Przeciwwskazania stosowania leku Aboxoma

Apiksaban w postaci tabletek powlekanych o mocy 5 mg (Aboxoma) jest przeciwwskazany w kilku kluczowych sytuacjach klinicznych, które lekarz powinien dokładnie przeanalizować przed przepisaniem leku pacjentowi. Właściwa identyfikacja przeciwwskazań ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa terapii lekiem przeciwzakrzepowym.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek Aboxoma jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na apiksaban (substancję czynną) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Warto zwrócić uwagę, że każda tabletka powlekana zawiera 91 mg laktozy, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tego cukru.^{2 3}

Czynne krwawienie

Apiksaban jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z czynnym, istotnym klinicznie krwawieniem. W takiej sytuacji zastosowanie leku przeciwzakrzepowego mogłoby prowadzić do nasilenia już istniejącego krwawienia i pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.⁴

Choroby wątroby związane z koagulopatią

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobą wątroby przebiegającą z koagulopatią i klinicznie istotnym ryzykiem krwawienia. Wątrobowa synteza czynników krzepnięcia oraz metabolizm leków przeciwzakrzepowych ulegają zaburzeniu w schorzeniach wątroby, co znacząco zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych.⁵

Stany chorobowe o wysokim ryzyku krwawienia

Przeciwwskazaniem do stosowania apiksabanu są stany chorobowe stanowiące czynnik ryzyka wystąpienia poważnego krwawienia. Do tej kategorii należą:⁶

• Występujące aktualnie lub w ostatnim czasie owrzodzenie przewodu pokarmowego
• Obecność nowotworu złośliwego obarczonego wysokim ryzykiem krwawienia
• Niedawno przebyty uraz mózgu lub rdzenia kręgowego
• Niedawno przebyta operacja mózgu, kręgosłupa lub operacja okulistyczna
• Niedawno przebyte krwawienie śródczaszkowe
• Potwierdzona lub podejrzewana obecność żylaków przełyku
• Wady rozwojowe układu tętniczo-żylnego
• Tętniaki naczyniowe
• Poważne nieprawidłowości naczyń krwionośnych w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu

Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych

Apiksaban jest przeciwwskazany podczas jednoczesnego leczenia jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym. Dotyczy to:⁷

• Heparyny niefrakcjonowanej (UFH)
• Heparyn drobnocząsteczkowych (enoksaparyna, dalteparyna, itp.)
• Pochodnych heparyny (fondaparynuks, itp.)
• Innych doustnych leków przeciwzakrzepowych (warfaryna, rywaroksaban, dabigatran, itp.)

Wyjątki od przeciwwskazań w terapii skojarzonej

Istnieją specyficzne sytuacje kliniczne, w których jednoczesne stosowanie apiksabanu i innych leków przeciwzakrzepowych jest dopuszczalne:⁸

1. Podczas procedury zmiany leczenia przeciwzakrzepowego (zgodnie z protokołem opisanym w ChPL)
2. Gdy heparyna niefrakcjonowana jest podawana w dawkach niezbędnych do utrzymania drożności centralnego cewnika żylnego lub tętniczego
3. Gdy heparyna niefrakcjonowana jest podawana podczas zabiegu ablacji cewnikowej wykonywanego z powodu migotania przedsionków

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Aboxoma

Ocena ryzyka krwawienia

Przed przepisaniem apiksabanu lekarz powinien przeprowadzić dokładną ocenę ryzyka krwawienia. Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań wymienionych powyżej, należy zachować szczególną ostrożność i potencjalnie odradzić stosowanie leku w przypadku współwystępowania chorób i stanów zwiększających ryzyko powikłań krwotocznych.^{9 10}

Planowane procedury inwazyjne

W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych lub innych procedur inwazyjnych lekarz powinien rozważyć czasowe odstawienie apiksabanu. Jest to szczególnie istotne w przypadku procedur związanych z wysokim ryzykiem krwawienia, takich jak operacje neurochirurgiczne, zabiegi urologiczne czy procedury gastroenterologiczne.¹¹

Interakcje lekowe

Należy odradzić stosowanie apiksabanu pacjentom już przyjmującym inne leki przeciwzakrzepowe, chyba że zachodzą specyficzne sytuacje omówione wcześniej. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować aktualną farmakoterapię pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji przed rozpoczęciem leczenia apiksabanem.¹²

Nietolerancja laktozy

Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy powinni być poinformowani o zawartości laktozy w preparacie Aboxoma (91 mg w jednej tabletce). W takich przypadkach może być konieczne rozważenie alternatywnej terapii przeciwzakrzepowej.¹³

Pacjenci obciążeni wysokim ryzykiem krwawienia

Lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania apiksabanu u pacjentów ze schorzeniami zwiększającymi ryzyko krwawienia, nawet jeśli nie stanowią one bezwzględnych przeciwwskazań. Szczególnie dotyczy to pacjentów z:¹⁴

• Niedawno przebytym krwotokiem z przewodu pokarmowego (niezwiązanym z aktywnym owrzodzeniem)
• Trombocytopenią lub zaburzeniami funkcji płytek krwi
• Niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym
• Niedawno przebytym zabiegiem chirurgicznym
• Przewlekłą chorobą nerek z upośledzoną funkcją wydalniczą