Przeciwwskazania
Neoparin 80 mg/0,8 ml

Przeciwwskazania stosowania leku Neoparin

Lek Neoparin, zawierający enoksaparynę sodową jako substancję czynną w różnych dawkach (2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml, 4000 j.m. (40 mg)/0,4 ml, 6000 j.m. (60 mg)/0,6 ml, 8000 j.m. (80 mg)/0,8 ml, 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml) w postaci roztworu do wstrzykiwań, posiada ściśle określone przeciwwskazania do stosowania. Enoksaparyna sodowa, będąca heparyną drobnocząsteczkową otrzymywaną w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń, nie powinna być stosowana w określonych przypadkach klinicznych, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek Neoparin jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na enoksaparynę sodową, heparynę lub ich pochodne, w tym inne heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH – Low molecular weight heparins). Przeciwwskazanie to dotyczy również pacjentów wykazujących nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą prowadzić do poważnych powikłań, dlatego konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed włączeniem leku.²

Małopłytkowość poheparynowa

Immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (HIT – heparin-induced thrombocytopenia) stwierdzona w wywiadzie w okresie ostatnich 100 dni stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania enoksaparyny sodowej. Również obecność przeciwciał krążących przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4) wyklucza możliwość podania leku Neoparin. Małopłytkowość poheparynowa jest poważnym powikłaniem leczenia heparynami, które może prowadzić do zakrzepicy, a w konsekwencji do potencjalnie śmiertelnych powikłań zakrzepowo-zatorowych.³

Aktywne krwawienie i stany wysokiego ryzyka krwawienia

Enoksaparyna sodowa nie powinna być stosowana u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz ze stanami medycznymi związanymi z wysokim ryzykiem wystąpienia krwawienia. Do stanów tych zalicza się:⁴

• Niedawno przebyty udar krwotoczny – stosowanie antykoagulantów, w tym enoksaparyny, może nasilić krwawienie śródmózgowe i pogorszyć rokowanie
• Owrzodzenie żołądka lub jelit – aktywne owrzodzenia w obrębie przewodu pokarmowego zwiększają ryzyko krwawienia, które może być śmiertelne
• Nowotwory złośliwe obarczone wysokim ryzykiem krwawienia – szczególnie dotyczy to guzów bogato unaczynionych lub z tendencją do naciekania naczyń krwionośnych
• Niedawno przebyta operacja mózgu, rdzenia kręgowego lub oka – zabiegi neurochirurgiczne i okulistyczne znacząco zwiększają ryzyko krwawienia w obrębie operowanych struktur
• Żylaki przełyku – rozpoznane lub podejrzewane; stanowią wysokie ryzyko masywnego krwawienia z przewodu pokarmowego
• Nieprawidłowości anatomiczne w układzie tętniczo-żylnym – mogą predysponować do zwiększonego ryzyka krwawienia
• Tętniaki naczyniowe – zwiększają ryzyko pęknięcia i krwawienia wewnętrznego
• Poważne nieprawidłowości naczyń krwionośnych w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu – w tym malformacje tętniczo-żylne, które mogą być źródłem krwawienia zagrażającego życiu

Znieczulenie podpajęczynówkowe, zewnątrzoponowe i miejscowe

Przeciwwskazaniem do stosowania enoksaparyny sodowej jest planowane znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe bądź znieczulenie miejscowe w przypadku, gdy enoksaparynę sodową stosowano w leczeniu w okresie ostatnich 24 godzin. Jest to związane z ryzykiem wystąpienia krwiaka okołordzeniowego, który może prowadzić do długotrwałego lub trwałego porażenia.⁵

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Neoparin?

Okoliczności wymagające szczególnej rozwagi

Należy odradzić stosowanie leku Neoparin w okolicznościach klinicznych stanowiących przeciwwskazania opisane powyżej. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono: małopłytkowość poheparynową, reakcje nadwrażliwości na heparyny, aktywne krwawienie lub wysokie ryzyko jego wystąpienia oraz planowane zabiegi wymagające znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego w ciągu 24 godzin od podania enoksaparyny.

Lekarz powinien bardzo dokładnie zebrać wywiad dotyczący historii stosowania heparyn i ewentualnych reakcji na te leki. Należy zwrócić szczególną uwagę na epizody małopłytkowości poheparynowej, które wystąpiły w przeszłości, nawet jeśli miały miejsce dawniej niż 100 dni przed planowanym podaniem enoksaparyny, ponieważ mogą wskazywać na zwiększone ryzyko ponownego wystąpienia tego powikłania.

Ocena ryzyka krwawienia przed włączeniem leczenia

Przed rozpoczęciem terapii enoksaparyną sodową należy przeprowadzić dokładną ocenę ryzyka krwawienia. Pacjenci ze stwierdzonymi czynnikami ryzyka krwotocznego, takimi jak zaburzenia krzepnięcia, ciężkie nadciśnienie tętnicze, niedawne zabiegi operacyjne, choroby wątroby z koagulopatią, powinni być traktowani ze szczególną ostrożnością.

Pacjentom z nowotworami, zwłaszcza tymi o wysokim potencjale krwotocznym, należy odradzić stosowanie enoksaparyny bez wcześniejszej konsultacji z onkologiem i hematologiem w celu oceny indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka.

Dodatkowe okoliczności kliniczne wymagające ostrożności

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów:

• W podeszłym wieku, szczególnie powyżej 80 roku życia
• Z niewydolnością nerek, zwłaszcza ciężką
• Z niską masą ciała (poniżej 45 kg)
• Przyjmujących równocześnie inne leki wpływające na hemostazę (np. leki przeciwpłytkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne)
• Po niedawno przebytych zabiegach inwazyjnych
• Z przewlekłymi chorobami wątroby

W powyższych przypadkach, mimo braku bezwzględnych przeciwwskazań, należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed zaleceniem stosowania enoksaparyny sodowej.

Szczególne uwagi dotyczące znieczulenia podpajęczynówkowego i zewnątrzoponowego

Pacjentom, którzy otrzymują enoksaparynę sodową, należy odradzić wykonywanie znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego w okresie 24 godzin od ostatniego podania leku. Lekarze anestezjolodzy powinni być poinformowani o stosowaniu enoksaparyny przez pacjenta przed planowanym zabiegiem operacyjnym z zastosowaniem znieczulenia regionalnego.

Szczególnie ważne jest, aby pacjent był poinformowany o potrzebie natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi objawów neurologicznych, takich jak ból pleców, drętwienie i osłabienie kończyn dolnych, zaburzenia czynności jelit i pęcherza moczowego, które mogą sugerować rozwój krwiaka okołordzeniowego.