Specjalne ostrzeżenia
Anzorin

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Anzorin

Podczas stosowania leku Anzorin, podobnie jak innych leków przeciwpsychotycznych, należy mieć na uwadze, że poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach terapii. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.¹

Psychoza i zaburzenia zachowania spowodowane otępieniem

Olanzapina nie jest wskazana w leczeniu pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem. Głównym przeciwwskazaniem jest zwiększona śmiertelność oraz ryzyko występowania zdarzeń naczyniowo-mózgowych w tej grupie pacjentów. W badaniach klinicznych u osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem, odnotowano dwukrotne zwiększenie częstości zgonów u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu do grupy otrzymującej placebo (3,5% wobec 1,5%).²

Czynniki zwiększające ryzyko zgonu w tej populacji to:^{65 lat, utrudnienie połykania, sedacja, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) lub jednoczesne stosowanie benzodiazepin.”>3}

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• sedacja
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (m.in. zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin

Należy zwrócić uwagę, że śmiertelność była wyższa w grupie leczonej olanzapiną nawet u pacjentów bez wymienionych czynników ryzyka.⁴

W tych samych badaniach klinicznych odnotowano trzykrotne zwiększenie częstości niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych (m.in. udar, przemijający napad niedokrwienny) u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu z placebo (1,3% wobec 0,4%). Szczególnymi czynnikami ryzyka wystąpienia tych zdarzeń przy leczeniu olanzapiną były: wiek powyżej 75 lat oraz otępienie naczyniowe lub mieszane.^{75 lat, otępienie naczyniowe lub mieszane były uznane za czynniki ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych w związku z leczeniem olanzapiną.”>5}

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy wywołanej przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych obserwowano nasilenie objawów parkinsonizmu oraz omamy występujące z większą częstością niż w przypadku stosowania placebo. Skuteczność olanzapiny w leczeniu objawów psychotycznych u tych pacjentów nie została potwierdzona.⁶

W badaniach klinicznych u pacjentów z chorobą Parkinsona wymagano, aby ich stan był stabilny, z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki leków przeciwparkinsonowych (agonistów dopaminy). Dawkowanie olanzapiny rozpoczynano od 2,5 mg/dobę i zwiększano maksymalnie do 15 mg/dobę.⁷

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny to potencjalnie zagrażający życiu stan związany z leczeniem przeciwpsychotycznym. Podczas stosowania olanzapiny również odnotowano rzadkie przypadki ZZN.⁸

Kliniczne objawy ZZN obejmują:⁹

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego:
  • niemiarowe tętno
  • wahania ciśnienia tętniczego krwi
  • tachykardia
  • obfite pocenie się
  • zaburzenia rytmu serca

Ponadto, mogą wystąpić: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek.¹⁰

W przypadku pojawienia się objawów ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy natychmiast odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę.¹¹

Hiperglikemia i cukrzyca

Podczas terapii olanzapiną niezbyt często zgłaszano hiperglikemię i/lub rozwój albo nasilenie cukrzycy, niekiedy z towarzyszącą kwasicą ketonową lub śpiączką, włącznie z przypadkami śmiertelnymi. W niektórych przypadkach obserwowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym.¹²

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjentów zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego. Należy kontrolować stężenie glukozy we krwi:¹³

• przed rozpoczęciem leczenia
• 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
• następnie raz na rok

Pacjentów otrzymujących olanzapinę należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii (nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie, osłabienie). Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy powinni być regularnie badani w celu wykrycia pogorszenia kontroli glikemii.¹⁴

Konieczna jest regularna kontrola masy ciała:¹⁵

• przed rozpoczęciem leczenia
• po 4 tygodniach leczenia
• po 8 tygodniach leczenia
• po 12 tygodniach leczenia
• następnie raz na kwartał

Zmiany stężenia lipidów

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym u pacjentów leczonych olanzapiną. W przypadku wystąpienia takich zmian należy wdrożyć odpowiednie leczenie, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami przemiany lipidów lub u których występują czynniki ryzyka ich rozwoju.¹⁶

U pacjentów leczonych olanzapiną należy regularnie kontrolować stężenie lipidów zgodnie z wytycznymi:¹⁷

• przed rozpoczęciem leczenia
• 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
• następnie co 5 lat

Aktywność antycholinergiczna

Choć wykazano aktywność antycholinergiczną olanzapiny in vitro, badania kliniczne ujawniły małą częstość objawów z nią związanych. Jednak doświadczenie kliniczne ze stosowaniem olanzapiny u pacjentów z chorobami współistniejącymi jest ograniczone, dlatego należy zachować ostrożność przepisując lek pacjentom z:¹⁸

• przerostem gruczołu krokowego
• niedrożnością porażenną jelit
• podobnymi schorzeniami, w których działanie antycholinergiczne może mieć znaczenie kliniczne

Czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT), zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność i wdrożyć monitorowanie u pacjentów:¹⁹

• ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT
• z objawami podmiotowymi i przedmiotowymi niewydolności wątroby
• z uprzednio stwierdzoną ograniczoną czynnościową rezerwą wątroby
• przyjmujących leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym

U pacjentów, u których stwierdzono zapalenie wątroby (łącznie z uszkodzeniem wątroby typu wątrobowokomórkowego, związanym z zastojem żółci, lub mieszanego), należy przerwać leczenie olanzapiną.²⁰

Neutropenia

Należy zachować ostrożność podczas stosowania olanzapiny u pacjentów:²¹

• z małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych (z jakiejkolwiek przyczyny)
• przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię
• z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku w wywiadzie
• z zahamowaniem czynności szpiku kostnego spowodowanym przez współistniejącą chorobę, radioterapię lub chemioterapię
• z hipereozynofilią
• z chorobą mieloproliferacyjną

Często zgłaszano występowanie neutropenii u pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem.²²

Przerwanie leczenia

Rzadko (≥0,01% i <0,1%), w przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak:<sup data-drug="Anzorin" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Rzadko (≥0,01% i 23

• pocenie się
• bezsenność
• drżenie
• lęk
• nudności
• wymioty

Odstęp QT

W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF<500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (0,1% do 1%) u pacjentów leczonych olanzapiną, bez istotnych różnic w częstości kardiologicznych zdarzeń niepożądanych w porównaniu z placebo.<sup data-drug="Anzorin" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc u pacjentów leczonych olanzapiną (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF24

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu olanzapiny i innych leków powodujących wydłużenie odstępu QTc, zwłaszcza u:²⁵

• pacjentów w podeszłym wieku
• pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• pacjentów z zastoinową niewydolnością serca
• pacjentów z przerostem mięśnia sercowego
• pacjentów ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi

Zakrzep z zatorami

Niezbyt często (≥0,1% i <1%) zgłaszano występowanie zakrzepu z zatorami w układzie żylnym w trakcie leczenia olanzapiną. Chociaż nie ustalono bezpośredniego związku przyczynowego, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, ponieważ pacjenci ze schizofrenią często mają nabyte czynniki ryzyka zakrzepów z zatorami w układzie żylnym.<sup data-drug="Anzorin" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Niezbyt często (≥0,1% i 26

Należy określić wszystkie możliwe czynniki ryzyka zakrzepu z zatorami, takie jak unieruchomienie, i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.²⁷

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Ze względu na pierwotne działanie olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Ponieważ olanzapina wykazuje antagonizm wobec dopaminy in vitro, może ona wykazywać działanie antagonistyczne wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.²⁸

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub narażonych na czynniki obniżające próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną, w większości przypadków zgłaszano napady drgawek w wywiadzie lub czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia.²⁹

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających do roku, późne dyskinezy występowały z istotnie statystycznie mniejszą częstością w przypadku stosowania olanzapiny. Należy jednak pamiętać, że ryzyko wystąpienia późnych dyskinez wzrasta wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego w przypadku pojawienia się objawów późnych dyskinez u pacjenta leczonego olanzapiną, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie podawania leku.³⁰

Objawy te mogą przejściowo ulec zaostrzeniu lub nawet pojawić się dopiero po odstawieniu leku.³¹

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych rzadko obserwowano niedociśnienie ortostatyczne u pacjentów w podeszłym wieku leczonych olanzapiną. Zaleca się regularne pomiary ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65 roku życia.³²

Nagły zgon sercowy

Po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu zgłaszano przypadki nagłego zgonu sercowego u pacjentów stosujących ten lek. W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. Badanie wykazało, że ryzyko to było porównywalne z ryzykiem związanym ze stosowaniem innych atypowych leków przeciwpsychotycznych.³³

Dzieci i młodzież

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania u dzieci i młodzieży. W badaniach z udziałem pacjentów w wieku 13-17 lat obserwowano różnorodne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych oraz zwiększenie stężenia prolaktyny.³⁴

Substancje pomocnicze

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Anzorin zawierają aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Substancja ta może być niebezpieczna dla osób chorych na fenyloketonurię.³⁵

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.³⁶