eozynofilia
Eozynofilia to stan, w którym we krwi obwodowej obserwuje się zwiększoną liczbę granulocytów kwasochłonnych (eozynofilów). W diagnostyce laboratoryjnej eozynofilię rozpoznaje się, gdy liczba eozynofilów przekracza 500 komórek/μl krwi, choć ciężką eozynofilię definiuje się jako wartość powyżej 1500 komórek/μl.
Przyczyny eozynofilii są różnorodne i obejmują choroby alergiczne (astma, alergie pokarmowe), pasożytnicze (szczególnie inwazje robaków), choroby autoimmunologiczne (zapalenie naczyń związane z ANCA), choroby skóry (atopowe zapalenie skóry), nowotwory (szczególnie białaczka eozynofilowa) oraz przyjmowanie niektórych leków. Eozynofilia jest również charakterystyczna dla zespołu hipereozynofilowego, gdzie długotrwale utrzymująca się wysoka liczba eozynofilów może prowadzić do uszkodzenia wielu narządów.
Diagnostyka eozynofilii obejmuje badania laboratoryjne, w tym oznaczenie poziomu IgE, badanie kału na obecność pasożytów, testy alergiczne oraz badania obrazowe. W przypadkach niewyjaśnionej eozynofilii może być konieczne wykonanie biopsji szpiku kostnego. Leczenie eozynofilii zależy od przyczyny – może obejmować leki przeciwpasożytnicze, glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne lub odstawienie leku wywołującego reakcję.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Genoptim 500 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w tabletkach 250 mg i 500 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych na podstawie danych klinicznych od ponad 8300 pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie nieodwracalne powikłania, takie jak zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie obwodowe, zaburzenia psychiczne (w tym myśli i próby samobójcze), a także poważne reakcje sercowo-naczyniowe, w tym tętniaki i rozwarstwienia aorty oraz arytmie typu torsade de pointes. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), co umożliwia precyzyjną ocenę ryzyka w trakcie terapii.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwawa, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolony, fotonadwrażliwość, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowo-ruchowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, porfiria, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna Neoparinu, została oceniona w badaniach klinicznych na ponad 15 000 pacjentów w różnych wskazaniach, takich jak profilaktyka i leczenie zakrzepicy żył głębokich, niestabilna dławica piersiowa oraz zawał mięśnia sercowego (STEMI i NSTEMI). Standardowe dawki profilaktyczne wynosiły 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę, natomiast w leczeniu stosowano dawki 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę. W STEMI podawano 3000 j.m. (30 mg) dożylnie w bolusie, a następnie 100 j.m./kg mc. co 12 godzin. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwotoki (w tym poważne, np. zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe), małopłytkowość oraz trombocytoza. Profil bezpieczeństwa w przedłużonym leczeniu pacjentów onkologicznych był zbliżony do standardowego leczenia zakrzepicy i zatorowości płucnej.
aminotransferazy, antykoagulant, cholestaza, choroba nowotworowa, enoksaparyna sodowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hemoglobina, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, kanał kręgowy, krwiak okołordzeniowy, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok zaotrzewnowy, leki przeciwpłytkowe, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna, martwica skóry, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, profilaktyka zakrzepicy żył głębokich, reakcja anafilaktyczna, rumień, trombocytoza, uniesienie odcinka ST, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cefotaxime Dali Pharma
Cefotaxime Dali Pharma, zawierający cefotaksym, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli czy wstrząs anafilaktyczny, zwłaszcza u pacjentów z alergią na penicyliny i inne beta-laktamy. Należy monitorować występowanie ciężkich reakcji skórnych (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka) oraz objawów rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Długotrwałe stosowanie cefotaksymu (powyżej 7-10 dni) wiąże się z ryzykiem zaburzeń hematologicznych, takich jak leukopenia, neutropenia, pancytopenia czy agranulocytoza, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi.
agranulocytoza, aminoglikozyd, antybiotyk beta-laktamowy, astma oskrzelowa, cefotaksym, Clostridioides difficile, encefalopatia, eozynofilia, katar sienny, kiła, klirens kreatyniny, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, penicylina, probenecyd, produkt nefrotoksyczny, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Salmonella typhi, skurcz oskrzeli, test Coombsa, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Wankomycyna – Działania niepożądane
Wankomycyna, glikopeptydowy antybiotyk stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Do najczęstszych powikłań należą zapalenie żyły w miejscu podania, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, związany z szybkim dożylnym podaniem leku. Wankomycyna może wywoływać rzadkie, ale poważne reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). W zakresie hematologicznym obserwuje się odwracalną neutropenię po przekroczeniu dawki 25 g lub po około tygodniu leczenia, a także agranulocytozę, trombocytopenię i pancytopenię. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, mogą pojawić się podczas lub po szybkiej infuzji, ustępując zwykle po przerwaniu podawania leku. Ototoksyczność manifestuje się szumem w uszach i utratą słuchu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub stosujących jednocześnie inne leki ototoksyczne, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Wankomycyna może również powodować hipotensję, rzadko zatrzymanie akcji serca oraz zapalenie naczyń.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk glikopeptydowy, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie nefrotoksyczne, eozynofilia, gorączka polekowa, hipotensja, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, martwica tkanek, nefrotoksyczność, odwracalna neutropenia, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świst krtaniowy, szum w uszach, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wankomycyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie żyły, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Leczenie
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) definiuje się jako utrzymującą się eozynofilię powyżej 1500 komórek/μL przez minimum 6 miesięcy, bez wykrytej przyczyny wtórnej, z towarzyszącym uszkodzeniem narządowym. Leczenie opiera się na redukcji liczby eozynofili, łagodzeniu objawów i zapobieganiu progresji choroby, zwłaszcza uszkodzeń serca. Kortykosteroidy systemowe, głównie prednizon w dawce 1 mg/kg/dobę (40-60 mg/dobę), stanowią terapię pierwszego rzutu, z możliwością dożylnego metyloprednizolonu w dawkach do 1 g/dobę w stanach zagrożenia życia. U pacjentów z mutacją FIP1L1/PDGFRA preferowany jest imatynib (100 mg/dobę), który osiąga niemal 100% odpowiedzi klinicznej. Hydroksymocznik (1-2 g/dobę) i interferon-alfa (1-3 mln j. dziennie) są stosowane jako leki drugiego rzutu, natomiast mepolizumab (300 mg s.c. co 4 tygodnie) i inne przeciwciała anty-IL-5 stanowią opcję oszczędzającą steroidy. W przypadkach opornych stosuje się chemioterapeutyki (chlorambucyl, winkrystyna, etopozyd) oraz leki immunosupresyjne (alemtuzumab, cyklosporyna). Monitorowanie obejmuje morfologię, enzymy wątrobowe, troponinę, EKG i badania obrazowe, a leczenie przeciwzakrzepowe jest wskazane u pacjentów z powikłaniami zakrzepowymi.
albendazol, alemtuzumab, benralizumab, ból brzucha, chlorambucyl, cyklosporyna, dazatynib, dupilumab, eozynofilia, eozynofilia krwi obwodowej, etopozyd, hiperleukocytoza, hydroksymocznik, idiopatyczny HES, imatynib, immunoglobulina dożylna, inhibitor JAK, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa, interleukina-5, iwermektyna, kladrybina, kortykosteroid systemowy, krwawa biegunka, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, leukafereza, limfocytarny HES, mepolizumab, metotreksat, metyloprednizolon, mutacja FIP1L1-PDGFRA, naciek eozynofilowy, pemigatinib, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prednizon, przeszczepienie komórek macierzystych, rearanżacja PDGFRB, remisja molekularna, reslizumab, ruksolitynib, Strongyloides stercoralis, strongyloidoza, topoizomeraza II, warfaryna, winkrystyna, wstrząs kardiogenny, zespół mieloproliferacyjny, zespół nadmiaru eozynofili - Leksykon substancji czynnych
Naproksen – Działania niepożądane
Naproksen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych kwasu propionowego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, zgagę, ból brzucha oraz owrzodzenia (często ≥1/100 do <1/10), a także krwawienia i perforacje (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienia z przewodu pokarmowego, wzrasta wraz z dawką i czasem terapii, szczególnie u osób starszych. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują obrzęki obwodowe (często ≥1/100 do <1/10), nadciśnienie tętnicze (częstość nieznana), kołatanie serca oraz rzadko niewydolność serca (≥1/10 000 do <1/1 000). Długotrwałe stosowanie dużych dawek może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fotodermatoza, granulocytopenia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kwas propionowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, porfiria późna skórna, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie rogówki, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neupogen 300 mcg/ml (30 mln j.m./ml)
Neupogen (filgrastym) jest rekombinowanym ludzkim czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), który znacząco zwiększa liczbę granulocytów obojętnochłonnych we krwi obwodowej już w ciągu 24 godzin od podania. W dawkach terapeutycznych obserwuje się zależność wzrostu liczby granulocytów od wielkości dawki, przy czym granulocyty te zachowują prawidłową lub zwiększoną aktywność chemotaktyczną i fagocytarną. Po zaprzestaniu terapii liczba granulocytów spada o 50% w ciągu 1-2 dni, a następnie wraca do normy w ciągu 1-7 dni. Filgrastym jest skuteczny w zmniejszaniu częstości, nasilenia i czasu trwania neutropenii oraz gorączki neutropenicznej u pacjentów po chemioterapii cytotoksycznej, szczególnie w ostrych białaczkach szpikowych i po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku. Jednakże, nie obserwuje się zmniejszenia częstości gorączki i zakażeń w niektórych wskazaniach, a czas trwania gorączki nie ulega skróceniu u pacjentów po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepem.
bazofilia, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka szpikowa, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mieloablacyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik wzrostu, eozynofilia, filgrastym, G-CSF, gorączka neutropeniczna, granulocyt kwasochłonny, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, GVHD, hematopoetyczna komórka progenitorowa, hematopoeza, idiopatyczna neutropenia, komórka endotelialna, Neupogen, ostra białaczka szpikowa, PBPC, powikłanie krwotoczne, przeszczepienie szpiku kostnego, śmiertelność związana z leczeniem - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)
Enoksaparyna sodowa, oceniana w badaniach klinicznych na ponad 15 000 pacjentów, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków przeciwzakrzepowych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak krwotoki, małopłytkowość oraz trombocytoza. Dawkowanie różni się w zależności od wskazań: profilaktyka ZŻG po operacjach lub u unieruchomionych pacjentów to 4000 j.m. (40 mg) s.c. raz na dobę; leczenie ZŻG i ZP to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) s.c. co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) s.c. raz na dobę; niestabilna dławica piersiowa i zawał serca bez załamka Q – 100 j.m./kg mc. co 12 godzin; świeży zawał mięśnia sercowego z uniesieniem ST – 3000 j.m. (30 mg) i.v. w bolusie, następnie 100 j.m./kg mc. co 12 godzin. Krwotoki dużego stopnia występują u ≤4,2% pacjentów chirurgicznych, z ryzykiem wzrostu przy czynnikach predysponujących, takich jak zmiany organiczne, procedury inwazyjne czy jednoczesne stosowanie leków wpływających na hemostazę. Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze klasyfikowane są jako poważne.
aminotransferaza, enoksaparyna sodowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok zaotrzewnowy, łysienie, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna, martwica skóry, niedokrwistość pokrwotoczna, niestabilna dławica piersiowa, osteoporoza, osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, procedura inwazyjna, reakcja anafilaktyczna, trombocytoza, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka doliny – Diagnostyka i diagnoza
Gorączka doliny (kokcydioidomikoza) to grzybicza infekcja wywoływana przez Coccidioides immitis lub C. posadasii, której diagnostyka jest utrudniona ze względu na niespecyficzne objawy przypominające inne infekcje układu oddechowego. Podstawą rozpoznania są badania serologiczne: test immunoenzymatyczny (EIA) wykrywający przeciwciała w 1-3 tygodnie od objawów, test immunodyfuzji (ID) o wyższej swoistości oraz test wiązania dopełniacza (CF) umożliwiający ilościową ocenę miana przeciwciał, gdzie miana ≥1:16 korelują z ciężkością choroby. Ujemne wyniki serologiczne nie wykluczają zakażenia, zwłaszcza we wczesnej fazie, dlatego zaleca się powtórzenie badań po 2-4 tygodniach. Złotym standardem jest identyfikacja sferuli Coccidioides w próbkach klinicznych (plwocina, BAL, biopsje, płyn mózgowo-rdzeniowy) oraz hodowla grzyba, choć ta ostatnia wymaga około 5 dni i wiąże się z ryzykiem biologicznym. Coraz częściej stosuje się metody molekularne, takie jak PCR i sekwencjonowanie nowej generacji (NGS), a także testy detekcji antygenów, szczególnie u pacjentów z immunosupresją.
badanie serologiczne, białe krwinki, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, blastomykoza, bronchoskopia, Coccidioides immitis, Coccidioides posadasii, eozynofilia, flukonazol, gorączka doliny, gruźlica, histoplazmoza, HIV/AIDS, infekcja grzybicza, kokcydioidomikoza, limfocytoza, monocytoza, nakłucie lędźwiowe, odczyn Biernackiego, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, płyn mózgowo-rdzeniowy, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, scyntygrafia kości, sekwencjonowanie nowej generacji, serokonwersja, test immunoenzymatyczny, test wiązania dopełniacza, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wysięk opłucnowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zwapniały guzek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Telmisartan Medical Valley 20 mg
Telmisartan, dostępny w dawkach 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, jest selektywnym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1, wykazującym długotrwałe działanie hipotensyjne utrzymujące się do 24 godzin, a nawet do 48 godzin po podaniu. Mechanizm działania obejmuje blokadę receptorów AT1 bez agonistycznego efektu, co skutkuje obniżeniem stężenia aldosteronu w osoczu, bez wpływu na aktywność reninową czy konwertazy angiotensyny. Telmisartan obniża zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, nie wpływając na częstość pracy serca, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego. W badaniach klinicznych dawka 80 mg wykazała niemal całkowite hamowanie wzrostu ciśnienia tętniczego indukowanego angiotensyną II, a efekt terapeutyczny osiągany jest maksymalnie po 4-8 tygodniach terapii. W porównaniu z inhibitorami ACE, telmisartan cechuje się mniejszą częstością występowania kaszlu i obrzęku naczynioruchowego oraz brakiem efektu odbicia po nagłym odstawieniu.
aldosteron, antagonista angiotensyny II, bradykinina, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, efekt moczopędny, eozynofilia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, przemijający napad niedokrwienny, przerost lewej komory serca, przewlekła choroba nerek, receptor AT1, retinopatia, udar mózgu, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prestarium 10 mg 10 mg
Prestarium 10 mg zawiera 6,790 mg peryndoprylu (odpowiadającego 10 mg peryndoprylu z argininą) i należy do inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE). Profil bezpieczeństwa leku jest zgodny z innymi inhibitorami ACE, a najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, ból głowy, parestezje, niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), świąd, wysypka, kurcze mięśni oraz osłabienie. W badaniu EUROPA ciężkie działania niepożądane wystąpiły u 0,3% pacjentów leczonych peryndoprylem, w tym niedociśnienie tętnicze (6 pacjentów), obrzęk naczynioruchowy (3 pacjentów) oraz nagłe zatrzymanie akcji serca (1 pacjent). Zgłaszano także wyłączenia z powodu nietolerancji, głównie kaszlu i niedociśnienia, częściej niż w grupie placebo (6,0% vs 2,1%).
agranulocytoza, bezmocz, ból głowy, dławica piersiowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, niedobór hemoglobiny, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, peryndopryl z argininą, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, tachykardia, zaburzenia erekcji, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Epidemiologia
Zespół Churga-Straussa, obecnie określany jako eozynofilowe ziarniniakowe zapalenie naczyń z zapaleniem wielonaczyniowym (EGPA), to rzadkie, układowe zapalenie naczyń małych i średnich, charakteryzujące się astmą, eozynofilią oraz martwiczym zapaleniem naczyń. Chorobowość EGPA wynosi od 10,7 do 14 przypadków na milion dorosłych, a roczna zachorowalność waha się od 0,5 do 4,2 przypadków na milion osób, z wyższą zapadalnością u pacjentów z astmą (około 67/milion). Występuje zróżnicowanie geograficzne – najwyższa chorobowość odnotowana jest w Norwegii (30,4/milion), a najwyższa zachorowalność w USA (4/milion). Średni wiek zachorowania to 38-54 lata, z medianą około 40-50 lat, bez wyraźnej przewagi płciowej, choć w niektórych populacjach obserwuje się różnice. U dzieci EGPA jest niezwykle rzadka, ale cechuje się wyższą częstością kardiomiopatii i nacieków płucnych. Pozytywny wynik ANCA stwierdza się u około 40% dorosłych i 25% dzieci, z dominacją MPO-ANCA, co koreluje z różnymi fenotypami klinicznymi.
ANCA, choroba Kawasakiego, choroba żołądkowo-jelitowa, chorobowość, eozynofilia, eozynofilowe ziarniniakowe zapalenie naczyń, kardiomiopatia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroidy, martwicze zapalenie naczyń, mononeuropatia mnoga, nacieki płucne, narażenie na krzemionkę, neuropatia obwodowa, niewydolność sercowo-płucna, plamica, podwyższony poziom IgE, śmiertelność, układowe zapalenie naczyń, zachorowalność, zajęcie nerek, zajęcie OUN, zajęcie płuc, zajęcie serca, zajęcie układu nerwowego, zapalenie naczyń IgA, zapalenie żołądkowo-jelitowe, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bonogren
Bonogren 100 mg, zawierający kwetiapinę (fumaranu kwetiapiny), wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa u pacjentów, ze względu na szerokie spektrum wskazań i ryzyko działań niepożądanych. Kwetiapina nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość oraz wzrost ciśnienia tętniczego. U młodych dorosłych (<25 lat) obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych (3,0% vs 0% placebo). Kwetiapina może powodować pogorszenie profilu metabolicznego (przyrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe), objawy pozapiramidowe, akatyzję, sedację, niedociśnienie ortostatyczne, zespół bezdechu sennego oraz ciężką neutropenię (granulocyty <0,5 x 10⁹/l). Monitorowanie parametrów metabolicznych, liczby neutrofilów (przerwanie leczenia przy ANC <1,0 x 10⁹/l) oraz stanu klinicznego jest niezbędne. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia, padaczką, ryzykiem zespołu serotoninowego, a także przy jednoczesnym stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych (np. karbamazepina, fenytoina).
agranulocytoza, akatyzja, bezdech senny, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężka depresja, ciśnienie tętnicze krwi, dysfagia, dyskineza późna, eozynofilia, fumaran kwetiapiny, hiperglikemia, jaskra, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, przerost gruczołu krokowego, reakcja polekowa z eozynofilią, receptor muskarynowy, remisja, ryzyko samobójstwa, schizofrenia, stężenie glukozy we krwi, stężenie prolaktyny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, triglicerydy, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nimesil 100 mg
Nimesil (nimesulid) w dawce 100 mg w postaci granulatu do zawiesiny doustnej wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, nudności i wymioty (często >1/100 do <1/10). Istotne są również poważne powikłania, w tym choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy, perforacje oraz krwawienia, szczególnie u osób starszych. Wpływ na wątrobę manifestuje się częstym zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych oraz bardzo rzadkimi przypadkami zapalenia wątroby, żółtaczki i piorunującego zapalenia wątroby, które mogą prowadzić do zgonu. Reakcje skórne obejmują od świądu i wysypki (niezbyt często) po bardzo rzadkie, ale ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Dodatkowo obserwuje się rzadkie zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość, małopłytkowość), neurologiczne (zawroty głowy, encefalopatia), nerkowe (niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz kardiologiczne (tachykardia, nadciśnienie). Nimesulid może także zwiększać ryzyko zatorów tętniczych przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach.
anafilaksja, astma oskrzelowa, cholestaza, choroba wrzodowa żołądka, dysuria, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z żołądka, krwiomocz, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nimesulid, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, plamica, rumień trwały, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawał serca, zawiesina doustna, zespół Reya, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciprofloxacin Kabi 200 mg/100 ml roztwór do infuzji 200 mg/100 ml
Cyprofloksacyna, fluorochinolon stosowany w leczeniu zakażeń, może powodować szeroki zakres działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęściej obserwuje się nudności, biegunkę, wymioty, przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, wysypkę oraz reakcje w miejscu podania. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia), immunologiczne (wstrząs anafilaktyczny), wątroby (martwica prowadząca do niewydolności), skóry (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), układu sercowo-naczyniowego (torsade de pointes, wydłużenie QT, tętniak i rozwarstwienie aorty) oraz nerwowego (drgawki, neuropatia obwodowa). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo częstych (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a niektóre z nich mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, aminotransferaza, artropatia, arytmia komorowa, biegunka, drgawki, eozynofilia, fluorochinolon, guz rzekomy mózgu, hiperglikemia, hipoglikemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, polineuropatia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rozwarstwienie aorty, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, stan padaczkowy, tachykardia, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgien, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dobutamin Sandoz 250 mg
Dobutamina chlorowodorek, substancja czynna leku Dobutamin Sandoz 250 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie związanych z jego wpływem na receptory adrenergiczne i dawką podawaną pacjentowi. Najczęściej obserwowane są zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia (przyspieszenie czynności serca o ≥30 uderzeń/min), nadciśnienie tętnicze (wzrost ciśnienia o ≥50 mm Hg), hipotensja, komorowe zaburzenia rytmu serca, tachyarytmie oraz wazokonstrykcja. Rzadziej występują poważne arytmie, w tym częstoskurcz i migotanie komór, a bardzo rzadko zagrażające życiu powikłania, takie jak bradykardia, niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał czy zatrzymanie akcji serca. Ponadto, mogą pojawić się zmiany hematologiczne (eozynofilia, zahamowanie agregacji płytek), hipokaliemia, objawy neurologiczne (ból głowy), oddechowe (skurcz oskrzeli, duszność), a także reakcje skórne i miejscowe powikłania po podaniu leku.
beta-adrenolityk, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, dobutamina, duszność, eozynofilia, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipotensja, kardiomiopatia stresowa, kołatanie serca, krwawienie punkcikowate, martwica skóry, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niepokój ruchowy, nudności, obrzęk płuc, przekrwienie płuc, receptor adrenergiczny, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, tachykardia, wazokonstrykcja, wybroczyna, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie agregacji płytek, zapalenie żyły, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zespół takotsubo - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cefazolin Phagecon 1 g
Przedawkowanie cefazoliny, zawartej w preparacie Cefazolin Phagecon (1,048 g cefazoliny sodowej odpowiadającej 1 g cefazoliny), może prowadzić do poważnych objawów klinicznych, w tym miejscowych reakcji zapalnych w miejscu podania oraz neurotoksyczności objawiającej się zawrotami głowy, parestezjami, pobudzeniem OUN, drgawkami klonicznymi i intensywnymi bólami głowy. Szczególnie narażeni są pacjenci z upośledzoną funkcją nerek, u których kumulacja leku zwiększa ryzyko drgawek. Przedawkowanie wpływa również na parametry laboratoryjne: wzrost kreatyniny i BUN wskazuje na dysfunkcję nerek, podwyższenie enzymów wątrobowych i bilirubiny sugeruje toksyczne uszkodzenie wątroby, dodatni test Coombsa świadczy o hemolizie immunologicznej, a zmiany w liczbie płytek, eozynofilów i leukocytów wskazują na zaburzenia hematologiczne i reakcje alergiczne. Wydłużenie czasu protrombinowego zwiększa ryzyko krwawień.
aktywność enzymów wątrobowych, azot mocznikowy, cefalosporyna, cefazolina sodowa, czas protrombinowy, dializa otrzewnowa, drgawki kloniczne mięśni, eliminacja leku, eozynofilia, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hemoliza, hemoperfuzja, kaskada krzepnięcia, leczenie przeciwdrgawkowe, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, mechanizm hemolityczny, neurotoksyczność, niewydolność serca, parestezja, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, reakcja alergiczna, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, test Coombsa, toksyczne uszkodzenie hepatocytów, trombocytopenia, trombocytoza, upośledzona funkcja nerek, zapalenie żył - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftriaxone TZF 1 g
Ceftriakson jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, granulocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, reakcje nadwrażliwości), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, encefalopatia, drgawki), oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), z wieloma reakcjami o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które wymaga wyrównania gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza u pacjentów z odwodnieniem. U noworodków i wcześniaków (<28 dni) stosowanie ceftriaksonu z wapniem może prowadzić do wytrącania się soli wapniowej w płucach i nerkach, co jest potencjalnie śmiertelne.
AGEP, agranulocytoza, bezmocz, ceftriakson, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, cukromocz, DRESS, drgawka, encefalopatia, enzym wątrobowy, eozynofilia, granulocytopenia, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, sól wapniowa ceftriaksonu, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych mózgu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Prenessa 2 mg/0,625 mg tabletki 2 mg + 0,625 mg
Co-Prenessa w dawce 2 mg peryndoprylu (1,67 mg peryndoprylu) i 0,625 mg indapamidu to lek łączący inhibitor ACE z tiazydopodobnym diuretykiem, co pozwala na zmniejszenie ryzyka hipokaliemii indukowanej przez indapamid. W badaniach klinicznych hipokaliemia (K+ <3,4 mmol/l) występowała u 2% pacjentów przy dawce 2 mg/0,625 mg oraz u 4% przy dawce 4 mg/1,25 mg. Indapamid wykazuje działanie zależne od dawki, przy 1,5 mg hipokaliemia <3,4 mmol/l dotyczyła 10% pacjentów, a przy 2,5 mg aż 25%. Najczęstsze działania niepożądane peryndoprylu to zawroty głowy, ból głowy, kaszel, niedociśnienie tętnicze, a indapamidu – hipokaliemia, reakcje nadwrażliwości skórne i wysypki plamkowo-grudkowe. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości, z uwzględnieniem potencjalnie zagrażających życiu stanów, takich jak agranulocytoza, torsade de pointes, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka).
agranulocytoza, astenia, bezmocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dławica piersiowa, duszność, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipochloremia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, kurcz mięśni, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, peryndopryl, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, świąd, szum uszny, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wymioty, wysypka, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prestozek Combi 8 mg + 10 mg
Prestozek Combi, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę w dawce 8 mg + 10 mg, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych sklasyfikowanych według MedDRA i częstości ich występowania. Do najważniejszych należą bardzo rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia oraz trombocytopenia, a także niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G-6PDH. Często obserwuje się niedociśnienie tętnicze (często dla peryndoprylu, niezbyt często dla amlodypiny), które u pacjentów wysokiego ryzyka może prowadzić do udaru mózgu. Rzadko występują zawał mięśnia sercowego i dławica piersiowa. Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, rumień, świąd oraz obrzęk naczynioruchowy (niezbyt często dla peryndoprylu, bardzo rzadko dla amlodypiny), mogą stanowić zagrożenie życia przez obturację dróg oddechowych.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dławica piersiowa, eozynofilia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, leukopenia, neutropenia, niedobór G-6PDH, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, pancytopenia, parestezja, peryndopryl z amlodypiną, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenie hematologiczne, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Furagina FORTE APTEO MED 100 mg
Furazydyna, składnik preparatu Furagina FORTE APTEO MED, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Do poważniejszych powikłań należą methemoglobinemia i niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neuropatia obwodowa, mogąca mieć ostry lub nieodwracalny przebieg, występuje u ≤1% pacjentów, z czynnikami ryzyka takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, niedobór witaminy B i zaburzenia elektrolitowe. Reakcje nadwrażliwości układu oddechowego, zarówno ostre (gorączka, kaszel, duszność, eozynofilia), jak i przewlekłe (zwłóknienie płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc), pojawiają się u ≤1% pacjentów, zwłaszcza przy terapii długoterminowej (>6 miesięcy) i u osób starszych, z ryzykiem nieodwracalnego uszkodzenia płuc.
anafilaksja, cukrzyca, drobnoustroje oporne, eozynofilia, furazydyna, grzyby Candida, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór witaminy B, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pałeczki Pseudomonas, polekowe zapalenie wątroby, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sinica, śródmiąższowe zapalenie płuc, wysięk opłucnowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie widzenia, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lekoklar 250 mg/5 ml
Lekoklar, zawierający klarytromycynę w dawkach 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. W trakcie terapii mogą wystąpić także reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytemia), zaburzenia psychiczne (nerwowość, bezsenność), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), a także zmiany w funkcji wątroby i nerek, które wymagają monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci granulatu, takie jak trombocytemia, nerwowość, wysypka grudkowo-plamista, kurcze mięśni oraz gorączka.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, cholestaza, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, klarytromycyna, lek przeciwbakteryjny, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, miopatia, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka wątrobowokomórkowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Medical Valley 40 mg
Rosuvastatin Medical Valley zawiera rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg oraz 40 mg i wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Najczęściej obserwowane działania niepożądane są łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać terapię z powodu ich wystąpienia. Działania niepożądane obejmują m.in. bóle mięśni, bóle głowy, zaburzenia snu, zapalenie trzustki, zwiększone stężenia aminotransferaz wątrobowych, a także rzadkie przypadki rabdomiolizy i immunozależnej miopatii martwiczej. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg, gdzie wzrasta ryzyko ciężkich powikłań ze strony nerek i wątroby. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje rzadziej niż u 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, jednak nie wiąże się z ostrą lub postępującą chorobą nerek.
aminotransferaza, aminotransferaza wątrobowa, ból mięśniowy, cukrzyca, eozynofilia, ginekomastia, hematuria, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, miopatia martwicza, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, poziom glukozy, proteinuria, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, triglicerydy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biotaksym 1 g
Biotaksym (cefotaksym), jako antybiotyk cefalosporynowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Bardzo często (≥1/10) obserwuje się nadkażenia oraz drgawki, natomiast często (≥1/100 do <1/10) występują leukopenia, eozynofilia, trombocytopenia, bóle i zawroty głowy, encefalopatia, arytmie serca związane z szybkim podawaniem leku, objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha) oraz rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego, które stanowi poważne powikłanie. Często notuje się także wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny, a także reakcje skórne od wysypki po ciężkie zespoły dermatologiczne (Stevens-Johnson, toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS). Zaburzenia nerek, takie jak pogorszenie czynności i śródmiąższowe zapalenie nerek, pojawiają się często, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów.
agranulocytoza, antybiotyk cefalosporynowy, arytmia, borelioza, cefotaksym, cholestaza, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, leukopenia, nadkażenie, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporny patogen, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie równowagi mikrobiologicznej, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Abdi 100 mg
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu oceniono głównie na podstawie badań klinicznych z zastosowaniem zawiesiny doustnej oraz tabletek dojelitowych, przy czym stężenia leku w osoczu były wyższe po podaniu tabletek, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. W badaniu klinicznym obejmującym 230 pacjentów z upośledzoną odpornością (m.in. z ostrą białaczką szpikową, zespołem mielodysplastycznym, po przeszczepie komórek krwiotwórczych) średni czas leczenia wynosił 28 dni, z dawkami 200 mg (u 20 pacjentów) i 300 mg/dobę (u 210 pacjentów). Profil bezpieczeństwa tabletek dojelitowych był zbliżony do zawiesiny doustnej, a najczęstsze ciężkie działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000), obejmując szeroki zakres objawów ze strony układów krwiotwórczego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, wątroby i innych.
afazja, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa, częstoskurcz komorowy, encefalopatia, eozynofilia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, koagulopatia, leukopenia, limfadenopatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nerkowa kwasica cewkowa, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia po chemioterapii, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka szpikowa, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych, pseudoaldosteronizm, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, światłowstręt, tabletka dojelitowa, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawiesina doustna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvastatin Genoptim 10 mg
Simvastatin Genoptim (symwastatyna) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS stosowanie dawki 40 mg/dobę przez średnio 5 lat nie zwiększało istotnie częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo, z odsetkiem przerwania terapii z powodu działań niepożądanych odpowiednio 4,8% vs 5,1%. Miopatia występowała rzadko (<0,1% przy dawce 40 mg), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) odnotowano u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, wobec 0,09% w grupie placebo. Wyższe dawki (80 mg/dobę) wiązały się z większym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg). Działania niepożądane obejmują m.in. rzadkie zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość), neurologiczne (parestezje, neuropatia obwodowa), zaburzenia pamięci (bardzo rzadko), a także rzadkie przypadki śródmiąższowych chorób płuc i immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). W badaniach post-marketingowych zgłaszano również zaburzenia metaboliczne, takie jak wzrost HbA1c i glukozy na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza ≥5,6 mmol/L, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, badanie 4S, badanie HPS, bezsenność, depresja, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenie erekcji, zaburzenie pamięci, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cipronex 250 mg
Cipronex, zawierający cyprofloksacynę w formie chlorowodorku, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się nudności i biegunkę (występujące u 1-10% pacjentów). Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (np. eozynofilia, leukopenia, pancytopenia), reakcje alergiczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, mania), neurologiczne (drgawki, neuropatie), sercowe (arytmie, wydłużenie odstępu QT), a także poważne powikłania skórne (zespół Stevensa-Johnsona) i mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, szczególnie ścięgna Achillesa). Występują również rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu stany, takie jak martwica wątroby czy zapalenie okrężnicy związane ze stosowaniem antybiotyków.
agranulocytoza, artropatia, arytmia komorowa, ból głowy, choroba posurowicza, cyprofloksacyna, depresja, drgawki, drżenie, duszność, dyzestezja, eozynofilia, fluorochinolon, fotowrażliwość, hamowanie szpiku kostnego, hiperglikemia, hipomania, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, mania, martwica toksyczna naskórka, martwica wątroby, miastenia, migrena, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, nadmierna aktywność psychomotoryczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i biegunka, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja lękowa, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, splątanie i dezorientacja, stan astmatyczny, stan padaczkowy, świąd, szumy uszne, tachykardia, tętniak aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, trombocytoza, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenie czynności nerek, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zerwanie ścięgna, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Jelfa 50 mg
Kaptopryl (Captopril Jelfa) w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jako inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna oraz małopłytkowość, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Często obserwuje się zaburzenia snu, dysgeuzję, zawroty głowy oraz suchy, uporczywy kaszel charakterystyczny dla inhibitorów ACE, który może wymagać przerwania terapii. Rzadko występują incydenty naczyniowo-mózgowe, tachykardia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego dominują nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka, a także rzadziej zapalenie jamy ustnej i owrzodzenia aftowe. Bardzo rzadko obserwuje się zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, a także poważne powikłania płucne, w tym eozynofilowe zapalenie płuc.
anoreksja, artralgia, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból w klatce piersiowej, cholestaza, dławica piersiowa, duszność, dysgeusia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, inhibitor ACE, kołatanie serca, łysienie, małopłytkowość, mialgia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Biernackiego, oliguria, pancytopenia, pokrzywka, poliuria, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, świąd, tachyarytmia, tachykardia, wrzód trawienny, wstrząs kardiogenny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia snu, zapalenie języka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neoparin 20 mg/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna preparatu Neoparin, została przebadana klinicznie na ponad 15 000 pacjentach, potwierdzając jej profil bezpieczeństwa w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz ostrych zespołów wieńcowych. Dawkowanie różni się w zależności od wskazania: profilaktyka – 4000 j.m. (40 mg) s.c. raz/dobę; leczenie zakrzepicy – 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 h lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz/dobę; niestabilna dławica piersiowa – 100 j.m./kg mc. co 12 h; świeży zawał mięśnia sercowego z uniesieniem ST – bolus 3000 j.m. (30 mg) i następnie 100 j.m./kg mc. co 12 h. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwotoki (do 4,2% u pacjentów chirurgicznych), małopłytkowość, trombocytoza oraz reakcje alergiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, krwiak okołordzeniowy oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGRP).
aminotransferaza, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, deficyt neurologiczny, enoksaparyna sodowa, eozynofilia, guzki w miejscu wstrzyknięcia, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwiak w kanale kręgowym, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, łysienie, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna, martwica skóry, niedokrwistość pokrwotoczna, niestabilna dławica piersiowa, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, trombocytoza, uszkodzenie komórek wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax 200 mg tabletki powlekane
Przed rozpoczęciem terapii kwetiapiną (Kventiax) należy szczegółowo ocenić profil bezpieczeństwa w kontekście rozpoznania i dawki. Lek nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz objawy pozapiramidowe. U dorosłych obserwuje się ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia i u osób poniżej 25 roku życia. Konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, zwłaszcza przy zmianach dawki. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glikemia, profil lipidowy) jest obligatoryjne ze względu na ryzyko hiperglikemii, dyslipidemii i przyrostu masy ciała. Występują także działania niepożądane ze strony układu pozapiramidowego, w tym akatyzja i dyskinezy późne, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, akatyzja, choroba Parkinsona, ciężka depresja, diwalproinian, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hemifumaran kwetiapiny, hiperglikemia, hipertermia, induktor enzymu wątrobowego, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, napady drgawkowe, neutrofilia, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, przerost gruczołu krokowego, psychoza związana z otępieniem, remisja, rumień wielopostaciowy, stężenie prolaktyny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zachowania samobójcze, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ximve 40 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS stosowanie symwastatyny w dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat wykazało porównywalne wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w porównaniu z placebo (4,8% vs 5,1%). Częstość miopatii była niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie vs 0,09% w grupie placebo. Dawka 80 mg/dobę wiązała się z wyższym ryzykiem miopatii (1,0%) w porównaniu do 20 mg/dobę (0,02%). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) oraz niewydolność wątroby. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zaburzenia neurologiczne (np. bóle głowy, parestezje), skórne i psychiczne (np. bezsenność, depresja) występowały rzadko lub bardzo rzadko.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anafilaksja, astenia, ból mięśniowy, cukrzyca, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, Heart Protection Study, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Raenom 7,5 mg
Iwabradyna, substancja czynna leku Raenom, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych wynikających z jej mechanizmu farmakologicznego. Najczęściej obserwowanymi działaniami są zaburzenia widzenia, występujące u 14,5% pacjentów, oraz bradykardia u 3,3% pacjentów. Zaburzenia widzenia manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, aureole, efekt stroboskopowy, kalejdoskopowy, kolorowe jasne światła oraz zwielokrotnione obrazy, najczęściej w pierwszych dwóch miesiącach terapii, z łagodnym do umiarkowanego nasileniem i ustępowaniem u 77,5% pacjentów. Bradykardia, pojawiająca się głównie w początkowym okresie leczenia, u 0,5% pacjentów osiąga ciężką postać z częstością pracy serca ≤ 40 uderzeń/min. Ponadto, badania kliniczne wykazały zwiększone ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs 4,08% w grupie kontrolnej, HR 1,26, 95% CI [1,15-1,39]) oraz epizody podwyższonego ciśnienia tętniczego (7,1% vs 6,1% placebo), które miały charakter przejściowy i nie wpływały na skuteczność terapii.
astenia, aureola, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, ciężka bradykardia, dodatkowe skurcze komorowe, dodatkowe skurcze nadkomorowe, duszność, efekt stroboskopowy, eozynofilia, hiperkreatynemia, hiperurykemia, iwabradyna, kołatanie serca, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, osłabione widzenie, podwójne widzenie, pokrzywka, przetrwałe wrażenie wzrokowe, rumień, świąd, wrażenie widzenia silnego światła, wysypka, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teicopix 400 mg
Teikoplanina (lek Teicopix) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę zwraca nefrotoksyczność, zależna od schematu dawkowania: przy małej dawce nasycającej (średnio 6 mg/kg mc. dwa razy na dobę, następnie 6 mg/kg mc. raz na dobę) częstość nefrotoksyczności wynosi około 2%, natomiast przy dużej dawce nasycającej (12 mg/kg dwa razy na dobę, następnie 12 mg/kg raz na dobę) wzrasta do 11,0% w ciągu pierwszych 10 dni leczenia, a skumulowana do 60 dni po terapii osiąga 20,6%. Pacjenci otrzymujący ponad 5 dawek nasycających mają ryzyko nefrotoksyczności sięgające 27%. Ponadto, teikoplanina może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, wstrząs anafilaktyczny oraz zespół DRESS, a także charakterystyczny zespół czerwonego człowieka. Wśród działań skórnych obserwuje się wysypkę, rumień, świąd, a w rzadkich przypadkach ciężkie reakcje, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona czy rumień wielopostaciowy.
agranulocytoza, eozynofilia, głuchota, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, ropień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia przedsionkowe, zaburzenia słuchu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wsierdzia, zapalenie żył, zespół czerwonego człowieka, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ayupil 25 mg
Lek Ayupil zawiera klozapinę, której profil działań niepożądanych obejmuje zarówno często występujące objawy, takie jak senność, zawroty głowy, częstoskurcz, zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny, jak i poważne powikłania, w tym agranulocytozę (0,78% skumulowanej częstości, głównie w pierwszych 18 tygodniach terapii), napady padaczkowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe oraz gorączkę. Agranulocytoza wymaga systematycznego monitorowania liczby leukocytów ze względu na ryzyko posocznicy i zgonu. Klozapina obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, co zwiększa ryzyko napadów, zwłaszcza przy szybkim zwiększaniu dawki lub u pacjentów z padaczką. Wskazane jest unikanie karbamazepiny ze względu na ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego. Ponadto, klozapina może powodować zmiany w EKG, w tym obniżenie odcinka ST i odwrócenie załamków T, a także rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne zapalenie mięśnia sercowego i kardiomiopatię.
agranulocytoza, akatyzja, arytmia, ciężka hiperglikemia, cukrzyca, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, dyzartria, działanie niepożądane sercowo-naczyniowe, eozynofilia, granulocytopenia, hipercholesterolemia, hipertermia, hipertriglicerydemia, kardiomiopatia, klozapina, kwasica ketonowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, morfologia krwi, nadmierne wydzielanie śliny, napad miokloniczny, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność nerek, obniżenie odcinka ST, obrzęk naczynioruchowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, piorunująca martwica wątroby, pleurothotonus, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, układowy toczeń rumieniowaty, uogólniony napad padaczkowy, upośledzenie drożności nosa, uspokojenie polekowe, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wytrysk wsteczny, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie tolerancji glukozy, zakrzepica z zatorowością, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, zatrzymanie pracy serca, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa 15 mg
Olanzapina (Zolaxa) w dawkach 15 mg i 20 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami obejmującymi zaburzenia metaboliczne (w tym istotny klinicznie przyrost masy ciała, hiperlipemię oraz hiperglikemię z cukromoczem), neurologiczne (senność, zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe takie jak akatyzja, parkinsonizm i dyskineza) oraz hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia). Częstość występowania senności i zwiększenia masy ciała wynosi ≥1/10, natomiast inne działania, takie jak hiperprolaktynemia, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa, gamma-GT), a także reakcje antycholinergiczne, występują z częstością ≥1/100 do <1/10. Monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych i wątrobowych jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy.
akatyzja, astenia, ból stawów, cholesterol, cukromocz, dna moczanowa, dyskineza, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, gorączka, hiperprolaktynemia, hiperurykemia, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk, olanzapina, parkinsonizm, podwyższona fosfokinaza kreatyninowa, podwyższone aminotransferazy, przyrost masy ciała, senność, triglicerydy, wysypka, wzmożony apetyt, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia miesiączkowania, zawroty głowy, zmęczenie, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 1000 mg
Ospamox, zawierający amoksycylinę w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg, jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka i nudności (często ≥1/100 do <1/10), oraz wysypka skórna (często). Wymioty występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Należy zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), oraz ciężkie reakcje alergiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy), które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, agranulocytoza), neurologiczne (hiperkineza, drgawki), wątrobowe (zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa) oraz nefrologiczne (śródmiąższowe zapalenie nerek, krystaluria). Występowanie działań niepożądanych o częstości nieznanej obejmuje m.in. zapalenie jelit indukowane lekiem, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespół Kounisa.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, biegunka, choroba posurowicza, drgawki, dysfagia, eozynofilia, hiperkineza, IgA dermatoza, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, włochaty język, wymioty, wysypka skórna, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anzorin 5 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Anzorin, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami metabolicznymi, neurologicznymi i hematologicznymi. Szczególnie istotne jest bardzo częste zwiększenie masy ciała, obserwowane u 22,2% pacjentów po około 47 dniach leczenia (≥7% wzrost masy ciała) oraz u 64,4% po 48 tygodniach terapii. Towarzyszą temu zaburzenia lipidowe (wzrost cholesterolu całkowitego ≥6,2 mmol/l, LDL, triglicerydów) oraz glikemii (wzrost glukozy ≥7 mmol/l), co wymaga regularnego monitorowania i prewencji, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do cukrzycy. Wśród działań neurologicznych dominują senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm i dyskineza, z rzadkim, ale poważnym ryzykiem złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN). W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne, bradykardię oraz wydłużenie odstępu QTc, a także rzadkie przypadki częstoskurczu komorowego i nagłej śmierci.
akatyzja, aminotransferazy, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukrzyca, częstoskurcz komorowy, dyskineza późna, eozynofilia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipotermia, kwasica ketonowa, małopłytkowość, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, omamy wzrokowe, parkinsonizm, priapizm, prolaktyna, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia profilu lipidowego, zakrzep z zatorami, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zdarzenia naczyniowo-mózgowe, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungin Viatris, lek z grupy echinokandyn, zawierający kaspofunginę w dawce 50 mg do infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 1865 dorosłych pacjentów z różnymi formami zakażeń grzybiczych, w tym inwazyjną kandydozą i aspergilozą. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje w miejscu podania, takie jak zapalenie żyły, rumień, ból i świąd, które rzadko prowadzą do przerwania terapii. Wśród zaburzeń hematologicznych dominują zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby białych krwinek, a także rzadziej niedokrwistość, małopłytkowość i leukopenia. U pacjentów z aspergilozą zgłaszano także poważne powikłania, takie jak obrzęk płuc i ARDS. Badania porównujące dawki 50 mg i 150 mg/dobę nie wykazały istotnych różnic w bezpieczeństwie stosowania.
anafilaksja, echinokandyny, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocyty obojętnochłonne, hematokryt, hipokaliemia, hipomagnezemia, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kaspofungina, koagulopatia, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk płuc, octan kaspofunginy, przeszczep allogeniczny, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przeszczepienie komórek macierzystych, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, tachykardia, zakażenie Candida, zapalenie żyły, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan Aurovitas 80 mg
Telmisartan Aurovitas, dostępny w dawkach 40 mg i 80 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do placebo, z częstością działań niepożądanych wynoszącą odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku czy rasy. Dane z badań obejmujących 21 642 pacjentów przez okres do 6 lat wskazują na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥ 1/10 000 do < 1/1 000), ostra niewydolność nerek oraz posocznica, która w badaniu PRoFESS występowała częściej niż w grupie placebo. Należy zwrócić uwagę na ryzyko niedociśnienia, szczególnie u pacjentów z kontrolowanym ciśnieniem tętniczym, oraz na etniczną predyspozycję do zaburzeń czynności wątroby u pacjentów pochodzenia japońskiego. Ponadto, zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, choć związek przyczynowy z telmisartanem nie został jednoznacznie potwierdzony.
bezsenność, bradykardia, duszność, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, kwas moczowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zaburzenie wątroby, zakażenie dróg moczowych, zapalenie gardła, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ścięgien, zapalenie zatok - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meropenem Genoptim 500 mg
Meropenem, antybiotyk z grupy karbapenemów, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na analizie 4872 pacjentów i 5026 zastosowań. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (2,3%), wysypka skórna (1,4%), nudności/wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano trombocytozę u 1,6% oraz podwyższenie enzymów wątrobowych w zakresie 1,5-4,3%. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, z uwzględnieniem m.in. zakażeń drożdżakowych, zaburzeń hematologicznych (trombocytemia, eozynofilia, agranulocytoza), reakcji nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zaburzeń neurologicznych (ból głowy, drgawki), oraz poważnych reakcji skórnych (zespół Stevensa-Johnsona, DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale ciężkie powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelit, reakcje anafilaktyczne i drgawki, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami neurologicznymi lub niewydolnością nerek.
agranulocytoza, aminotransferaza, anafilaksja, biegunka, bilirubina, Clostridioides difficile, dehydrogenaza mleczanowa, drgawka, drożdżyca jamy ustnej, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, karbapenem, kreatynina, leukopenia, majaczenie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, meropenem, mocznik, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn zapalny, osutka krostkowa, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, trombocytemia, trombocytopenia, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie okrężnicy poantybiotykowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona