Przeciwwskazania stosowania leku Sufentanil Chiesi

Sufentanil Chiesi (sufentanyl 5 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań) posiada szereg przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed podjęciem decyzji o zastosowaniu tego opioidu u pacjenta. Przeciwwskazania te wynikają zarówno z właściwości farmakologicznych leku, jak i z potencjalnych zagrożeń związanych z drogą podania.¹

Przeciwwskazania związane z nadwrażliwością

Sufentanil Chiesi nie powinien być stosowany u pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na:

• sufentanyl jako substancję czynną
• inne opioidy (analogi morfiny)
• którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie

Należy pamiętać, że jedna ampułka 10 ml zawiera 50 mikrogramów sufentanylu w postaci cytrynianu, a roztwór zawiera również 0,15 mmol (3,54 mg) sodu na 1 ml roztworu, co może mieć znaczenie u pacjentów z chorobami współistniejącymi.²

Przeciwwskazania związane z depresją oddechową

Sufentanyl jako silny opioid może powodować znaczące zahamowanie czynności oddechowej, dlatego nie należy go stosować:

• u pacjentów, u których należy unikać stosowania leków działających hamująco na ośrodek oddechowy
• dożylnie w trakcie porodu
• dożylnie przed zaciśnięciem pępowiny w trakcie zabiegu cięcia cesarskiego (ze względu na ryzyko wystąpienia zahamowania czynności oddechowej u noworodka)

Należy podkreślić, że podczas podania zewnątrzoponowego, w przeciwieństwie do podania dożylnego, sufentanyl w dawkach do 30 μg nie wpływa na stan matki i noworodka, co może stanowić alternatywną drogę podania w położnictwie.³

Przeciwwskazania ze względu na interakcje lekowe

Szczególnie istotne przeciwwskazanie dotyczy stosowania inhibitorów monoaminooksydazy (MAO). Sufentanylu nie należy podawać:

• u pacjentów leczonych równocześnie inhibitorami MAO
• u pacjentów, u których inhibitory MAO stosowano w ostatnich 14 dniach

Interakcja między inhibitorami MAO a opioidami może prowadzić do potencjalnie śmiertelnych reakcji, w tym przełomu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego.⁴

Przeciwwskazania dla pacjentów z pewnymi schorzeniami

Sufentanil Chiesi nie powinien być stosowany u pacjentów z:

• Ostrą porfirią wątrobową – opioidowe leki przeciwbólowe mogą wywoływać ataki tej choroby poprzez stymulację syntezy porfiryn

U tych pacjentów należy rozważyć alternatywne leki przeciwbólowe niepochodzące z grupy opioidów.⁵

Przeciwwskazania do podania zewnątrzoponowego

Droga zewnątrzoponowa podania sufentanylu wiąże się z dodatkowymi przeciwwskazaniami. Leku nie należy podawać tą drogą w przypadku:

• Ciężkiego krwotoku lub wstrząsu – ze względu na ryzyko nasilenia hipotensji i pogorszenia perfuzji tkankowej
• Posocznicy (sepsy) – z powodu ryzyka rozprzestrzenienia zakażenia do przestrzeni zewnątrzoponowej i rozwoju zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych
• Zakażenia w miejscu podania – które mogłoby prowadzić do poważnych powikłań zakaźnych systemu nerwowego
• Zaburzeń hemostazy, takich jak:
  • Trombocytopenia (małopłytkowość)
  • Koagulopatia (zaburzenia krzepnięcia)
• Prowadzenia leczenia przeciwzakrzepowego – ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia i rozwoju krwiaka zewnątrzoponowego, który może prowadzić do ucisku rdzenia kręgowego
• Stosowania innych produktów leczniczych i stanów medycznych, które stanowią przeciwwskazanie do podania zewnątrzoponowego

Należy pamiętać, że podanie zewnątrzoponowe opioidów, w tym sufentanylu, zawsze wiąże się z koniecznością dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz stosowania odpowiedniego monitorowania pacjenta.⁶

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, istnieją również sytuacje kliniczne, w których należy odradzić stosowanie sufentanylu ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Ryzyko dla kobiet w ciąży

Należy odradzić dożylne podawanie sufentanylu kobietom w ciąży, zwłaszcza podczas porodu oraz przed zaciśnięciem pępowiny podczas cięcia cesarskiego. W tych przypadkach istnieje wysokie ryzyko zahamowania czynności oddechowej u noworodka. Jeśli analgezja jest konieczna, należy rozważyć podanie zewnątrzoponowe, które w dawkach do 30 μg nie wpływa negatywnie na stan matki i noworodka.⁷

Pacjenci z podniesionym ryzykiem depresji oddechowej

Należy zachować szczególną ostrożność i potencjalnie odradzić stosowanie sufentanylu u pacjentów z podwyższonym ryzykiem depresji oddechowej, takich jak:

• Pacjenci z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP)
• Pacjenci z ciężką astmą
• Pacjenci z niewydolnością oddechową
• Pacjenci z zaburzeniami czynności ośrodkowego układu nerwowego
• Osoby w podeszłym wieku lub w złym stanie ogólnym

U tych pacjentów nawet terapeutyczne dawki opioidów mogą zmniejszyć napęd oddechowy do poziomu zagrażającego życiu.⁸

Pacjenci leczeni innymi depresantami ośrodkowego układu nerwowego

Należy odradzić stosowanie sufentanylu u pacjentów przyjmujących inne leki o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak:

• Inne opioidy
• Leki uspokajające i nasenne (benzodiazepiny)
• Barbiturany
• Leki przeciwpsychotyczne
• Leki przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym
• Alkohol

Jednoczesne stosowanie tych substancji z sufentanylem może prowadzić do nasilenia depresji oddechowej, nadmiernej sedacji, a nawet śpiączki.⁹

Pacjenci z zaburzeniami hemostazy

W przypadku planowania podania zewnątrzoponowego, należy odradzić stosowanie sufentanylu u pacjentów z:

• Zaburzeniami krzepnięcia krwi
• Małopłytkowością (trombocytopenią)
• Przyjmujących leki przeciwzakrzepowe

U tych pacjentów ryzyko wystąpienia krwiaka zewnątrzoponowego z następczym uciskiem rdzenia kręgowego jest znacząco podwyższone.¹⁰

Pacjenci z procesem zakaźnym

Podanie zewnątrzoponowe sufentanylu należy odradzić pacjentom z:

• Posocznicą (sepsą)
• Lokalnymi infekcjami skórnymi w miejscu planowanego wkłucia
• Infekcjami ogólnoustrojowymi
• Gorączką niewiadomego pochodzenia

U tych pacjentów istnieje znaczące ryzyko rozprzestrzenienia infekcji do przestrzeni zewnątrzoponowej lub podpajęczynówkowej, co może doprowadzić do ciężkiego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub ropnia zewnątrzoponowego.¹¹