trombocytopenia
Trombocytopenia (małopłytkowość) to stan charakteryzujący się obniżeniem liczby płytek krwi poniżej 150 tys./μl. Jest to jedno z najczęstszych zaburzeń hematologicznych, które może występować jako izolowany problem lub towarzyszyć innym schorzeniom.
Etiologia trombocytopenii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny związane ze zmniejszonym wytwarzaniem płytek w szpiku kostnym (np. w przebiegu nowotworów hematologicznych, po chemioterapii, w zespołach mielodysplastycznych), zwiększonym niszczeniem obwodowym (immunologicznym, jak w ITP – immunologicznej trombocytopenii, lub nieimmunologicznym, np. w DIC – zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego), sekwestracją śledzionową (w splenomegalii) oraz rozcieńczeniem (po masywnych przetoczeniach).
Objawy kliniczne małopłytkowości zależą od stopnia obniżenia liczby płytek krwi. Przy wartościach powyżej 50 tys./μl pacjenci zwykle nie wykazują objawów, przy wartościach 20-50 tys./μl mogą wystąpić krwawienia po urazach, zaś przy wartościach poniżej 20 tys./μl wzrasta ryzyko samoistnych krwawień śluzówkowych, skórnych (wybroczyny, krwawienie z dziąseł, nosa) oraz krwawień do narządów wewnętrznych.
Diagnostyka trombocytopenii obejmuje badanie morfologii krwi z oceną rozmazu, badania szpiku kostnego, testy na obecność przeciwciał przeciwpłytkowych oraz diagnostykę obrazową (USG jamy brzusznej z oceną śledziony). Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia małopłytkowości oraz obecności objawów krwotocznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Multimel N6-900E
Multimel N6-900E to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, dostarczająca aminokwasy, glukozę i tłuszcze. Działania niepożądane mogą wynikać z nieprawidłowego stosowania, zwłaszcza przedawkowania lub zbyt szybkiego wlewu. Wczesne objawy reakcji alergicznych, takie jak pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka czy duszności, wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniach klinicznych obejmujących 286 pacjentów, w tym osoby po operacjach przewodu pokarmowego i z różnymi schorzeniami, odnotowano działania niepożądane o różnej częstości, m.in. reakcje alergiczne, skurcz oskrzeli, zespół przeciążenia tłuszczami, biegunka, nudności, wymioty, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz miejscowe reakcje w miejscu infuzji (obrzęk, ból, wybroczyny, pęcherze). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest nieznana lub niezbyt częsta.
aminokwasy, azotemia, badanie kliniczne, bilirubina, cholestaza, dreszcze, duszność, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, glukoza i tłuszcze, hepatomegalia, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica, nadwrażliwość, niedokrwistość, niewydolność płucna, powikłania pozabiegowe, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, triglicerydy, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenie czynności nerek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lonamo 50 mg
Lek Lonamo (sytagliptyna) w dawkach 50 mg i 100 mg wykazuje profil bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak ostre, martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), hipoglikemia (częstość 4,7-13,8% w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika oraz 9,6% z insuliną), śródmiąższowa choroba płuc, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, gdzie hipoglikemia i ból głowy występują często, a trombocytopenia i zawroty głowy niezbyt często. W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną, częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna z placebo, a częstość ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomoczniki oraz 1,0% u pacjentów bez takiego leczenia.
artropatia, badanie TECOS, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Zentiva 5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, szczególnie przy dawkach ≥150 mg, a zwłaszcza około 400 mg, wiąże się z istotną mielotoksycznością manifestującą się leukopenią, trombocytopenią, niedokrwistością oraz innymi poważnymi zaburzeniami hematologicznymi, takimi jak pancytopenia i zahamowanie funkcji szpiku kostnego. Objawy te zwiększają ryzyko krwawień, infekcji oportunistycznych oraz niedotlenienia tkanek. W badaniach klinicznych nie zidentyfikowano specyficznego antidotum dla lenalidomidu, co podkreśla konieczność monitorowania parametrów morfologii krwi obwodowej, w tym liczby neutrofili, płytek krwi i poziomu hemoglobiny, a także funkcji nerek i wątroby u pacjentów z podejrzeniem przedawkowania.
czerwona krwinka, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, funkcja nerek, funkcja wątroby, hemoglobina, infekcja oportunistyczna, krwawienie, leukopenia, mielotoksyczność, morfologia krwi obwodowej, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, pancytopenia, płytka krwi, przedawkowanie lenalidomidu, szpik kostny, terapia przeciwinfekcyjna, transfuzja składników krwi, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wybroczynę, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen Alkaloid-INT 40 mg/ml
Ibuprofen Alkaloid-INT w postaci zawiesiny doustnej 40 mg/ml jest NLPZ, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub substancje pomocnicze (np. sodu benzoesan 2 mg/ml), a także u osób z reakcjami nadwrażliwości na inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, manifestującymi się skurczem oskrzeli, astmą aspirynową, obrzękiem naczynioruchowym czy pokrzywką. Przeciwwskazania obejmują również schorzenia układu pokarmowego, takie jak czynne lub nawracające owrzodzenia żołądka i dwunastnicy, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz perforacje związane z wcześniejszym stosowaniem NLPZ. Ponadto lek jest niewskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, w tym z krwawieniem śródczaszkowym, pooperacyjnym czy z dróg moczowych i rodnych, a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca (klasa IV NYHA), ze względu na ryzyko nasilenia niewydolności i retencji płynów.
astma aspirynowa, benzoesan sodu, choroba sercowo-naczyniowa, incydent zakrzepowy, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na ibuprofen, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, retencja sodu, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, zaburzenie układu krwiotwórczego, zamknięcie przewodu tętniczego, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon substancji czynnych
Enalapryl – Działania niepożądane
Enalapryl, jako inhibitor ACE, jest szeroko stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz profilaktyce nefropatii cukrzycowej. Do najczęstszych działań niepożądanych należą bardzo często występujący suchy, nieproduktywny kaszel (≥1/10), zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, niewyraźne widzenie, nudności oraz osłabienie. Często obserwuje się również niedociśnienie (w tym ortostatyczne), ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca, dusznicę bolesną, tachykardię, hiperkaliemię oraz podwyższone stężenie kreatyniny w surowicy. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, neutropenia, trombocytopenia czy agranulocytoza, a także reakcje skórne o charakterze rumienia wielopostaciowego, zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego martwiczego oddzielenia naskórka. Niezbyt często pojawiają się hipoglikemia, zaburzenia czynności nerek, białkomocz, a także obrzęk naczynioruchowy, który może zagrażać życiu, zwłaszcza gdy dotyczy dróg oddechowych.
adrenalina, agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, astma oskrzelowa, bezsenność, białkomocz, ból głowy, cholestaza, dezorientacja, dusznica bolesna, enalapryl, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor ACE, kaszel, kortykosteroidy, kurcze mięśni, kwasica mleczanowa, leki przeciwhistaminowe, nacieki płucne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezje, pęcherzyca, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szumy uszne, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wrzód trawienny, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Explemed 15 mg
Arypiprazol (Explemed) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo zbadane w kontrolowanych badaniach klinicznych oraz w obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, nagły zgon niewyjaśniony, arytmie typu Torsades de pointes, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół DRESS) oraz myśli i zachowania samobójcze. Arypiprazol może również indukować istotne zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne, w tym hiperprolaktynemię, hiperglikemię, cukrzycę oraz hiponatremię, co wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych i klinicznych pacjentów.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, drgawki grand mal, drżenie, dysfagia, dyskinezy późne, dystonia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, kwasica ketonowa, leukopenia, nagły zgon, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, próba samobójcza, rabdomioliza, reakcja uczuleniowa, reakcje skórne, sedacja, skurcz krtani, śpiączka hiperosmolarna, tachykardia, torsades de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie krążenia, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas klawulanowy – Działania niepożądane
Kwas klawulanowy, stosowany w połączeniu z amoksycyliną, pełni funkcję inhibitora beta-laktamaz, co znacząco rozszerza spektrum działania przeciwbakteryjnego preparatu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunka (>1/10 pacjentów), nudności i wymioty (1/10 do 1/100 pacjentów), nasilające się przy wyższych dawkach doustnych. Objawy te można ograniczyć przez przyjmowanie leku na początku posiłku. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ostre zapalenie trzustki, czy zaburzenia czynności wątroby manifestujące się podwyższeniem AspAT i AlAT (1/100 do 1/1000 pacjentów), a także ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. U dzieci możliwe jest przebarwienie zębów, zwykle odwracalne przy odpowiedniej higienie jamy ustnej.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, beta-laktamaza, choroba posurowicza, czarny język włochaty, DRESS, enzym wątrobowy, kandydoza skóry, krwotoczne zapalenie okrężnicy, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakteryjna, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół płucno-sercowy wirusa hantawirusa – Diagnostyka i diagnoza
Zespół płucno-sercowy hantawirusa (HPS) to ostra, potencjalnie śmiertelna choroba wirusowa przenoszona przez gryzonie, charakteryzująca się obrzękiem płuc, niedotlenieniem i niedociśnieniem tętniczym. Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie epidemiologicznym dotyczącym ekspozycji na gryzonie oraz objawach klinicznych takich jak gorączka, bóle mięśniowe, kaszel, duszność, tachypnoe, tachykardia i niedociśnienie. W badaniach laboratoryjnych typowe są trombocytopenia, leukocytoza z neutrofilią, hemokoncentracja, podwyższony poziom kreatyniny, krwiomocz, białkomocz, podwyższona aktywność LDH oraz wydłużony czas protrombinowy i APTT. Triada diagnostyczna obejmuje trombocytopenię, przesunięcie w lewo granulocytów oraz immunoblasty >10% serii limfoidalnej. Badania obrazowe wykazują obustronne nacieki śródmiąższowe i pęcherzykowe w RTG oraz zmiany typu matowej szyby i pogrubienie przegród międzypęcherzykowych w HRCT. W diagnostyce laboratoryjnej kluczowe są testy serologiczne (ELISA wykrywające IgM i IgG) oraz metody molekularne, zwłaszcza RT-qPCR, charakteryzujące się czułością 92,5%, swoistością 100% i dokładnością 97,63%.
aPTT, badanie fizykalne, badanie immunohistochemiczne, białkomocz, choroba legionistów, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, dehydrogenaza mleczanowa, diagnostyka laboratoryjna, diagnostyka różnicowa, echokardiografia, gorączka Q, hemokoncentracja, HRCT, krwiomocz, leptospiroza, leukocytoza, neutrofilia, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, obrzęk płuc, pozaustrojowa oksygenacja membranowa, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, rozmaz krwi obwodowej, RT-PCR, RT-qPCR, rtg klatki piersiowej, tachykardia, tachypnoe, test ELISA, test immunoblot, test immunochromatograficzny, test immunofluorescencyjny, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, trombocytopenia, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół płucno-sercowy hantawirusa, zespół płucno-sercowy wirusa hantawirusa - Leksykon substancji czynnych
Topotekan – Przedawkowanie
Przedawkowanie topotekanu, zarówno w formie dożylnej (do 10-krotności zalecanej dawki), jak i doustnej (do 5-krotności zalecanej dawki), prowadzi do poważnej toksyczności, której głównymi objawami są mielosupresja manifestująca się neutropenią, trombocytopenią i anemią oraz zapalenie błon śluzowych przewodu pokarmowego. W przypadku dożylnego podania obserwuje się także wzrost aktywności enzymów wątrobowych, wskazujący na hepatotoksyczność. Dodatkowo mogą wystąpić biegunka, nudności, wymioty oraz gorączka neutropeniczna, szczególnie przy głębokiej neutropenii (ANC < 500/mm³). Brak swoistego antidotum wymaga leczenia objawowego i podtrzymującego, ze szczególnym uwzględnieniem intensywnego monitorowania parametrów hematologicznych i funkcji wątroby.
anemia, antidotum, centrum zatruć, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, enzym wątrobowy, funkcja wątroby, G-CSF, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, koncentrat do infuzji, lek przeciwnowotworowy, manifestacja kliniczna, mielosupresja, neutropenia, owrzodzenie błony śluzowej, parametr hematologiczny, przedawkowanie topotekanu, terapia objawowa, topotekan dożylny, transfuzja krwi, trombocytopenia, uszkodzenie hepatocytów, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie śluzówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefotaxim-MIP 2 g 2 g
Cefotaxim-MIP, zawierający cefotaksym sodowy, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najpoważniejszych należą reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli, choć częściej obserwuje się łagodne zmiany skórne, pokrzywkę, świąd oraz gorączkę polekową. W zakresie hematologicznym najczęściej występują leukopenia, eozynofilia i trombocytopenia, a rzadziej neutropenia, granulocytopenia i niedokrwistość hemolityczna; agranulocytoza stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko infekcji zagrażających życiu. Neurologiczne działania niepożądane obejmują drgawki, mioklonie, pobudzenie OUN oraz encefalopatię, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek przy dużych dawkach. Typowe objawy ze strony przewodu pokarmowego to biegunka i brak łaknienia, a rzadziej nudności, wymioty i rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Monitorowane są również zaburzenia czynności wątroby, manifestujące się wzrostem enzymów (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny, zwykle nieprzekraczającym dwukrotnej normy i przebiegającym bezobjawowo.
agranulocytoza, AlAT, antybiotyk beta-laktamowy, arytmia, AspAT, biegunka, bilirubina, borelioza, cefotaksym sodowy, cholestaza, drgawka, encefalopatia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, GGTP, gorączka polekowa, granulocytopenia, LDH, leukopenia, mioklonia, nadkażenie, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg lub 20 mg oraz ezetymib 10 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi, w których działania niepożądane miały przeważnie łagodny i przemijający charakter. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił poniżej 4%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są: zwiększona aktywność aminotransferaz (AST, ALT), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, bóle brzucha, biegunka, wzdęcia) oraz bóle mięśniowe, przy czym rzadko dochodzi do poważniejszych powikłań takich jak miopatia czy rabdomioliza. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, m.in. trombocytopenia i leukopenia (rzadko), cukrzyca typu 2 (często), depresja i bezsenność (niezbyt często), a także reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy (rzadko). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje farmakodynamiczne między rozuwastatyną a ezetymibem, które mogą nasilać działania niepożądane, zwłaszcza dotyczące układu mięśniowego i wątroby.
aminotransferazy, białkomocz, ból brzucha, ból mięśniowy, cukrzyca typu 2, ezetymib, ginekomastia, hematuria, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, interakcja farmakodynamiczna, kinaza kreatynowa, leukopenia, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, rozuwastatyna, rozuwastatyna z ezetymibem, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Działania niepożądane
Sulfasalazyna, stosowana w leczeniu chorób zapalnych jelit oraz reumatoidalnego zapalenia stawów, występuje w formie tabletek dojelitowych i powlekanych. Działania niepożądane obserwuje się u około 33% pacjentów, głównie dotyczą one układu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, z 75% przypadków pojawiających się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowe i nudności (≥1/10 pacjentów), a także bóle brzucha, biegunka, wymioty, zawroty głowy, bóle głowy, leukopenia oraz utrata apetytu. Rzadziej występują trombocytopenia, depresja, duszność, łysienie, pokrzywka, obrzęk twarzy i wzrost enzymów wątrobowych. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne reakcje skórne to zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba posurowicza, DRESS, encefalopatia, kamica nerkowa, krwiomocz, leukopenia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, proteinuria, reumatoidalne zapalenie stawów, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Lanzoprazol – Działania niepożądane
Lanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Szczególnie istotne są poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza i pancytopenia, które zwiększają ryzyko ciężkich infekcji i krwawień. Wstrząs anafilaktyczny, choć rzadki, stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji. Również ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna rozpływna martwica naskórka, choć bardzo rzadkie, mogą prowadzić do rozległych uszkodzeń skóry i błon śluzowych z wysoką śmiertelnością (TEN do 30-40%). Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, potencjalnie prowadzące do niewydolności nerek, wymaga wczesnego rozpoznania i odstawienia leku. Długotrwała terapia może skutkować hipomagnezemią, często powiązaną z hipokalcemią i hipokaliemią, manifestującą się objawami neurologicznymi i kardiologicznymi, co podkreśla konieczność monitorowania elektrolitów u pacjentów leczonych przewlekle.
agranulocytoza, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, eozynofilia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przełyku, lanzoprazol, leukopenia, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, parestezje, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, pokrzywka, reakcja na lek z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krwi, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka, zwiększenie stężenia cholesterolu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pemetrexed Eugia 500 mg
Pemetreksed, stosowany w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują przede wszystkim mielosupresję manifestującą się jako neutropenia, leukopenia, niedokrwistość oraz trombocytopenia, występujące bardzo często (≥1/10). Toksyczność żołądkowo-jelitowa, w tym zapalenie jamy ustnej, nudności, wymioty i biegunka, również występuje często, wpływając na stan odżywienia i komfort pacjenta. Nefrotoksyczność objawia się zmniejszeniem klirensu kreatyniny i wzrostem stężenia kreatyniny we krwi (≥1/10), co wymaga monitorowania funkcji nerek. Ponadto, często obserwuje się wzrost aktywności aminotransferaz (ALT, AST), wskazujący na uszkodzenie wątroby, a także reakcje skórne, takie jak wysypka i łysienie. Rzadkie, ale poważne powikłania to zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica rozpływna naskórka oraz wstrząs anafilaktyczny, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, działania niepożądane produktów leczniczych, gorączka neutropeniczna, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, klirens kreatyniny, krwotok wewnątrzczaszkowy, martwica cewek nerkowych, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrogenna moczówka prosta, nefrotoksyczność, neuropatia czuciowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, pemetreksed, pemfigoid, perforacja jelit, sepsa, toksyczna martwica naskórka, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin C 150 mg/ml
Klindamycyna w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według terminologii MedDRA i częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty, z istotnym klinicznie ryzykiem rzekomobłoniastego zapalenia jelit oraz choroby związanej z Clostridioides difficile, które mogą prowadzić do ciężkich powikłań, w tym perforacji jelit. W zakresie hematologicznym odnotowano eozynofilię (≥1/1 000 do <1/100), a także poważniejsze zaburzenia, takie jak agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia i leukopenia. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny i reakcje anafilaktoidalne, stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Wśród działań skórnych często występują wysypka grudkowo-plamkowa i pokrzywka, natomiast rzadkie, ale ciężkie reakcje obejmują toksyczną nekrolizę naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), DRESS oraz AGEP, które wymagają pilnej konsultacji dermatologicznej.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, Clostridioides difficile, Dalacin C, eozynofilia, klindamycyna, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowe wyniki wątrobowe, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenie przełyku, pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zakażenie pochwy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie przełyku, zatrzymanie akcji serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopixol-Depot 200 mg
Clopixol Depot zawiera dekanonian zuklopentyksolu (200 mg/ml) i jest stosowany jako lek przeciwpsychotyczny. W trakcie terapii obserwuje się liczne działania niepożądane, szczególnie nasilone w początkowej fazie leczenia, które zwykle ulegają zmniejszeniu przy kontynuacji terapii. Zaburzenia ruchowe, takie jak akatyzja, hiperkinezja, hipokinezja oraz dystonia, występują bardzo często i można je kontrolować przez dostosowanie dawki lub zastosowanie leków przeciwparkinsonowskich, jednak profilaktyczne stosowanie tych leków nie jest zalecane. Dyskinezy późne wymagają redukcji dawki lub odstawienia leku, gdyż leki przeciwparkinsonowskie mogą nasilać te objawy. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak nudności, wymioty, biegunka, nadmierne pocenie się, bóle mięśniowe, bezsenność i lęk, pojawiające się zwykle w ciągu 1-4 dni i ustępujące w 7-14 dni.
agranulocytoza, akatyzja, ataksja, dekanonian zuklopentyksolu, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokinezja, hipotonia, kołatanie serca, kręcz szyi, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie, objawy odstawienia, parestezja, parkinsonizm, pochodna benzodiazepiny, priapizm, propranolol, reakcja anafilaktyczna, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, złośliwy zespół neuroleptyczny, zuklopentyksol, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciphin 500 500 mg
Produkt leczniczy Ciphin 500 zawiera 500 mg czystej cyprofloksacyny (w postaci 583 mg jednowodnego chlorowodorku cyprofloksacyny). Podczas terapii tym fluorochinolonowym antybiotykiem najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka (często, ≥1/100 do <10). Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zapalenia okrężnicy związanego ze stosowaniem antybiotyków, które może przebiegać ciężko i zagrażać życiu. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie nieodwracalne powikłania obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa), neuropatie, zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia pamięci, zaburzenia snu) oraz sensoryczne (zaburzenia słuchu, wzroku, smaku i węchu). U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego istnieje ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty, a także arytmii komorowej i torsade de pointes, szczególnie przy wydłużeniu odstępu QT, co wymaga monitorowania EKG.
agranulocytoza, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, chlorowodorek cyprofloksacyny, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipomania, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukocytoza, leukopenia, mania, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy poantybiotykowe, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cabazitaxel Fresenius Kabi 20 mg/ml
Przedawkowanie kabazytakselu nie posiada specyficznego antidotum i stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta, wymagając hospitalizacji na oddziale intensywnej opieki onkologicznej lub hematologicznej. Główne powikłania obejmują ciężką supresję szpiku kostnego manifestującą się neutropenią (<500/mm³), trombocytopenią (<100 000/mm³) oraz anemią, co zwiększa ryzyko infekcji zagrażających życiu. Dodatkowo obserwuje się nasilone zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha) oraz zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, takie jak odwodnienie, hipokaliemia i hiponatremia. Kabazytaksel zawiera także 395 mg/ml etanolu bezwodnego (1185 mg w fiolce 3 ml), co może pogarszać stan pacjentów z chorobami wątroby.
anemia, antidotum, antybiotykoterapia, antybiotykoterapia empiryczna, aprepitant, ciężka neutropenia, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, etanol bezwodny, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, kabazytaksel, leczenie przeciwgrzybicze, leki przeciwbiegunkowe, leki przeciwwymiotne, mielosupresja, neutropenia, ondansetron, pancytopenia, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, sepsa, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenia oportunistyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin AptaPharma 1 g
Cefazolin AptaPharma (1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji) jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają monitorowania klinicznego. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata apetytu, biegunka, nudności, wymioty), które zwykle mają umiarkowane nasilenie i ustępują po zakończeniu terapii. Istotne są także reakcje alergiczne, od łagodnych wysypek i pokrzywki po ciężkie, zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka. Występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, a także zaburzenia krzepnięcia, szczególnie u pacjentów z niedoborem witaminy K. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadkażeń grzybiczych (kandydoza jamy ustnej i narządów płciowych) oraz rzekomobłoniastego zapalenia jelita, poważnego powikłania antybiotykoterapii.
agranulocytoza, AlAT, AspAT, bilirubina, cefalosporyna, cefazolina, Clostridioides difficile, duszność, działanie nefrotoksyczne, fosfataza zasadowa, gamma-GT, granulocytopenia, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, LDH, leukopenia, lidokaina, nadkażenie grzybicze, napad padaczkowy, nefropatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pokrzywka, proteinuria, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie glukozy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przewodu pokarmowego, zapalenie pochwy, zapalenie wątroby, zapalenie zakrzepowe żył, zawrót głowy układowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Rutozyd – Przeciwwskazania stosowania
Rutozyd, obecny w wielu preparatach leczniczych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rutozyd lub substancje pomocnicze, w tym lecytynę sojową (np. w Scorbolamid EXTRA). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami związanymi z nadmiernym gromadzeniem żelaza, takimi jak hemochromatoza, talasemia czy niedokrwistość syderoblastyczna. Kamica szczawianowa oraz kamica nerkowa w wywiadzie stanowią przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających rutozyd w połączeniu z kwasem askorbowym, ze względu na ryzyko zwiększonego wydalania szczawianów i powstawania kamieni nerkowych. Ponadto, preparaty Scorbolamid, Scorbolamid EXTRA i Scorbolamid EXTRA Hot są przeciwwskazane u pacjentów z nadmiernym stężeniem kwasu moczowego we krwi, a także u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat z uwagi na ryzyko zespołu Reye’a. W okresie ciąży preparaty te są przeciwwskazane w całym jej przebiegu (z wyjątkiem Venescin, który jest przeciwwskazany w I trymestrze), a podczas karmienia piersią należy unikać stosowania Scorbolamid i jego wariantów.
astma z polipami nosa, charakterystyka produktu leczniczego, choroba Kawasaki, choroba wrzodowa, hemochromatoza, hemofilia, hiperurykemia, kamica nerkowa, kamica szczawianowa, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, lecytyna sojowa, metotreksat, nadmierne gromadzenie żelaza, nadwrażliwość, nadwrażliwość na NLPZ, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość syderoblastyczna, niewydolność serca, reakcja alergiczna, Rutinoscorbin, salicylamid, Scorbolamid, szczawiany w moczu, talasemia, trombocytopenia, Venescin, zaburzenia hemostazy, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zapalenie przewodu pokarmowego, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thyrosan 50 mg
Leczenie propylotiouracylem, substancją czynną preparatu Thyrosan 50 mg, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Najpoważniejszym powikłaniem jest agranulocytoza, występująca najczęściej w pierwszych 1-3 miesiącach terapii, ale możliwa także później, nawet u pacjentów wcześniej tolerujących lek. Objawy zwiastunowe, takie jak ból gardła i gorączka, nie zawsze się pojawiają, a agranulocytoza może wystąpić nagle i bez ostrzeżenia. Po odstawieniu leku stan ten ustępuje, a zastosowanie filgrastimu (G-CSF) przyspiesza regenerację granulocytów. Ponadto, propylotiouracyl może indukować zapalenie naczyń związane z obecnością przeciwciał ANCA, manifestujące się m.in. gwałtownie postępującym kłębuszkowym zapaleniem nerek, krwotokami pęcherzykowymi w płucach oraz zmianami skórnymi. Ryzyko uszkodzenia wątroby obejmuje zapalenie, żółtaczkę oraz niewydolność wątroby, często z towarzyszącym wzrostem enzymów wątrobowych i bilirubiny w surowicy.
agranulocytoza, anemia, bilirubina, choroba autoimmunologiczna, enzymy wątrobowe, erytrocyt, filgrastim, hormon tyreotropowy, kłębuszkowe zapalenie nerek, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, oczopląs, oś podwzgórzowo-przysadkowo-tarczycowa, ostra niewydolność nerek, parestezja, propylotiouracyl, przedwczesne dojrzewanie płciowe, Thyrosan, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zapalenie naczyń ANCA, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.
Depakine Chronosphere, zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy w formie granulatu o przedłużonym uwalnianiu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ściswego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane są zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość i trombocytopenia (bardzo często), a także hiponatremia i zwiększenie masy ciała (często), co może predysponować do zespołu policystycznych jajników. W zakresie układu nerwowego dominują drżenia (bardzo często), zaburzenia pozapiramidowe, senność, drgawki i zaburzenia pamięci (często), a także stany splątania i halucynacje. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby ze względu na częste uszkodzenia, zwłaszcza u niemowląt i dzieci poniżej 3 lat. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak niewydolność szpiku kostnego, zespół mielodysplastyczny, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości przy długotrwałej terapii.
agranulocytoza, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, atrofia mózgu, ból głowy, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, czas trombinowy, czynnik krzepnięcia, Depakine Chronosphere, diplopia, drgawki, drżenie, encefalopatia, halucynacje, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hiponatremia, hipotermia, kwas walproinowy, letarg, leukopenia, makrocytemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadpobudliwość psychoruchowa, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, SIADH, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia poznawcze, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Grafalon 20 mg/ml
Produkt Grafalon, będący immunoglobuliną króliczą przeciwko ludzkim limfocytom T, nie był przedmiotem dedykowanych badań klinicznych dotyczących interakcji lekowych. Niemniej jednak, ze względu na jego immunosupresyjny mechanizm działania, stosowanie go w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi (kortykosteroidy, antagoniści puryn, inhibitory kalcyneuryny, inhibitory mTOR) wymaga szczególnej ostrożności. Wspólne stosowanie tych leków może prowadzić do nasilenia immunosupresji, zwiększając ryzyko infekcji oportunistycznych, trombocytopenii oraz niedokrwistości. Pacjenci powinni być poddawani ścisłemu monitorowaniu parametrów klinicznych i laboratoryjnych, a schematy dawkowania mogą wymagać dostosowania w celu minimalizacji powikłań. Szczepienia z użyciem żywych atenuowanych wirusów są przeciwwskazane, natomiast szczepionki inaktywowane mogą mieć ograniczoną skuteczność immunologiczną.
antagonista puryn, chemioterapeutyk, działanie immunomodulujące, działanie immunosupresyjne, erytrocyt, hepatotoksyczność, immunoglobulina królicza, infekcja oportunistyczna, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek mielosupresyjny, mielosupresja, morfologia krwi, niedokrwistość, płytki krwi, szczepionka inaktywowana, szczepionka z żywym atenuowanym wirusem, trombocytopenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cyclophosphamide Sandoz 100 mg/ml
Przedawkowanie cyklofosfamidu (Cyclophosphamide Sandoz 100 mg/mL) prowadzi do nasilenia toksyczności zależnej od dawki, obejmującej mielosupresję z pancytopenią (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość), urotoksyczność manifestującą się krwotocznym zapaleniem pęcherza moczowego, kardiotoksyczność z ryzykiem niewydolności serca, chorobę wenookluzyjną wątroby oraz zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Warto podkreślić, że preparat zawiera także etanol (585 mg/ml) i glikol propylenowy (192 mg/ml), które mogą potęgować objawy toksyczności. Diagnostyka powinna uwzględniać monitorowanie morfologii krwi, funkcji nerek (mocznik, kreatynina), wątroby (enzymy, bilirubina), układu sercowo-naczyniowego (EKG, echokardiografia) oraz badanie ogólne moczu pod kątem krwiomoczu.
bilirubina, choroba wenookluzyjna wątroby, cyklofosfamid, dysfunkcja pęcherza moczowego, echokardiografia, elektrokardiografia, enzymy wątrobowe, etanol, funkcja nerek, glikol propylenowy, hematotoksyczność, hemodializa, hepatomegalia, kardiotoksyczność, kreatynina, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, leukopenia, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, mesna, mielosupresja, morfologia krwi, niedokrwistość, niewydolność serca, pancytopenia, trombocytopenia, urotoksyczność, wodobrzusze, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Pharmascience 20 mg
Lenalidomid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii skojarzonej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych przy jednoczesnym stosowaniu czynników stymulujących erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Lenalidomid w dawce 10 mg/dobę nie wpływa istotnie na farmakokinetykę warfaryny (25 mg) ani nie indukuje enzymów CYP450, jednak deksametazon, stosowany często w skojarzeniu, może zmniejszać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych oraz wpływać na metabolizm warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania INR. Jednoczesne podawanie lenalidomidu zwiększa stężenie digoksyny o 14% (pojedyncza dawka 0,5 mg), co przy wąskim indeksie terapeutycznym wymaga regularnego monitorowania jej poziomu w surowicy. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami zwiększa ryzyko rabdomiolizy, dlatego konieczna jest kontrola kliniczna i laboratoryjna, w tym monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej.
CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, cytopenia, czynnik stymulujący erytropoezę, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, erytropoeza, glikoproteina p, hepatocyt, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, mielosupresja, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, szpiczak mnogi, teratogenność, trombocytopenia, warfaryna, zatorowość - Leksykon substancji czynnych
Sytagliptyna – Działania niepożądane
Sytagliptyna, inhibitor DPP-4 stosowany w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje korzystny profil skuteczności w kontroli glikemii, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najpoważniejsze z nich to zapalenie trzustki (częstość w badaniu TECOS 0,3% vs 0,2% placebo), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, śródmiąższowa choroba płuc oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy pemfigoid pęcherzowy. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%), a w badaniu TECOS ciężka hipoglikemia u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomoczniki wynosiła 2,7% (vs 2,5% placebo). Do częstych działań niepożądanych należą również bóle głowy, zaparcia, zawroty głowy oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, zwłaszcza w skojarzeniu z metforminą (nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka). Wśród rzadkich, ale istotnych powikłań wymienia się małopłytkowość, zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek.
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, insulina podstawowa, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibetic 3 mg 3 mg
Glibetic 3 mg (glimepiryd) wykazuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). W zakresie układu krwiotwórczego obserwuje się rzadko trombocytopenię, leukopenię, niedokrwistość, granulocytopenię, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną oraz pancytopenię, które ustępują po odstawieniu leku. Reakcje immunologiczne, takie jak leukocytoklastyczne zapalenie naczyń i łagodne reakcje nadwrażliwości, występują bardzo rzadko, z możliwością progresji do ciężkich stanów klinicznych (duszność, hipotensja, wstrząs anafilaktyczny). Hipoglikemia, jako najpoważniejsze działanie niepożądane, występuje rzadko, charakteryzuje się nagłym początkiem i może mieć ciężki przebieg, zależny od indywidualnych czynników i schematu dawkowania. Przemijające zaburzenia widzenia pojawiają się z częstością nieokreśloną, głównie we wczesnej fazie terapii, związane ze zmianami stężenia glukozy.
agranulocytoza, cholestaza, enzymy wątrobowe, farmakoterapia, fotosensytyzacja, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, lek hipoglikemizujący, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciprofloxacin Kabi 100 mg/50 ml roztwór do infuzji 100 mg/50 ml
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk zawarty w preparacie Ciprofloxacin Kabi, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą mieć różne nasilenie i częstość występowania, zależnie od drogi podania (dożylna, doustna, sekwencyjna). Najczęściej obserwuje się nudności, biegunkę, wymioty, przemijające podwyższenie aktywności aminotransferaz, wysypkę oraz reakcje w miejscu podania dożylnego. Rzadziej występują poważniejsze objawy, takie jak trombocytopenia, splątanie, omamy, napady padaczkowe, zaburzenia słuchu i widzenia, tachykardia, niedociśnienie, żółtaczka cholestatyczna, niewydolność nerek czy zapalenie trzustki. Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, zahamowanie czynności szpiku), anafilaksja, zespół Stevensa-Johnsona, martwica wątroby, arytmie komorowe, torsade de pointes oraz śpiączka hipoglikemiczna. Warto podkreślić, że u dzieci i młodzieży częstość artropatii jest wyższa niż u dorosłych.
agranulocytoza, aminotransferaza, artropatia, arytmia komorowa, cyprofloksacyna, eozynofilia, fluorochinolon, guz rzekomy mózgu, hiperglikemia, hipoglikemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja i dyzestezja, polineuropatia, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak i rozwarstwienie aorty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Aurovitas 37,5 mg
Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia i trombocytopenia, których częstość występowania jest nieznana, ale mogą stanowić zagrożenie życia. Z punktu widzenia układu sercowo-naczyniowego, wenlafaksyna może indukować poważne arytmie, w tym torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, a także tachykardię i nadciśnienie tętnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z istniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi.
agranulocytoza, częstoskurcz komorowy, drgawka, dyskineza późna, dystonia, działanie niepożądane, eozynofilia płucna, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, martwicze oddzielanie się naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz miokloniczny, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Ranbaxy 2,5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, mimo ograniczonych danych klinicznych, stanowi poważne zagrożenie, głównie ze względu na toksyczność hematologiczną. W badaniach klinicznych odnotowano dawki nawet do 150 mg wielokrotnie przekraczające standardowe dawkowanie terapeutyczne (2,5–25 mg/dobę), a w pojedynczych przypadkach do 400 mg. Najczęstszymi i najpoważniejszymi objawami przedawkowania są supresja szpiku kostnego, neutropenia, trombocytopenia oraz pancytopenia, co zwiększa ryzyko ciężkich infekcji oportunistycznych i krwawień. Toksyczność hematologiczna jest głównym ogranicznikiem dawki i dominującym objawem klinicznym w przypadku przedawkowania lenalidomidu.
anemia, elementy morfotyczne krwi, enzymy wątrobowe, infekcja, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, lenalidomid, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutrofile, neutropenia, pancytopenia, parametry hematologiczne, płytki krwi, przedawkowanie lenalidomidu, supresja szpiku kostnego, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wylew podskórny, zakażenia oportunistyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paxtin 20 20 mg
Paxtin (paroksetyna) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których większość ma charakter łagodny do umiarkowanego i nie wymaga przerwania terapii. Do najczęstszych należą nudności (≥1/10), zaburzenia funkcji seksualnych (≥1/10), senność, bezsenność, zawroty głowy, drżenie, ból głowy, zaburzenia koncentracji, zaparcia, biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, pocenie się, osłabienie, zwiększenie masy ciała oraz wzrost stężenia cholesterolu (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się hiponatremię, reakcje maniakalne, lęk, akatyzję, drgawki, zaburzenia miesiączkowania, hiperprolaktynemię, a bardzo rzadko trombocytopenię, zespół SIADH, zespół serotoninowy, ciężkie reakcje alergiczne, ostre zapalenie wątroby, czy zespół Stevensa-Johnsona (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą wystąpić z nieznaną częstością, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, oraz na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego, który stanowi stan zagrożenia życia.
akatyzja, bradykardia, depersonalizacja, drgawka, dystonia ustno-twarzowa, epizod dużej depresji, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiponatremia, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, mlekotok, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadmierne krwawienie miesiączkowe, nadwrażliwość na światło, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe krwawienie, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omam, ostra jaskra, paroksetyna, pokrzywka, priapizm, reakcja maniakalna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, splątanie, SSRI, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wybroczyna, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie kontroli glikemii, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – SMOFlipid –
SMOFlipid to emulsja do infuzji o stężeniu 200 mg/ml, zawierająca mieszaninę olejów: sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha, oliwy z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3, stosowana jako składnik całkowitego żywienia pozajelitowego. Podczas terapii obserwuje się różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnych wysypek po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Należy monitorować stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l – przekroczenie tej wartości wymaga przerwania infuzji lub zmniejszenia dawki. Do innych zgłaszanych działań należą m.in. niedociśnienie, nadciśnienie, duszność, nudności, wymioty, priapizm oraz objawy ogólne jak nieznaczny wzrost temperatury ciała i dreszcze.
anemia, brak apetytu, duszność, emulsja do infuzji, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, infuzja, leukopenia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, pokrzywka, priapizm, próba wątrobowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, splenomegalia, stężenie triglicerydów, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Medical Valley 5 mg
Arypiprazol, lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I, charakteryzuje się unikatowym mechanizmem działania i specyficznym profilem bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów przyjmujących doustną formę leku. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia ze strony układu nerwowego (akatyzja, zaburzenia pozapiramidowe, dystonia), psychiczne (niepokój, bezsenność, lęk, zaburzenia kontroli impulsów) oraz metaboliczne (cukrzyca, hiperglikemia). W badaniach długoterminowych u pacjentów ze schizofrenią częstość występowania objawów pozapiramidowych wynosiła 25,8% dla arypiprazolu, w porównaniu do 57,3% dla haloperydolu, a akatyzja występowała u 6,2% pacjentów leczonych arypiprazolem wobec 3,0% w grupie placebo.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drgawki grand mal, dysfagia, dyskineza, dystonia, działanie niepożądane, fosfokinaza kreatynowa, hiperprolaktynemia, hiponatremia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, schizofrenia, torsades de pointes, trombocytopenia, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aboxoma 5 mg
Apiksaban w dawce 5 mg (Aboxoma) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym zawierające 91 mg laktozy na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywne, klinicznie istotne krwawienie oraz choroby wątroby z koagulopatią i ryzykiem krwawienia. Ponadto, apiksaban nie powinien być stosowany u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z owrzodzeniem przewodu pokarmowego, nowotworami złośliwymi, niedawnymi urazami lub operacjami mózgu, rdzenia kręgowego lub oczu, krwawieniami śródczaszkowymi, żylakami przełyku, wadami naczyniowymi czy tętniakami. Lek jest również przeciwwskazany podczas jednoczesnego stosowania innych leków przeciwzakrzepowych, z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, takich jak zmiana terapii lub podtrzymanie drożności cewników centralnych.
ablacja cewnikowa, apiksaban, czynniki krzepnięcia, doustny lek przeciwzakrzepowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, koagulopatia wątrobowa, krwawienie klinicznie istotne, krwawienie śródczaszkowe, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, nowotwór złośliwy, pochodne heparyny, powikłanie krwotoczne, przewlekła choroba nerek, tętniak naczyniowy, trombocytopenia, uraz mózgu, wady układu tętniczo-żylnego, wrzody przewodu pokarmowego, zaburzenia dziedziczne, zaburzenia płytek krwi, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiana leczenia przeciwzakrzepowego, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatenil 400 mg
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. W badaniach klinicznych przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 4-5% pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i kurcze mięśni oraz wysypkę. Charakterystyczne są także powierzchowne obrzęki, głównie wokół oczu i kończyn dolnych, które rzadko są ciężkie i ustępują po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki. U pacjentów z CML obserwowano częstsze mielosupresje, a u chorych z GIST – ciężkie krwawienia (5% przypadków), w tym z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogą prowadzić do zgonu. W terapii skojarzonej z chemioterapią u pacjentów z Ph+ ALL odnotowano przemijające uszkodzenie wątroby manifestujące się wzrostem aminotransferaz i hiperbilirubinemią.
dysfagia, eozynofilia, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor kinazy tyrozynowej, jaskra, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwica wątroby, mielosupresja, migotanie przedsionków, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tamponada serca, tarcza zastoinowa, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaćma, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana (DT) zawiera w dawce 0,5 ml co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na wodorotlenku glinu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej podania jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, co może prowadzić do reakcji alergicznych zagrażających życiu. Ponadto, szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych stanów chorobowych z gorączką oraz zaostrzeń chorób przewlekłych, aż do ustabilizowania stanu klinicznego. Szczepionka jest również przeciwwskazana u pacjentów z historią trombocytopenii lub zaburzeń neurologicznych po wcześniejszym podaniu szczepionek zawierających antygeny T, DT, Td, D lub d.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba przewlekła, gorączka, łagodna infekcja, nadwrażliwość na substancje czynne, ostra infekcja, ostry stan chorobowy, reakcja alergiczna, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka monowalentna, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wodorotlenek glinu, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibenal 60 mg
Stosowanie ibuprofenu w postaci czopków (Ibenal 60 mg) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie przy krótkotrwałym leczeniu bólu o nasileniu słabym do umiarkowanego oraz gorączki. Najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, niestrawność (częstość niezbyt często), a rzadziej biegunka, wzdęcia, zaparcia i wymioty (rzadko). Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne powikłania, w tym wrzód trawienny, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Długotrwałe stosowanie ibuprofenu, szczególnie w dawkach do 2400 mg/dobę, może zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych naczyń tętniczych, niewydolności serca, obrzęków oraz nadciśnienia tętniczego. Ponadto, istnieje ryzyko zaostrzenia chorób zapalnych jelit, takich jak choroba Crohna czy zapalenie jelita grubego.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tkanki łącznej, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obniżona hemoglobina, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzód trawienny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia układu krwiotwórczego, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie jelita grubego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał serca, zdarzenie zakrzepowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemcitabine SUN
Gemcitabina SUN wymaga szczególnej ostrożności podczas leczenia ze względu na ryzyko mielosupresji, w tym leukopenii, trombocytopenii i niedokrwistości, co wymaga regularnego monitorowania liczby płytek krwi, leukocytów i granulocytów przed każdą dawką. Przedłużenie czasu wlewu lub zwiększenie częstości podawania zwiększa toksyczność leku. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek dawkowanie powinno być ostrożnie dostosowane, a czynność tych narządów monitorowana. Gemcytabina może nasilać niewydolność wątroby u chorych z przerzutami, marskością lub zapaleniem wątroby. Współistniejące stosowanie radioterapii (≤7 dni) zwiększa ryzyko toksyczności. Nie zaleca się podawania żywych atenuowanych szczepionek, w tym przeciw żółtej febrze, podczas terapii.
drgawka, działanie mielosupresyjne, hipoalbuminemia, kriokonserwacja nasienia, leukopenia, marskość wątroby, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostre nadciśnienie, przerzut do wątroby, rezonans magnetyczny, splątanie, śródmiąższowe zapalenie płuc, terapia przeciwdrgawkowa, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, uszkodzenie szpiku kostnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie spermatogenezy, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sagalix 10 mg
Omeprazol, będący inhibitorem pompy protonowej, wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa, potwierdzony zarówno w badaniach klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane, występujące u 1-10% pacjentów, to ból głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i wymioty, bez zależności od dawki. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Omeprazol może powodować działania niepożądane obejmujące różne układy, m.in. hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), immunologiczne (reakcje nadwrażliwości), metaboliczne (hiponatremia, hipomagnezemia), psychiczne (bezsenność, pobudzenie, depresja), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, parestezje), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, polipy dna żołądka), wątrobowe (podwyższone enzymy, zapalenie wątroby), skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona), mięśniowo-szkieletowe (złamania, ból stawów), nerkowe (śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz inne.
agranulocytoza, dysgeuzja, encefalopatia, ginekomastia, hepatocyt, hiperhydroza, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, parestezja, polip dna żołądka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roxan 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Roxan 10 mg, jest doustnym antykoagulantem o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w 13 badaniach klinicznych fazy III obejmujących 53 103 pacjentów. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) oraz z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień i anemii różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po zabiegach ortopedycznych krwawienia występowały u 6,8% pacjentów, a anemia u 5,9%, natomiast u pacjentów z migotaniem przedsionków częstość krwawień wynosiła 28 na 100 pacjentolat. Rywaroksaban zwiększa ryzyko zarówno jawnych, jak i utajonych krwawień, które mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej i powikłań takich jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy niewydolność nerek.
antagonista witaminy K, cholestaza, krwawienie domięśniowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, profilaktyka udaru, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pralex 15 mg
Pralex, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem z grupy SSRI, który może wywoływać liczne działania niepożądane, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ustępujące z czasem. Wśród najczęstszych działań niepożądanych (występujących u >1/10 pacjentów) znajdują się zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia metaboliczne (hiponatremia, nieadekwatne wydzielanie ADH), psychiczne (niepokój, stany splątania, mania, agresja), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, parestezje, drżenie, zespół serotoninowy), okulistyczne (mydriasis, zaburzenia widzenia), kardiologiczne (częstoskurcz, bradykardia, wydłużenie QT z ryzykiem torsade de pointes), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia, wymioty, krwawienia), skórne (pokrzywka, łysienie, wysypka), mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów i mięśni), oraz zaburzenia układu rozrodczego (impotencja, zaburzenia wytrysku, krwotoki maciczne). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia QT i arytmii komorowych, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią lub chorobami serca, oraz na zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia. Nagłe odstawienie leku może powodować objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenie i stany splątania, dlatego zalecane jest stopniowe zmniejszanie dawki.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, bruksizm, częstoskurcz, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, impotencja, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesięczkowy, krwotok poporodowy, mania, mlekotok, myśli samobójcze, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój psychoruchowy, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, SSRI, stan splątania, szumy uszne, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia ruchowe, zaburzenia wytrysku, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorazepam Orion 2,5 mg
Lek Lorazepam Orion w dawce 2,5 mg, będący benzodiazepiną, wykazuje typowy profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami układu nerwowego. Bardzo często obserwuje się uspokojenie i senność, a często ataksję i zawroty głowy. Niezbyt często występują bóle głowy, zmniejszenie czujności, zaburzenia widzenia (diplopia, niewyraźne widzenie) oraz nudności. Rzadko pojawiają się poważne objawy neurologiczne, takie jak drgawki, dyzartria czy śpiączka. Wśród zaburzeń psychicznych często notuje się dezorientację, depresję i ujawnienie wcześniej istniejącej depresji, a reakcje paradoksalne (lęk, pobudzenie, agresja) mają nieznaną częstość. Zmęczenie i astenię obserwuje się bardzo często i często, odpowiednio. Osłabienie mięśni, istotne zwłaszcza u osób starszych, występuje często, zwiększając ryzyko upadków.
agranulocytoza, astenia, ataksja, benzodiazepina, bezdech senny, depresja oddechowa, dezorientacja, diplopia, dyskrazja krwi, dyzartria, hiperbilirubinemia, hiponatremia, lorazepam, myśli samobójcze, napad padaczkowy, niepamięć następcza, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, osłabienie mięśni, pancytopenia, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższone aminotransferazy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja paradoksalna, sedacja, senność, SIADH, trombocytopenia, zaburzenia snu, zawroty głowy, zespół odstawienia, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Sodu wodorotlenek – Działania niepożądane
Stosowanie preparatów zawierających sodu wodorotlenek (NaOH), takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E oraz Nutriflex Lipid peri, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych o różnorodnym charakterze. Najpoważniejsze z nich to reakcje anafilaktyczne manifestujące się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym, uogólnionym obrzękiem oraz innymi objawami zagrożenia życia. Ponadto obserwuje się reakcje rzekomoanafilaktyczne oraz objawy nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, tachykardia, zaburzenia ciśnienia tętniczego, duszność, wysypka i bóle mięśniowe. W zakresie zaburzeń metabolicznych najczęściej notowana jest hiperkaliemia, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami serca. Dodatkowo preparaty te mogą indukować poważne uszkodzenia wątroby, w tym hiperamonemię, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestazę, stłuszczenie oraz zapalenie i kamicę pęcherzyka żółciowego, a także azotemię wskazującą na upośledzenie funkcji nerek.
anemia, azotemia, cholestaza, hepatomegalia, hiperamonemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, leukopenia, marskość wątroby, niedotlenienie, niewydolność wątroby, obrzęk uogólniony, parestezja jamy ustnej, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, splenomegalia, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, syndrom przeciążenia, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie czynników krzepnięcia, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zator płucny, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwłóknienie wątroby