Przedawkowanie
Teriflunomid

Przedawkowanie substancji teriflunomid

Teriflunomid jest substancją czynną stosowaną w leczeniu stwardnienia rozsianego (MS). Informacje dotyczące przedawkowania tej substancji są istotne dla klinicystów ze względu na potencjalne zagrożenia oraz konieczność szybkiego wdrożenia odpowiedniego postępowania w przypadku takiego zdarzenia.¹²

Obserwacje kliniczne dotyczące przedawkowania

W dostępnej literaturze medycznej brakuje udokumentowanych przypadków przedawkowania teriflunomidu lub zatrucia nim u ludzi. Jednakże istnieją dane z badań klinicznych przeprowadzonych na zdrowych ochotnikach, którym podawano dawki większe niż terapeutyczne.³⁴

W badaniach tych teriflunomid podawano w dawce 70 mg na dobę (co stanowi 5-krotność zalecanej dawki terapeutycznej wynoszącej 14 mg) przez okres do 14 dni. Zaobserwowane działania niepożądane były zgodne z profilem bezpieczeństwa teriflunomidu stwierdzanym u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.⁵⁶

Objawy przedawkowania

Ze względu na brak udokumentowanych przypadków klinicznych przedawkowania teriflunomidu u pacjentów, nie można jednoznacznie określić specyficznych objawów związanych z ostrym zatruciem tą substancją.⁷ Należy jednak przypuszczać, że objawy przedawkowania mogą obejmować nasilenie znanych działań niepożądanych teriflunomidu, takich jak:

• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
• Podwyższone parametry wątrobowe
• Łysienie
• Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, limfopenia)
• Neuropatia obwodowa

⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku istotnego przedawkowania lub toksyczności teriflunomidu zaleca się wdrożenie procedury przyspieszonej eliminacji leku z organizmu. Ze względu na długi okres półtrwania tej substancji oraz jej enterohepatyczny obieg, konieczne jest zastosowanie specyficznych metod przyspieszających jej wydalanie.⁹¹⁰

Zalecaną metodą eliminacji jest zastosowanie jednego z poniższych schematów:

Eliminacja za pomocą cholestyraminy

Podstawowym schematem eliminacji jest podawanie cholestyraminy w dawce 8 g trzy razy na dobę przez 11 dni. Jeżeli ten schemat nie jest dobrze tolerowany przez pacjenta, można zastosować dawkę alternatywną: 4 g cholestyraminy trzy razy na dobę przez 11 dni.¹¹¹²

Eliminacja za pomocą węgla aktywowanego

W przypadku, gdy cholestyramina nie jest dostępna, alternatywną metodą jest zastosowanie węgla aktywowanego w dawce 50 g dwa razy na dobę przez 11 dni.¹³¹⁴

Warto podkreślić, że w przypadku problemów z tolerancją którejkolwiek z powyższych metod, podawanie cholestyraminy lub węgla aktywowanego nie musi się odbywać w dni następujące bezpośrednio po sobie, co pozwala na pewną elastyczność w leczeniu.¹⁵¹⁶

Tabela objawów przedawkowania teriflunomidu

Szczegółowe postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania teriflunomidu kluczowe jest szybkie wdrożenie procedury eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółowy schemat postępowania:

1. Ocena kliniczna pacjenta – określenie stanu ogólnego, ocena parametrów życiowych
2. Badania laboratoryjne – ocena morfologii krwi, parametrów wątrobowych, funkcji nerek
3. Wdrożenie procedury przyspieszonej eliminacji z wykorzystaniem jednej z poniższych metod:
   • Cholestyramina: 8 g trzy razy na dobę przez 11 dni
   • Jeśli nie jest tolerowana: Cholestyramina 4 g trzy razy na dobę przez 11 dni
   • Alternatywnie: Węgiel aktywowany 50 g dwa razy na dobę przez 11 dni
4. Monitorowanie parametrów życiowych i laboratoryjnych podczas procedury eliminacji
5. Leczenie objawowe zależnie od występujących objawów przedawkowania

¹⁷

Należy podkreślić, że w przypadku konieczności przerwania leczenia teriflunomidem lub szybkiego zmniejszenia jego stężenia w osoczu z jakiegokolwiek powodu, procedura eliminacji za pomocą cholestyraminy lub węgla aktywowanego jest również zalecana.¹⁸

Warto zaznaczyć, że podawanie cholestyraminy lub węgla aktywowanego prowadzi do szybkiego i znaczącego obniżenia stężenia teriflunomidu w osoczu. Mechanizm działania polega na przerwaniu krążenia jelitowo-wątrobowego poprzez wiązanie teriflunomidu w przewodzie pokarmowym.¹⁹

Ponieważ teriflunomid ma długi okres półtrwania (średnio około 19 dni), procedura przyspieszonej eliminacji jest kluczowa dla szybkiego usunięcia substancji z organizmu w przypadku przedawkowania. Bez zastosowania tych metod osiągnięcie niskich stężeń teriflunomidu w osoczu może trwać wiele miesięcy, a nawet do dwóch lat.²⁰