Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Teriflunomid

Teriflunomid – wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na zwierzętach doświadczalnych nie wykazały wpływu teriflunomidu na płodność. Pomimo braku danych dotyczących oddziaływania teriflunomidu na płodność u ludzi, aktualnie nie przewiduje się, aby substancja ta miała jakikolwiek wpływ na płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.¹²

Ryzyko przenoszenia teriflunomidu przez męski układ rozrodczy, które mogłoby wywierać toksyczny wpływ na zarodek lub płód, uznaje się za niewielkie. Warto podkreślić to szczególnie w kontekście planowania rodziny u pacjentów płci męskiej przyjmujących teriflunomid.³⁴

Teriflunomid a ciąża

Teriflunomid jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży. Istnieją ograniczone dane dotyczące stosowania teriflunomidu u kobiet w ciąży, jednakże badania na zwierzętach wykazały jego szkodliwy wpływ na reprodukcję.⁵⁶

Teriflunomid może powodować występowanie ciężkich wad wrodzonych, jeśli jest stosowany w okresie ciąży. Z tego powodu stosowanie leków zawierających teriflunomid (takich jak Aregalu, Clefirem, Framasnoa, Teriflunomid Adamed i inne) jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet będących w ciąży.⁷⁸

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji podczas leczenia teriflunomidem i po jego zakończeniu, dopóki stężenie teriflunomidu w osoczu pozostaje większe niż 0,02 mg/l. W tym okresie pacjentki powinny omówić z lekarzem prowadzącym wszelkie plany dotyczące zaprzestania stosowania antykoncepcji bądź zmiany metody antykoncepcyjnej.⁹¹⁰

Lekarz powinien poinformować dziewczynki oraz ich rodziców lub opiekunów o konieczności kontaktu w przypadku wystąpienia pierwszej miesiączki u dziewczynki leczonej teriflunomidem. Nowym pacjentkom w wieku rozrodczym należy udzielić szczegółowych porad dotyczących skutecznej antykoncepcji oraz wyjaśnić potencjalne ryzyko dla płodu związane z terapią teriflunomidem. Zaleca się rozważenie skierowania pacjentki do ginekologa.¹¹¹²

Postępowanie w przypadku podejrzenia ciąży

Pacjentka leczona teriflunomidem musi być pouczona, że w przypadku jakiegokolwiek opóźnienia miesiączki lub innych okoliczności wskazujących na możliwość ciąży, powinna:¹³

• Natychmiast przerwać stosowanie teriflunomidu
• Niezwłocznie powiadomić o tym lekarza w celu przeprowadzenia testu ciążowego
• W przypadku potwierdzenia ciąży, lekarz i pacjentka muszą omówić ryzyko dla płodu

¹⁴

Istotne jest, że szybkie zmniejszenie stężenia teriflunomidu we krwi, poprzez zastosowanie procedury przyspieszonej eliminacji opisanej poniżej, przeprowadzone przy pierwszym opóźnieniu miesiączki, może zmniejszyć ryzyko dla płodu.¹⁵¹⁶

Postępowanie u kobiet planujących ciążę

W przypadku kobiet leczonych teriflunomidem, które planują zajście w ciążę, należy:¹⁷

• Przerwać podawanie produktu leczniczego
• Przeprowadzić zalecaną procedurę przyspieszonej eliminacji, aby szybciej osiągnąć stężenie teriflunomidu poniżej 0,02 mg/l

¹⁸

Bez zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji można oczekiwać, że stężenie teriflunomidu w osoczu będzie przekraczać 0,02 mg/l średnio przez 8 miesięcy, jednakże u niektórych pacjentek zmniejszenie stężenia teriflunomidu w osoczu poniżej 0,02 mg/l może zająć do 2 lat.¹⁹²⁰

Z tego powodu należy oznaczyć stężenie teriflunomidu w osoczu zanim pacjentka podejmie próbę zajścia w ciążę. Po ustaleniu, że stężenie teriflunomidu w osoczu jest mniejsze niż 0,02 mg/l, należy je ponownie oznaczyć po upływie przynajmniej 14 dni. Jeżeli w obu przypadkach stężenie w osoczu będzie mniejsze niż 0,02 mg/l, nie podejrzewa się ryzyka dla płodu.²¹²²

Procedura przyspieszonej eliminacji teriflunomidu

Po przerwaniu leczenia teriflunomidem można zastosować jedną z następujących procedur przyspieszonej eliminacji:²³²⁴

• Podawanie cholestyraminy w dawce 8 g trzy razy na dobę przez okres 11 dni, lub
• Podawanie cholestyraminy w dawce 4 g trzy razy na dobę, jeśli cholestyramina w dawce 8 g trzy razy na dobę nie jest dobrze tolerowana, lub
• Doustne podawanie 50 g węgla aktywowanego w proszku co 12 godzin przez okres 11 dni (metoda alternatywna)

²⁵

Po zastosowaniu jednej z procedur przyspieszonej eliminacji konieczna jest weryfikacja stężenia teriflunomidu za pomocą 2 osobnych badań przeprowadzonych w odstępie co najmniej 14 dni. Konieczne jest również odczekanie przed zapłodnieniem okresu półtora miesiąca po pierwszym oznaczeniu stężenia teriflunomidu w osoczu poniżej 0,02 mg/l.²⁶²⁷

Należy zwrócić uwagę, że zarówno cholestyramina, jak i węgiel aktywowany w proszku mogą wpłynąć na wchłanianie estrogenów i progestagenów, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych podczas procedury przyspieszonej eliminacji. Z tego powodu zalecane jest stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji.²⁸²⁹

Teriflunomid a karmienie piersią

Badania na zwierzętach wykazały przenikanie teriflunomidu do mleka. Z tego powodu stosowanie teriflunomidu jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.³⁰³¹³²