Działania niepożądane
Neoparin 80 mg/0,8 ml

Działania niepożądane leku Neoparin

Enoksaparyna sodowa, substancja czynna produktu leczniczego Neoparin, została poddana szczegółowej ocenie bezpieczeństwa w badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów. Badania te obejmowały różnorodne wskazania terapeutyczne, w tym profilaktykę zakrzepicy żył głębokich po zabiegach chirurgicznych, leczenie zakrzepicy żył głębokich, niestabilnej dławicy piersiowej czy zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST i bez uniesienia odcinka ST.¹

Profil bezpieczeństwa

W trakcie badań klinicznych stosowano różne schematy dawkowania enoksaparyny sodowej w zależności od wskazania. W ramach profilaktyki zakrzepicy żył głębokich standardową dawką było 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę. W leczeniu zakrzepicy żył głębokich stosowano zarówno dawkę 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin, jak i 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę. W przypadku leczenia niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału mięśnia sercowego bez załamka Q stosowano 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin. W leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST schemat obejmował 3000 j.m. (30 mg) w bolusie dożylnym, a następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin.²

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Warto nadmienić, że profil bezpieczeństwa enoksaparyny w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest podobny do profilu obserwowanego w standardowym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.³

Zestawienie działań niepożądanych

W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane obserwowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i zgłaszane po wprowadzeniu produktu leczniczego Neoparin do obrotu. Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁴

* Działanie niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego⁵

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Powikłania krwotoczne

Krwotoki stanowią najczęściej zgłaszane działanie niepożądane związane ze stosowaniem enoksaparyny sodowej. Obejmowały one duże krwotoki, obserwowane u nie więcej niż 4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.⁶

U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne uznawano za poważne w następujących przypadkach:

• Jeśli krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne
• Jeśli towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl
• Jeśli konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych⁷

Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze uznawano za poważne, niezależnie od ich nasilenia i konsekwencji klinicznych.⁸

Czynniki ryzyka powikłań krwotocznych

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwzakrzepowych, krwotok może wystąpić, jeśli obecne są następujące czynniki ryzyka:

• Zmiany organiczne powodujące krwawienie (np. owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory z wysokim ryzykiem krwawienia)
• Procedury inwazyjne (zabiegi chirurgiczne, nakłucia)
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwpłytkowych, innych antykoagulantów)⁹

Inne istotne działania niepożądane

Małopłytkowość i trombocytoza

Małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi) występuje często podczas stosowania enoksaparyny sodowej. Szczególnie niebezpieczna jest rzadko występująca małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, która w niektórych przypadkach może prowadzić do powikłań w postaci zawału narządu lub niedokrwienia kończyny.¹⁰

Trombocytoza (zwiększenie liczby płytek krwi) również należy do często występujących działań niepożądanych i wymaga monitorowania, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowych.

Reakcje alergiczne

Wśród działań niepożądanych enoksaparyny sodowej występują zarówno często raportowane reakcje alergiczne, jak i rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs anafilaktyczny.¹¹

Zaburzenia skórne

Do częstych skórnych działań niepożądanych enoksaparyny należą pokrzywka, świąd i rumień. Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze reakcje, takie jak zapalenie naczyń skóry czy martwica skóry, zwykle w miejscu wstrzyknięcia. Zjawisko martwicy jest zwykle poprzedzone wystąpieniem plamicy lub plam rumieniowych, z naciekami i towarzyszącą bolesnością.¹²

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGRP) – rzadkiego, ale poważnego powikłania skórnego związanego ze stosowaniem enoksaparyny.¹³

Zaburzenia wątroby

U pacjentów stosujących enoksaparynę sodową bardzo często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz, przekraczające 3-krotnie górną granicę normy). Niezbyt często może dochodzić do uszkodzenia komórek wątroby, a rzadko do cholestatycznego uszkodzenia wątroby.^{3 razy powyżej górnej granicy normy) […] Niezbyt często: Uszkodzenie komórek wątroby* […] Rzadko: Cholestatyczne uszkodzenie wątroby*”>14}

Zaburzenia w miejscu podania

W miejscu wstrzyknięcia enoksaparyny często mogą występować krwiaki, ból oraz inne reakcje, takie jak obrzęk, krwotok, stan zapalny czy odczyn miejscowy. Niezbyt często dochodzi do miejscowego podrażnienia lub martwicy skóry w miejscu wstrzyknięcia.¹⁵

Rzadko mogą tworzyć się guzki w miejscu wstrzyknięcia – są to guzki zapalne, które nie stanowią otorbionych zbiorników enoksaparyny. Objawy te zwykle przemijają po kilku dniach i nie wymagają odstawienia leku.¹⁶