Działania niepożądane
Lekoklar 250 mg/5 ml

Lekoklar, zawierający klarytromycynę w dawkach 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. W trakcie terapii mogą wystąpić także reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytemia), zaburzenia psychiczne (nerwowość, bezsenność), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), a także zmiany w funkcji wątroby i nerek, które wymagają monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci granulatu, takie jak trombocytemia, nerwowość, wysypka grudkowo-plamista, kurcze mięśni oraz gorączka.

Działania niepożądane leku Lekoklar

Lekoklar jest preparatem zawierającym klarytromycynęantybiotyk z grupy makrolidów, dostępny w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej w dawkach 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml. Jak każdy lek przeciwbakteryjny, Lekoklar może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla lekarza prowadzącego terapię.1

Profil bezpieczeństwa leku Lekoklar

Najczęściej raportowane działania niepożądane związane z klarytromycyną dotyczą układu pokarmowego i obejmują: bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Reakcje te zazwyczaj mają charakter łagodny i są zgodne z profilem bezpieczeństwa charakterystycznym dla antybiotyków makrolidowych. Co istotne, badania kliniczne nie wykazały znaczących różnic w częstości występowania tych objawów żołądkowo-jelitowych pomiędzy pacjentami z infekcją prątkami lub bez takiej infekcji.2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi definicjami:3

  • Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10
  • Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10
  • Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1000 do <1/100
  • Rzadko: występujące z częstością ≥1/10000 do <1/1000
  • Bardzo rzadko: występujące z częstością <1/10000
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zestawienie działań niepożądanych według układów

Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych z klarytromycyną, obejmujące wszystkie postaci farmaceutyczne leku, w tym granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, którym jest Lekoklar.4

Układ/narząd Częstość występowania Działania niepożądane Charakterystyka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zapalenie tkanki łącznej¹, drożdżyca, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit², zakażenie³, zakażenie pochwy Wtórne infekcje związane z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej
Częstość nieznana* Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, róża Potencjalnie poważne powikłania, wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Leukopenia, neutropenia⁴, trombocytemia³, eozynofilia Zmiany w obrazie krwi wymagające monitorowania
Częstość nieznana* Agranulocytoza, małopłytkowość Poważne zaburzenia hematologiczne
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Reakcja rzekomoanafilaktyczna¹, nadwrażliwość Reakcje alergiczne o umiarkowanym nasileniu
Częstość nieznana* Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy Zagrażające życiu reakcje alergiczne
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Niezbyt często Jadłowstręt, zmniejszony apetyt Mogą prowadzić do niedożywienia szczególnie przy dłuższej terapii
Zaburzenia psychiczne Często Bezsenność Typowa reakcja obserwowana u wielu pacjentów
Niezbyt często Lęk, nerwowość³ Reakcje emocjonalne o umiarkowanym nasileniu
Częstość nieznana* Zaburzenia psychotyczne, stan splątania⁵, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, omamy, nieprawidłowe sny, mania Poważne zaburzenia wymagające przerwania leczenia
Zaburzenia układu nerwowego Często Zaburzenia smaku, ból głowy Typowe reakcje neurosensoryczne
Niezbyt często Utrata świadomości¹, dyskineza¹, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, senność⁵*, drżenia Objawy neurologiczne o umiarkowanym nasileniu
Częstość nieznana* Drgawki, brak smaku, zaburzenia węchu, brak węchu, parestezje Ciężkie reakcje neurologiczne
Zaburzenia oka Częstość nieznana* Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie Mogą ustąpić po zakończeniu terapii
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zaburzenia słuchu, szumy uszne Zaburzenia przedsionkowe i słuchowe
Częstość nieznana* Głuchota Potencjalnie nieodwracalne uszkodzenie słuchu
Zaburzenia serca Niezbyt często Zatrzymanie akcji serca¹, migotanie przedsionków¹, wydłużenie odstępu QT w EKG, skurcze dodatkowe¹, kołatanie serca Zaburzenia rytmu serca o różnym stopniu nasilenia
Częstość nieznana* Zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór Zagrażające życiu arytmie
Zaburzenia naczyniowe Często Rozszerzenie naczyń krwionośnych¹ Może powodować wahania ciśnienia tętniczego
Częstość nieznana* Krwotok Poważne zaburzenie wymagające interwencji
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często Astma¹, krwawienie z nosa², zator płuc¹ Zróżnicowane reakcje układu oddechowego
Zaburzenia żołądka i jelit Często Biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, ból brzucha Najczęstsze dolegliwości podczas terapii
Niezbyt często Zapalenie przełyku¹, choroba refluksowa przełyku², zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, rozdęcie brzucha⁴, zaparcie, suchość w jamie ustnej, odbijanie się, wzdęcia z oddawaniem gazów, ból odbytu Szeroki zakres objawów ze strony przewodu pokarmowego
Częstość nieznana* Ostre zapalenie trzustki, odbarwienie języka, odbarwienie zębów Poważne lub kosmetyczne konsekwencje
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby Wymagają monitorowania podczas terapii
Niezbyt często Cholestaza⁴, zapalenie wątroby⁴, zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy⁴ Zaburzenia czynności wątroby o umiarkowanym nasileniu
Częstość nieznana* Niewydolność wątroby, żółtaczka wątrobowokomórkowa Zagrażające życiu powikłania wątrobowe
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Wysypka, nadmierne pocenie się Typowe reakcje skórne
Niezbyt często Pęcherzowe zapalenie skóry¹, świąd, pokrzywka, wysypka grudkowo-plamista³ Reakcje alergiczne skórne o umiarkowanym nasileniu
Częstość nieznana* Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), np.: ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), trądzik Zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często Kurcze mięśni³, sztywność mięśniowo-szkieletowa¹, ból mięśni² Dolegliwości mięśniowe o umiarkowanym nasileniu
Częstość nieznana* Rabdomioliza²,⁶, miopatia Poważne uszkodzenia mięśni wymagające interwencji
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi¹, zwiększenie stężenia mocznika we krwi¹ Zaburzenia parametrów nerkowych wymagające monitorowania
Częstość nieznana* Niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek Poważne uszkodzenie nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często Zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia¹ Dotyczy postaci do podawania parenteralnego
Często Ból w miejscu wstrzyknięcia¹, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia¹ Dotyczy postaci do podawania parenteralnego
Niezbyt często Złe samopoczucie⁴, gorączka³, astenia, ból w klatce piersiowej⁴, dreszcze⁴, zmęczenie⁴ Objawy ogólne o umiarkowanym nasileniu
Badania diagnostyczne Niezbyt często Nieprawidłowa wartość stosunku albumin do globulin¹, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi⁴, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi⁴ Zmiany parametrów laboratoryjnych
Częstość nieznana* Zwiększenie wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR), wydłużenie czasu protrombinowego, nieprawidłowe zabarwienie moczu Zaburzenia parametrów krzepnięcia i inne zmiany biochemiczne

Oznaczenia z tabeli:5

  • ¹ Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań
  • ² Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu
  • ³ Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar)
  • ⁴ Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu

Szczególnie istotne działania niepożądane

Działania niepożądane specyficzne dla zawiesiny doustnej (Lekoklar)

W przypadku stosowania granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar) należy zwrócić szczególną uwagę na działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla tej postaci farmaceutycznej:6

  • Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: zakażenie
  • Zaburzenia krwi i układu chłonnego: trombocytemia
  • Zaburzenia psychiczne: nerwowość
  • Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka grudkowo-plamista
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: kurcze mięśni
  • Zaburzenia ogólne: gorączka

Działania niepożądane zagrażające życiu

Podczas terapii klarytromycyną należy zwrócić szczególną uwagę na następujące, potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane:7

  • Zaburzenia rytmu serca: torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór
  • Ciężkie reakcje alergiczne: reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy
  • Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR):
    • Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)
    • Zespół Stevensa-Johnsona
    • Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella)
    • Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
  • Zaburzenia neurologiczne: drgawki
  • Zaburzenia hematologiczne: agranulocytoza, małopłytkowość
  • Zaburzenia wątrobowe: niewydolność wątroby
  • Zaburzenia nerkowe: niewydolność nerek
  • Zaburzenia mięśniowe: rabdomioliza

Uwagi szczególne dotyczące bezpieczeństwa

Należy podkreślić, że niektóre działania niepożądane oznaczone jako „częstość nieznana” zostały zgłoszone dobrowolnie i pochodzą z populacji o nieokreślonej wielkości. Z tego powodu nie zawsze jest możliwe wiarygodne oszacowanie ich częstości czy ustalenie bezpośredniego związku przyczynowego z przyjmowaniem klarytromycyny. Szacuje się jednak, że dzienna liczba pacjentów przyjmujących klarytromycynę przekracza jeden miliard.8

W trakcie stosowania klarytromycyny konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności wątroby lub nerek, zaburzenia elektrolitowe czy jednoczesne stosowanie leków mogących wchodzić w interakcje z klarytromycyną.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl