Działania niepożądane
Lekoklar 250 mg/5 ml
Lekoklar, zawierający klarytromycynę w dawkach 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. W trakcie terapii mogą wystąpić także reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytemia), zaburzenia psychiczne (nerwowość, bezsenność), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), a także zmiany w funkcji wątroby i nerek, które wymagają monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci granulatu, takie jak trombocytemia, nerwowość, wysypka grudkowo-plamista, kurcze mięśni oraz gorączka.
- choroba wrzodowa związana z zakażeniem Helicobacter pylori
- ostre zapalenie ucha środkowego
- pozaszpitalne zapalenie płuc
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie górnych dróg oddechowych
- zakażenie skóry
- zakażenie tkanek miękkich
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- zapalenie gardła
- zapalenie migdałków
- zapalenie zatok
Działania niepożądane leku Lekoklar
Lekoklar jest preparatem zawierającym klarytromycynę – antybiotyk z grupy makrolidów, dostępny w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej w dawkach 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml. Jak każdy lek przeciwbakteryjny, Lekoklar może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla lekarza prowadzącego terapię.1
Profil bezpieczeństwa leku Lekoklar
Najczęściej raportowane działania niepożądane związane z klarytromycyną dotyczą układu pokarmowego i obejmują: bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Reakcje te zazwyczaj mają charakter łagodny i są zgodne z profilem bezpieczeństwa charakterystycznym dla antybiotyków makrolidowych. Co istotne, badania kliniczne nie wykazały znaczących różnic w częstości występowania tych objawów żołądkowo-jelitowych pomiędzy pacjentami z infekcją prątkami lub bez takiej infekcji.2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi definicjami:3
- Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10
- Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10
- Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1000 do <1/100
- Rzadko: występujące z częstością ≥1/10000 do <1/1000
- Bardzo rzadko: występujące z częstością <1/10000
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Zestawienie działań niepożądanych według układów
Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych z klarytromycyną, obejmujące wszystkie postaci farmaceutyczne leku, w tym granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, którym jest Lekoklar.4
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działania niepożądane | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Zapalenie tkanki łącznej¹, drożdżyca, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit², zakażenie³, zakażenie pochwy | Wtórne infekcje związane z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej |
| Częstość nieznana* | Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, róża | Potencjalnie poważne powikłania, wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Leukopenia, neutropenia⁴, trombocytemia³, eozynofilia⁴ | Zmiany w obrazie krwi wymagające monitorowania |
| Częstość nieznana* | Agranulocytoza, małopłytkowość | Poważne zaburzenia hematologiczne | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Reakcja rzekomoanafilaktyczna¹, nadwrażliwość | Reakcje alergiczne o umiarkowanym nasileniu |
| Częstość nieznana* | Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy | Zagrażające życiu reakcje alergiczne | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Niezbyt często | Jadłowstręt, zmniejszony apetyt | Mogą prowadzić do niedożywienia szczególnie przy dłuższej terapii |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność | Typowa reakcja obserwowana u wielu pacjentów |
| Niezbyt często | Lęk, nerwowość³ | Reakcje emocjonalne o umiarkowanym nasileniu | |
| Częstość nieznana* | Zaburzenia psychotyczne, stan splątania⁵, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, omamy, nieprawidłowe sny, mania | Poważne zaburzenia wymagające przerwania leczenia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Zaburzenia smaku, ból głowy | Typowe reakcje neurosensoryczne |
| Niezbyt często | Utrata świadomości¹, dyskineza¹, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, senność⁵*, drżenia | Objawy neurologiczne o umiarkowanym nasileniu | |
| Częstość nieznana* | Drgawki, brak smaku, zaburzenia węchu, brak węchu, parestezje | Ciężkie reakcje neurologiczne | |
| Zaburzenia oka | Częstość nieznana* | Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie | Mogą ustąpić po zakończeniu terapii |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zaburzenia słuchu, szumy uszne | Zaburzenia przedsionkowe i słuchowe |
| Częstość nieznana* | Głuchota | Potencjalnie nieodwracalne uszkodzenie słuchu | |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Zatrzymanie akcji serca¹, migotanie przedsionków¹, wydłużenie odstępu QT w EKG, skurcze dodatkowe¹, kołatanie serca | Zaburzenia rytmu serca o różnym stopniu nasilenia |
| Częstość nieznana* | Zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór | Zagrażające życiu arytmie | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Rozszerzenie naczyń krwionośnych¹ | Może powodować wahania ciśnienia tętniczego |
| Częstość nieznana* | Krwotok | Poważne zaburzenie wymagające interwencji | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Astma¹, krwawienie z nosa², zator płuc¹ | Zróżnicowane reakcje układu oddechowego |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, ból brzucha | Najczęstsze dolegliwości podczas terapii |
| Niezbyt często | Zapalenie przełyku¹, choroba refluksowa przełyku², zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, rozdęcie brzucha⁴, zaparcie, suchość w jamie ustnej, odbijanie się, wzdęcia z oddawaniem gazów, ból odbytu | Szeroki zakres objawów ze strony przewodu pokarmowego | |
| Częstość nieznana* | Ostre zapalenie trzustki, odbarwienie języka, odbarwienie zębów | Poważne lub kosmetyczne konsekwencje | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Wymagają monitorowania podczas terapii |
| Niezbyt często | Cholestaza⁴, zapalenie wątroby⁴, zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy⁴ | Zaburzenia czynności wątroby o umiarkowanym nasileniu | |
| Częstość nieznana* | Niewydolność wątroby, żółtaczka wątrobowokomórkowa | Zagrażające życiu powikłania wątrobowe | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka, nadmierne pocenie się | Typowe reakcje skórne |
| Niezbyt często | Pęcherzowe zapalenie skóry¹, świąd, pokrzywka, wysypka grudkowo-plamista³ | Reakcje alergiczne skórne o umiarkowanym nasileniu | |
| Częstość nieznana* | Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), np.: ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), trądzik | Zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Kurcze mięśni³, sztywność mięśniowo-szkieletowa¹, ból mięśni² | Dolegliwości mięśniowe o umiarkowanym nasileniu |
| Częstość nieznana* | Rabdomioliza²,⁶, miopatia | Poważne uszkodzenia mięśni wymagające interwencji | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi¹, zwiększenie stężenia mocznika we krwi¹ | Zaburzenia parametrów nerkowych wymagające monitorowania |
| Częstość nieznana* | Niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek | Poważne uszkodzenie nerek | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia¹ | Dotyczy postaci do podawania parenteralnego |
| Często | Ból w miejscu wstrzyknięcia¹, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia¹ | Dotyczy postaci do podawania parenteralnego | |
| Niezbyt często | Złe samopoczucie⁴, gorączka³, astenia, ból w klatce piersiowej⁴, dreszcze⁴, zmęczenie⁴ | Objawy ogólne o umiarkowanym nasileniu | |
| Badania diagnostyczne | Niezbyt często | Nieprawidłowa wartość stosunku albumin do globulin¹, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi⁴, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi⁴ | Zmiany parametrów laboratoryjnych |
| Częstość nieznana* | Zwiększenie wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR), wydłużenie czasu protrombinowego, nieprawidłowe zabarwienie moczu | Zaburzenia parametrów krzepnięcia i inne zmiany biochemiczne |
Oznaczenia z tabeli:5
- ¹ Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań
- ² Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu
- ³ Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar)
- ⁴ Działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu
Szczególnie istotne działania niepożądane
Działania niepożądane specyficzne dla zawiesiny doustnej (Lekoklar)
W przypadku stosowania granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar) należy zwrócić szczególną uwagę na działania niepożądane zgłaszane wyłącznie dla tej postaci farmaceutycznej:6
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: zakażenie
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: trombocytemia
- Zaburzenia psychiczne: nerwowość
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka grudkowo-plamista
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: kurcze mięśni
- Zaburzenia ogólne: gorączka
Działania niepożądane zagrażające życiu
Podczas terapii klarytromycyną należy zwrócić szczególną uwagę na następujące, potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane:7
- Zaburzenia rytmu serca: torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór
- Ciężkie reakcje alergiczne: reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy
- Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR):
- Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)
- Zespół Stevensa-Johnsona
- Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella)
- Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
- Zaburzenia neurologiczne: drgawki
- Zaburzenia hematologiczne: agranulocytoza, małopłytkowość
- Zaburzenia wątrobowe: niewydolność wątroby
- Zaburzenia nerkowe: niewydolność nerek
- Zaburzenia mięśniowe: rabdomioliza
Uwagi szczególne dotyczące bezpieczeństwa
Należy podkreślić, że niektóre działania niepożądane oznaczone jako „częstość nieznana” zostały zgłoszone dobrowolnie i pochodzą z populacji o nieokreślonej wielkości. Z tego powodu nie zawsze jest możliwe wiarygodne oszacowanie ich częstości czy ustalenie bezpośredniego związku przyczynowego z przyjmowaniem klarytromycyny. Szacuje się jednak, że dzienna liczba pacjentów przyjmujących klarytromycynę przekracza jeden miliard.8
W trakcie stosowania klarytromycyny konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności wątroby lub nerek, zaburzenia elektrolitowe czy jednoczesne stosowanie leków mogących wchodzić w interakcje z klarytromycyną.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania