. Objawy te występowały częściej w porównaniu z placebo. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu olanzapiny w tej grupie pacjentów ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby podstawowej.⁶

Pacjenci z chorobą afektywną dwubiegunową

Skojarzone stosowanie olanzapiny z walproinianem wywołało neutropenię u 4,1% pacjentów; duże stężenie walproinianu w osoczu mogło być czynnikiem predysponującym. Podczas stosowania olanzapiny z litem lub walproinianem zaobserwowano częstsze (>10%) występowanie:

• Drżenia – zaburzenie ruchowe wpływające na jakość życia
• Suchości błony śluzowej jamy ustnej – prowadzącej do dyskomfortu i zwiększonego ryzyka infekcji
• Zwiększonego apetytu – przyczyniającego się do przyrostu masy ciała
• Zwiększenia masy ciała – u 17,4% pacjentów zaobserwowano zwiększenie o ≥7% w stosunku do początkowej masy ciała podczas aktywnej fazy leczenia (do 6 tygodni)

Długotrwałe (do 12 miesięcy) stosowanie olanzapiny w celu zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej wiązało się ze zwiększeniem masy ciała o ≥7% u 39,9% pacjentów.^{10%) występowanie drżenia, suchości błony śluzowej jamy ustnej, zwiększonego apetytu i zwiększenia masy ciała. […] Długotrwałe (do 12 miesięcy) stosowanie olanzapiny w celu zapobiegania nawrotom u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową było związane ze zwiększeniem masy ciała o ≥7% w stosunku do początkowej masy ciała u 39,9% pacjentów.”>7}

Dzieci i młodzież

Olanzapina nie jest wskazana w leczeniu dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Badania kliniczne wykazały, że istotnie klinicznie zwiększenie masy ciała (≥7%) występuje znacznie częściej w populacji młodzieży niż u pacjentów dorosłych. Wielkość wzrostu masy ciała i odsetek młodych pacjentów, u których wystąpiło istotne klinicznie zwiększenie masy ciała, były większe podczas długotrwałego stosowania produktu (co najmniej 24 tygodnie) w porównaniu z krótkotrwałym leczeniem.⁸

Monitorowanie bezpieczeństwa

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania Anzorinu. Wszelkie podejrzenia działań niepożądanych należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.⁹

Rekomendacje kliniczne dotyczące monitorowania bezpieczeństwa

Biorąc pod uwagę profil działań niepożądanych olanzapiny, podczas terapii lekiem Anzorin zaleca się:

1. Regularną kontrolę masy ciała – szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia oraz u pacjentów młodych i z chorobą afektywną dwubiegunową
2. Monitorowanie parametrów metabolicznych – lipidogramu, glikemii na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń metabolicznych
3. Okresową kontrolę morfologii krwi – szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami hematologicznymi lub podczas terapii skojarzonej z walproinianem
4. Regularne badania funkcji wątroby – szczególnie na początku leczenia i u pacjentów z czynnikami ryzyka hepatotoksyczności
5. Ocenę kardiologiczną – u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego lub wydłużenia odstępu QTc
6. Monitorowanie objawów pozapiramidowych – szczególnie u pacjentów z chorobą Parkinsona

Stosowanie olanzapiny wymaga rozważnego podejścia do leczenia i regularnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka działań niepożądanych.¹⁰