Właściwości farmakodynamiczne
Neoparin 80 mg/0,8 ml

Właściwości farmakodynamiczne

Neoparin należy do grupy farmakoterapeutycznej: Lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn i jest sklasyfikowany pod kodem ATC: B01AB05. Warto zaznaczyć, że jest to produkt leczniczy biopodobny, którego substancją czynną jest enoksaparyna sodowa – heparyna drobnocząsteczkowa charakteryzująca się średnią masą cząsteczkową wynoszącą około 4500 daltonów.¹

Mechanizm działania

Kluczową właściwością enoksaparyny sodowej jest rozdzielenie aktywności przeciwzakrzepowej i przeciwkrzepliwej, które normalnie występują w standardowej heparynie. Substancja działa jako sól sodowa i po oczyszczeniu in vitro wykazuje wysoką aktywność przeciwko czynnikowi Xa krzepnięcia krwi (anty-Xa), wynoszącą około 100 j.m./mg, przy jednoczesnej niskiej aktywności przeciwko czynnikowi IIa (anty-IIa) lub przeciwtrombinowej, która wynosi około 28 j.m./mg. Stosunek tych aktywności wynosi 3,6, co stanowi istotną charakterystykę farmakodynamiczną preparatu.²

Działania przeciwzakrzepowe enoksaparyny zachodzą przy udziale antytrombiny III (ATIII), co w konsekwencji prowadzi do efektu przeciwzakrzepowego u ludzi. Ta podstawowa interakcja z ATIII jest fundamentem mechanizmu działania leku.³

Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne

Poza głównym działaniem anty-Xa i anty-IIa, enoksaparyna wykazuje również inne istotne właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, które zostały potwierdzone zarówno w badaniach z udziałem zdrowych ochotników i pacjentów, jak i w modelach nieklinicznych. Te dodatkowe właściwości obejmują:

• Zahamowanie innych czynników krzepnięcia (np. czynnika VIIa) zależne od ATIII
• Indukcję uwalniania endogennego inhibitora zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia (Tissue Factor Pathway Inhibitor, TFPI)
• Zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda (von Willebrand factor, vWF) ze śródbłonka naczyniowego do krwioobiegu

Wymienione wyżej mechanizmy w istotny sposób przyczyniają się do ogólnego działania przeciwzakrzepowego enoksaparyny sodowej, co zwiększa jej skuteczność kliniczną.⁴

Wpływ na parametry krzepnięcia

Enoksaparyna sodowa w dawkach profilaktycznych nie wpływa w istotny sposób na wartość czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Natomiast w przypadku stosowania terapeutycznego, wartość aPTT może ulec wydłużeniu o 1,5–2,2 razy w stosunku do czasu kontrolnego, gdy aktywność leku osiąga maksimum. Ta różnica w wpływie na parametry krzepnięcia między dawkami profilaktycznymi a terapeutycznymi jest istotna z klinicznego punktu widzenia i potwierdza selektywność działania enoksaparyny przy różnych schematach dawkowania.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej

Istotne dane dotyczące skuteczności klinicznej i bezpieczeństwa stosowania enoksaparyny sodowej pochodzą z badań dotyczących rozszerzonej profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po operacjach ortopedycznych. W badaniu z podwójnie ślepą próbą oceniano skuteczność przedłużonej profilaktyki u pacjentów poddanych operacji alloplastyki stawu biodrowego. W tym badaniu uczestniczyło 179 pacjentów bez objawów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, którzy początkowo, podczas hospitalizacji, otrzymywali enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie.⁶

Po wypisaniu ze szpitala pacjenci zostali losowo przydzieleni do dwóch grup:

• Grupa otrzymująca enoksaparynę sodową w schemacie 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie (n=90)
• Grupa placebo (n=89)

Obie grupy otrzymywały leczenie przez okres 3 tygodni. Wyniki badania wykazały, że częstość występowania zakrzepicy żył głębokich podczas stosowania przedłużonej profilaktyki była istotnie niższa w grupie otrzymującej enoksaparynę sodową w porównaniu z grupą placebo. Co równie istotne, w trakcie badania nie odnotowano przypadków zatorowości płucnej ani epizodów poważnego krwawienia, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej w przedłużonej profilaktyce przeciwzakrzepowej.⁷

Dane te potwierdzają, że przedłużona profilaktyka z zastosowaniem enoksaparyny sodowej po operacjach ortopedycznych, takich jak alloplastyka stawu biodrowego, skutecznie zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, przy zachowaniu akceptowalnego profilu bezpieczeństwa.