stwardnienie rozsiane
Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM) to przewlekła, zapalna, demielinizacyjna choroba ośrodkowego układu nerwowego o podłożu autoimmunologicznym. Charakteryzuje się wieloogniskowymi zmianami zapalnymi w mózgu i rdzeniu kręgowym, które prowadzą do demielinizacji włókien nerwowych i degeneracji aksonów.
Choroba występuje najczęściej u osób młodych dorosłych, między 20. a 40. rokiem życia, przy czym kobiety chorują około 2-3 razy częściej niż mężczyźni. Etiologia SM nie jest w pełni poznana, ale uważa się, że w jej powstaniu znaczenie mają czynniki genetyczne, środowiskowe oraz zaburzenia układu immunologicznego.
Stwardnienie rozsiane może przebiegać w różnych postaciach klinicznych: rzutowo-remisyjnej (najbardziej powszechnej), pierwotnie postępującej, wtórnie postępującej oraz rzutowo-postępującej. Objawy choroby są zróżnicowane i zależą od lokalizacji zmian demielinizacyjnych. Najczęściej obejmują zaburzenia widzenia, niedowłady, zaburzenia czucia, koordynacji ruchowej, równowagi, dysfunkcje zwieraczy oraz objawy poznawcze i emocjonalne.
Diagnoza SM opiera się na kryteriach McDonalda, uwzględniających obraz kliniczny, wyniki badań obrazowych (głównie rezonansu magnetycznego), badania płynu mózgowo-rdzeniowego oraz potencjałów wywołanych. Współczesne leczenie koncentruje się na hamowaniu procesu zapalnego, łagodzeniu objawów oraz spowolnieniu progresji choroby poprzez stosowanie leków modyfikujących przebieg choroby (DMT), takich jak interferony beta, octan glatirameru, fumaran dimetylu, teryflunomid, natalizumab, fingolimod czy alemtuzumab.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fingolimod – Właściwości farmakokinetyczne
Fingolimod wykazuje wysoką biodostępność doustną na poziomie 93% (95% CI: 79-111%) oraz powolne wchłanianie z Tmax wynoszącym 12-16 godzin. W stanie stacjonarnym, osiąganym po 1-2 miesiącach codziennego dawkowania, stężenia we krwi są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Substancja ulega znaczącej dystrybucji do erytrocytów (86%) oraz tkanek (objętość dystrybucji około 1200 ± 260 l), a jej aktywny metabolit – fosforan fingolimodu – wykazuje mniejszy wychwyt w komórkach krwi (99%). Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzym CYP4F2 oraz prawdopodobnie CYP3A4, z eliminacją oksydacyjną i powolnym klirensem wynoszącym 6,3 ± 2,3 l/h. Okres półtrwania fingolimodu i jego fosforanu wynosi 6-9 dni, a wydalanie odbywa się głównie z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów (81%), natomiast postać niezmieniona jest obecna w kale (<2,5% dawki). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-1,25 mg/dobę i nie różni się istotnie ze względu na płeć, rasę czy stopień niewydolności nerek.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, dawka fingolimodu, dystrybucja w krwinkach czerwonych, ekspozycja całkowita, farmakokinetyka fingolimodu, fosforan fingolimodu, izoenzym CYP4F2, klirens fingolimodu, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stwardnienie rozsiane, wchłanianie doustne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Skurcze przełyku – Patofizjologia i mechanizm
Skurcze przełyku, w tym rozlany skurcz przełyku (DES) i przełyk dziadkowy, są zaburzeniami motoryki charakteryzującymi się nieskoordynowanymi lub nadmiernie silnymi skurczami mięśni przełyku, co prowadzi do dysfagii i bólu zamostkowego. Patogeneza DES wiąże się z dysfunkcją neuronów hamujących w dystalnej części przełyku, zwłaszcza zmniejszeniem stężenia tlenku azotu (NO) – kluczowego neuroprzekaźnika hamującego – oraz nadmiernym uwalnianiem acetylocholiny. Diagnostyka opiera się na manometrii wysokiej rozdzielczości (HRM), gdzie DES rozpoznaje się przy co najmniej 20% połknięć z krótką latencją skurczów dystalnych, a przełyk dziadkowy definiuje się jako skurcze o średniej sile przekraczającej 180 mmHg lub DCI > 8000 mmHg·cm/s u 20% skurczów. Skurcze przełyku mogą być wywołane przez czynniki takie jak długotrwałe stosowanie opioidów, które hamują wydzielanie NO i peptydu wazoaktywnego jelitowego, prowadząc do charakterystycznych dla DES jednoczesnych skurczów o wysokiej amplitudzie.
acetylocholina, achalazja spastyczna, achalazja typu 3, centralna sensytyzacja, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dystalny skurcz przełyku, manometria wysokiej rozdzielczości, neuroprzekaźnik hamujący, peptyd wazoaktywny jelitowy, perystaltyka przełyku, połączenie przełykowo-żołądkowe, przełyk hiperkinetyczny, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, rozlany skurcz przełyku, skurcz przełyku, stwardnienie rozsiane, tlenek azotu, zaburzenie lękowe, zaburzenie motoryki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Alergoid brzozy – Przeciwwskazania stosowania
Alergoid brzozy, zawarty w preparacie Catalet D, jest stosowany w swoistej immunoterapii alergii na pyłki drzew, w tym brzozy, olchy i leszczyny. Preparat dostępny jest w różnych stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml (leczenie podstawowe) oraz 5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące). Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, które obejmują m.in. nadwrażliwość na substancje pomocnicze, ostre i przewlekłe stany zapalne, ciężkie choroby immunologiczne (z wyjątkiem niektórych chorób autoimmunologicznych jak cukrzyca typu I czy stwardnienie rozsiane), choroby nowotworowe, ciężkie choroby psychiczne, stosowanie beta-blokerów (również miejscowo), słabą współpracę pacjenta, ciężką astmę z FEV1 poniżej 70%, ciężkie choroby układu sercowo-naczyniowego oraz niewydolność narządów wewnętrznych (wątroba, śledziona, nerki, tarczyca). Immunoterapia jest również przeciwwskazana u dzieci poniżej 5. roku życia, z wyjątkiem określonych wskazań klinicznych.
alergoid, alergoid brzozy, astma oskrzelowa, beta-bloker, Catalet D, choroba autoimmunologiczna, choroba immunologiczna, choroba nowotworowa, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca typu I, FEV1, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, leszczyna pospolita, nadwrażliwość, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niedobór immunologiczny, niewydolność narządowa, obturacja oskrzeli, olcha, pyłek drzew, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, tolerancja immunologiczna, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Copaxone 20 mg/ml
Octan glatirameru (Copaxone) w dawce 20 mg/ml wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa u kobiet w wieku rozrodczym, w tym u pacjentek z rozpoznanym stwardnieniem rozsianym. Dane kliniczne pochodzące z obserwacji od 300 do 1000 kobiet w ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych ani negatywnego wpływu na płód czy noworodka. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych potwierdzają brak szkodliwego działania na reprodukcję. W związku z tym, w sytuacjach klinicznie uzasadnionych, możliwe jest kontynuowanie terapii octanem glatirameru w trakcie ciąży, przy czym decyzja powinna uwzględniać indywidualny stan pacjentki oraz bilans korzyści i ryzyka, zwłaszcza w kontekście aktywności choroby podstawowej.
badanie przedkliniczne, badanie retrospektywne nieinterwencyjne, ekspozycja niemowlęcia, karmienie piersią, laktacja, leczenie stwardnienia rozsianego, leki modyfikujące przebieg choroby, neurologia, octan glatirameru, stwardnienie rozsiane, terapia modyfikująca przebieg choroby, wada rozwojowa, wchłanianie leku, właściwość farmakokinetyczna, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tifay 14 mg
Lek Tifay (teriflunomid) 14 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (48 mg/tabletkę), oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby klasy C wg Childa-Pugha. Ze względu na działanie teratogenne, nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji podczas terapii i do momentu, gdy stężenie leku w osoczu spadnie poniżej 0,02 mg/L. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie niedobory odporności (np. AIDS), istotne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość), aktywne ciężkie zakażenia, dializowanych pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz osoby z ciężką hipoproteinemią, np. w przebiegu zespołu nerczycowego.
choroba autoimmunologiczna, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hipoproteinemia, infekcja oportunistyczna, laktoza jednowodna, lek hematotoksyczny, lek hepatotoksyczny, leukopenia, małopłytkowość, metoda antykoncepcji, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwistość, nietolerancja cukru, skala Childa-Pugha, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności szpiku kostnego, zaburzenia hematologiczne, zakażenie czynne, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fingolimod Aurovitas 0,5 mg
Fingolimod Aurovitas 0,5 mg, zawierający fingolimod w postaci chlorowodorku, jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami układu immunologicznego, w tym z zespołem niedoboru odporności, ciężkimi aktywnymi lub przewlekłymi zakażeniami (np. zapalenie wątroby, gruźlica) oraz u osób z aktywnymi nowotworami złośliwymi. Nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko nasilenia niewydolności wątroby i nieprzewidywalny metabolizm leku. W zakresie układu sercowo-naczyniowego przeciwwskazania obejmują m.in. zawał mięśnia sercowego, niestabilną dusznicę bolesną, udar mózgu, TIA, zaostrzenie niewydolności serca wymagające hospitalizacji w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niewydolność serca klasy III/IV wg NYHA, ciężkie zaburzenia rytmu serca wymagające leczenia antyarytmikami klasy Ia lub III, bloki przedsionkowo-komorowe II stopnia typu Mobitz II i III stopnia oraz zespół chorego węzła zatokowego bez rozrusznika serca. Dodatkowo, wyjściowy odstęp QTc ≥ 500 ms w EKG stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko groźnych arytmii.
Ze względu na potencjalne działanie teratogenne, fingolimod jest przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji; zaleca się stosowanie antykoncepcji podczas terapii oraz przez 2 miesiące po jej zakończeniu. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, badania EKG oraz oceny funkcji wątroby i układu immunologicznego, a także testu ciążowego u kobiet w wieku rozrodczym. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu kardiologicznego wskazana jest konsultacja kardiologiczna. U pacjentów z zaburzeniami rytmu serca nieujętymi w przeciwwskazaniach, ale potencjalnie zwiększającymi ryzyko działań niepożądanych, należy rozważyć korzyści i ryzyko terapii oraz zapewnić ścisłe monitorowanie. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia stwardnienia rozsianego.
badanie elektrokardiograficzne, blok przedsionkowo-komorowy, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężkie zakażenie, działanie teratogenne, fingolimod, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, leczenie immunosupresyjne, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, niestabilna dusznica bolesna, odstęp QTc, przejściowy atak niedokrwienny, przewlekła niewydolność serca, przewlekłe zakażenie, stwardnienie rozsiane, substancja czynna, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Teriflunomid – Przedawkowanie
Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego (MS), charakteryzuje się długim okresem półtrwania (~19 dni) i enterohepatycznym obiegiem, co wpływa na jego farmakokinetykę i wymaga specyficznego postępowania w przypadku przedawkowania. W literaturze brak jest udokumentowanych przypadków ostrego zatrucia u ludzi, jednak badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że podawanie dawki 70 mg/dobę (5-krotność dawki terapeutycznej 14 mg) przez 14 dni powodowało działania niepożądane zgodne z profilem bezpieczeństwa teriflunomidu. Potencjalne objawy przedawkowania obejmują nasilenie zaburzeń żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, wymioty), podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, limfopenia, niedokrwistość, trombocytopenia), łysienie oraz neuropatię obwodową.
cholestyramina, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, leukopenia, limfopenia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, objaw żołądkowo-jelitowy, okres półtrwania, parametr wątrobowy, parestezja, profil bezpieczeństwa teriflunomidu, przedawkowanie teriflunomidu, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, trombocytopenia, węgiel aktywowany, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aregalu 14 mg
Przedawkowanie teriflunomidu, substancji czynnej leku Aregal stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, nie zostało dotychczas udokumentowane w praktyce klinicznej, jednak badania z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że dawka 70 mg/dobę (pięciokrotność standardowej dawki 14 mg) przez 14 dni powoduje nasilenie typowych działań niepożądanych. Do najczęstszych objawów przedawkowania należą zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, anemia), wzrost aktywności enzymów wątrobowych, nasilenie objawów żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, wymioty), zaburzenia skórne (łysienie, wysypki) oraz objawy neurologiczne (bóle głowy, parestezje). Wszystkie te objawy obserwowano przy dawce 70 mg/dobę.
anemia, biegunka, ból głowy, cholestyramina, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, leukopenia, łysienie, nudności, objawy toksyczności, okres półtrwania, parametry hematologiczne, parestezje, procedura eliminacji, profil bezpieczeństwa teriflunomidu, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transaminazy, trombocytopenia, węgiel aktywny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Glatiramer – Właściwości farmakodynamiczne
Octan glatirameru, klasyfikowany w grupie leków immunomodulujących (kod ATC: L03AX13), jest syntetyczną solą octanową polipeptydów złożoną z czterech aminokwasów: kwasu L-glutaminowego, L-alaniny, L-tyrozyny i L-lizyny, o średniej masie cząsteczkowej 5000-9000 Da. Mechanizm działania u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM) polega na modulacji układu immunologicznego, wpływając na komórki odporności wrodzonej (monocyty, komórki dendrytyczne, limfocyty B) oraz adaptacyjnej (limfocyty B i T), co prowadzi do zwiększonej produkcji cytokin przeciwzapalnych i regulacyjnych. Badania na modelu Experimental Allergic Encephalomyelitis (EAE) oraz u pacjentów z RRMS potwierdzają indukcję supresorowych komórek T i ich aktywację w tkankach obwodowych, choć pełny mechanizm terapeutyczny pozostaje nie do końca poznany.
atrofia mózgu, cytokina przeciwzapalna, drugorzędowy punkt końcowy, jednoogniskowy epizod neurologiczny, klinicznie jawna postać stwardnienia rozsianego, komórka dendrytyczna, lek immunomodulujący, limfocyt, monocyt, nawrót choroby, octan glatirameru, ośrodkowy układ nerwowy, patofizjologia stwardnienia rozsianego, postęp niesprawności, progresja niesprawności, redukcja ryzyka, rezonans magnetyczny, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, syntetyczny polipeptyd, wzmocnienie gadolinem, zaburzenie neurologiczne, zmiana hipointensywna, zmiana T1-zależna, zmiana T2-zależna - Leksykon chorób i schorzeń
Drżenie rąk – Patofizjologia i mechanizm
Drżenie rąk (tremor) to najczęstsze zaburzenie ruchowe, wynikające z patologicznych oscylacji w układzie móżdżkowo-wzgórzowo-korowym oraz jądrach podstawy. Wyróżnia się różne typy drżenia, m.in. drżenie samoistne (ET), parkinsonowskie, móżdżkowe, dystoniczne oraz pourazowe. ET dotyka około 4% populacji powyżej 65. roku życia i wiąże się z łagodną degeneracją móżdżku, utratą komórek Purkinjego oraz zaburzeniami GABA-ergicznego hamowania, co prowadzi do nadaktywności neuronów móżdżku i wzrostu rytmicznej aktywności we wzgórzu. Drżenie parkinsonowskie, o częstotliwości 3-6 Hz, występuje głównie w spoczynku i jest spowodowane niedoborem dopaminy w jądrach podstawy, szczególnie w istocie czarnej. Drżenie móżdżkowe to drżenie intencyjne o wysokiej amplitudzie nasilające się pod koniec ruchu, związane z uszkodzeniem móżdżku lub jego połączeń. Drżenia mogą także wynikać z chorób metabolicznych (np. hipertyreoza, hipoglikemia), toksycznych (encefalopatia wątrobowa), leków oraz urazów mózgu.
choroba Parkinsona, ciała Lewy’ego, demielinizacja włókien nerwowych, drżenie dystoniczne, drżenie fizjologiczne, drżenie Holmesa, drżenie indukowane lekami, drżenie móżdżkowe, drżenie psychogenne, drżenie rąk, drżenie samoistne, drżenie spoczynkowe, dystonia, elektromiografia, encefalopatia wątrobowa, GABA, hipoglikemia, istota czarna, jądra podstawy, klonus, komórki Purkinjego, koordynacja ruchowa, kwas gamma-aminomasłowy, nadczynność tarczycy, niedobór dopaminy, osłonka mielinowa, pozytronowa tomografia emisyjna, rdzeń przedłużony, stwardnienie rozsiane, trójkąt Guillain-Mollaret, udar mózgu, uraz mózgowo-czaszkowy, wzgórze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Golpimec 0,5 mg
Golpimec 0,5 mg, zawierający fingolimod chlorowodorek, jest wskazany do monoterapii wysoce aktywnej postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego (SM) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 lat i masie ciała >40 kg. Lek jest przeznaczony dla pacjentów z wysoce aktywną chorobą pomimo wcześniejszej terapii modyfikującej przebieg choroby oraz dla osób z szybko rozwijającą się, ciężką postacią SM, definiowaną jako co najmniej 2 rzuty powodujące niepełnosprawność w ciągu roku oraz obecność co najmniej jednej zmiany wzmacniającej się po podaniu gadolinu lub istotny wzrost liczby zmian T2-zależnych w MRI mózgu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie kompleksowej diagnostyki obrazowej oraz ocena efektywności wcześniejszego leczenia, z uwzględnieniem odpowiedniego okresu wypłukiwania poprzednich leków modyfikujących przebieg choroby.
ciężka postać stwardnienia rozsianego, działanie niepożądane, fingolimod, kapsułka twarda, lek modyfikujący przebieg choroby, mechanizm działania fingolimodu, monoterapia, MRI mózgu, rezonans magnetyczny, rzut powodujący niepełnosprawność, stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, terapia drugiego rzutu, wzmocnienie po gadolinie, zmiany T2-zależne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neurotop retard 300 300 mg
Neurotop Retard, zawierający karbamazepinę w dawkach 300 mg i 600 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu określonych typów padaczki, w tym napadów częściowych prostych i złożonych oraz napadów uogólnionych toniczno-klonicznych. Lek ten znajduje również zastosowanie w psychiatrii, zwłaszcza w leczeniu zespołów maniakalnych oraz profilaktyce zaburzeń afektywnych dwubiegunowych jako stabilizator nastroju. Ponadto Neurotop Retard jest skuteczny w terapii bólu neuropatycznego, w tym nerwobólu nerwu trójdzielnego (idiopatycznego i w przebiegu stwardnienia rozsianego) oraz neuropatii cukrzycowej, a także w łagodzeniu objawów alkoholowego zespołu abstynencyjnego. Formuła o przedłużonym uwalnianiu umożliwia stabilne stężenie leku i rzadsze dawkowanie, co sprzyja poprawie compliance pacjentów.
alkoholowy zespół abstynencyjny, ból neuropatyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, działanie niepożądane, funkcja wątroby i nerek, interakcja lekowa, karbamazepina, lek stabilizujący nastrój, mieszana postać napadu, morfologia krwi, napad częściowy prosty, napad częściowy złożony, napad miokloniczny, napad uogólniony toniczno-kloniczny, napad z utratą świadomości, nerwoból nerwu trójdzielnego, neuropatia cukrzycowa, padaczka, petit mal, stężenie leku we krwi, stwardnienie rozsiane, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenie maniakalno-depresyjne, zespół maniakalny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dimethyl fumarate Reddy
Fumaran dimetylu, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym funkcji nerek (kreatynina, azot mocznikowy, ogólne badanie moczu) przed rozpoczęciem leczenia, po 3 i 6 miesiącach oraz następnie co 6-12 miesięcy. Należy także kontrolować czynność wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina całkowita) ze względu na ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, które może objawiać się wzrostem enzymów wątrobowych powyżej 3-krotnej normy i bilirubiny powyżej 2-krotnej normy. Kluczowe jest monitorowanie morfologii krwi z oceną liczby limfocytów co 3 miesiące, gdyż limfopenia (<0,5 × 10⁹/l) stanowi przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii i zwiększa ryzyko rozwoju postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). W przypadku ciężkiej i długotrwałej limfopenii (>6 miesięcy) zaleca się przerwanie leczenia, a umiarkowane zmniejszenie liczby limfocytów wymaga ponownej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
ataksja, białkomocz, cukromocz, dysfagia, fosfaturia, fumaran dimetylu, hiperaminoacyduria, hipofosfatemia, leczenie immunosupresyjne, limfocyty T CD4+ i CD8+, limfopenia, morfologia krwi, natalizumab, niedowład połowiczy, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja hipofosfatemiczna, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec oczny, półpasiec rozsiany, półpasiec uszny, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, stwardnienie rozsiane, wirus Johna Cunninghama, zaburzenie czynności nerek, zakażenie oportunistyczne, zapalenie opon mózgowych i mózgu, zespół Fanconiego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 20 mg
Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, dostępnym w tabletkach o dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg. Lek znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu zaburzeń endokrynologicznych (np. choroba Addisona, wrodzona hiperplazja nadnerczy), ciężkich chorób alergicznych opornych na standardowe terapie, kolagenoz (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie skórno-mięśniowe), dermatoz (np. łuszczyca, pęcherzyca), chorób przewodu pokarmowego (zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna), hematologicznych (np. niedokrwistości autoimmunologiczne, plamica małopłytkowa), a także w terapii paliatywnej nowotworów (białaczki, chłoniaki). W neurologii stosowany jest w zaostrzeniach stwardnienia rozsianego, a w okulistyce w ciężkich stanach zapalnych narządu wzroku, takich jak zapalenie tęczówki, naczyniówki czy nerwu wzrokowego. W pulmonologii prednizon jest wskazany m.in. w berylozie, sarkoidozie, astmie oskrzelowej oraz gruźlicy płuc (w połączeniu z leczeniem przeciwgruźliczym).
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, cukrzyca posteroidowa, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, miopatia, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe zapalenie skóry, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Objawy
Czkawka to mimowolne skurcze przepony, które powodują charakterystyczny dźwięk „hik” wskutek krótkotrwałego zamknięcia strun głosowych. Rytm skurczów wynosi zwykle 0,5-1 sekundę, a częstotliwość od 4 do 60 skurczów na minutę, z dominacją lewej połowy przepony w około 80% przypadków. Czkawkę klasyfikuje się na ostrą (<48 godzin), przetrwałą (>48 godzin do miesiąca) oraz nieustępliwą (>1 miesiąc). Ostra czkawka jest zwykle samoistna i nieszkodliwa, natomiast przetrwała i nieustępliwa mogą wskazywać na poważne patologie, takie jak uszkodzenia nerwów błędnych, choroby OUN (udar, guzy, stwardnienie rozsiane), zaburzenia metaboliczne, choroby przewodu pokarmowego (GERD, guzy przełyku), choroby sercowo-naczyniowe, infekcje czy reakcje na leki. Objawy towarzyszące obejmują mimowolne skurcze, uczucie napięcia w klatce piersiowej i jamie brzusznej oraz dreszcze. Wskazaniem do konsultacji lekarskiej jest czkawka trwająca ponad 48 godzin lub towarzysząca jej dysfunkcja jedzenia, oddychania, snu lub objawy neurologiczne i kardiologiczne.
choroba Parkinsona, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca, czkawka, czkawka nieustępliwa, czkawka ostra, czkawka przetrwała, dysfagia, guz mózgu, guz przełyku, nerw błędny, nerw przeponowy, niedrożność jelita cienkiego, niewydolność nerek, odwodnienie, przepuklina rozworu przełykowego, skurcz przepony, struny głosowe, stwardnienie rozsiane, tętniak aorty, udar mózgu, utrata wagi, zaburzenie odżywiania, zapalenie krtani, zapalenie opłucnej, zapalenie opon mózgowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zapalna choroba jelit - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aregalu
Teriflunomid, substancja czynna leku Aregalu, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych przed i w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem czynności wątroby (aktywność ALAT/SGPT), ciśnienia tętniczego oraz morfologii krwi. Aktywność enzymów wątrobowych powinna być kontrolowana co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez co najmniej 2 lata. W przypadku wzrostu ALAT/SGPT do 2-3-krotności górnej granicy normy (GGN) zaleca się cotygodniowe badania, a przekroczenie 3-krotności GGN wymaga przerwania terapii i rozważenia procedury przyspieszonej eliminacji leku. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania (mediana około 19 dni), a eliminacja do stężenia <0,02 mg/l może trwać od 8 miesięcy do 2 lat bez zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji. U pacjentów z hipoproteinemią należy spodziewać się zwiększonego stężenia wolnego leku, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania.
aminotransferaza alaninowa, amylaza i lipaza, ciężkie zakażenie, ciśnienie tętnicze, ciśnienie tętnicze krwi, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, jony wapniowe, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, okres półtrwania, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, procedura przyspieszonej eliminacji, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie wapnia, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, zaburzenia szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Dimethyl fumarate Teva 240 mg
Fumaran dimetylu, stosowany w dawce 240 mg dwa razy na dobę, wykazuje ograniczone ryzyko interakcji farmakologicznych, nie wpływając istotnie na metabolizm przez układ cytochromu P450 ani na wiązanie z białkami osocza. Terapia skojarzona z dożylnymi kortykosteroidami w krótkich seriach nie zwiększa klinicznie istotnie częstości zakażeń u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM). Szczepionki inaktywowane mogą być stosowane bezpiecznie, natomiast szczepionki żywe, atenuowane są przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko zakażeń. Jednoczesne stosowanie innych pochodnych kwasu fumarowego jest niewskazane z powodu ryzyka kumulacji ekspozycji. W badaniach klinicznych nie stwierdzono wpływu fumaranu dimetylu na farmakokinetykę interferonu beta-1a i octanu glatirameru, co umożliwia ich bezpieczne łączenie w terapii SM.
aminoglikozyd, białkomocz, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, enzym CYP, etynyloestradiol, fumaran dimetylu, interferon beta-1a, interferon niepegylowany, kortykosteroid dożylny, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norgestymat, octan glatirameru, P-glikoproteina, pochodna kwasu fumarowego, progestagen, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, szczepionka inaktywowana, szczepionka polisacharydowa przeciwko pneumokokom, szczepionka przeciwko meningokokom, szczepionka z żywymi atenuowanymi drobnoustrojami, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Alergoid leszczyny pospolitej – Przeciwwskazania stosowania
Alergoid leszczyny pospolitej, składnik preparatu Catalet D, jest stosowany w swoistej immunoterapii alergenowej w formie zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniach 25 JS, 250 JS, 2500 JS (leczenie podstawowe) oraz 5000 JS (leczenie podtrzymujące). Przed kwalifikacją pacjenta do terapii należy uwzględnić liczne przeciwwskazania, takie jak nadwrażliwość na substancje pomocnicze, ostre i przewlekłe stany zapalne, ciężkie choroby immunologiczne (z wyjątkiem niektórych autoimmunologicznych, np. cukrzycy typu I i stwardnienia rozsianego), choroby nowotworowe, ciężkie choroby psychiczne, stosowanie beta-blokerów (również miejscowo), słaba współpraca pacjenta, ciężka astma oporna na leczenie z FEV1 < 70% wartości należnej, ciężkie choroby układu sercowo-naczyniowego oraz niewydolność narządów wewnętrznych (wątroby, śledziony, nerek, tarczycy). Immunoterapia jest również przeciwwskazana u dzieci poniżej 5. roku życia, z wyjątkiem ściśle określonych wskazań klinicznych.
alergoid leszczyny pospolitej, alergoid pyłku drzew, alergoid pyłku olchy, alergolog, beta-bloker, choroba autoimmunologiczna, choroba immunologiczna, choroba nowotworowa, choroba psychiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka astma, Corylus avellana, cukrzyca typu I, FEV1, immunolog kliniczny, immunoterapia swoista, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niedobór immunologiczny, nieodwracalna obturacja oskrzeli, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, niewydolność śledziony, niewydolność tarczycy, niewydolność wątroby, preparat Catalet D, pyłek brzozy, reakcja anafilaktyczna, stan zapalny, stwardnienie rozsiane - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg gęsty z ziela jeżówki purpurowej – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg gęsty z ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea, herba recens) wykazuje właściwości immunostymulujące, co determinuje szereg przeciwwskazań klinicznych. Preparaty takie jak Echinapur nie powinny być stosowane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze (laktoza jednowodna 78,5 mg, czerwień koszenilowa lak E124 0,98 mg), a także u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, ze względu na potencjalne zaostrzenie chorób autoimmunologicznych (np. toczeń rumieniowaty układowy, stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów) oraz interferencję z terapią immunosupresyjną (np. po przeszczepach narządów), stosowanie wyciągu jest przeciwwskazane w tych stanach.
AIDS, białaczka, chłoniak, choroba autoimmunologiczna, choroba układu białokrwinkowego, choroba z autoagresji, czerwień koszenilowa, echinacea purpurea, gruźlica, jeżówka purpurowa, kolagenoza, laktoza jednowodna, leczenie onkologiczne, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość, niedobór immunologiczny, nowotwór hematologiczny, odrzucenie przeszczepu, postępująca choroba układowa, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rodzina Asteraceae, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, terapia immunosupresyjna, toczeń rumieniowaty układowy, wirus HIV, właściwości immunostymulujące, zespół niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Dysfunkcja seksualna kobiet – Objawy
Dysfunkcja seksualna kobiet (FSD) obejmuje utrzymujące się zaburzenia w zakresie pożądania, podniecenia, orgazmu oraz bólu podczas stosunku, które powodują istotny dyskomfort lub cierpienie. Szacuje się, że dotyka ona 40-43% kobiet globalnie, z około 12% doświadczających znaczącego cierpienia. Najczęstszą formą jest niskie pożądanie seksualne, często współistniejące z innymi zaburzeniami, takimi jak zaburzenia podniecenia (charakteryzujące się m.in. zmniejszonym nawilżeniem pochwy i ograniczonym przepływem krwi do narządów płciowych), zaburzenia orgazmu (brak lub opóźnienie orgazmu) oraz zaburzenia bólu seksualnego (np. dyspareunia, wulwodynia). Etiologia FSD jest wieloczynnikowa, obejmując czynniki biologiczne (np. zmiany hormonalne w okresie menopauzy, choroby przewlekłe jak cukrzyca, choroby serca, stwardnienie rozsiane), psychologiczne (depresja, lęk, negatywny obraz ciała), relacyjne (problemy komunikacyjne, różnice w poziomie pożądania) oraz farmakologiczne (np. SSRI, leki przeciwnadciśnieniowe). Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, wymagających utrzymywania się objawów przez minimum 6 miesięcy i istotnego cierpienia pacjentki.
anorgazmia, atrofia urogenitalna, choroba sercowo-naczyniowa, choroby przenoszone drogą płciową, cukrzyca, dysfunkcja dna miednicy, dysfunkcja seksualna kobiet, dyspareunia, endometrioza, FSIAD, niedobór testosteronu, niewydolność jajników, niskie pożądanie seksualne, pochwica, śródmiąższowe zapalenie pęcherza, SSRI, stwardnienie rozsiane, westybuloodynia, wulwodynia, zaburzenie bólu genitalnego, zaburzenie orgazmu, zaburzenie podniecenia seksualnego, zaburzenie pożądania seksualnego, zapalenie narządów miednicy, zespół moczowo-płciowy menopauzy - Leksykon leków
Interakcje leku – Fampridine Zentiva 10 mg
Ocena interakcji lekowych famprydyny (4-aminopirydyny) w terapii stwardnienia rozsianego opiera się na badaniach u dorosłych pacjentów i wskazuje na bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania Fampridine Zentiva 10 mg z innymi produktami zawierającymi famprydynę ze względu na ryzyko kumulacji i napadów drgawkowych. Również inhibitor transportera OCT2, cymetydyna, jest przeciwwskazany, gdyż blokada tego transportera, odpowiedzialnego za około 60% nerkowej eliminacji famprydyny, prowadzi do wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększenia działań niepożądanych. Leki takie jak karwedilol, propranolol i metformina, będące substratami OCT2, mogą konkurować z famprydyną o transport, co wymaga zachowania ostrożności i monitorowania pacjenta, zwłaszcza kontrolowania poziomu glikemii przy metforminie.
baklofen, beta-adrenolityk, biguanid, cymetydyna, dysfagia, działanie miorelaksacyjne, działanie niepożądane, famprydyna, funkcja nerek, glikemia, inhibitor transportera OCT2, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, interferon beta, karwedilol, lek modyfikujący przebieg choroby, lek przeciwcukrzycowy, metformina, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, nieselektywny beta-adrenolityk, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, propranolol, przedawkowanie, schorzenie kardiologiczne, spastyczność, stwardnienie rozsiane, transporter kationów organicznych 2, wydalanie famprydyny, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Właściwości farmakodynamiczne
L-alanina jest kluczowym aminokwasem wykorzystywanym jako substrat w syntezie białek oraz istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego. W standardowych roztworach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (15,50 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (19,38 g/1000 ml) oraz Vamin 18 Electrolyte-Free (16,0 g/1000 ml), L-alanina dostarcza niezbędnych substratów do anabolizmu białek, przyczyniając się do utrzymania lub poprawy stanu odżywienia pacjentów. W preparatach specjalistycznych, np. Aminosteril N-Hepa 8% (4,64 g/1000 ml) stosowanych u pacjentów z niewydolnością wątroby, stężenie L-alaniny jest dostosowane do specyficznych potrzeb metabolicznych, uwzględniając zaburzenia równowagi aminokwasów i ryzyko encefalopatii wątrobowej. W żywieniu pozajelitowym L-alaninę podaje się łącznie z wysokoenergetycznymi substratami (glukoza, tłuszcze), elektrolitami i płynami, co pozwala na optymalne wykorzystanie aminokwasów i ograniczenie katabolizmu białek.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, amoniak w osoczu, cytokiny przeciwzapalne, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, katabolizm białek, komórka dendrytyczna, L-alanina, niewydolność wątroby, octan glatirameru, postać rzutowo-remisyjna, procesy immunologiczne, śpiączka wątrobowa, stwardnienie rozsiane, synteza białek, układ immunologiczny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Luivac –
Lek Luivac, zawierający 3 mg lizatu bakterii siedmiu szczepów (Staphylococcus aureus, Streptococcus mitis, S. pyogenes, S. pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenzae), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym mannitol. Nie należy go stosować u dzieci poniżej 4. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz ryzyko zakrztuszenia. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z ostrym nieżytem żołądkowo-jelitowym, gdyż przyspieszony pasaż jelitowy zaburza absorpcję i zmniejsza skuteczność terapii. Ze względu na potencjalne ryzyko immunologiczne, Luivac nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, stwardnienie rozsiane, autoimmunologiczne choroby tarczycy, nieswoiste zapalenia jelit czy łuszczyca.
aktywna infekcja bakteryjna, autoimmunologiczna choroba tarczycy, chemioterapia przeciwnowotworowa, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba trzewna, glikokortykosteroid, Haemophilus influenzae, infekcja HIV, Klebsiella pneumoniae, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, limfocyt CD4+, lizat bakteryjny, łuszczyca, nadwrażliwość na substancję czynną, ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy, przyspieszony pasaż jelitowy, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół krótkiego jelita - Leksykon substancji czynnych
Ziele jeżówki purpurowej – Przeciwwskazania stosowania
W praktyce klinicznej stosowanie preparatów zawierających ziele jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herba), takich jak Echinasal (zawierający 2 g soku z ziela jeżówki purpurowej na 100 g syropu), jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję lub inne składniki preparatu, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae. Ze względu na immunomodulujące właściwości jeżówki, preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów z aktywną lub przebytą gruźlicą, białaczką, kolagenozami oraz chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Hashimoto, łuszczyca czy nieswoiste zapalenia jelit. Ponadto, przeciwwskazaniem jest zakażenie HIV, w tym AIDS, oraz stwardnienie rozsiane, ze względu na ryzyko zaostrzenia przebiegu chorób w wyniku stymulacji układu immunologicznego.
AIDS, alergia krzyżowa, babka lancetowata, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba Hashimoto, Echinaceae purpureae herba, gruźlica, immunosupresja, jeżówka purpurowa, kolagenoza, łuszczyca, nadwrażliwość, nieswoiste zapalenie jelit, owoc róży, reakcja alergiczna, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, sok z jeżówki purpurowej, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, tymianek, właściwości immunomodulujące, zakażenie HIV, ziele grindelii - Leksykon leków
Przedawkowanie – Teriflunomide Medical Valley 14 mg
Przedawkowanie teriflunomidu, stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, jest rzadko odnotowywane w praktyce klinicznej, jednak dane z badań wskazują, że dawki do 70 mg/dobę (pięciokrotność standardowej dawki 14 mg/dobę) podawane zdrowym ochotnikom przez okres do 14 dni nie powodowały zdarzeń niepożądanych wykraczających poza znany profil bezpieczeństwa leku. Objawy przedawkowania są zbliżone do tych obserwowanych przy dawkowaniu terapeutycznym, choć mogą wystąpić z większym nasileniem. W przypadku podejrzenia toksyczności lub istotnego przedawkowania, kluczowe jest szybkie wdrożenie procedury przyspieszonej eliminacji teriflunomidu z organizmu.
cholestyramina, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, okres półtrwania leku, profil bezpieczeństwa teriflunomidu, przedawkowanie leku, przedawkowanie teriflunomidu, przyspieszona eliminacja leku, standardowa dawka terapeutyczna, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, toksyczność leku, węgiel aktywowany, zdarzenie niepożądane - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fampridine Sandoz 10 mg
Fampridine Sandoz to lek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu zawierających 10 mg famprydyny, zarejestrowany do stosowania u dorosłych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM) z zaburzeniami chodu i niewydolnością ruchową. Wskazaniem do terapii jest stopień niepełnosprawności oceniany skalą EDSS w zakresie 4-7 punktów, co obejmuje pacjentów od samodzielnie chodzących na dystansie około 500 m (EDSS 4.0) do osób ograniczonych do wózka inwalidzkiego (EDSS 7.0). Lek nie wpływa na przebieg choroby podstawowej, a jego celem jest poprawa funkcji chodu i jakości życia pacjentów z istotnymi ograniczeniami mobilności.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Richter 0,5 mg
Profil bezpieczeństwa fingolimodu w dawce 0,5 mg, stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, został określony na podstawie badań klinicznych FREEDOMS, FREEDOMS II oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują infekcje (np. grypa i zapalenie zatok bardzo często, zapalenie oskrzeli często), zaburzenia hematologiczne (limfopenia i leukopenia często), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy często), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST bardzo często). Obrzęk plamki wystąpił u 0,5% pacjentów, a spowolnienie akcji serca po pierwszej dawce było średnio o 12-13 uderzeń na minutę. Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zakażenia oportunistyczne, w tym PML i zakażenia kryptokokowe, a także przypadki nowotworów, takich jak rak podstawnokomórkowy (często) i chłoniaki (częstość nieznana). Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego obserwowano po miesiącu terapii, utrzymujący się podczas leczenia.
atypowe mykobakterie, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek B, czerniak złośliwy, fingolimod, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie herpeswirusami, zakażenie kryptokokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon substancji czynnych
Famprydyna – Wskazania do stosowania
Famprydyna jest lekiem stosowanym w terapii zaburzeń chodu u dorosłych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM) z oceną niepełnosprawności w skali EDSS w zakresie 4-7 punktów. Preparaty zawierające famprydynę dostępne są w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu po 10 mg, produkowanych przez firmy Sandoz, Teva oraz Zentiva. Wskazaniem do leczenia jest poprawa funkcji chodu u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością ruchową, gdzie EDSS 4 oznacza zdolność do samodzielnego chodzenia na dystansie 500 m, EDSS 5-6 wymaga wsparcia (laska, kula) na dystansie 100-200 m, a EDSS 7 to zdolność pokonania do 5 m z pomocą i konieczność użycia wózka inwalidzkiego. Famprydyna nie modyfikuje przebiegu SM, a jedynie poprawia mobilność i samodzielność pacjenta.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Teriflunomide MSN 14 mg
Produkt leczniczy Teriflunomide MSN w dawce 14 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany do leczenia stwardnienia rozsianego (MS) o przebiegu rzutowo-ustępującym u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 10. roku życia. Każda tabletka zawiera 14 mg teriflunomidu oraz 79 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne w kontekście nietolerancji laktozy u niektórych pacjentów. Tabletki mają charakterystyczny niebieski kolor, pięciokątny kształt, wymiary około 7×7 mm oraz oznakowanie „14” i „T” ułatwiające identyfikację. Decyzja o włączeniu terapii powinna być oparta na indywidualnej ocenie stanu klinicznego oraz aktywności choroby, z uwzględnieniem szczegółowych danych dotyczących skuteczności w różnych populacjach pacjentów zawartych w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkt 5.1).
aktywność choroby, badanie kontrolne, działanie niepożądane, laktoza jednowodna, lekarz specjalista, mechanizm działania leku, nietolerancja laktozy, opcja terapeutyczna, populacja pediatryczna, stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane rzutowo-ustępujące, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, teriflunomid - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fingolimod Aristo 0,5 mg
Fingolimod Aristo, zawierający 0,5 mg chlorowodorku fingolimodu w postaci kapsułek twardych, jest wskazany do monoterapii u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10. roku życia z ustępująco-nawracającą postacią stwardnienia rozsianego o dużej aktywności. Lek dedykowany jest pacjentom z wysoką aktywnością choroby, u których wcześniejsze leczenie produktami modyfikującymi przebieg choroby było nieskuteczne, oraz pacjentom z szybko rozwijającą się, ciężką postacią choroby charakteryzującą się co najmniej dwoma rzutami powodującymi niesprawność w ciągu roku i obecnością aktywnych zmian demielinizacyjnych w MRI (≥1 zmiana Gd+ lub znaczący wzrost liczby zmian T2). Kwalifikacja do terapii wymaga potwierdzenia aktywności choroby klinicznie i obrazowo oraz uwzględnienia okresu oczyszczania organizmu z poprzednich leków.
agresywny przebieg choroby, chlorowodorek fingolimodu, fingolimod, lek modyfikujący przebieg choroby, mechanizm działania leku, monoterapia, obrazowanie MRI mózgu, obrazowanie T2-zależne, progresja niepełnosprawności, rzut choroby, rzut powodujący niesprawność, stwardnienie rozsiane, ustępująco-nawracająca postać stwardnienia rozsianego, wzmocnienie po podaniu gadolinu, zmiana demielinizacyjna, zmiana Gd+, zmiana T2-zależna - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół antyfosfolipidowy – Diagnostyka i diagnoza
Zespół antyfosfolipidowy (APS) to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych (aPL) oraz klinicznymi objawami zakrzepicy żylnej, tętniczej lub małych naczyń, a także powikłaniami położniczymi. Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych (zakrzepica, powikłania położnicze) oraz laboratoryjnych, które wymagają wykrycia przynajmniej jednego z przeciwciał: antykoagulantu toczniowego (LA), przeciwciał antykardiolipinowych (aCL IgG/IgM >40 GPL/MPL) lub przeciwciał przeciwko β2-glikoproteinie I (IgG/IgM), utrzymujących się w surowicy w dwóch oznaczeniach w odstępie minimum 12 tygodni. Diagnostyka LA obejmuje testy przesiewowe (aPTT, dRVVT), testy mieszania i potwierdzające, z uwzględnieniem wpływu leczenia przeciwzakrzepowego na wyniki. Profil przeciwciał aPL (potrójnie, podwójnie lub pojedynczo dodatni) determinuje ryzyko kliniczne, a system GAPSS pozwala na ocenę prawdopodobieństwa zakrzepicy, gdzie wynik 16 oznacza 6-krotnie wyższe ryzyko.
antykoagulant toczniowy, aPTT, echokardiografia dwuwymiarowa, heparyna drobnocząsteczkowa, katastrofalny zespół antyfosfolipidowy, kryteria ACR/EULAR, metoda ELISA, niewydolność łożyska, plazmafereza, powikłania położnicze, profil potrójnie dodatni, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, seronegatywny APS, stan przedrzucawkowy, stwardnienie rozsiane, terapia przeciwzakrzepowa, toczeń rumieniowaty układowy, ultrasonografia dopplerowska przezczaszkowa, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zespół antyfosfolipidowy